saguṇaparīkṣā
|| samāsa pahilā : janmaduḥkha nirūpaṇa |||| śrīrāma ||
|| samāsa pahilā : janmaduḥkha nirūpaṇa |||| śrīrāma ||
samāsa dusarā : svaguṇaparīkṣā (a) || śrīrām ||
| samāsa tisarā : svaguṇaparīkṣā (ba) || śrīrām ||
samāsa cavathā : svaguṇaparīkṣā (ka) || śrīrām ||
samāsa pācavā : svaguṇaparīkṣā ( ḍa ) || śrīrām ||
samāsa sahāvā : ādhyātmika tāpa || śrīrām ||
samāsa sātavā : ādhibhautika tāpa || śrīrām ||
samāsa āṭhavā : ādhidaivika tāpa || śrīrām ||
samāsa navavā : mṛtyunirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa dahāvā : vairāgya nirūpaṇa || śrīrām ||
|| samāsa pahilā : janmaduḥkha nirūpaṇa |||| śrīrāma ||
janma duḥkhācā aṃkura | janma śokācā sāgara |
janma bhayācā ḍoṃgara | cal̤enā aisā || 1||
janma bhayācā ḍoṃgara | cal̤enā aisā || 1||
janma karmācī āṭaṇī | janma pātakācī khāṇī |
janma kāl̤ācī jācaṇī | nica navī || 2||
janma kāl̤ācī jācaṇī | nica navī || 2||
janma kuvidyeceṃ phal̤a | janma lobhāceṃ kamal̤a |
janma bhrāṃtīceṃ paḍal̤a | jñānahīna || 3||
janma bhrāṃtīceṃ paḍal̤a | jñānahīna || 3||
janma jivāsī baṃdhana | janma mṛtyāsī kāraṇa |
janma heṃci akāraṇa | gathāgovī || 4||
janma heṃci akāraṇa | gathāgovī || 4||
janma sukhācā visara | janma ciṃtecā āgara |
janma vāsanāvistāra | vistāralā || 5||
janma vāsanāvistāra | vistāralā || 5||
janma jīvācī āvadasā | janma kalpanecā ṭhasā |
janma lāṃvecā val̤asā | mamatārūpa || 6||
janma lāṃvecā val̤asā | mamatārūpa || 6||
janma māyece maiṃdāveṃ | janma krodhāceṃ virāveṃ |
janma mokṣāsa āḍaveṃ | vighna āhe || 7||
janma mokṣāsa āḍaveṃ | vighna āhe || 7||
janma jivāceṃ mīpaṇa | janma ahaṃtecā guṇa |
janma heṃci vismaraṇa | īśvarāceṃ || 8||
janma heṃci vismaraṇa | īśvarāceṃ || 8||
janma viṣayāṃcī āvaḍī | janma durāśecī beḍī |
janma kāl̤ācī kāṃkaḍī | bhakṣitāhe || 9||
janma kāl̤ācī kāṃkaḍī | bhakṣitāhe || 9||
janma hāci viṣamakāl̤a | janma heṃci vokhaṭī vel̤a |
janma hā ati kuścīl̤a | narkapatana || 10||
janma hā ati kuścīl̤a | narkapatana || 10||
pāhātāṃ śarīrāceṃ mūl̤a | yā aiseṃ nāhīṃ amaṃgal̤a |
rajasvalecā jo viṭāl̤a | tyāmadhyeṃ janma yāsī || 11||
rajasvalecā jo viṭāl̤a | tyāmadhyeṃ janma yāsī || 11||
atyaṃta doṣa jyā viṭāl̤ā | tyā viṭāl̤ācāci putal̤ā |
tetheṃ nirmal̤apaṇācā sohal̤ā | kevī ghaḍe || 12||
tetheṃ nirmal̤apaṇācā sohal̤ā | kevī ghaḍe || 12||
rajasvalecā jo viṭāl̤a | tyācā āl̤ona jālā gāl̤a |
tyā gal̤āceṃca keval̤a | śarīra heṃ || 13||
tyā gal̤āceṃca keval̤a | śarīra heṃ || 13||
varī varī dise vaibhavāceṃ | aṃtarīṃ potaḍeṃ narkāceṃ |
jaiseṃ jhāṃkaṇeṃ carmakuṃḍāceṃ | ughaḍitāṃca naye || 14||
jaiseṃ jhāṃkaṇeṃ carmakuṃḍāceṃ | ughaḍitāṃca naye || 14||
kuṃḍa dhutāṃ śuddha hoteṃ | yāsa pratyaīṃ dhuījeteṃ |
tarī durgaṃdhī dehāteṃ | śuddhatā na ye || 15||
tarī durgaṃdhī dehāteṃ | śuddhatā na ye || 15||
astīpaṃjara ubhavilā | sīrānāḍīṃ guṃḍāl̤ilā |
medamāṃseṃ sarasāvilā | sāṃdosāaṃdīṃ bharūnī || 16||
medamāṃseṃ sarasāvilā | sāṃdosāaṃdīṃ bharūnī || 16||
aśuddha śabdeṃ śuddha nāhīṃ | teṃhi bharaleṃ ase dehīṃ |
nānā vyādhī duḥkheṃ teṃhi | abhyāṃtarī vasatī || 17||
nānā vyādhī duḥkheṃ teṃhi | abhyāṃtarī vasatī || 17||
narkāceṃ koṭhāra bharaleṃ | āṃtabāherī liḍībiḍileṃ |
mūtrapotaḍeṃ jamaleṃ | durgaṃdhīceṃ || 18||
mūtrapotaḍeṃ jamaleṃ | durgaṃdhīceṃ || 18||
jaṃta kiḍe āṇī āṃtaḍī | nānā durgaṃdhīcī potaḍī |
amupa lavathavitī kātaḍī | kāṃṭāl̤avāṇī || 19||
amupa lavathavitī kātaḍī | kāṃṭāl̤avāṇī || 19||
sarvāṃgāsa sira pramāṇa | tetheṃ bal̤aseṃ vāhe ghrāṇa |
uṭhe ghāṇī phuṭatāṃ śravaṇa | te durgaṃdhī neghave || 20||
uṭhe ghāṇī phuṭatāṃ śravaṇa | te durgaṃdhī neghave || 20||
ḍol̤āṃ nighatī cipaḍeṃ | nākīṃ dāṭatīṃ mekaḍeṃ |
prātaḥkāl̤īṃ ghāṇī paḍe | mukhīṃ mal̤āsārikhī ||21||
prātaḥkāl̤īṃ ghāṇī paḍe | mukhīṃ mal̤āsārikhī ||21||
lāl̤a thuṃkā āṇī mal̤a | pīta śleṣmā prabal̤a |
tayāsa mhaṇatī mukhakamal̤a | caṃdrāsārikheṃ || 22||
tayāsa mhaṇatī mukhakamal̤a | caṃdrāsārikheṃ || 22||
mukha aiseṃ kuścīl̤a dise | poṭīṃ viṣṭhā bharalī ase |
pratyakṣāsa pramāṇa nase | bhūmaṃḍal̤īṃ || 23||
pratyakṣāsa pramāṇa nase | bhūmaṃḍal̤īṃ || 23||
poṭīṃ ghālitāṃ divyānna | kāṃhīṃ viṣṭhā kāṃhīṃ vamana |
bhāgīrathīceṃ ghetāṃ jīvana | tyācī koye laghuśaṃkā || 24||
bhāgīrathīceṃ ghetāṃ jīvana | tyācī koye laghuśaṃkā || 24||
evaṃ mal̤a mūtra āṇī vamana | heṃci dehāceṃ jīvana |
yeṇeṃci deha vāḍhe jāṇa | yadarthīṃ saṃśaya nāhīṃ || 25||
yeṇeṃci deha vāḍhe jāṇa | yadarthīṃ saṃśaya nāhīṃ || 25||
poṭīṃ nastāṃ mal̤a mūtra voka | marona jātī sakal̤a loka |
jālā rāva athavā raṃka | poṭīṃ viṣṭhā cukenā || 26||
jālā rāva athavā raṃka | poṭīṃ viṣṭhā cukenā || 26||
nirmal̤apaṇeṃ kāḍhūṃ jātāṃ | tarī deha paḍela tatvatāṃ |
evaṃ dehācī vevasthā | aisī ase || 27||
evaṃ dehācī vevasthā | aisī ase || 27||
aisā hā dhaḍa asatāṃ | yethābhūta pāhoṃ jātāṃ |
maga te durdaśā sāṃgatāṃ | śaṃkā bādhī || 28||
maga te durdaśā sāṃgatāṃ | śaṃkā bādhī || 28||
aisiye kārāgṛhīṃ vastī | navamāsa bahu vipattī |
navahi dvāreṃ nirodhatī | vāyo kaiṃcā tetheṃ || 29||
navahi dvāreṃ nirodhatī | vāyo kaiṃcā tetheṃ || 29||
vokā narakāce rasa jhirapatī | te jaṭharāgnīstava tāpatī |
teṇeṃ sarvahi ukaḍatī | astimāṃsa || 30||
teṇeṃ sarvahi ukaḍatī | astimāṃsa || 30||
tvaceviṇa garbha khol̤e | taṃva mātesī hotī ḍohal̤e |
kaṭavatikṣaṇeṃ sarvāṃga pol̤e | tayā bāl̤akāceṃ || 31||
kaṭavatikṣaṇeṃ sarvāṃga pol̤e | tayā bāl̤akāceṃ || 31||
bāṃdhaleṃ carmāceṃ moṭāl̤eṃ | tetheṃ viṣṭheceṃ peṭāl̤eṃ |
rasaupāya vaṃkanāl̤eṃ | hota ase || 32||
rasaupāya vaṃkanāl̤eṃ | hota ase || 32||
viṣṭhā mūtra vāṃtī pīta | nākīṃ toṃḍīṃ nighatī jaṃta |
teṇeṃ nirbujaleṃ citta | ātiśayeṃsīṃ || 33||
teṇeṃ nirbujaleṃ citta | ātiśayeṃsīṃ || 33||
aisiye kārāgṛhīṃ prāṇī | paḍilā atyaṃta dāṭaṇīṃ |
kal̤aval̤ona mhaṇe cakrapāṇī | soḍavīṃ yethūna ātāṃ || 34||
kal̤aval̤ona mhaṇe cakrapāṇī | soḍavīṃ yethūna ātāṃ || 34||
devā soḍavisī yethūna | tarī mī svahita karīna |
garbhavāsa hā cukavīna | punhāṃ na ye yetheṃ || 35||
garbhavāsa hā cukavīna | punhāṃ na ye yetheṃ || 35||
aisī dukhavona pratijñā kelī | taṃva janmavel̤a puḍheṃ ālī |
mātā ākraṃdoṃ lāgalī | prasūtakāl̤īṃ || 36||
mātā ākraṃdoṃ lāgalī | prasūtakāl̤īṃ || 36||
nākīṃ toṃḍīṃ baisaleṃ māṃsa | mastakadvāreṃ sāṃḍī svāsa |
teṃhi bujaleṃ niśeṣa | janmakāl̤īṃ || 37||
teṃhi bujaleṃ niśeṣa | janmakāl̤īṃ || 37||
mastakadvāra teṃ bujaleṃ | teṇeṃ citta nirbujaleṃ |
prāṇī tal̤amal̤ūṃ lāgaleṃ | cahūṃkaḍe || 38||
prāṇī tal̤amal̤ūṃ lāgaleṃ | cahūṃkaḍe || 38||
svāsa usvāsa koṃḍalā | teṇeṃ prāṇī jājāvalā |
mārga disenāsā jālā | kāsāvīsa || 39||
mārga disenāsā jālā | kāsāvīsa || 39||
citta bahu nirbujaleṃ | teṇeṃ āḍabharīṃ bharaleṃ |
loka mhaṇatī āḍaveṃ āleṃ | khāṃḍūna kāḍhā || 40||
loka mhaṇatī āḍaveṃ āleṃ | khāṃḍūna kāḍhā || 40||
maga te khāṃḍūna kāḍhitī | hastapāda chedūna ghetī |
hātāṃ paḍileṃ teṃci kāpitī | mukha nāsika udara || 41||
hātāṃ paḍileṃ teṃci kāpitī | mukha nāsika udara || 41||
aise ṭavake toḍile | bāl̤akeṃ prāṇa soḍile |
māteneṃhi sāṃḍileṃ | kal̤ivara || 42||
māteneṃhi sāṃḍileṃ | kal̤ivara || 42||
mṛtya pāvalā āpaṇa | matecā ghetalā prāṇa |
duḥkha bhogileṃ dāruṇa | garbhavāsīṃ || 43||
duḥkha bhogileṃ dāruṇa | garbhavāsīṃ || 43||
tathāpī sukṛteṃkarūnī | mārga sāṃpaḍalā yonī |
taṟhīṃ āḍakalā jāunī | kaṃṭhaskaṃdīṃ māgutā || 44||
taṟhīṃ āḍakalā jāunī | kaṃṭhaskaṃdīṃ māgutā || 44||
taye saṃkocita paṃthīṃ | bal̤eṃci voḍhūna kāḍhitī |
teṇeṃ guṇeṃ prāṇa jātī | bāl̤akāce || 45||
teṇeṃ guṇeṃ prāṇa jātī | bāl̤akāce || 45||
bāl̤akāce jātāṃ prāṇa | aṃtīṃ hoye vismaraṇa |
teṇeṃ pūrvīla smaraṇa | visarona gelā || 46||
teṇeṃ pūrvīla smaraṇa | visarona gelā || 46||
garbhīṃ mhaṇe sohaṃ sohaṃ | bāherī paḍatāṃ mhaṇe kohaṃ |
aisā kaṣṭī jālā bahu | garbhavāsīṃ || 47||
aisā kaṣṭī jālā bahu | garbhavāsīṃ || 47||
duḥkhā varapaḍā hotā jālā | thorā kaṣṭīṃ bāherī ālā |
saveṃca kaṣṭa visaralā | garbhavāsāce || 48||
saveṃca kaṣṭa visaralā | garbhavāsāce || 48||
suṃnyākāra jālī vṛttī | kāṃhīṃ āṭhavenā cittīṃ |
ajñāneṃ paḍilī bhrāṃtī | teṇeṃ sukhaci mānileṃ || 49||
ajñāneṃ paḍilī bhrāṃtī | teṇeṃ sukhaci mānileṃ || 49||
deha vikāra pāvaleṃ | sukhaduḥkheṃ jhal̤aṃbal̤e |
aso aiseṃ guṃḍāl̤aleṃ | māyājāl̤īṃ || 50||
aso aiseṃ guṃḍāl̤aleṃ | māyājāl̤īṃ || 50||
aiseṃ duḥkha garbhavāsīṃ | hoteṃ prāṇīmātrāṃsīṃ |
mhaṇoniyāṃ bhagavaṃtāsī | śaraṇa jāveṃ || 51||
mhaṇoniyāṃ bhagavaṃtāsī | śaraṇa jāveṃ || 51||
jo bhagavaṃtācā bhakta | to janmāpāsūna mukta |
jñānabal̤eṃ birakta | sarvakāl̤a || 52||
jñānabal̤eṃ birakta | sarvakāl̤a || 52||
aiśā garbhavāsīṃ vipattī | niropilyā yethāmatī |
sāvadha hoūna śrotīṃ | puḍheṃ avadhāna dyāveṃ || 53||
sāvadha hoūna śrotīṃ | puḍheṃ avadhāna dyāveṃ || 53||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde janmaduḥkhanirūpaṇanāma samāsa pahilā || 1||
samāsa dusarā : svaguṇaparīkṣā (a) || śrīrām ||
saṃsāra hāci duḥkhamūl̤a | lāgatī duḥkhāce iṃgal̤a |
māgāṃ bolilī tal̤amal̤a | garbhavāsācī || 1||
māgāṃ bolilī tal̤amal̤a | garbhavāsācī || 1||
garbhavāsīṃ duḥkha jāleṃ | teṃ bāl̤aka visaraleṃ |
puḍheṃ vāḍhoṃ lāgaleṃ | divaseṃdivasa || 2||
puḍheṃ vāḍhoṃ lāgaleṃ | divaseṃdivasa || 2||
bāl̤apaṇīṃ tvacā koṃval̤ī | duḥkha hotāṃci tal̤amal̤ī |
vācā nāhīṃ taye kāl̤īṃ | sukhaduḥkha sāṃgāvayā || 3||
vācā nāhīṃ taye kāl̤īṃ | sukhaduḥkha sāṃgāvayā || 3||
dehāsa kāṃhīṃ duḥkha jāleṃ | athavā kṣudheneṃ pīḍaleṃ |
tarī teṃ parama ākraṃdaleṃ | parī aṃtara neṇave || 4||
tarī teṃ parama ākraṃdaleṃ | parī aṃtara neṇave || 4||
mātā kuravāl̤ī varī | parī je pīḍā jālī aṃtarīṃ |
te māyesī na kal̤e abhyāṃtarīṃ | duḥkha hoye bāl̤akāsīṃ || 5||
te māyesī na kal̤e abhyāṃtarīṃ | duḥkha hoye bāl̤akāsīṃ || 5||
māguteṃ māguteṃ phuṃje raḍe | mātā bujhāvī gheūna kaḍe |
vethā neṇatī bāpuḍeṃ | tal̤amal̤ī jīvīṃ || 6||
vethā neṇatī bāpuḍeṃ | tal̤amal̤ī jīvīṃ || 6||
nānāvyādhīce umāl̤e | teṇeṃ duḥkheṃ āṃdol̤e |
raḍe paḍe kāṃ pol̤e | agnisaṃgeṃ || 7||
raḍe paḍe kāṃ pol̤e | agnisaṃgeṃ || 7||
śarīra rakṣitāṃ naye | ghaḍatī nānā apāye |
khoḍī adhāṃtarīṃ hoye | āvevahīna bāl̤aka || 8||
khoḍī adhāṃtarīṃ hoye | āvevahīna bāl̤aka || 8||
athavā apāya cukale | pūrṇapuṇya puḍheṃ ṭhākaleṃ |
mātesa ol̤akhoṃ lāgaleṃ | divaseṃdivasa || 9||
mātesa ol̤akhoṃ lāgaleṃ | divaseṃdivasa || 9||
kṣaṇabharī mātesa na dekhe | tarī ākraṃdeṃ rudana karī duḥkheṃ |
te samaīṃ mātesārikheṃ | āṇīka kāṃhiṃca nāhīṃ || 10||
te samaīṃ mātesārikheṃ | āṇīka kāṃhiṃca nāhīṃ || 10||
āsa karūna vāsa pāhe | māteviṇa kadā na rāhe |
viyoga pal̤amātra na sāhe | smaraṇa jāliyāṃ naṃtareṃ || 11||
viyoga pal̤amātra na sāhe | smaraṇa jāliyāṃ naṃtareṃ || 11||
jarī brahmādika deva āle | athavā lakṣmīne avalokileṃ |
tarī na vace bujhāvileṃ | āpale mātevāṃcunī || 12||
tarī na vace bujhāvileṃ | āpale mātevāṃcunī || 12||
kurūpa athavā kulakṣaṇa | sakal̤āṃhūni karaṃṭepaṇa |
tarī nāhīṃ tīsamāna | bhūmaṃḍal̤īṃ koṇī || 13||
tarī nāhīṃ tīsamāna | bhūmaṃḍal̤īṃ koṇī || 13||
aiseṃ teṃ kevilavāṇeṃ | māteviṇa dise uṇeṃ |
rāgeṃ parateṃ keleṃ tineṃ | tarī ākraṃdonī miṭhī ghālī || 14||
rāgeṃ parateṃ keleṃ tineṃ | tarī ākraṃdonī miṭhī ghālī || 14||
sukha pāve mātejaval̤ī | durī karitāṃci tal̤amal̤ī |
atiprīti tayekāl̤īṃ | mātevarī lāgalī || 15||
atiprīti tayekāl̤īṃ | mātevarī lāgalī || 15||
taṃva te mātesa maraṇa āleṃ | prāṇī poraṭeṃ jāleṃ |
duḥkheṃ jhurṇīṃ lāgaleṃ | āī āī mhaṇonī || 16||
duḥkheṃ jhurṇīṃ lāgaleṃ | āī āī mhaṇonī || 16||
āī pāhātāṃ disenā | dīnarūpa pāhe janā |
āsa lāgalise manā | āī yeīla mhaṇonī || 17||
āsa lāgalise manā | āī yeīla mhaṇonī || 17||
mātā mhaṇauna mukha pāhe | taṃva te āpulī mātā navhe |
maga hiṃvāsaleṃ rāhe | dainyavāṇeṃ || 18||
maga hiṃvāsaleṃ rāhe | dainyavāṇeṃ || 18||
mātāviyogeṃ kaṣṭaleṃ | teṇeṃ mānasīṃ duḥkha jāleṃ |
dehahi kṣīṇatva pāvaleṃ | ātiśayeṃsīṃ || 19||
dehahi kṣīṇatva pāvaleṃ | ātiśayeṃsīṃ || 19||
athavā mātāhi vāṃcalī | māyaleṃkurā bheṭī jālī |
bāl̤adaśā te rāhilī | devaseṃdivasa || 20||
bāl̤adaśā te rāhilī | devaseṃdivasa || 20||
bāl̤apaṇa jāleṃ uṇeṃ | divaseṃdivasa hoye śāhāṇeṃ |
maga te māyeceṃ atyaṃta perūṇeṃ | hoteṃ, teṃ rāhileṃ || 21||
maga te māyeceṃ atyaṃta perūṇeṃ | hoteṃ, teṃ rāhileṃ || 21||
puḍheṃ lo lāgalā khel̤ācā | kal̤apa mel̤avilā porāṃcā |
ālyagelyā ḍāyācā | ānaṃda śoka vāhe || 22||
ālyagelyā ḍāyācā | ānaṃda śoka vāhe || 22||
māyebāpeṃ sikavitī poṭeṃ | tayāceṃ parama duḥkha vāṭe |
caṭa lāgalī na suṭe | saṃgatī leṃkurāṃcī || 23||
caṭa lāgalī na suṭe | saṃgatī leṃkurāṃcī || 23||
leṃkurāaṃmadhyeṃ khel̤atāṃ | nāṭhave mātā pitā |
taṃva teṃthehi avacitāa | duḥkha pāvalā || 24||
taṃva teṃthehi avacitāa | duḥkha pāvalā || 24||
paḍile dāṃta phuṭalā ḍol̤ā | moḍale pāya jālā khul̤ā |
gelā māja avakal̤ā- | ṭhākūna ālī || 25||
gelā māja avakal̤ā- | ṭhākūna ālī || 25||
nighālyā devī āṇī govara | uṭhaleṃ kapāl̤a lāgalā jvara |
poṭasul̤īṃ niraṃtara | vāyagol̤ā || 26||
poṭasul̤īṃ niraṃtara | vāyagol̤ā || 26||
lāgalīṃ bhūteṃ jālī jhaḍapaṇī | jal̤īcyā mesako māyerāṇī |
muṃjyā jhoṭiṃga karaṇī | mhaisobācī || 27||
muṃjyā jhoṭiṃga karaṇī | mhaisobācī || 27||
vetāl̤a khaṃkāl̤a lāgalā | brahmagiṟho saṃcaralā |
neṇoṃ ceḍā volāṃḍilā | kāṃhīṃ kal̤enā || 28||
neṇoṃ ceḍā volāṃḍilā | kāṃhīṃ kal̤enā || 28||
yeka mhaṇatī bīre deva | yeka mhaṇatī khaṃḍerāva |
yeka mhaṇatī sakal̤a vāva | hā brāhmaṇasamaṃdha || 29||
yeka mhaṇatī sakal̤a vāva | hā brāhmaṇasamaṃdha || 29||
yeka mhaṇatī koṇeṃ keleṃ | āṃgīṃ devata ghātale |
yeka mhaṇatī cukaleṃ | saṭavāīceṃ || 30||
yeka mhaṇatī cukaleṃ | saṭavāīceṃ || 30||
yeka mhaṇatī karmabhoga | āṃgīṃ jaḍale nānā roga |
vaidya paṃcākṣarī cāṃga | bolāūna āṇile || 31||
vaidya paṃcākṣarī cāṃga | bolāūna āṇile || 31||
yeka mhaṇatī hā vāṃcenā | yeka mhaṇatī hā marenā |
bhoga bhogito yātanā | pāpāstava || 32||
bhoga bhogito yātanā | pāpāstava || 32||
garbhaduḥkha visaralā | to trividhatāpeṃ pol̤alā |
prāṇī bahuta kaṣṭī jālā | saṃsāraduḥkheṃ || 33||
prāṇī bahuta kaṣṭī jālā | saṃsāraduḥkheṃ || 33||
itukeṃhi cukona vāṃcalā | tarī māramārūṃ śāhāṇā kelā |
lokikīṃ neṭakā jālā | nāṃva rākhe aisā || 34||
lokikīṃ neṭakā jālā | nāṃva rākhe aisā || 34||
puḍheṃ māyabāpīṃ lobhāstava | saṃbhrameṃ māṃḍilā vivhāva |
dāūniyāṃ sakal̤a vaibhava | novarī pāhilī || 35||
dāūniyāṃ sakal̤a vaibhava | novarī pāhilī || 35||
vaṟhāḍīvaibhava dāṭaleṃ | dekhona paramasukha vāṭale |
mana heṃ raṃgona geleṃ | sāsuravāḍīkaḍe || 36||
mana heṃ raṃgona geleṃ | sāsuravāḍīkaḍe || 36||
māyabāpīṃ bhalataiseṃ asāveṃ | parī sāsuravāḍīsa neṭakeṃ jāveṃ |
dravya nasela tarī ghyāveṃ | ruṇa kal̤āṃtareṃ || 37||
dravya nasela tarī ghyāveṃ | ruṇa kal̤āṃtareṃ || 37||
āṃtarbhāva te sāsuravāḍīṃ | māyebāpeṃ rāhilīṃ bāpuḍīṃ |
hotātī sarvasveṃ kuḍakuḍīṃ | titukeṃca kārya tyāṃceṃ || 38||
hotātī sarvasveṃ kuḍakuḍīṃ | titukeṃca kārya tyāṃceṃ || 38||
novarī āliyāṃ gharā | atī havyāsa vāṭe varā |
mhaṇe majasārikhā dusarā | koṇīca nāhīṃ || 39||
mhaṇe majasārikhā dusarā | koṇīca nāhīṃ || 39||
māyabāpa baṃdhu bahiṇī | novarī na disatāṃ vāṭe kāṇī |
atyaṃta lodhalā pāpiṇīṃ | avidyeneṃ bhulavilā || 40||
atyaṃta lodhalā pāpiṇīṃ | avidyeneṃ bhulavilā || 40||
saṃbhoga nastāṃ itukā premā | yogya jāliyā ulaṃghī sīmā |
prītī vāḍhavitī kāmā- | karitāṃ prāṇī guṃtalā || 41||
prītī vāḍhavitī kāmā- | karitāṃ prāṇī guṃtalā || 41||
jarī na dekhe kṣaṇa yeka ḍol̤āṃ | tarī jīva hoya utāvil̤ā |
prītīpātra aṃtarkal̤ā | gheūna gelī || 42||
prītīpātra aṃtarkal̤ā | gheūna gelī || 42||
koval̤e koval̤e śabda maṃjul̤a | maryādā lajyā mukhakamal̤a |
vaktralokaneṃ keval̤a | grāmajyāce maiṃdāveṃ || 43||
vaktralokaneṃ keval̤a | grāmajyāce maiṃdāveṃ || 43||
kal̤aval̤ā yetāṃ sāṃvarenā | śarīra vikal̤a āvarenā |
anetra vevasāīṃ kramenā | hurahura vāṭe || 44||
anetra vevasāīṃ kramenā | hurahura vāṭe || 44||
vevasāya karitāṃ bāherī | mana lāgaleṃse gharīṃ |
kṣaṇākṣaṇāṃ abhyāṃtarīṃ | smaraṇa hoye kāminīceṃ || 45||
kṣaṇākṣaṇāṃ abhyāṃtarīṃ | smaraṇa hoye kāminīceṃ || 45||
tumhīṃ mājhiyā jivāṃtīla jīva | mhaṇaunī atyaṃta lāghava |
dāūniyāṃ citta sarva | hirona ghetaleṃ || 46||
dāūniyāṃ citta sarva | hirona ghetaleṃ || 46||
maida soirīka kāḍhitī | phāṃse ghālūna prāṇa ghetī |
taiseṃ āyuṣya geliyāṃ aṃtīṃ | prāṇīyāṃsa hoye || 47||
taiseṃ āyuṣya geliyāṃ aṃtīṃ | prāṇīyāṃsa hoye || 47||
prīti kāminīsīṃ lāgalī | jarī tayesī koṇī rāgejalī |
tarī parama kṣitī vāṭalī | mānasīṃ guptarūpeṃ || 48||
tarī parama kṣitī vāṭalī | mānasīṃ guptarūpeṃ || 48||
taye bhāryeceni kaivāreṃ | māyebāpāsīṃ nīca uttareṃ |
boloniyāṃ tiraskāreṃ | vegal̤ā nighe |
49|| strīkāraṇeṃ lāja sāṃḍilī | strīkāraṇeṃ sakhīṃ soḍilīṃ |
strīkāraṇeṃ vighaḍilīṃ | sakal̤ahi jivalageṃ || 50||
boloniyāṃ tiraskāreṃ | vegal̤ā nighe |
49|| strīkāraṇeṃ lāja sāṃḍilī | strīkāraṇeṃ sakhīṃ soḍilīṃ |
strīkāraṇeṃ vighaḍilīṃ | sakal̤ahi jivalageṃ || 50||
strīkāraṇeṃ deha vikilā | strīkāraṇeṃ sevaka jālā |
strīkāraṇeṃ sāṃḍavilā | vivekāsī || 51||
strīkāraṇeṃ sāṃḍavilā | vivekāsī || 51||
strīkāraṇeṃ lolaṃgatā | strīkāraṇeṃ atinamratā |
strīkāraṇeṃ parādhenatā | aṃgikārilī || 52||
strīkāraṇeṃ parādhenatā | aṃgikārilī || 52||
strīkāraṇeṃ lobhī jālā | strīkāraṇeṃ dharma sāṃḍilā |
strīkāraṇeṃ aṃtaralā | tīrthayātrā svadharma || 53||
strīkāraṇeṃ aṃtaralā | tīrthayātrā svadharma || 53||
strīkāraṇeṃ sarvathā kāṃhīṃ | śubhāśubha vicārileṃ nāhīṃ |
tanu manu dhanu sarvahī | ananyabhāveṃ arpileṃ || 54||
tanu manu dhanu sarvahī | ananyabhāveṃ arpileṃ || 54||
strīkāraṇeṃ paramārtha buḍavilā | prāṇī svahitāsa nāḍalā |
īśvarīṃ kānakoṃḍā jālā | strīkāraṇeṃ kāmabuddhī || 55||
īśvarīṃ kānakoṃḍā jālā | strīkāraṇeṃ kāmabuddhī || 55||
strīkāraṇeṃ soḍilī bhaktī | strīkāraṇeṃ soḍilī viraktī |
strīkāraṇeṃ sāyojyamuktī | tehi tuchya mānilī || 56||
strīkāraṇeṃ sāyojyamuktī | tehi tuchya mānilī || 56||
yeke striyeceni guṇeṃ | brahmāṃḍa mānileṃ ṭheṃgaṇeṃ |
jivalageṃ tīṃ pisuṇeṃ | aisīṃ vāṭalīṃ || 57||
jivalageṃ tīṃ pisuṇeṃ | aisīṃ vāṭalīṃ || 57||
aisī aṃtaraprīti jaḍalī | sārvasvācī sāṃḍī kelī |
taṃva te marona gelī | akasmāta || 58||
taṃva te marona gelī | akasmāta || 58||
teṇeṃ manīṃ śoka vāḍhalā | mhaṇe thora ghāta jālā |
ātāṃ kaiṃcā buḍālā | saṃsāra mājhā || 59||
ātāṃ kaiṃcā buḍālā | saṃsāra mājhā || 59||
jivalagāṃcā soḍilā saṃga | avacitā jālā gharabhaṃga |
ātāṃ karūṃ māyātyāga | mhaṇe duḥkheṃ || 60||
ātāṃ karūṃ māyātyāga | mhaṇe duḥkheṃ || 60||
strī gheūna āḍavī | ūra baḍavī poṭa baḍavī |
lāja sāṃḍūna gauravī | lokāṃ dekhatāṃ || 61||
lāja sāṃḍūna gauravī | lokāṃ dekhatāṃ || 61||
mhaṇe mājheṃ buḍāleṃ ghara | ātāṃ na karī hā saṃsāra |
duḥkheṃ ākraṃdalā thora | ghora ghoṣeṃ || 62||
duḥkheṃ ākraṃdalā thora | ghora ghoṣeṃ || 62||
teṇeṃ jīva vārayāveghalā | sarvasvācā ubaga ālā |
teṇeṃ duḥkheṃ jālā | jogī kāṃ mahātmā || 63||
teṇeṃ duḥkheṃ jālā | jogī kāṃ mahātmā || 63||
kāṃ teṃ nighona jāṇeṃ cukaleṃ | punhāṃ māguteṃ lagna keleṃ |
teṇeṃ atyaṃtaci magna jāleṃ | mana dvitīya saṃmaṃdhīṃ || 64||
teṇeṃ atyaṃtaci magna jāleṃ | mana dvitīya saṃmaṃdhīṃ || 64||
jālā dvitīya saṃmaṃdha | saveṃci māṃḍilā ānaṃda |
śrotīṃ vhāveṃ sāvadha | puḍhile samāsīṃ || 65||
śrotīṃ vhāveṃ sāvadha | puḍhile samāsīṃ || 65||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde svaguṇaparīkṣānāma samāsa dusarā || 2||
| samāsa tisarā : svaguṇaparīkṣā (ba) || śrīrām ||
dvitīya saṃmaṃdha jālā | duḥkha māgīla visaralā |
sukha mānūna rāhilā | saṃsārāceṃ || 1||
sukha mānūna rāhilā | saṃsārāceṃ || 1||
jālā atyaṃta kṛpaṇa | poṭeṃ na khāya anna |
rukyākāraṇeṃ sāṃḍī prāṇa | yekasarā || 2||
rukyākāraṇeṃ sāṃḍī prāṇa | yekasarā || 2||
kadā kalpāṃtīṃ na vecī | sāṃcileṃci punhā sāṃcī |
aṃtarīṃ asela kaiṃcī | sadvāsanā || 3||
aṃtarīṃ asela kaiṃcī | sadvāsanā || 3||
svayeṃ dharma na karī | dharmakartyāsahi vārī |
sarvakāl̤a niṃdā karī | sādhujanācī || 4||
sarvakāl̤a niṃdā karī | sādhujanācī || 4||
neṇe tīrtha neṇe vrata | neṇe atita abhyāgata |
muṃgīmukhīṃceṃ jeṃ sīta | teṃhī veṃcūna sāṃcī || 5||
muṃgīmukhīṃceṃ jeṃ sīta | teṃhī veṃcūna sāṃcī || 5||
svayeṃ puṇya karavenā | keleṃ tarī dekhavenā |
upahāsya karī manā- | naye mhaṇaunī || 6||
upahāsya karī manā- | naye mhaṇaunī || 6||
devāṃ bhaktāṃsa uchedī | āṃgabal̤eṃ sakal̤āṃsa khedī |
niṣṭhura śabdeṃ aṃtara bhedī | prāṇīmātrāṃceṃ || 7||
niṣṭhura śabdeṃ aṃtara bhedī | prāṇīmātrāṃceṃ || 7||
nīti sāṃḍūna māgeṃ | anītīneṃ vartoṃ lāge |
garva dharūna phuge | sarvakāl̤a || 8||
garva dharūna phuge | sarvakāl̤a || 8||
pūrvajāṃsa siṃtarileṃ | pakṣaśrāddhahi nāhīṃ keleṃ |
kul̤adaivata ṭhakileṃ | koṇeparī || 9||
kul̤adaivata ṭhakileṃ | koṇeparī || 9||
ākṣata bharilī bhāṇā | dujā brāhmaṇa mehuṇā |
ālā hotā pāhuṇā | striyesa mūl̤a || 10||
ālā hotā pāhuṇā | striyesa mūl̤a || 10||
kadā nāvaḍe harikathā | deva nalage sarvathā |
snānasaṃdhyā mhaṇe vṛthā | kāsayā karāvī || 11||
snānasaṃdhyā mhaṇe vṛthā | kāsayā karāvī || 11||
abhil̤āṣeṃ sāṃcī vitta | svayeṃ karī visvāsaghāta |
madeṃ mātalā unmatta | tāruṇyapaṇeṃ || 12||
madeṃ mātalā unmatta | tāruṇyapaṇeṃ || 12||
tāruṇya āṃgīṃ bharaleṃ | dhāriṣṭa na vace dharileṃ |
karūṃ nayeṃ teṃci keleṃ | māhāpāpa || 13||
karūṃ nayeṃ teṃci keleṃ | māhāpāpa || 13||
strī kelī parī dhākuṭī | dhīra na dharaveci poṭīṃ |
viṣayalobheṃ sevaṭīṃ | vol̤akhī sāṃḍilī || 14||
viṣayalobheṃ sevaṭīṃ | vol̤akhī sāṃḍilī || 14||
māye bahiṇa na vicārī | jālā pāpī paradvārī |
daṃḍa pāvalā rājadvārīṃ | taṟhīṃ pālaṭenā || 15||
daṃḍa pāvalā rājadvārīṃ | taṟhīṃ pālaṭenā || 15||
parastrī dekhoni dṛṣṭīṃ | abhil̤āṣa uṭhe poṭīṃ |
akartavyeṃ hiṃpuṭī | punhāṃ hoye || 16||
akartavyeṃ hiṃpuṭī | punhāṃ hoye || 16||
aiseṃ pāpa udaṃḍa keleṃ | śubhāśubha nāhīṃ uraleṃ |
teṇeṃ doṣeṃ duḥkha bharaleṃ | akasmāta āṃgīṃ || 17||
teṇeṃ doṣeṃ duḥkha bharaleṃ | akasmāta āṃgīṃ || 17||
vyādhī bharalī sarvāṃgīṃ | prāṇī jālā kṣayarogī |
kele doṣa āpule bhogī | sīghra kāl̤eṃ || 18||
kele doṣa āpule bhogī | sīghra kāl̤eṃ || 18||
duḥkheṃ sarvāṃga phuṭaleṃ | nāsika avagheṃci baisaleṃ |
lakṣaṇa jāūna jāleṃ | kulakṣaṇa || 19||
lakṣaṇa jāūna jāleṃ | kulakṣaṇa || 19||
dehāsa kṣīṇatā ālī | nānā vethā udbhavalī |
tāruṇyaśaktī rāhilī | khaṃgalā prāṇī || 20||
tāruṇyaśaktī rāhilī | khaṃgalā prāṇī || 20||
sarvāṃgīṃ lāgalyā kal̤ā | dehāsa ālī avakal̤ā |
prāṇī kāṃpe cal̤acal̤āṃ | śakti nāhīṃ || 21||
prāṇī kāṃpe cal̤acal̤āṃ | śakti nāhīṃ || 21||
hastapādādika jhaḍale | sarvāṃgīṃ kiḍe paḍile |
dekhona thuṃkoṃ lāgale | lāhānathora || 22||
dekhona thuṃkoṃ lāgale | lāhānathora || 22||
jālī viṣṭecī sāraṇī | bhovatī uṭhalī varḍhāṇī |
atyaṃta khaṃgalā prāṇī | jīva na vace || 23||
atyaṃta khaṃgalā prāṇī | jīva na vace || 23||
ātāṃ maraṇa de gā devā | bahuta kaṣṭa jāle jīvā |
jālā nāhīṃ neṇoṃ ṭhevā | pātakācā || 24||
jālā nāhīṃ neṇoṃ ṭhevā | pātakācā || 24||
duḥkheṃ ghal̤aghal̤āṃ raḍe | joṃ joṃ pāhe āṃgākaḍe |
toṃ toṃ dainyavāṇeṃ bāpuḍeṃ | tal̤amal̤ī jīvīṃ || 25||
toṃ toṃ dainyavāṇeṃ bāpuḍeṃ | tal̤amal̤ī jīvīṃ || 25||
aise kaṣṭa jāle bahuta | sakal̤a jāleṃ vātāhāta |
daravaḍā ghālūna vitta | coraṭīṃ neleṃ || 26||
daravaḍā ghālūna vitta | coraṭīṃ neleṃ || 26||
jāleṃ āratra nā paratra | prārabdha ṭhākaleṃ vicitra |
āpalā āpaṇa mal̤amūtra | sevilā duḥkheṃ || 27||
āpalā āpaṇa mal̤amūtra | sevilā duḥkheṃ || 27||
pāpasāmagrī saralī | devaseṃdivasa vethā haralī |
vaidyeṃ auṣadheṃ didhalīṃ | upacāra jālā || 28||
vaidyeṃ auṣadheṃ didhalīṃ | upacāra jālā || 28||
marata marata vāṃcalā | yāsa punhāṃ janma jālā |
loka mhaṇatī paḍilā | māṇasāṃmadhyeṃ || 29||
loka mhaṇatī paḍilā | māṇasāṃmadhyeṃ || 29||
yereṃ strī āṇilī | baravī gharavāta māṃḍilī |
ati svārthabuddhī dharilī | punhāṃ māgutī || 30||
ati svārthabuddhī dharilī | punhāṃ māgutī || 30||
kāṃhīṃ vaibhava mel̤avileṃ | punhāṃ sarvahī saṃcileṃ |
paraṃtu gṛha buḍāleṃ | saṃtāna nāhīṃ || 31||
paraṃtu gṛha buḍāleṃ | saṃtāna nāhīṃ || 31||
putra saṃtāana nastāṃ duḥkhī | vāṃja nāṃva paḍileṃ lokikīṃ |
teṃ na phiṭe mhaṇonī leṃkī | tarī ho ātāṃ || 32||
teṃ na phiṭe mhaṇonī leṃkī | tarī ho ātāṃ || 32||
mhaṇona nānā sāyāsa | bahuta devāsa kele navasa |
tīrtheṃ vrateṃ upavāsa | dharaṇeṃ pāraṇeṃ māṃḍileṃ || 33||
tīrtheṃ vrateṃ upavāsa | dharaṇeṃ pāraṇeṃ māṃḍileṃ || 33||
viṣayasukha teṃ rāhile | vāṃjapaṇeṃ duḥkhī keleṃ |
taṃva teṃ kul̤adaivata pāvaleṃ | jālī vṛddhī || 34||
taṃva teṃ kul̤adaivata pāvaleṃ | jālī vṛddhī || 34||
tyā leṃkurāvarī atiprīti | doghehi kṣaṇa yeka na viśaṃbhatī |
kāṃhīṃ jālyā ākraṃdatī | dīrghasvareṃ || 35||
kāṃhīṃ jālyā ākraṃdatī | dīrghasvareṃ || 35||
aisī te duḥkhiste | pūjīta hotī nānā daivateṃ |
taṃva teṃhi meleṃ avaciteṃ | pūrva pāpeṃkarūnī || 36||
taṃva teṃhi meleṃ avaciteṃ | pūrva pāpeṃkarūnī || 36||
teṇeṃ bahuta duḥkha jāleṃ | gharīṃ āraṃdheṃ paḍileṃ |
mhaṇatī āmhāṃsa kāṃ ṭhīvileṃ | deveṃ vāṃja karūnī || 37||
mhaṇatī āmhāṃsa kāṃ ṭhīvileṃ | deveṃ vāṃja karūnī || 37||
āmhāṃsa dravya kāye karāveṃ | teṃ jāveṃ parī apatya vhāveṃ |
apatyālāgī tyajāveṃ | lāgela sarva || 38||
apatyālāgī tyajāveṃ | lāgela sarva || 38||
vāṃjapaṇa saṃdiseṃ geleṃ | toṃ maratavāṃja nāṃva paḍileṃ |
teṃ na phiṭe kāṃhīṃ keleṃ | teṇeṃ duḥkheṃ ākraṃdatī || 39||
teṃ na phiṭe kāṃhīṃ keleṃ | teṇeṃ duḥkheṃ ākraṃdatī || 39||
āmucī velī kāṃ khuṃṭilī | hā hā devā vṛttī buḍālī |
kul̤asvāmīṇa kāṃ kṣobhalī | vijhālā kul̤adīpa || 40||
kul̤asvāmīṇa kāṃ kṣobhalī | vijhālā kul̤adīpa || 40||
ātāṃ leṃkurāceṃ mukha dekhena | tarī ānaṃdeṃ rāḍī cālena |
āṇī gal̤ahī ṭoṃcīna | kul̤asvāmiṇīpāsīṃ || 41||
āṇī gal̤ahī ṭoṃcīna | kul̤asvāmiṇīpāsīṃ || 41||
āī bhutā karīna tujhā | nāṃva ṭhevīna kerapuṃjā |
vesaṇī ghālīna, mājhā- | manoratha puravī |
42|| bahuta devāṃsa navasa kele | bahuta gosāvī dhuṃḍile |
gaṭagaṭāṃ gil̤ile | sagal̤e viṃcū || 43||
vesaṇī ghālīna, mājhā- | manoratha puravī |
42|| bahuta devāṃsa navasa kele | bahuta gosāvī dhuṃḍile |
gaṭagaṭāṃ gil̤ile | sagal̤e viṃcū || 43||
kele samaṃdhāsa sāyāsa | rāhāṇe ghātaleṃ bahuvasa |
kel̤eṃ nārikel̤eṃ brāhmaṇāsa | aṃbradāneṃ didhalīṃ || 44||
kel̤eṃ nārikel̤eṃ brāhmaṇāsa | aṃbradāneṃ didhalīṃ || 44||
kelīṃ nānā kavaṭāleṃ | putralobheṃ kelīṃ ḍhāleṃ |
tarī adṛṣṭa phiraleṃ | putra nāhīṃ || 45||
tarī adṛṣṭa phiraleṃ | putra nāhīṃ || 45||
vṛkṣāakhāleṃ jāūna nāhātī | phal̤atīṃ jhāḍeṃ karapatī |
aise nānā doṣa karitī | putralobhākāraṇeṃ || 46||
aise nānā doṣa karitī | putralobhākāraṇeṃ || 46||
soḍūna sakal̤a vaibhava | tyāṃcā vārayāvedhalā jīva |
taṃva to pāvalā khaṃḍerāva | āṇī kul̤asvāmiṇī || 47||
taṃva to pāvalā khaṃḍerāva | āṇī kul̤asvāmiṇī || 47||
ātāṃ manoratha puratī | strīpuruṣeṃ ānaṃdatī |
sāvadha hoūna śrotīṃ | puḍheṃ avadhāna dyāveṃ || 48||
sāvadha hoūna śrotīṃ | puḍheṃ avadhāna dyāveṃ || 48||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde svaguṇaparīkṣānāma samāsa tisarā || 3||
samāsa cavathā : svaguṇaparīkṣā (ka) || śrīrām ||
leṃkureṃ udaṃḍa jālīṃ | toṃ te lakṣmī nighona gelī |
bāpaḍīṃ bhikesī lāgalīṃ | kāṃhīṃ khāyā mil̤enā || 1||
bāpaḍīṃ bhikesī lāgalīṃ | kāṃhīṃ khāyā mil̤enā || 1||
leṃkureṃ khel̤atī dhākuṭīṃ | yekeṃ rāṃgatī yekeṃ poṭīṃ |
aisī gharabharī jālī dāṭī | kanyā āṇī putrāṃcī || 2||
aisī gharabharī jālī dāṭī | kanyā āṇī putrāṃcī || 2||
devaseṃdivasā kharca vāḍhalā | yāvā hotā to khuṃṭona gelā |
kanyā upavarī jālyā, tyāṃlā- | ujavāvayā dravya nāhīṃ || 3||
kanyā upavarī jālyā, tyāṃlā- | ujavāvayā dravya nāhīṃ || 3||
māyebāpeṃ hotīṃ saṃpanna | tyāṃceṃ udaṃḍa hoteṃ dhana |
teṇeṃ karitāṃ pratiṣṭhā māna | janīṃ jālā hotā || 4||
teṇeṃ karitāṃ pratiṣṭhā māna | janīṃ jālā hotā || 4||
bharama āhe lokācārīṃ | pahilī nāṃdaṇūka nāhīṃ gharīṃ |
devaseṃdivasa abhyāṃtarīṃ | daridra āleṃ || 5||
devaseṃdivasa abhyāṃtarīṃ | daridra āleṃ || 5||
aisī gharavāta vāḍhalī | khātīṃ toṃḍeṃ mil̤ālīṃ |
teṇeṃ prāṇīyāṃsa lāgalī | kāl̤ajī udvegācī || 6||
teṇeṃ prāṇīyāṃsa lāgalī | kāl̤ajī udvegācī || 6||
kanyā upavarī jālyā | putrāsa novaryā ālyā |
ātāṃ ujavaṇā kelyā | pahijeta kīṃ || 7||
ātāṃ ujavaṇā kelyā | pahijeta kīṃ || 7||
jarī muleṃ taisīṃca rāhilīṃ | tarī punhāṃ lokalāja jālī |
mhaṇatī kāsayā vyālīṃ | janmadāridryeṃ || 8||
mhaṇatī kāsayā vyālīṃ | janmadāridryeṃ || 8||
aisī lokalāja hoīla | vaḍilāṃceṃ nāṃva jāīla |
ātāṃ ruṇa koṇa deīla | lagnāpurateṃ || 9||
ātāṃ ruṇa koṇa deīla | lagnāpurateṃ || 9||
māgeṃ ruṇa jyāceṃ ghetaleṃ | tyāceṃ paratona nāhīṃ dilheṃ |
aiseṃ ābhāl̤a koṃsal̤aleṃ | udvegāceṃ || 10||
aiseṃ ābhāl̤a koṃsal̤aleṃ | udvegāceṃ || 10||
āpaṇa khātoṃ annāsī | anna khāteṃ āpaṇāsīṃ |
sarvakāl̤a mānasīṃ | ciṃtātura || 11||
sarvakāl̤a mānasīṃ | ciṃtātura || 11||
patī avaghīca moḍalī | vastabhāva gāhāṇa paḍilī |
ahā devā vel̤a ālī | ātāṃ ḍivāl̤yācī || 12||
ahā devā vel̤a ālī | ātāṃ ḍivāl̤yācī || 12||
kāṃhīṃ kelā tāḍāmoḍā | vikilā gharīṃcā pāḍāreḍā |
kāṃhīṃ paikā rokaḍā | kal̤āṃtareṃ kāḍhilā || 13||
kāṃhīṃ paikā rokaḍā | kal̤āṃtareṃ kāḍhilā || 13||
aiseṃ ruṇa ghetaleṃ | lokikīṃ daṃbha keleṃ |
sakal̤a mhaṇatī nāṃva rākhileṃ | vaḍilāṃceṃ || 14||
sakal̤a mhaṇatī nāṃva rākhileṃ | vaḍilāṃceṃ || 14||
aiseṃ ruṇa udaṃḍa jāleṃ | riṇāitīṃ veḍhūna ghetaleṃ |
maga prayāṇa āraṃbhileṃ | videśāpratī || 15||
maga prayāṇa āraṃbhileṃ | videśāpratī || 15||
donī varuṣeṃ buḍī mārilī | nīca sevā aṃgīkārilī |
śarīreṃ āpadā bhogilī | ātiśayeṃsīṃ || 16||
śarīreṃ āpadā bhogilī | ātiśayeṃsīṃ || 16||
kāṃhīṃ mel̤avileṃ videśīṃ | jīva lāgalā manuṣyāṃpāsīṃ |
maga pusoniyāṃ svāmīsī | muraḍatā jālā || 17||
maga pusoniyāṃ svāmīsī | muraḍatā jālā || 17||
taṃva teṃ atyaṃta pīḍāvalīṃ | vāṭa pāhāta baisalīṃ |
mhaṇatī divasagatī kāṃ lāgalī | kāye kāraṇeṃ devā || 18||
mhaṇatī divasagatī kāṃ lāgalī | kāye kāraṇeṃ devā || 18||
ātāṃ āmhī kāye khāveṃ | kitī upavāsīṃ marāveṃ |
aisiyāce saṃgatīsa deveṃ | kāṃ pāṃ ghātaleṃ āmhāṃsī || 19||
aisiyāce saṃgatīsa deveṃ | kāṃ pāṃ ghātaleṃ āmhāṃsī || 19||
aiseṃ āpuleṃ sukha pāhātī | parī tyāceṃ duḥkha neṇatī |
āṇī śaktī geliyāṃ aṃtīṃ | koṇīca kāmā na yetī || 20||
āṇī śaktī geliyāṃ aṃtīṃ | koṇīca kāmā na yetī || 20||
aso aisī vāṭa pāhatāṃ | dṛṣṭīṃ dekhilā avacitā |
muleṃ dhāvatī, tātā | bhāgalāsa mhaṇaunī || 21||
muleṃ dhāvatī, tātā | bhāgalāsa mhaṇaunī || 21||
strī dekhona ānaṃdalī | mhaṇe āmucī dainyeṃ phiṭalī |
taṃva yereṃ didhalī | gāṃṭhoḍī hātīṃ || 22||
taṃva yereṃ didhalī | gāṃṭhoḍī hātīṃ || 22||
sakal̤āṃsa ānaṃda jālā | mhaṇatī āmucā vaḍīla ālā |
teṇeṃ tarī āmhāṃlā | āṃgyā ṭopyā āṇilyā || 23||
teṇeṃ tarī āmhāṃlā | āṃgyā ṭopyā āṇilyā || 23||
aisā ānaṃda cyārī devasa | saveṃca māṃḍilī kusamusa |
mhaṇatī heṃ geliyāṃ āmhāṃsa | punhāṃ āpadā lāgatī || 24||
mhaṇatī heṃ geliyāṃ āmhāṃsa | punhāṃ āpadā lāgatī || 24||
mhaṇaunī āṇileṃ teṃ asāveṃ | yeṇeṃ māguteṃ videśāsa jāveṃ |
āmhī heṃ khāūṃ na toṃ yāveṃ | dravya mel̤aūna || 25||
āmhī heṃ khāūṃ na toṃ yāveṃ | dravya mel̤aūna || 25||
aisī vāsanā sakal̤āṃcī | avaghīṃ soīrīṃ sukhācīṃ |
strī atyaṃta prītīcī | tehi sukhāca lāgalī || 26||
strī atyaṃta prītīcī | tehi sukhāca lāgalī || 26||
videsīṃ bahu dagadalā | viśrāṃtī ghyāvayā ālā |
svāsahi nāhīṃ ṭākilā | toṃ jāṇeṃ voḍhavaleṃ || 27||
svāsahi nāhīṃ ṭākilā | toṃ jāṇeṃ voḍhavaleṃ || 27||
puḍheṃ apekṣā josiyāṃcī | kelī vivaṃcanā muhūrtācī |
vṛtti guṃtalī tayācī | jātāṃ praśasta na vaṭe || 28||
vṛtti guṃtalī tayācī | jātāṃ praśasta na vaṭe || 28||
māyā mātrā siddha kelī | kāṃhīṃ sāmagrī bāṃdhalī |
leṃkureṃ dṛṣṭīsa pāhilīṃ | mārgasta jālā || 29||
leṃkureṃ dṛṣṭīsa pāhilīṃ | mārgasta jālā || 29||
striyesa avalokileṃ | viyogeṃ duḥkha bahuta vāṭaleṃ |
prārabdhasūtra tukaleṃ | ruṇānabaṃdhāceṃ || 30||
prārabdhasūtra tukaleṃ | ruṇānabaṃdhāceṃ || 30||
kaṃṭha sadgadita jālā | na saṃvareca gahivaralā |
leṃkurā āṇī pityālā | taḍātoḍī jālī || 31||
leṃkurā āṇī pityālā | taḍātoḍī jālī || 31||
jarī ruṇānubaṃdha asela | tarī māgutī bheṭī hoīla |
nāhīṃ tarī saṃgatī purela | yeci bheṭīneṃ tumacī || 32||
nāhīṃ tarī saṃgatī purela | yeci bheṭīneṃ tumacī || 32||
aisīṃ bolona svāra hoye | māgutā phīraphiroṃ pāhe |
viyogaduḥkha na sāhe | paraṃtu kāṃhīṃ na cale || 33||
viyogaduḥkha na sāhe | paraṃtu kāṃhīṃ na cale || 33||
āpulā gāṃva rāhilā māgeṃ | citta bhramaleṃ saṃsāraudvegeṃ |
duḥkhavalā prapaṃcasaṃgeṃ | abhimānāstava || 34||
duḥkhavalā prapaṃcasaṃgeṃ | abhimānāstava || 34||
te samaīṃ mātā āṭhavalī | mhaṇe mhaṇe dhanya te māulī |
majakāraṇeṃ bahuta kaṣṭalī | parī mī neṇeṃci mūrkha || 35||
majakāraṇeṃ bahuta kaṣṭalī | parī mī neṇeṃci mūrkha || 35||
ājī jarī te asatī | tarī majalā kadā na viśaṃbhatī |
viyoga hotāṃ ākraṃdatī | te poṭāgi vegal̤īca || 36||
viyoga hotāṃ ākraṃdatī | te poṭāgi vegal̤īca || 36||
putra vaibhavahīna bhikārī | mātā taisāci aṃgikārī |
dagadalā dekhona aṃtarīṃ | tyācyā duḥkheṃ duḥkhave || 37||
dagadalā dekhona aṃtarīṃ | tyācyā duḥkheṃ duḥkhave || 37||
prapaṃca vicāreṃ pāhātāṃ | heṃ sakal̤a joḍe na joḍe mātā |
heṃ śarīra jaye karitāṃ | nirmāṇa jāleṃ || 38||
heṃ śarīra jaye karitāṃ | nirmāṇa jāleṃ || 38||
lāṃva tarī te māyā | kāya karāviyā sahaśra jāyā |
parī bhulona geloṃ vāyāṃ | makaradhvajācenī || 39||
parī bhulona geloṃ vāyāṃ | makaradhvajācenī || 39||
yā yekā kāmākāraṇeṃ | jivalagāṃsiṃ dvaṃda gheṇeṃ |
sakhīṃ tīṃca pisuṇeṃ | aisīṃ vāṭatīṃ || 40||
sakhīṃ tīṃca pisuṇeṃ | aisīṃ vāṭatīṃ || 40||
mhaṇauna dhanya dhanya te prapaṃcī jana | je māyebāpāceṃ bhajana |
karitī na karitī, mana- | niṣṭhura jivalagāṃsīṃ || 41||
karitī na karitī, mana- | niṣṭhura jivalagāṃsīṃ || 41||
saṃgatī strībāl̤akācī | āhe sāṭhī janmācī |
parī māyebāpīṃ kaiṃcīṃ | mil̤atīla puḍheṃ || 42||
parī māyebāpīṃ kaiṃcīṃ | mil̤atīla puḍheṃ || 42||
aiseṃ pūrvīṃ hoteṃ aikileṃ | parī te samaīṃ nāhīṃ kal̤aleṃ |
mana heṃ buḍona geleṃ | ratisukhācā ḍohīṃ || 43||
mana heṃ buḍona geleṃ | ratisukhācā ḍohīṃ || 43||
he sakhīṃ vāṭatī parī pisuṇeṃ | mil̤ālī vaibhavākāraṇeṃ |
riteṃ jātāṃ lājiravāṇeṃ | atyaṃta vāṭe || 44||
riteṃ jātāṃ lājiravāṇeṃ | atyaṃta vāṭe || 44||
ātā bhalataiseṃ karāveṃ | pari dravya mel̤aūna nyāveṃ |
riteṃ jātāṃ svabhāveṃ | duḥkha āhe || 45||
riteṃ jātāṃ svabhāveṃ | duḥkha āhe || 45||
aisī vevardhanā karī | duḥkha vāṭaleṃ aṃtarīṃ |
ciṃteciye māhāpurīṃ | buḍona gelā || 46||
ciṃteciye māhāpurīṃ | buḍona gelā || 46||
aisā hā deha āpulā | asatāṃca parādhena kelā |
īśvarīṃ kānakoṃḍā jālā | kuṭuṃbakābāḍī || 47||
īśvarīṃ kānakoṃḍā jālā | kuṭuṃbakābāḍī || 47||
yā yekā kāmāsāṭhīṃ | janma gelā āṭāṭī |
vaya vecalyāṃ sevaṭīṃ | yekaleṃci jāveṃ || 48||
vaya vecalyāṃ sevaṭīṃ | yekaleṃci jāveṃ || 48||
aisā manīṃ prastāvalā | kṣaṇa yeka udāsa jālā |
saveṃci prāṇī jhal̤aṃbalā | māyājāl̤eṃ || 49||
saveṃci prāṇī jhal̤aṃbalā | māyājāl̤eṃ || 49||
kanyāputrīṃ āṭhavalīṃ | manīṃhuni kṣitī vāṭalī |
mhaṇe leṃkureṃ aṃtaralīṃ | mājhīṃ maja || 50||
mhaṇe leṃkureṃ aṃtaralīṃ | mājhīṃ maja || 50||
māgīla duḥkha āṭhavaleṃ | jeṃ jeṃ hoteṃ prāpta jāleṃ |
maga rudana āraṃbhileṃ | dīrgha svareṃ || 51||
maga rudana āraṃbhileṃ | dīrgha svareṃ || 51||
āruṇyarudana karitāṃ | koṇī nāhīṃ bujhāvitā |
maga hoye vicāritā | āapule manīṃ || 52||
maga hoye vicāritā | āapule manīṃ || 52||
ātāṃ kāsayā raḍāveṃ | prāpta hoteṃ teṃ bhogāveṃ |
aise boloniyā jīveṃ | dhāriṣṭa keleṃ || 53||
aise boloniyā jīveṃ | dhāriṣṭa keleṃ || 53||
aisā duḥkheṃ dagadalā | maga videśāpratī gelā |
puḍhe prasaṃga vartalā | to sāvadha aikā || 54||
puḍhe prasaṃga vartalā | to sāvadha aikā || 54||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde svaguṇaparīkṣānāma samāsa cavathā || 4||
samāsa pācavā : svaguṇaparīkṣā ( ḍa ) || śrīrām ||
puḍheṃ gelā videśāsī | prāṇī lāgalā vyāsaṃgāsī |
āpalyā jivesīṃ sosī | nānā śrama || 1||
āpalyā jivesīṃ sosī | nānā śrama || 1||
aisā dustara saṃsāra | karitāṃ kaṣṭalā thora |
puḍheṃ donī cyārī saṃvatsara | dravya mel̤avileṃ || 2||
puḍheṃ donī cyārī saṃvatsara | dravya mel̤avileṃ || 2||
saveṃci ālā deśāsī | toṃ āvarṣaṇa paḍileṃ desīṃ |
teṇeṃ guṇeṃ manuṣyāṃsī | bahuta kaṣṭa jāle || 3||
teṇeṃ guṇeṃ manuṣyāṃsī | bahuta kaṣṭa jāle || 3||
yekāṃcyā baisalyā amṛtakal̤ā | yekāṃsa caṃdrī lāgalī ḍol̤āṃ |
yekeṃ kāṃpatī cal̤acal̤ā | dainyavāṇīṃ || 4||
yekeṃ kāṃpatī cal̤acal̤ā | dainyavāṇīṃ || 4||
yekeṃ dīnarūpa baisalīṃ | yekeṃ sujalīṃ yekeṃ melīṃ |
aisīṃ kanyāputreṃ dekhilīṃ | akasmāta ḍol̤āṃ || 5||
aisīṃ kanyāputreṃ dekhilīṃ | akasmāta ḍol̤āṃ || 5||
teṇeṃ bahuta duḥkhī jālā | dekhoniyā ubhaḍa ālā |
prāṇī ākraṃdoṃ lāgalā | dainyavāṇā || 6||
prāṇī ākraṃdoṃ lāgalā | dainyavāṇā || 6||
taṃva tīṃ avaghīṃ sāvadha jālīṃ | mhaṇatī bābā bābā jeūṃ ghālī |
annālāgīṃ miḍakalīṃ | jhaḍā ghālitī || 7||
annālāgīṃ miḍakalīṃ | jhaḍā ghālitī || 7||
gāṃṭhoḍeṃ soḍūna pāhātī | hātāṃ paḍileṃ teṃci khātī |
kāṃhīṃ toṃḍīṃ kāṃhīṃ hātīṃ | prāṇa jātī nighonī || 8||
kāṃhīṃ toṃḍīṃ kāṃhīṃ hātīṃ | prāṇa jātī nighonī || 8||
tāṃtaḍī tāṃtaḍī jeūṃ ghālī | toṃ teṃ jevitāṃ jevitāṃ kāṃhīṃ melīṃ |
kāṃhīṃ hotīṃ dhādāvalīṃ | teṃhi melīṃ ajīrṇeṃ || 9||
kāṃhīṃ hotīṃ dhādāvalīṃ | teṃhi melīṃ ajīrṇeṃ || 9||
aisīṃ bahutekeṃ melīṃ | yeka donīṃ muleṃ uralīṃ |
teṃhi dainyavāṇīṃ jālīṃ | āpaleṃ mātevāṃcunī || 10||
teṃhi dainyavāṇīṃ jālīṃ | āpaleṃ mātevāṃcunī || 10||
aise āvarṣaṇa āleṃ | teṇeṃ gharaci buḍāleṃ |
puḍheṃ desīṃ subhikṣa jāleṃ | ātiśayeṃsī || 11||
puḍheṃ desīṃ subhikṣa jāleṃ | ātiśayeṃsī || 11||
lekurāṃ nāhīṃ vāḍhaviteṃ | anna karāveṃ lāge āpulena hāteṃ |
bahu trāsa ghetalā citteṃ | svayaṃpākācā || 12||
bahu trāsa ghetalā citteṃ | svayaṃpākācā || 12||
lokīṃ bharīsa ghātaleṃ | punhāṃ māguteṃ lagna keleṃ |
dravya hoteṃ teṃ vecaleṃ | lagnākāraṇeṃ || 13||
dravya hoteṃ teṃ vecaleṃ | lagnākāraṇeṃ || 13||
punhāṃ videśāsī gelā | dravya mel̤aūna ālā |
tava gharīṃ kal̤aho lāgalā | sāvatra putrāṃsī || 14||
tava gharīṃ kal̤aho lāgalā | sāvatra putrāṃsī || 14||
strī jālī nhātīdhutī | putra dekhoṃ na sakatī |
bhratārācī gelī śaktī | vṛddha jālā || 15||
bhratārācī gelī śaktī | vṛddha jālā || 15||
sadā bhāṃḍaṇa putrāṃceṃ | koṇī nāyakatī koṇāceṃ |
vanitā ati prītīceṃ | prītipātra || 16||
vanitā ati prītīceṃ | prītipātra || 16||
kiṃta baisalā manāṃ | yeke ṭhāī paḍenā |
mhaṇoniyāṃ pāṃcā jaṇā | mel̤avileṃ || 17||
mhaṇoniyāṃ pāṃcā jaṇā | mel̤avileṃ || 17||
pāṃca jaṇa vāṃṭe karitī | toṃ te putra nāyekatī |
nivāḍā navheci aṃtīṃ- | bhāṃḍaṇa lāgaleṃ || 18||
nivāḍā navheci aṃtīṃ- | bhāṃḍaṇa lāgaleṃ || 18||
bāpalekāṃ bhāṃḍaṇa jāleṃ | leṃkīṃ bāpāsa mārileṃ |
taṃva te māteneṃ ghetaleṃ | śaṃkhatīrtha || 19||
taṃva te māteneṃ ghetaleṃ | śaṃkhatīrtha || 19||
aikoni mel̤ale loka | ubhe pāhātī kautuka |
mhaṇatī bāpāsa leka | kāmā āle || 20||
mhaṇatī bāpāsa leka | kāmā āle || 20||
jyā kāraṇeṃ kele navasa | jyā kāraṇeṃ kele sāyāsa |
te putra pitīyāsa | māritī pahā || 21||
te putra pitīyāsa | māritī pahā || 21||
aisī ālī pāpakal̤ī | āścirya mānileṃ sakal̤īṃ |
ubhe toḍitī kal̤ī | nagaraloka || 22||
ubhe toḍitī kal̤ī | nagaraloka || 22||
puḍheṃ baisona pāṃca jaṇa | vāṃṭe kele tatsamāna |
bāpaleṃkāṃceṃ bhāṃḍaṇa | toḍileṃ tehīṃ || 23||
bāpaleṃkāṃceṃ bhāṃḍaṇa | toḍileṃ tehīṃ || 23||
bāpāsa vegal̤eṃ ghātaleṃ | koṃpaṭa bāṃdhona didhaleṃ |
mana kāṃteceṃ lāgaleṃ | svārthabuddhī || 24||
mana kāṃteceṃ lāgaleṃ | svārthabuddhī || 24||
kāṃtā taruṇa puruṣa vṛddha | doghāṃsa paḍilā saṃmaṃdha |
kheda sāṃḍūna ānaṃda | mānilā tehīṃ || 25||
kheda sāṃḍūna ānaṃda | mānilā tehīṃ || 25||
strī sāṃpaḍalī suṃdara | guṇavaṃta āṇī catura |
mhaṇe mājheṃ bhāgya thora | vṛddhapaṇīṃ || 26||
mhaṇe mājheṃ bhāgya thora | vṛddhapaṇīṃ || 26||
aisā ānaṃda mānilā | duḥkha sarvahī visaralā |
taṃva to galbalā jālā | paracakra āleṃ || 27||
taṃva to galbalā jālā | paracakra āleṃ || 27||
akasmāta dhāḍī ālī | kāṃtā baṃdīṃ dharūna nelī |
vastabhāvahī gelī | prāṇīyācī || 28||
vastabhāvahī gelī | prāṇīyācī || 28||
teṇeṃ duḥkha jāleṃ bhārīṃ | dīrgha svareṃ rudana karī |
manīṃ āṭhave suṃdarī | guṇavaṃta || 29||
manīṃ āṭhave suṃdarī | guṇavaṃta || 29||
taṃva ticī vārtā ālī | tumacī kāṃtā bhraṣṭalī |
aikoniyāṃ āṃga ghālī | pṛthvīvarī || 30||
aikoniyāṃ āṃga ghālī | pṛthvīvarī || 30||
savya apasavya lol̤e | jal̤eṃ pājharatī ḍol̤e |
āṭhavitāṃ citta pol̤e | duḥkhānal̤eṃ || 31||
āṭhavitāṃ citta pol̤e | duḥkhānal̤eṃ || 31||
dravya hoteṃ mel̤avileṃ | teṃhī lagnāsa vecaleṃ |
kāṃtesihī dharūna neleṃ | durācārī || 32||
kāṃtesihī dharūna neleṃ | durācārī || 32||
majahī vṛddhāpya āleṃ | leṃkīṃ vegal̤eṃ ghātaleṃ |
ahā devā voḍhavaleṃ | adṛṣṭa mājheṃ || 33||
ahā devā voḍhavaleṃ | adṛṣṭa mājheṃ || 33||
dravya nāhīṃ kāṃtā nāhīṃ | ṭhāva nāhīṃ śakti nāhīṃ |
devā maja koṇīca nāhīṃ | tujavegal̤eṃ || 34||
devā maja koṇīca nāhīṃ | tujavegal̤eṃ || 34||
pūrvīṃ deva nāhīṃ pujilā | vaibhava dekhona bhulalā |
sekhīṃ prāṇī prastāvalā | vṛddhapaṇīṃ || 35||
sekhīṃ prāṇī prastāvalā | vṛddhapaṇīṃ || 35||
deha atyaṃta khaṃgaleṃ | sarvāṃga vāl̤ona geleṃ |
vātapīta usal̤aleṃ | kaṃṭha dāṭalā kapheṃ || 36||
vātapīta usal̤aleṃ | kaṃṭha dāṭalā kapheṃ || 36||
val̤e jivhecī bobaḍī | kapheṃ kaṃṭha ghaḍaghaḍī |
durgaṃdhī suṭalī toṃḍīṃ | nākīṃ sleṣmā vāhe |
37|| māna kāṃpe cal̤acal̤āṃ | ḍol̤e gal̤atī bhal̤abhal̤āṃ |
vṛddhapaṇīṃ avakal̤ā | ṭhākūna ālī || 38||
durgaṃdhī suṭalī toṃḍīṃ | nākīṃ sleṣmā vāhe |
37|| māna kāṃpe cal̤acal̤āṃ | ḍol̤e gal̤atī bhal̤abhal̤āṃ |
vṛddhapaṇīṃ avakal̤ā | ṭhākūna ālī || 38||
daṃtapāṭī ukhal̤alī | teṇeṃ bocarakhiṃḍī paḍilī |
mukhīṃ lāl̤a gal̤oṃ lāgalī | durgaṃdhīcī || 39||
mukhīṃ lāl̤a gal̤oṃ lāgalī | durgaṃdhīcī || 39||
ḍol̤āṃ pāhātāṃ disenā | kānīṃ śabda aikenā |
dīrgha svareṃ bolavenā | damā dāṭe || 40||
dīrgha svareṃ bolavenā | damā dāṭe || 40||
śaktī pāyāṃcī rāhilī | baisavenā murukuṃḍī ghālī |
bṛhatī vājoṃ lāgalī | toṃḍāca aisī || 41||
bṛhatī vājoṃ lāgalī | toṃḍāca aisī || 41||
kṣudhā lāgatāṃ āvarenā | anna samaīṃ mil̤enā |
mil̤āleṃ tarī cāvenā | dāṃta gele || 42||
mil̤āleṃ tarī cāvenā | dāṃta gele || 42||
pitteṃ jirenā anna | bhakṣītāṃca hoye vamana |
taiśeṃci jāye nighona | apānadvāreṃ || 43||
taiśeṃci jāye nighona | apānadvāreṃ || 43||
viṣṭā mūtra āṇi bal̤asa | bhovatā vamaneṃ kelā nāsa |
durūna jātāṃ koṃḍe svāsa | viśvajanācā || 44||
durūna jātāṃ koṃḍe svāsa | viśvajanācā || 44||
nānā duḥkheṃ nānā vyādhī | vṛddhapaṇīṃ cal̤e buddhī |
taṟhīṃ purenā āvadhī | āyuṣyācī || 45||
taṟhīṃ purenā āvadhī | āyuṣyācī || 45||
pāpaṇyā bhavayāce keṃśa | pikona jhaḍale niḥśeṣa |
sarvāṃgīṃ loṃbaleṃ māṃsa | cirakuṭāsārikheṃ || 46||
sarvāṃgīṃ loṃbaleṃ māṃsa | cirakuṭāsārikheṃ || 46||
deha sarva pāarikheṃ jāleṃ | savaṃgaḍe niḥśeṣa rāhile |
sakal̤a prāṇīmātra bole | marenā kāṃ || 47||
sakal̤a prāṇīmātra bole | marenā kāṃ || 47||
jeṃ janmūna posalīṃ | teṃci phirona paḍilīṃ |
aṃtīṃ viṣama vel̤a ālī | prāṇīyāsī || 48||
aṃtīṃ viṣama vel̤a ālī | prāṇīyāsī || 48||
geleṃ tāruṇya geleṃ bal̤a | geleṃ saṃsārīceṃ sal̤a |
vātāhāta jāleṃ sakal̤a | śarīra āṇī saṃpattī || 49||
vātāhāta jāleṃ sakal̤a | śarīra āṇī saṃpattī || 49||
janmavarī svārtha kelā | titukāhi vertha gelā |
kaisā viṣama kāl̤a ālā | aṃtakāl̤īṃ || 50||
kaisā viṣama kāl̤a ālā | aṃtakāl̤īṃ || 50||
sukhākāraṇeṃ jhuralā | sekhīṃ duḥkheṃ kaṣṭī jālā |
puḍheṃ māgutā dhokā ālā | yemayātanecā || 51||
puḍheṃ māgutā dhokā ālā | yemayātanecā || 51||
janma avaghā duḥkhamūl̤a | lāgatī duḥkhāce iṃgal̤a |
mhaṇoniyāṃ tatkāl̤a | svahita karāveṃ || 52||
mhaṇoniyāṃ tatkāl̤a | svahita karāveṃ || 52||
aso aiseṃ vṛddhapaṇa | sakal̤āṃsa āhe dāruṇa |
mhaṇoniyāṃ śaraṇa | bhagavaṃtāsa jāveṃ || 53||
mhaṇoniyāṃ śaraṇa | bhagavaṃtāsa jāveṃ || 53||
puḍheṃ vṛddhīsa tatvatāṃ | garbhīṃ prastāvā hotā |
toci ālā māgutā | aṃtakāl̤īṃ || 54||
toci ālā māgutā | aṃtakāl̤īṃ || 54||
mhaṇauni māguteṃ janmāṃtara | prāpta māteceṃ udara |
saṃsāra hā ati dustara | toci ṭhākūna ālā || 55||
saṃsāra hā ati dustara | toci ṭhākūna ālā || 55||
bhagavadbhajanāvāṃcunī | cukenā he janmayoni |
tāpatrayāṃcī jācaṇī | sāṃgijela puḍhe || 56||
tāpatrayāṃcī jācaṇī | sāṃgijela puḍhe || 56||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde svaguṇaparīkṣānāma samāsa pācavā || 5||
samāsa sahāvā : ādhyātmika tāpa || śrīrām ||
tāpatrayāceṃ lakṣaṇa | ātāṃ sāṃgijela nirūpaṇa |
śrotīṃ karāveṃ śravaṇa | yakāgra hoūnī || 1||
śrotīṃ karāveṃ śravaṇa | yakāgra hoūnī || 1||
jo tāpatraiṃ pol̤alā | to saṃtasaṃgeṃ nivālā |
ārtabhūta toṣalā | padārtha jevī || 2||
ārtabhūta toṣalā | padārtha jevī || 2||
kṣudhākrāṃtāsa mil̤e anna | tṛṣākrāṃtāsa jīvana |
baṃdīṃ paḍilyāceṃ baṃdhana- | toḍināṃ, sukha || 3||
baṃdīṃ paḍilyāceṃ baṃdhana- | toḍināṃ, sukha || 3||
māhāpureṃ jājāvalā | to pailatīrāsa nelā |
kāṃ to svapnīṃcā ceilā | svapnaduḥkhī || 4||
kāṃ to svapnīṃcā ceilā | svapnaduḥkhī || 4||
koṇī yekāsī maraṇa- | yetāṃ, dileṃ jīvadāna |
saṃkaṭāsa nivāraṇa | toḍitāṃ sukha || 5||
saṃkaṭāsa nivāraṇa | toḍitāṃ sukha || 5||
rogiyāsa auṣadha | sapracita āṇī śuddha |
tayāsī hoye ānaṃda | ārogya hotāṃ || 6||
tayāsī hoye ānaṃda | ārogya hotāṃ || 6||
taisā saṃsāreṃ duḥkhavalā | trividhatāpeṃ pol̤alā |
toci yeka adhikārī jālā | paramārthāsī || 7||
toci yeka adhikārī jālā | paramārthāsī || 7||
te trividha tāpa te kaise | ātāṃ bolijeta taise |
yeviṣaīṃ yeka ase | vākyādhāra || 8||
yeviṣaīṃ yeka ase | vākyādhāra || 8||
śloka || deheṃdriyaprāṇena sukhaṃ duḥkhaṃ ca prāpyate |
imamādhyātmikaṃ tāpaṃ jāyate duḥka dehinām || 1 ||
imamādhyātmikaṃ tāpaṃ jāyate duḥka dehinām || 1 ||
sarvabhūtena saṃyogāt sukhaṃ duḥkhaṃ ca jāyate |
dvitīyatāpasaṃtāpaḥ satyaṃ caivādhibhautikaḥ || 2 ||
dvitīyatāpasaṃtāpaḥ satyaṃ caivādhibhautikaḥ || 2 ||
śubhāśubhena karmaṇā dehāṃte yamayātanā |
svarganarakādiṃ bhoktavyamidaṃ caivādhidaivikam || 3 ||
svarganarakādiṃ bhoktavyamidaṃ caivādhidaivikam || 3 ||
yeka tāpa ādhyātmika | dujā to ādibhūtika |
tisarā ādidaivika | tāpa jāṇāvā || 9||
tisarā ādidaivika | tāpa jāṇāvā || 9||
ādhyātmika to koṇa | kaisī tyācī vol̤akhaṇa |
ādibhūtikāṃceṃ lakṣaṇa | jāṇije kaiseṃ || 10||
ādibhūtikāṃceṃ lakṣaṇa | jāṇije kaiseṃ || 10||
ādidaivika to kaisā | kavaṇa tayācī daśā |
heṃhi viśada kal̤e aisā | vistāra kīje || 11||
heṃhi viśada kal̤e aisā | vistāra kīje || 11||
hāṃ jī mhaṇoni vaktā | jālā kathā vistāritā |
ādhyātmika tāpa ātāṃ | sāvadha aikā || 12||
ādhyātmika tāpa ātāṃ | sāvadha aikā || 12||
deha iṃdriya āṇī prāṇa | yāṃceni yogeṃ āpaṇa |
sukhaduḥkheṃ siṇe jāṇa | yā nāṃva ādhyātmika || 13||
sukhaduḥkheṃ siṇe jāṇa | yā nāṃva ādhyātmika || 13||
dehāmadhūna jeṃ āleṃ | iṃdriyeṃ prāṇeṃ duḥkha jāleṃ |
teṃ ādhyātmika bolileṃ | tāpatraīṃ || 14||
teṃ ādhyātmika bolileṃ | tāpatraīṃ || 14||
dehāmadhūna kāye āleṃ | prāṇeṃ koṇa duḥkha jāleṃ |
ātāṃ heṃ viśada keleṃ | pāhije kīṃ || 15||
ātāṃ heṃ viśada keleṃ | pāhije kīṃ || 15||
kharuja khavaḍe pul̤iyā nāru | nakharuḍeṃ māṃjaryā devi govaru |
dehāmadhīla vikāru | yā nāṃva ādhyātmika || 16||
dehāmadhīla vikāru | yā nāṃva ādhyātmika || 16||
kākhamāṃjarī keśatoḍa | vokhaṭeṃ varṇa kāl̤aphoḍa |
vyādhī mūl̤avyādhī māhājaḍa | yā nāṃva ādhyātmika || 17||
vyādhī mūl̤avyādhī māhājaḍa | yā nāṃva ādhyātmika || 17||
aṃgul̤aveḍe gālaphugī | kaṃḍa lāge vāugī |
hiraḍī suje bhare balaṃgī | yā nāṃva ādhyātmika || 18||
hiraḍī suje bhare balaṃgī | yā nāṃva ādhyātmika || 18||
vāuge phoḍa uṭhatī | kāṃ te suje āṃgakāṃtī |
vāta āṇī tiḍakā lāgatī | yā nāṃva ādhyātmika || 19||
vāta āṇī tiḍakā lāgatī | yā nāṃva ādhyātmika || 19||
nāiṭe aṃdu gajakarṇa | pehāce poṭa vistīrṇa |
baisaleṃ ṭāl̤eṃ phuṭatī karṇa | yā nāṃva ādhyātmika || 20||
baisaleṃ ṭāl̤eṃ phuṭatī karṇa | yā nāṃva ādhyātmika || 20||
kuṣṭa āṇi volā kuṣṭa | paṃḍyāroga atiśreṣṭha |
kṣayarogāce kaṣṭa | yā nāṃva ādhyātmika || 21||
kṣayarogāce kaṣṭa | yā nāṃva ādhyātmika || 21||
vāṭī vaṭaka vāyegol̤ā | hātīṃ pāīṃ lāgatī kal̤ā |
bhovaṃḍī lāge vel̤ovel̤āṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 22||
bhovaṃḍī lāge vel̤ovel̤āṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 22||
volāṃḍā āṇī val̤a | poṭasul̤ācī tal̤amal̤a |
ārdhaśisī uṭhe kapāl̤a | yā nāṃva ādhyātmika || 23||
ārdhaśisī uṭhe kapāl̤a | yā nāṃva ādhyātmika || 23||
duḥkhe māja āṇi māna | puṣṭhī grīvā āṇi vadana |
astisāṃde duḥkhatī jāṇa | yā nāṃva ādhyātmika || 24||
astisāṃde duḥkhatī jāṇa | yā nāṃva ādhyātmika || 24||
kul̤ika taral̤a kāmiṇī | muramā suṃṭhareṃ māl̤iṇī |
videsīṃ lāgaleṃ pāṇī | yā nāṃva ādhyātmika || 25||
videsīṃ lāgaleṃ pāṇī | yā nāṃva ādhyātmika || 25||
jal̤asosa āṇī hivāreṃ | girīvirī āṇī aṃdhāreṃ |
jvara pācāva āṇī śāreṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 26||
jvara pācāva āṇī śāreṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 26||
śaitya uṣṇa āṇī tṛṣā | kṣudhā nidrā āṇī diśā |
viṣayatṛṣṇecī durdaśā | yā nāṃva ādhyātmika || 27||
viṣayatṛṣṇecī durdaśā | yā nāṃva ādhyātmika || 27||
āl̤asī mūrkha āṇī apesī | bhaya udbhave mānasīṃ |
visarāl̤u duścitta āhirniśī | yā nāṃva ādhyātmika || 28||
visarāl̤u duścitta āhirniśī | yā nāṃva ādhyātmika || 28||
mūtrakoḍa āṇī parameṃ | raktapitī raktaparameṃ |
khaḍācaḍhāceni śrame | yā nāṃva ādhyātmika || 29||
khaḍācaḍhāceni śrame | yā nāṃva ādhyātmika || 29||
muraḍā hāgavaṇa unhāl̤e | diśā koṃḍatāṃ āṃdol̤e |
yeka vethā asona na kal̤e | yā nāṃva ādhyātmika || 30||
yeka vethā asona na kal̤e | yā nāṃva ādhyātmika || 30||
gāṃṭhī ḍhal̤alī jāle jaṃta | paḍe āṃva āṇī rakta |
anna taiseci paḍata | yā nāṃva ādhyātmika || 31||
anna taiseci paḍata | yā nāṃva ādhyātmika || 31||
poṭaphugī āṇī taḍasa | bharalā hira lāgalā ghāṃsa |
phoḍī lāgatāṃ kāsāvīsa | yā nāṃva ādhyātmika || 32||
phoḍī lāgatāṃ kāsāvīsa | yā nāṃva ādhyātmika || 32||
ucakī lāgalī usita gelā | pīta usal̤aleṃ ulāṭa jhālā |
khare paḍasā āṇī khoṃkalā | yā nāṃva ādhyātmika || 33||
khare paḍasā āṇī khoṃkalā | yā nāṃva ādhyātmika || 33||
usal̤alā damā āṇī dhāpa | paḍajibha ḍhāsi āṇī kapha |
movājvara āṇī saṃtāpa | yā nāṃva ādhyātmika || 34||
movājvara āṇī saṃtāpa | yā nāṃva ādhyātmika || 34||
koṇī seṃdūra ghātalāa | teṇeṃ prāṇī nirbujalā |
ghaśāmadhye phoḍa jālā | yā nāṃva ādhyātmika || 35||
ghaśāmadhye phoḍa jālā | yā nāṃva ādhyātmika || 35||
gal̤asoṭyā āṇī jībha jhaḍe | sadā mukhīṃ durgaṃdhī paḍe |
daṃtahīna lāgatī kiḍe | yā nāṃva ādhyātmika || 36||
daṃtahīna lāgatī kiḍe | yā nāṃva ādhyātmika || 36||
jaraṃḍī gholāṇā gaṃḍamāl̤ā | avacitā svayeṃ phuṭe ḍol̤ā |
āpaṇaci kāpī aṃgul̤ā | yā nāṃva ādhyātmika || 37||
āpaṇaci kāpī aṃgul̤ā | yā nāṃva ādhyātmika || 37||
kal̤ā tiḍakī lāgatī | kāṃ te daṃta unmal̤atī |
adhara jivhā ragaḍatī | yā nāṃva ādhyātmika || 38||
adhara jivhā ragaḍatī | yā nāṃva ādhyātmika || 38||
karṇaduḥkha netra duḥkha | nānā duḥkheṃ ghaḍe śoka |
garbhāṃdha āṇī napuśyaka | yā nāṃva ādhyātmika || 39||
garbhāṃdha āṇī napuśyaka | yā nāṃva ādhyātmika || 39||
phuleṃ vaḍasa āṇī paḍal̤eṃ | kīḍa gartā rātāṃdhal̤eṃ |
duścitta bhramiṣṭa āṇī khul̤eṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 40||
duścitta bhramiṣṭa āṇī khul̤eṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 40||
mukeṃ badhīra rākhoṃḍeṃ | thoṭeṃ cal̤aleṃ āṇī veḍeṃ |
pāṃgul̤a kuṟeṃ āṇī pāvaḍe | yā nāṃva ādhyātmika || 41||
pāṃgul̤a kuṟeṃ āṇī pāvaḍe | yā nāṃva ādhyātmika || 41||
tāraseṃ ghuleṃ kāṇeṃ kaireṃ | gārol̤eṃ jāmuna ṭāphareṃ |
śaḍāṃgul̤eṃ geṃgāṇeṃ vidareṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 42||
śaḍāṃgul̤eṃ geṃgāṇeṃ vidareṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 42||
dāṃtireṃ bocireṃ ghānāl̤a | ghrāṇahīna śrotrahīna baral̤a |
ati kṛśa ati sthūl̤a | yā nāṃva ādhyātmika || 43||
ati kṛśa ati sthūl̤a | yā nāṃva ādhyātmika || 43||
toṃtareṃ boṃbaḍeṃ nirbal̤a | rogī kurūpa kuṭīl̤a |
matsarī khādāḍa tapīl̤a | yā nāṃva ādhyātmika || 44||
matsarī khādāḍa tapīl̤a | yā nāṃva ādhyātmika || 44||
saṃtāpī anutāpī matsarī | kāmika hevā tiraskārī |
pāpī avaguṇī vikārī | yā nāṃva ādhyātmika || 45||
pāpī avaguṇī vikārī | yā nāṃva ādhyātmika || 45||
uṭhavaṇeṃ tāṭhā karaka | āvaṭal̤e āṇī lacaka |
sujī āṇī cālaka | yā nāṃva ādhyātmika || 46||
sujī āṇī cālaka | yā nāṃva ādhyātmika || 46||
sala āḍaveṃ garbhapāta | stanaguṃte sanapāta |
saṃsārakoṃḍe āpamṛtya | yā nāṃva ādhyātmika || 47||
saṃsārakoṃḍe āpamṛtya | yā nāṃva ādhyātmika || 47||
nakhavikha āṇī hiṃgurḍeṃ | bāṣṭa āṇī vāvaḍeṃ |
ugīca dāṃtakhīl̤a paḍe | yā nāṃva ādhyātmika || 48||
ugīca dāṃtakhīl̤a paḍe | yā nāṃva ādhyātmika || 48||
jhaḍatī pātīṃ sujatī bhavayā | netrīṃ hotī rājhaṇavaḍīyā |
cāl̤asī lāge prāṇiyāṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 49||
cāl̤asī lāge prāṇiyāṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 49||
vāṃga til̤a surameṃ lāṃseṃ | cāmakhil̤a galaṃḍe maseṃ |
cukura hoije mānaseṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 50||
cukura hoije mānaseṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 50||
nānā phuga āṇī āvāl̤eṃ | āṃgīṃ durgaṃdhī prabal̤e |
cāīcāṭī lāl̤a gal̤e | yā nāṃva ādhyātmika || 51||
cāīcāṭī lāl̤a gal̤e | yā nāṃva ādhyātmika || 51||
nānā ciṃtecī kājal̤ī | nānā duḥkheṃ citta pol̤ī |
vyādhīvāṃcūna tal̤amal̤ī | yā nāṃva ādhyātmika || 52||
vyādhīvāṃcūna tal̤amal̤ī | yā nāṃva ādhyātmika || 52||
vṛddhapaṇīcyā āpadā | nānā roga hotī sadā |
deha kṣīṇa sarvadā | yā nāṃva ādhyātmika || 53||
deha kṣīṇa sarvadā | yā nāṃva ādhyātmika || 53||
nānā vyādhī nānā duḥkheṃ | nānā bhoga nānā khāṃḍakeṃ |
prāṇī tal̤amal̤ī śokeṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 54||
prāṇī tal̤amal̤ī śokeṃ | yā nāṃva ādhyātmika || 54||
aisā ādhyātmika tāpa | pūrvapāpācā saṃtāpa |
sāṃgatāṃ sarenā amūpa | duḥkhasāgara || 55||
sāṃgatāṃ sarenā amūpa | duḥkhasāgara || 55||
bahuta kāya bolāveṃ | śrotīṃ saṃketeṃ jāṇāveṃ |
puḍheṃ bolije svabhāveṃ | ādibhūtika || 56||
puḍheṃ bolije svabhāveṃ | ādibhūtika || 56||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ādhyātmikatāpanirūpaṇanāma samāsa sahāvā || 6||
samāsa sātavā : ādhibhautika tāpa || śrīrām ||
māgāṃ jāleṃ nirūpaṇa | ādhyātmikāceṃ lakṣaṇa |
ātāṃ ādibhūtika to koṇa | sāṃgijela || 1||
ātāṃ ādibhūtika to koṇa | sāṃgijela || 1||
śloka ||
sarvabhūtena saṃyogāt sukhaṃ duḥkhaṃ ca jāyate |
dvitīyatāpasaṃtāpaḥ satyaṃ caivādhibhautikaḥ ||
dvitīyatāpasaṃtāpaḥ satyaṃ caivādhibhautikaḥ ||
sarva bhūtāṃceni saṃyogeṃ | sukhaduḥkha upajoṃ lāge |
tāpa hotāṃ mana bhaṃge | yā nāṃva ādibhūtika || 2||
tāpa hotāṃ mana bhaṃge | yā nāṃva ādibhūtika || 2||
tarī yā ādibhūtikāceṃ lakṣaṇa | prāṃjal̤a karūṃ nirūpaṇa |
jeṇeṃ anubhavāsa ye pūrṇa | vol̤akhī tāpatrayācī || 3||
jeṇeṃ anubhavāsa ye pūrṇa | vol̤akhī tāpatrayācī || 3||
ṭheṃcā lāgatī moḍatī kāṃṭe | vijhatī śastrāṃce dhāyaṭe |
salā silakā āṇī sarāṃṭe | yā nāṃva ādibhūtika || 4||
salā silakā āṇī sarāṃṭe | yā nāṃva ādibhūtika || 4||
aṃgyā āṇī kācakuhirī | āvacaṭā lāge śarīrīṃ |
gāṃdhīla yeūna daṃśa karī | yā nāṃva ādibhūtika || 5||
gāṃdhīla yeūna daṃśa karī | yā nāṃva ādibhūtika || 5||
māsī gomāsī mohal̤amāsī | muṃgī telamuṃgī ḍāṃsa dasī |
soṭa jal̤ū lāge yāsī | ādibhūtika bolije || 6||
soṭa jal̤ū lāge yāsī | ādibhūtika bolije || 6||
pisā pisol̤e cāṃcaṇa | kusal̤eṃ muṃgal̤e ḍheṃkuṇa |
visīpha bhovara goṃciḍa jāṇa | yā nāṃva ādibhūtika || 7||
visīpha bhovara goṃciḍa jāṇa | yā nāṃva ādibhūtika || 7||
goṃbī viṃcu āṇī vikhāra | vyāghra lāaṃḍige āṇī śūkara |
gausāyal̤a sāmara | yā nāṃva ādibhūtika || 8||
gausāyal̤a sāmara | yā nāṃva ādibhūtika || 8||
rānagāī rānamhaise | rānaśakaṭṭa āṇī rīseṃ |
rānahātī lāṃvapiseṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 9||
rānahātī lāṃvapiseṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 9||
susarīneṃ voḍhūna neleṃ | kāṃ teṃ āvaciteṃ buḍāleṃ |
āthavā khal̤āl̤īṃ paḍileṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 10||
āthavā khal̤āl̤īṃ paḍileṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 10||
nānā vikhāreṃ ājagara | nānā magareṃ jal̤acara |
nānā vanacareṃ apāra | yā nāṃva ādibhūtika || 11||
nānā vanacareṃ apāra | yā nāṃva ādibhūtika || 11||
aśva vṛṣabha āṇī khara | svāna śūkara jaṃbuka mārjara |
aisīṃ bahuvidha krūra | yā nāṃva ādibhūtika || 12||
aisīṃ bahuvidha krūra | yā nāṃva ādibhūtika || 12||
aisīṃ karkaśeṃ bhayānakeṃ | bahuvidha duḥkhadāyakeṃ |
duḥkheṃ dāruṇeṃ anekeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 13||
duḥkheṃ dāruṇeṃ anekeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 13||
bhiṃtī māl̤avaṃde paḍatī | kaḍe bhuyerīṃ koṃsal̤atī |
vṛkṣa āṃgāvarī moḍatī | yā nāṃva ādibhūtika || 14||
vṛkṣa āṃgāvarī moḍatī | yā nāṃva ādibhūtika || 14||
koṇī yekācā śrāpa jaḍe | koṇī yekeṃ kele ceḍe |
ādhāṃtarī hotī veḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 15||
ādhāṃtarī hotī veḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 15||
koṇī yekeṃ cāl̤avileṃ | koṇī yekeṃ bhraṣṭavile |
koṇī yekeṃ dharūna neleṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 16||
koṇī yekeṃ dharūna neleṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 16||
koṇī yekeṃ dileṃ vīṣa | koṇī yekeṃ lāvile doṣa |
koṇī yekeṃ ghātaleṃ pāśa | yā nāṃva ādibhūtika || 17||
koṇī yekeṃ ghātaleṃ pāśa | yā nāṃva ādibhūtika || 17||
avacitā sera lāgalā | neṇo bibavā ciḍalā |
prāṇī dhureṃ jājāvalā | yā nāṃva ādibhūtika || 18||
prāṇī dhureṃ jājāvalā | yā nāṃva ādibhūtika || 18||
iṃgal̤āvarī pāya paḍe | śil̤ekhāleṃ hāta sāṃpaḍe |
dhāvatāṃ āḍakhul̤e paḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 19||
dhāvatāṃ āḍakhul̤e paḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 19||
vāpī kūpa sarovara | gartā kaḍā nadītīra |
āvaciteṃ paḍe śarīra | yā nāṃva ādibhūtika || 20||
āvaciteṃ paḍe śarīra | yā nāṃva ādibhūtika || 20||
durgākhāleṃ koṃsal̤atī | jhāḍāvarūna paḍatī |
teṇeṃ duhkheṃ ākraṃdatī | yā nāṃva ādibhūtika || 21||
teṇeṃ duhkheṃ ākraṃdatī | yā nāṃva ādibhūtika || 21||
sīteṃ voṭha tarakatī | hāta pāva ṭāṃkā phuṭatī |
cikhalyā jivhāl̤yā lāgatī | yā nāṃva ādibhūtika || 22||
cikhalyā jivhāl̤yā lāgatī | yā nāṃva ādibhūtika || 22||
aśanapānāciye vel̤e | uṣṇa raseṃ jivhā pol̤e |
dāṃta kaskare āṇī haral̤e | yā nāṃva ādibhūtika || 23||
dāṃta kaskare āṇī haral̤e | yā nāṃva ādibhūtika || 23||
parādhena bāl̤apaṇīṃ | kuśabdamārajācaṇī |
annavastreṃvīṇa āl̤aṇī | yā nāṃva ādibhūtika || 24||
annavastreṃvīṇa āl̤aṇī | yā nāṃva ādibhūtika || 24||
sāsuravāsa gālore | ṭhuṇake lāsaṇeṃ cimore |
āleṃ rudana na dhare | yā nāṃva ādibhūtika || 25||
āleṃ rudana na dhare | yā nāṃva ādibhūtika || 25||
cukatāṃ kāna pil̤itī | kāṃ to ḍol̤ā hiṃga ghālitī |
sarvakāl̤a dhārakīṃ dharitī | yā nāṃva ādibhūtika || 26||
sarvakāl̤a dhārakīṃ dharitī | yā nāṃva ādibhūtika || 26||
nānā prakārīce māra | durjana māritī apāra |
durī aṃtare māhera | yā nāṃva ādibhūtika || 27||
durī aṃtare māhera | yā nāṃva ādibhūtika || 27||
karṇanāsika viṃdhileṃ | bal̤eṃci dharūna goṃdhileṃ |
khoḍī jāliyā pol̤avileṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 28||
khoḍī jāliyā pol̤avileṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 28||
paracakrīṃ dharūna neleṃ | nīca yātīsa didhaleṃ |
durdaśā hoūna meleṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 29||
durdaśā hoūna meleṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 29||
nānā roga udbhavale | je ādhyātmikīṃ bolile |
vaidya paṃcākṣarī āṇile | yā nāṃva ādibhūtika || 30||
vaidya paṃcākṣarī āṇile | yā nāṃva ādibhūtika || 30||
nānā vetheceṃ nirśana | vhāvayā auṣadha dāruṇa |
bal̤ātkāreṃ detī jāṇa | yā nāṃva ādibhūtika || 31||
bal̤ātkāreṃ detī jāṇa | yā nāṃva ādibhūtika || 31||
nānā vallīce rasa | kāḍe gargoḍa karkaśa |
ghetāṃ hoye kāsāvīsa | yā nāṃva ādibhūtika || 32||
ghetāṃ hoye kāsāvīsa | yā nāṃva ādibhūtika || 32||
ḍhāl̤a āṇī ukhāl̤a detī | pathya kaṭhīṇa sāṃgatī |
anupāna cukatāṃ vipattī | yā nāṃva ādibhūtika || 33||
anupāna cukatāṃ vipattī | yā nāṃva ādibhūtika || 33||
phāḍa rakta phāṃsaṇī | gullaḍāgāṃcī jācaṇī |
teṇeṃ duḥkheṃ duḥkhave prāṇī | yā nāṃva ādibhūtika || 34||
teṇeṃ duḥkheṃ duḥkhave prāṇī | yā nāṃva ādibhūtika || 34||
rucika bibave ghālitī | nānā duḥkheṃ daḍape detī |
sirā toḍitī jal̤ā lāvitī | yā nāṃva ādibhūtika || 35||
sirā toḍitī jal̤ā lāvitī | yā nāṃva ādibhūtika || 35||
bahu roga bahu auṣadheṃ | sāṃgatāṃ apāreṃ agādheṃ |
prāṇī dukhave teṇeṃ khedeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 36||
prāṇī dukhave teṇeṃ khedeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 36||
bolāvilā paṃcākṣarī | dhūramāra pīḍā karī |
nānā yātanā caturīṃ | ādibhūtika jāṇije || 37||
nānā yātanā caturīṃ | ādibhūtika jāṇije || 37||
daravaḍe ghālūniyāṃ janā | taśkara karitī yātanā |
teṇeṃ duḥkha hoye manā | yā nāṃva ādibhūtika || 38||
teṇeṃ duḥkha hoye manā | yā nāṃva ādibhūtika || 38||
agnīceni jvāl̤eṃ pol̤e | teṇeṃ duḥkheṃ prāṇī haraṃbal̤e |
hānī jāliyāṃ vival̤e | yā nāṃva ādibhūtika || 39||
hānī jāliyāṃ vival̤e | yā nāṃva ādibhūtika || 39||
nānā maṃdireṃ suṃdareṃ | nānā ratnāṃcīṃ bhāṃḍāreṃ |
divyāṃbareṃ manohareṃ | dagdha hotī || 40||
divyāṃbareṃ manohareṃ | dagdha hotī || 40||
nānā dhānyeṃ nānā padārtha | nānā paśu nānā svārtha |
nānā pātreṃ nānā artha | manuṣyeṃ bhasma hotī || 41||
nānā pātreṃ nānā artha | manuṣyeṃ bhasma hotī || 41||
āgna lāgalā setī | dhānyeṃ baṇavyā āṇī khaḍakutī |
yukṣadaṃḍa jal̤ona jātī | akasmāta || 42||
yukṣadaṃḍa jal̤ona jātī | akasmāta || 42||
aisā āgna lāgalā | athavā koṇī lāvilā |
hānī jālī kāṃ pol̤alā | yā nāṃva ādibhūtika || 43||
hānī jālī kāṃ pol̤alā | yā nāṃva ādibhūtika || 43||
aiseṃ sāṃgatāṃ bahuta | hotī vanhīce āghāta |
teṇe duḥkheṃ duḥkhave citta | yā nāṃva ādibhūtika || 44||
teṇe duḥkheṃ duḥkhave citta | yā nāṃva ādibhūtika || 44||
hārape visare āṇī sāṃḍe | nāse gāhāl̤a phuṭe paḍe |
asādhya hoye koṇīkaḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 45||
asādhya hoye koṇīkaḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 45||
prāṇī sthānabhraṣṭa jāleṃ | nānā paśūteṃ cukaleṃ |
kanyāputra gāhāl̤ale | yā nāṃva ādibhūtika || 46||
kanyāputra gāhāl̤ale | yā nāṃva ādibhūtika || 46||
taśkara athavā dāvedāra | āvacitāṃ karitī saṃvhāra |
luṭitī ghareṃ netī khillāra | yā nāṃva ādibhūtika || 47||
luṭitī ghareṃ netī khillāra | yā nāṃva ādibhūtika || 47||
nānā dhānyeṃ kel̤ī kāpitī | pānamal̤āṃ mīṭha ghālitī |
aise nānā āghāta karitī | yā nāṃva ādibhūtika || 48||
aise nānā āghāta karitī | yā nāṃva ādibhūtika || 48||
maiṃda ucale khāṇorī | suvarṇapaṃthī bhurarekarī |
ṭhaku siṃtaru varapekarī | varapā ghālitī || 49||
ṭhaku siṃtaru varapekarī | varapā ghālitī || 49||
gaṭhīchoḍe dravya soḍitī | nānā āl̤aṃkāra kāḍhitī |
nānā vastu mūṣaka netī | yā nāṃva ādibhūtika || 50||
nānā vastu mūṣaka netī | yā nāṃva ādibhūtika || 50||
vīja paḍe hiṃva paḍe | prāṇī prajaṃnī sāṃpaḍe |
kāṃ to māhāpurīṃ buḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 51||
kāṃ to māhāpurīṃ buḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 51||
bhovareṃ val̤aṇeṃ āṇī dhāra | vosāṇeṃ lāṭā apāra |
vṛścika goṃbī ājagara | vāhona jātī || 52||
vṛścika goṃbī ājagara | vāhona jātī || 52||
tayāmadheṃ prāṇī sāṃpaḍalā | khaḍakī beṭīṃ āḍakalā |
buḍata buḍata vāṃcalā | yā nāṃva ādibhūtika || 53||
buḍata buḍata vāṃcalā | yā nāṃva ādibhūtika || 53||
manāsārikhā nase saṃsāra | kurūpa karkaśa strī krūra |
vidhavā kanyā mūrkha putra | yā nāṃva ādibhūtika || 54||
vidhavā kanyā mūrkha putra | yā nāṃva ādibhūtika || 54||
bhūta piśācca lāgaleṃ | āṃgāvarūna vāreṃ geleṃ |
abaddhamaṃtre prāṇī cal̤aleṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 55||
abaddhamaṃtre prāṇī cal̤aleṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 55||
brāhmaṇasamaṃdha śarīrīṃ | bahusāla pīḍā karī |
śaneśvarācā dhokā dharī | yā nāṃva ādibhūtika || 56||
śaneśvarācā dhokā dharī | yā nāṃva ādibhūtika || 56||
nānā grahe kāl̤avāra | kāl̤atithī ghātacaṃdra |
kāl̤avel̤a ghātanakṣatra | yā nāṃva ādibhūtika || 57||
kāl̤avel̤a ghātanakṣatra | yā nāṃva ādibhūtika || 57||
siṃka piṃgal̤ā āṇī pālī | vokhaṭeṃ holā kāka kalālī |
ciṃtā kājal̤ī lāgalī | yā nāṃva ādibhūtika || 58||
ciṃtā kājal̤ī lāgalī | yā nāṃva ādibhūtika || 58||
divaṭā saravadā bhākūna gelā | aṃtarīṃ dhokā lāgalā |
duḥsvapneṃ jājāvalā | yā nāṃva ādibhūtika || 59||
duḥsvapneṃ jājāvalā | yā nāṃva ādibhūtika || 59||
bhālu bhuṃke svāna raḍe | pālī aṃgāvarī paḍe |
nānā cinheṃ ciṃtā pavāḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 60||
nānā cinheṃ ciṃtā pavāḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 60||
bāherī nighatāṃ apaśakūna | nānā prakāreṃ vichinna |
teṇeṃ guṇeṃ bhaṃge mana | yā nāṃva ādibhūtika || 61||
teṇeṃ guṇeṃ bhaṃge mana | yā nāṃva ādibhūtika || 61||
prāṇī baṃdī sāṃpaḍalā | yātane varapaḍā jālā |
nānā duḥkheṃ duḥkhavalā | yā nāṃva ādibhūtika || 62||
nānā duḥkheṃ duḥkhavalā | yā nāṃva ādibhūtika || 62||
prāṇī rājadaṃḍa pāvata | jerabaṃda cābuka veta |
daremāra tal̤avemāra hota | yā nāṃva ādibhūtika || 63||
daremāra tal̤avemāra hota | yā nāṃva ādibhūtika || 63||
koraḍe pāraṃbyā phoka | bahuprakāreṃ aneka |
bahutāḍitī ādibhūtika | yā nāṃva bolije || 64||
bahutāḍitī ādibhūtika | yā nāṃva bolije || 64||
mogharīmāra budhalemāra | caukhurūna ḍaṃgāraṇemāra |
bukyā gacāṃḍyā guḍhaghemāra | yā nāṃva ādibhūtika || 65||
bukyā gacāṃḍyā guḍhaghemāra | yā nāṃva ādibhūtika || 65||
lātā taparākhā seṇamāra | kānakhaḍe dagaḍamāra |
nānā prakārīṃce māra | yā nāṃva ādibhūtika || 66||
nānā prakārīṃce māra | yā nāṃva ādibhūtika || 66||
ṭāṃgaṇeṃ ṭiparyā pichoḍe | beḍī budhanāla koladaṃḍe |
rakṣaṇanigraha cahūṃkaḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 67||
rakṣaṇanigraha cahūṃkaḍe | yā nāṃva ādibhūtika || 67||
nākavaṇī cunavaṇī | mīṭhavaṇī rāyavaṇī |
gul̤avaṇyācī jācaṇī | yā nāṃva ādibhūtika || 68||
gul̤avaṇyācī jācaṇī | yā nāṃva ādibhūtika || 68||
jal̤āmadhyeṃ bucakal̤itī | hastīpuḍheṃ bāṃdhona ṭākitī |
hākitī chal̤itī yātāyātī | yā nāṃva ādibhūtika || 69||
hākitī chal̤itī yātāyātī | yā nāṃva ādibhūtika || 69||
karṇacheda ghrāṇacheda | hastacheda pādacheda |
jivhācheda adharacheda | yā nāṃva ādibhūtika || 70||
jivhācheda adharacheda | yā nāṃva ādibhūtika || 70||
tīramāra sul̤īṃ detī | netra vṛṣaṇa kāḍhitī |
nakhonakhīṃ suyā māritī | yā nāṃva ādibhūtika || 71
pāraḍyāmadhyeṃ ghālaṇeṃ | kāṃ kaḍeloṭa karaṇeṃ |
kāṃ bhāṃḍyāmukheṃ uḍavaṇeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 72||
nakhonakhīṃ suyā māritī | yā nāṃva ādibhūtika || 71
pāraḍyāmadhyeṃ ghālaṇeṃ | kāṃ kaḍeloṭa karaṇeṃ |
kāṃ bhāṃḍyāmukheṃ uḍavaṇeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 72||
kānīṃ khuṃṭā ādal̤itī | apānīṃ mekhā māritī |
khāla kāḍhūna ṭākitī | yā nāṃva ādibhūtika || 73||
khāla kāḍhūna ṭākitī | yā nāṃva ādibhūtika || 73||
bhota āṇī boṭaboṭī | athavā gal̤a ghālaṇeṃ kaṃṭhīṃ |
sāṃḍasa lāvūna āṭāṭī | yā nāṃva ādibhūtika || 74||
sāṃḍasa lāvūna āṭāṭī | yā nāṃva ādibhūtika || 74||
siseṃ pājaṇeṃ vīṣa deṇeṃ | athavā siracheda karaṇeṃ |
kāṃ pāyātal̤īṃ ghālaṇeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 75||
kāṃ pāyātal̤īṃ ghālaṇeṃ | yā nāṃva ādibhūtika || 75||
saraḍa māṃjareṃ bharitī | athavā phāṃsīṃ neūna detī |
nānāparī pīḍā karitī | yā nāṃva ādibhūtika || 76||
nānāparī pīḍā karitī | yā nāṃva ādibhūtika || 76||
svānapral̤aye vyāghrapral̤aye | bhūtapral̤aye susarīpral̤aye |
śastrapral̤aye vijhapral̤aye | yā nāṃva ādibhūtika || 77||
śastrapral̤aye vijhapral̤aye | yā nāṃva ādibhūtika || 77||
sīrā voḍhūna ghetī | ṭeṃbheṃ lāuna bhājitī |
aiśā nānā vipattī | yā nāṃva ādibhūtika || 78||
aiśā nānā vipattī | yā nāṃva ādibhūtika || 78||
manuṣyahānī vittahānī | vaibhavahānī mahatvahānī |
paśuhānī padārthahānī | yā nāṃva ādibhūtika || 79||
paśuhānī padārthahānī | yā nāṃva ādibhūtika || 79||
bāl̤apaṇīṃ mare mātā | tāruṇyapaṇīṃ mare kāṃtā |
vṛddhapaṇīṃ mṛtya sutā | yā nāṃva ādibhūtika || 80||
vṛddhapaṇīṃ mṛtya sutā | yā nāṃva ādibhūtika || 80||
duḥkha dāridra āṇī ruṇa | videśapal̤aṇī nāgavaṇa |
āpadā anupatti kadānna | yā nāṃva ādibhūtika || 81||
āpadā anupatti kadānna | yā nāṃva ādibhūtika || 81||
ākāṃta vākhāpral̤aye | yuddhya hotāṃ parājaye |
jivalagāṃcā hoye kṣaye | yā nāṃva ādibhūtika || 82||
jivalagāṃcā hoye kṣaye | yā nāṃva ādibhūtika || 82||
kaṭhīṇa kāl̤a āṇī duṣkāl̤a | sāśaṃka āṇī vokhaṭī vel̤a |
udvega ciṃtece hal̤āl̤a | yā nāṃva ādibhūtika || 83||
udvega ciṃtece hal̤āl̤a | yā nāṃva ādibhūtika || 83||
ghāṇā carakhīṃ sirakalā | cākākhāleṃ sāṃpaḍalā |
nānā vanhīṃta paḍilā | yā nāṃva ādibhūtika || 84||
nānā vanhīṃta paḍilā | yā nāṃva ādibhūtika || 84||
nānā śastreṃ bhedilā | nānā svāpadīṃ bhakṣilā |
nānā baṃdīṃ paḍilā | yā nāṃva ādibhūtika || 85||
nānā baṃdīṃ paḍilā | yā nāṃva ādibhūtika || 85||
nānā kuvāseṃ nirbuje | nānā apamāneṃ lāje |
nānā śokeṃ prāṇī jhije | yā nāṃva ādibhūtika || 86||
nānā śokeṃ prāṇī jhije | yā nāṃva ādibhūtika || 86||
aiseṃ sāṃgatāṃ apāra | āheta duḥkhāce ḍoṃgara |
śrotīṃ jāṇāvā vicāra | ādibhūtikācā || 87||
śrotīṃ jāṇāvā vicāra | ādibhūtikācā || 87||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ādibhautikatāpanirūpaṇanāma samāsa sātavā || 7||
samāsa āṭhavā : ādhidaivika tāpa || śrīrām ||
māgāṃ bolilā ādhyātmika | tyāuparīṃ ādibhūtika |
ātāṃ bolijela ādidaivika | to sāvadha aikā || 1||
ātāṃ bolijela ādidaivika | to sāvadha aikā || 1||
śloka ||
śubhāśubhena karmaṇā dehāṃte yamayātanā |
svarganarakādibhoktavyamidaṃ caivādhidaivikam ||
svarganarakādibhoktavyamidaṃ caivādhidaivikam ||
śubhāśubha karmāneṃ janā | dehāṃtīṃ yemayātanā |
svarga narka bhoga nānā | yā nāṃva ādhidaivika || 2||
svarga narka bhoga nānā | yā nāṃva ādhidaivika || 2||
nānā doṣa nānā pātakeṃ | madāṃdhapaṇeṃ avivekeṃ |
kelīṃ, parī teṃ duḥkhadāyakeṃ | yemayātanā bhogavitī || 3||
kelīṃ, parī teṃ duḥkhadāyakeṃ | yemayātanā bhogavitī || 3||
āṃgabal̤eṃ dravyabal̤eṃ | manuṣyabal̤eṃ rājabal̤eṃ |
nānā sāmarthyāceni bal̤eṃ | akṛtya karitī || 4||
nānā sāmarthyāceni bal̤eṃ | akṛtya karitī || 4||
nītī sāṃḍūniyāṃ tatvatāṃ | karūṃ naye teṃci karitāṃ |
yemayātanā bhogitāṃ | jīva jāye || 5||
yemayātanā bhogitāṃ | jīva jāye || 5||
ḍol̤e jhāṃkūna svārthabuddhīṃ | nānā abhil̤āśa kubuddhīṃ |
vṛtti bhūmisimā sāṃdhī | dravya dārā padārtha || 6||
vṛtti bhūmisimā sāṃdhī | dravya dārā padārtha || 6||
mātalepaṇeṃ unmatta | jīvaghāta kuṭuṃbaghāta |
apramāṇa kriyā karīta | mhaṇauna yemayātanā || 7||
apramāṇa kriyā karīta | mhaṇauna yemayātanā || 7||
maryādā sāṃḍūni cālatī | grāmā daṃḍī grāmādhipatī |
deśā daṃḍī deśādhipatī | nītinyāya sāṃḍitāṃ || 8||
deśā daṃḍī deśādhipatī | nītinyāya sāṃḍitāṃ || 8||
deśādhipatīsa daṃḍitā rāvo | rāyāsa daṃḍitā devo |
rājā na karitāṃ nītinyāvo | mhaṇauna yamayātanā || 9||
rājā na karitāṃ nītinyāvo | mhaṇauna yamayātanā || 9||
anītīneṃ svārtha pāhe | rājā pāpī hoūna rāhe |
rājyāaṃtīṃ narka āhe | mhaṇauniyāṃ || 10||
rājyāaṃtīṃ narka āhe | mhaṇauniyāṃ || 10||
rājā sāṃḍitāṃ rājanīti | tayāsa yema gāṃjitī |
yema nīti sāṃḍitāṃ dhāvatī | devagaṇa || 11||
yema nīti sāṃḍitāṃ dhāvatī | devagaṇa || 11||
aisī maryādā lāvilī deveṃ | mhaṇauni nītīneṃ vartāveṃ |
nīti nyāya sāṃḍitāṃ bhogāveṃ | yemayātanesī || 12||
nīti nyāya sāṃḍitāṃ bhogāveṃ | yemayātanesī || 12||
deveṃ prerile yema | mhaṇauni ādidaivika nāma |
tṛtīya tāpa durgama | yemayātanecā || 13||
tṛtīya tāpa durgama | yemayātanecā || 13||
yemadaṃḍa yemayātanā | śāstrīṃ bolile prakāra nānā |
to bhoga kadāpi cukenā | yā nāṃva ādidaivika || 14||
to bhoga kadāpi cukenā | yā nāṃva ādidaivika || 14||
yemayātanece kheda | śāstrīṃ bolile viśada |
śerīrīṃ ghālūna, apramāda- | nānā prakāreṃ || 15||
śerīrīṃ ghālūna, apramāda- | nānā prakāreṃ || 15||
pāpapuṇyācīṃ śarīre | svargīṃ asatī kal̤ivareṃ |
tyāṃta ghālūna nānā prakāreṃ | pāpapuṇya bhogavitī || 16||
tyāṃta ghālūna nānā prakāreṃ | pāpapuṇya bhogavitī || 16||
nānā puṇyeṃ vil̤āsa | nānā doṣeṃ yātanā karkaśa |
śāstrīṃ bolileṃ aviśvāsa- | mānūṃca naye || 17||
śāstrīṃ bolileṃ aviśvāsa- | mānūṃca naye || 17||
vedājñeneṃ na cālatī | haribhaktī na karitī |
tyāsa yemayātanā karitī | yā nāṃva ādidaivika || 18||
tyāsa yemayātanā karitī | yā nāṃva ādidaivika || 18||
akṣobha narkīṃ udaṃḍa jīva | junāṭa kiḍe karitī ravarava |
bāṃdhona ṭākitī hātapāva | yā nāṃva ādidaivika || 19||
bāṃdhona ṭākitī hātapāva | yā nāṃva ādidaivika || 19||
udaṃḍa paisa lāhāna mukha | kuṃbhākāra kuṃḍa yeka |
durgaṃdhī ukāḍā kuṃbhapāka | |
yā nāṃva ādidaivika || 20||
durgaṃdhī ukāḍā kuṃbhapāka | |
yā nāṃva ādidaivika || 20||
taptabhūmikā tāvitī | jal̤ata sthaṃbha poṭāl̤avitī |
nānā sāṃḍasa lāvitī | yā nāṃva ādidaivika || 21||
nānā sāṃḍasa lāvitī | yā nāṃva ādidaivika || 21||
yemadaṃḍāce udaṃḍa māra | yātanecī sāmagrī apāra |
bhoga bhogitī pāapī nara | yā nāṃva ādidaivika || 22||
bhoga bhogitī pāapī nara | yā nāṃva ādidaivika || 22||
pṛthvīmadhyeṃ māra nānā | tyāhūna kaṭhīṇa yemayātanā |
maritāṃ usaṃtaci asenā | yā nāṃva ādidaivika || 23||
maritāṃ usaṃtaci asenā | yā nāṃva ādidaivika || 23||
caughe cauṃkaḍe voḍhitī | yeka te jhoṃkūna pāḍitī |
tāṇitī māritī voḍhūni netī | yā nāṃva ādidaivika || 24||
tāṇitī māritī voḍhūni netī | yā nāṃva ādidaivika || 24||
uṭhavenā basavenā | raḍavenā paḍavenā |
yātanevarī yātanā | yā nāṃva ādidaivika || 25||
yātanevarī yātanā | yā nāṃva ādidaivika || 25||
ākraṃde raḍe āṇi phuṃje | dhakādhakīneṃ nirbuje |
jhurjharoṃ paṃjara hoūna jhije | yā nāṃva ādidaivika || 26||
jhurjharoṃ paṃjara hoūna jhije | yā nāṃva ādidaivika || 26||
karkaśa vacaneṃ karkaśa māra | yātanece nānā prakāra |
trāsa pāvatī doṣī nara | yā nāṃva ādidaivika || 27||
trāsa pāvatī doṣī nara | yā nāṃva ādidaivika || 27||
māgāṃ bolilāṃ rājadaṃḍa | tyāhūna yemadaṃḍa udaṃḍa |
tethīla yātanā pracaṃḍa | bhīmarūpa dāruṇa || 28||
tethīla yātanā pracaṃḍa | bhīmarūpa dāruṇa || 28||
ādhyātmika ādibhūtika | tyāhūni viśeṣa ādidaivika |
alpa saṃketeṃ kāṃhīṃyeka | kal̤āvayā bolileṃ ||29||
alpa saṃketeṃ kāṃhīṃyeka | kal̤āvayā bolileṃ ||29||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde ādidaivikatāpanirūpaṇanāma samāsa āṭhavā || 8||
samāsa navavā : mṛtyunirūpaṇa || śrīrām ||
saṃsāra mhaṇije saveṃca svāra | nāhīṃ maraṇāsa udhāra |
māpīṃ lāgaleṃ śarīra | ghaḍīneṃ ghaḍī || 1||
māpīṃ lāgaleṃ śarīra | ghaḍīneṃ ghaḍī || 1||
nitya kāl̤ācī saṃgatī | na kal̤e hoṇārācī gatī |
karmāsārikhe prāṇī paḍatī | nānā desīṃ videsīṃ || 2||
karmāsārikhe prāṇī paḍatī | nānā desīṃ videsīṃ || 2||
saratāṃ saṃcitāceṃ śeṣa | nāhīṃ kṣaṇācā avakāśa |
bharatāṃ na bharatāṃ nimiṣya | jāṇeṃ lāge || 3||
bharatāṃ na bharatāṃ nimiṣya | jāṇeṃ lāge || 3||
avaciteṃ kāl̤āce mhaṇiyāre | mārita suṭatī yekasareṃ |
neūna ghālitī puḍhāreṃ | mṛtyupaṃthe || 4||
neūna ghālitī puḍhāreṃ | mṛtyupaṃthe || 4||
hotāṃ mṛtyācī āṭāṭī | koṇī ghālūṃ na sakatī pāṭhīṃ |
sarvatrāṃsa kuṭākuṭī | māgeṃpuḍheṃ hotase || 5||
sarvatrāṃsa kuṭākuṭī | māgeṃpuḍheṃ hotase || 5||
mṛtyukāl̤a kāṭhī nikī | baise bal̤iyāce mastakīṃ |
māhārāje bal̤iye lokīṃ | rāhoṃ na sakatī || 6||
māhārāje bal̤iye lokīṃ | rāhoṃ na sakatī || 6||
mṛtya na mhaṇe kiṃ hā krūra | mṛtya na mhaṇe hā juṃjhāra |
mṛtya na mhaṇe saṃgrāmaśūra | samarāṃgaṇīṃ || 7||
mṛtya na mhaṇe saṃgrāmaśūra | samarāṃgaṇīṃ || 7||
mṛtya na mhaṇe kiṃ hā kopī | mṛtya na mhaṇe hā pratāpī |
mṛtya na mhaṇe ugrarūpī | māhāṃkhal̤a || 8||
mṛtya na mhaṇe ugrarūpī | māhāṃkhal̤a || 8||
mṛtya na mhaṇe balāḍhya | mṛtya na mhaṇe dhanāḍhya |
mṛtya na mhaṇe āḍhya | sarva guṇeṃ || 9||
mṛtya na mhaṇe āḍhya | sarva guṇeṃ || 9||
mṛtya na mhaṇe hā vikhyāta | mṛtya na mhaṇe hā śrīmaṃta |
mṛtya na mhaṇe hā adbhuta | parākramī || 10||
mṛtya na mhaṇe hā adbhuta | parākramī || 10||
mṛtya na mhaṇe hā bhūpatī | mṛtya na mhaṇe hā cakravatī |
mṛtya na mhaṇe hā karāmatī | kaivāḍa jāṇe || 11||
mṛtya na mhaṇe hā karāmatī | kaivāḍa jāṇe || 11||
mṛtya na mhaṇe hā hayapatī | mṛtya na mhaṇe gajapatī |
mṛtya na mhaṇe narapatī | vikhyāta rājā || 12||
mṛtya na mhaṇe narapatī | vikhyāta rājā || 12||
mṛtya na mhaṇe variṣṭha janīṃ | mṛtya na mhaṇe rājakāraṇī |
mṛtya na mhaṇe vetanī | vetanadhartā || 13||
mṛtya na mhaṇe vetanī | vetanadhartā || 13||
mṛtya na mhaṇe desāī | mṛtya na mhaṇe vevasāī |
mṛtya na mhaṇe ṭhāī ṭhāī | puṃḍa rāje || 14||
mṛtya na mhaṇe ṭhāī ṭhāī | puṃḍa rāje || 14||
mṛtya na mhaṇe mudrādhārī | mṛtya na mhaṇe vyāpārī |
mṛtya na mhaṇe paranārī | rājakanyā || 15||
mṛtya na mhaṇe paranārī | rājakanyā || 15||
mṛtya na mhaṇe kāryākāraṇa | mṛtya na mhaṇe varṇāvarṇa |
mṛtya na mhaṇe hā brāhmaṇa | karmaniṣṭha || 16||
mṛtya na mhaṇe hā brāhmaṇa | karmaniṣṭha || 16||
mṛtya na mhaṇe vitpanna | mṛtya na mhaṇe saṃpanna |
mṛtya na mhaṇe vidvajjana | samudāī || 17||
mṛtya na mhaṇe vidvajjana | samudāī || 17||
mṛtya na mhaṇe hā dhūrta | mṛtya na mhaṇe bahuśruta |
mṛtya na mhaṇe hā paṃḍita | māhābhalā || 18||
mṛtya na mhaṇe hā paṃḍita | māhābhalā || 18||
mṛtya na mhaṇe purāṇika | mṛtya na mhaṇe hā vaidika |
mṛtya na mhaṇe hā yājñika | athavā josī || 19||
mṛtya na mhaṇe hā yājñika | athavā josī || 19||
mṛtya na mhaṇe agnihotrī | mṛtya na mhaṇe hā śrotrī |
mṛtya na mhaṇe maṃtrayaṃtrī | pūrṇāgamī || 20||
mṛtya na mhaṇe maṃtrayaṃtrī | pūrṇāgamī || 20||
mṛtya na mhaṇe śāstrajña | mṛtya na mhaṇe vedajña |
mṛtya na mhaṇe sarvajña | sarva jāṇe || 21||
mṛtya na mhaṇe sarvajña | sarva jāṇe || 21||
mṛtya na mhaṇe brahmatyā | mṛtya na mhaṇe gohatyā |
mṛtya na mhaṇe nānā hatyā | strībāl̤akādika || 22||
mṛtya na mhaṇe nānā hatyā | strībāl̤akādika || 22||
mṛtya na mhaṇe rāgajñānī | mṛtya na mhaṇe tāl̤ajñānī |
mṛtya na mhaṇe tatvajñānī | tatvavettā || 23||
mṛtya na mhaṇe tatvajñānī | tatvavettā || 23||
mṛtya na mhaṇe yogyābhyāsī | mṛtya na mhaṇe saṃnyāsī |
mṛtya na mhaṇe kāl̤āsī | vaṃcūṃ jāṇe || 24||
mṛtya na mhaṇe kāl̤āsī | vaṃcūṃ jāṇe || 24||
mṛtya na mhaṇe hā sāvadha | mṛtya na mhaṇe hā siddha |
mṛtya na mhaṇe vaidya prasiddha | paṃcākṣarī || 25||
mṛtya na mhaṇe vaidya prasiddha | paṃcākṣarī || 25||
mṛtya na mhaṇe hā gosāvī | mṛtya na mhaṇe hā tapasvī |
mṛtya na mhaṇe hā manasvī | udāsīna || 26||
mṛtya na mhaṇe hā manasvī | udāsīna || 26||
mṛtya na mhaṇe ṛṣeśvara | mṛtya na mhaṇe kaveśvara |
mṛtya na mhaṇe digaṃbara | samādhistha || 27||
mṛtya na mhaṇe digaṃbara | samādhistha || 27||
mṛtya na mhaṇe haṭhayogī | mṛtya na mhaṇe rājayogī |
mṛtya na mhaṇe vītarāgī | niraṃtara || 28||
mṛtya na mhaṇe vītarāgī | niraṃtara || 28||
mṛtya na mhaṇe brahmacyārī | mṛtya na mhaṇe jaṭādhārī |
mṛtya na mhaṇe nirāhārī | yogeśvara || 29||
mṛtya na mhaṇe nirāhārī | yogeśvara || 29||
mṛtya na mhaṇe hā saṃta | mṛtya na mhaṇe hā mahaṃta |
mṛtya na mhaṇe hā gupta | hota ase || 30||
mṛtya na mhaṇe hā gupta | hota ase || 30||
mṛtya na mhaṇe hā svādhena | mṛtya na mhaṇe hā parādhena |
sakal̤a jīvāṃsa prāśana | mṛtyuci karī || 31||
sakal̤a jīvāṃsa prāśana | mṛtyuci karī || 31||
yeka mṛtyumārgī lāgale | yekīṃ ārdhapaṃtha kramile |
yeka te sevaṭāsa gele | vṛddhapaṇīṃ || 32||
yeka te sevaṭāsa gele | vṛddhapaṇīṃ || 32||
mṛtya na mhaṇe bāl̤a tāruṇya | mṛtya na mhaṇe sulakṣaṇa |
mṛtya na mhaṇe vicakṣaṇa | bahu bolikā || 33||
mṛtya na mhaṇe vicakṣaṇa | bahu bolikā || 33||
mṛtya na mhaṇe hā ādhāru | mṛtya na mhaṇe udāra |
mṛtya na mhaṇe hā suṃdara | caturāṃga jāṇe || 34||
mṛtya na mhaṇe hā suṃdara | caturāṃga jāṇe || 34||
mṛtya na mhaṇe puṇyapuruṣa | mṛtya na mhaṇe haridāsa |
mṛtya na mhaṇe viśeṣa | sukṛtī nara || 35||
mṛtya na mhaṇe viśeṣa | sukṛtī nara || 35||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | mṛtyāpāsūna suṭije koṇeṃ |
māgeṃpuḍheṃ viśvāsa jāṇeṃ | mṛtyupaṃtheṃ || 36||
māgeṃpuḍheṃ viśvāsa jāṇeṃ | mṛtyupaṃtheṃ || 36||
cyārī khāṇī cyārī vāṇī | cauryāsī lakṣa jīvayonī |
janmā āle tituke prāṇī | mṛtya pāvatī || 37||
janmā āle tituke prāṇī | mṛtya pāvatī || 37||
mṛtyābheṇeṃ pal̤oṃ jātāṃ | tarī mṛtya soḍinā sarvathā |
mṛtyāsa na ye cukavitāṃ | kāṃhīṃ kelyā || 38||
mṛtyāsa na ye cukavitāṃ | kāṃhīṃ kelyā || 38||
mṛtya na mhaṇe hā svadesī | mṛtya na mhaṇe hā videsī |
mṛtya na mhaṇe hā upavāsī | niraṃtara || 39||
mṛtya na mhaṇe hā upavāsī | niraṃtara || 39||
mṛtya na mhaṇe thora thora | mṛtya na mhaṇe harihara |
mṛtya na mhaṇe avatāra | bhagavaṃtāce || 40||
mṛtya na mhaṇe avatāra | bhagavaṃtāce || 40||
śrotīṃ kopa na karāvā | hā mṛtyaloka sakal̤āṃsa ṭhāvā |
upajalā prāṇī jāīla baravā | mṛtyapaṃtheṃ || 41||
upajalā prāṇī jāīla baravā | mṛtyapaṃtheṃ || 41||
yetheṃ na manāvā kiṃta | hā mṛtyaloka vikhyāta |
pragaṭa jāṇatī samasta | lahāna thora || 42||
pragaṭa jāṇatī samasta | lahāna thora || 42||
tathāpī kiṃta mānijela | tarī hā mṛtyaloka navhela |
yākāraṇeṃ nāsela | upajalā prāṇī || 43||
yākāraṇeṃ nāsela | upajalā prāṇī || 43||
aiseṃ jāṇoniyāṃ jīveṃ | yāceṃ sārthakaci karāveṃ |
janīṃ marona uravāveṃ | kīrtirūpeṃ || 44||
janīṃ marona uravāveṃ | kīrtirūpeṃ || 44||
yeravīṃ prāṇī lahāna thora | mṛtya pāvatī hā nirdhāra |
bolileṃ heṃ anyathā uttara | mānūṃcī naye || 45||
bolileṃ heṃ anyathā uttara | mānūṃcī naye || 45||
gele vahuta vaibhavāce | gele bahuta āyuṣyāce |
gele agādha mahimece | mṛtyapaṃtheṃ || 46||
gele agādha mahimece | mṛtyapaṃtheṃ || 46||
gele bahuta parākramī | gele bahuta kapaṭakarmī |
gele bahuta saṃgrāmī | saṃgrāmasaure || 47||
gele bahuta saṃgrāmī | saṃgrāmasaure || 47||
gele bahutāṃ bal̤āṃce | gele bahutāṃ kāl̤āṃce |
gele bahutāṃ kul̤āṃce | kul̤avaṃta rāje || 48||
gele bahutāṃ kul̤āṃce | kul̤avaṃta rāje || 48||
gele bahutāṃce pāl̤aka | gele buddhīce cāl̤aka |
gele yuktīce tārkika | tarkavādī || 49||
gele yuktīce tārkika | tarkavādī || 49||
gele vidyece sāgara | gele bal̤āce ḍoṃghara |
gele dhanāce kubera | mṛtyapaṃthe || 50||
gele dhanāce kubera | mṛtyapaṃthe || 50||
gele bahuta puruṣārthāce | gele bahuta vikramāce |
gele bahuta āṭopāce | kāryakarte || 51||
gele bahuta āṭopāce | kāryakarte || 51||
gele bahuta śastradhārī | gele bahuta paropakārī |
gele bahuta nāanāparī | dharmarakṣaka || 52||
gele bahuta nāanāparī | dharmarakṣaka || 52||
gele bahuta pratāpāce | gele bahuta satkīrtīce |
gele bahuta nītīce | nītivaṃta rāje || 53||
gele bahuta nītīce | nītivaṃta rāje || 53||
gele bahuta matavādī | gele bahuta kāryavādī |
gele bahuta vevādī | bahutāṃparīce || 54||
gele bahuta vevādī | bahutāṃparīce || 54||
gelīṃ paṃḍitāṃcī thāṭeṃ | gelīṃ śabdāṃcīṃ kacāṭeṃ |
gelīṃ vādakeṃ acāṭeṃ | nānā mateṃ || 55||
gelīṃ vādakeṃ acāṭeṃ | nānā mateṃ || 55||
gele tāpaṣāṃce bhāra | gele saṃnyāsī apāra |
gele vicārakarte sāra | mṛtyapaṃthe || 56||
gele vicārakarte sāra | mṛtyapaṃthe || 56||
gele bahuta saṃsārī | gele bahuta veṣadhārī |
gele bahuta nānāparī | nānā chaṃda karūnī || 57||
gele bahuta nānāparī | nānā chaṃda karūnī || 57||
gele brāhmaṇasamudāye | gele bahuta ācyārya |
gele bahuta sāṃgoṃ kāye | kitī mhaṇauni || 58||
gele bahuta sāṃgoṃ kāye | kitī mhaṇauni || 58||
aso aise sakal̤ahi gele | paraṃtu yekaci rāhile |
je svarupākāra jāle | ātmajñānī || 59||
je svarupākāra jāle | ātmajñānī || 59||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde mṛtyanirūpaṇanāma samāsa navavā || 9||
samāsa dahāvā : vairāgya nirūpaṇa || śrīrām ||
saṃsāra mhaṇije māhāpūra | mājīṃ jal̤acareṃ apāra |
ḍaṃkhūṃ dhāvatī vikhāra | kāl̤asarpa || 1||
ḍaṃkhūṃ dhāvatī vikhāra | kāl̤asarpa || 1||
āśā mamatā dehīṃ beḍī | susarī karitātī taḍātoḍī |
neūna duḥkhāce sāṃkaḍī- | mājīṃ ghālitī || 2||
neūna duḥkhāce sāṃkaḍī- | mājīṃ ghālitī || 2||
ahaṃkāranakreṃ uḍavileṃ | neūni pātāl̤īṃ buḍavileṃ |
tethuniyāṃ soḍavileṃ | na vace prāṇī || 3||
tethuniyāṃ soḍavileṃ | na vace prāṇī || 3||
kāma =magaramiṭhī suṭenā | tiraskāra lāgalā tuṭenā |
mada matsara vohaṭenā | bhūli paḍilī || 4||
mada matsara vohaṭenā | bhūli paḍilī || 4||
vāsanādhāmiṇī paḍilī gal̤āṃ | ghālūna veṃṭāl̤eṃ vamī garal̤ā |
jivhā lāl̤ī vel̤ovel̤āṃ | bhayānaka || 5||
jivhā lāl̤ī vel̤ovel̤āṃ | bhayānaka || 5||
māthāṃ prapaṃcāceṃ vojheṃ | gheūna mhaṇe mājheṃ mājheṃ |
buḍatāṃhī na soḍī, phuṃje | kul̤ābhimāneṃ || 6||
buḍatāṃhī na soḍī, phuṃje | kul̤ābhimāneṃ || 6||
paḍileṃ bhrāṃtīceṃ aṃdhāreṃ | nāgavileṃ abhimānacoreṃ |
āleṃ ahaṃteceṃ kāvireṃ | bhūtabādhā || 7||
āleṃ ahaṃteceṃ kāvireṃ | bhūtabādhā || 7||
bahuteka āvartīṃ paḍile | prāṇī vāhātaci gele |
jeṃhiṃ bhagavaṃtāsī bobhāīleṃ | bhāvārthabal̤eṃ || 8||
jeṃhiṃ bhagavaṃtāsī bobhāīleṃ | bhāvārthabal̤eṃ || 8||
deva āpaṇa ghālūni uḍī | tayāṃsī neleṃ pailathaḍī |
yera teṃ abhāvikeṃ bāpuḍīṃ | vāhātaci gelīṃ || 9||
yera teṃ abhāvikeṃ bāpuḍīṃ | vāhātaci gelīṃ || 9||
bhagavaṃta bhāvācā bhukelā | bhāvārtha dekhona bhulalā |
saṃkaṭīṃ pāve bhāvikālā | rakṣitase || 10||
saṃkaṭīṃ pāve bhāvikālā | rakṣitase || 10||
jayāsa bhagavaṃta āvaḍe | tayāceṃ devāsīṃ sāṃkaḍeṃ |
saṃsāraduḥkha sakal̤a uḍe | nijadāsāceṃ || 11||
saṃsāraduḥkha sakal̤a uḍe | nijadāsāceṃ || 11||
je aṃkita īśvarāce | tayāṃsa sohal̤e nijasukhāce |
dhanya teci daivāce | bhāvika jana || 12||
dhanya teci daivāce | bhāvika jana || 12||
jaisā bhāva jayāpāsīṃ | taisā daiva tayāsī |
jāṇe bhāva aṃtarasākṣī | prāṇīmātrāṃcā || 13||
jāṇe bhāva aṃtarasākṣī | prāṇīmātrāṃcā || 13||
jarī bhāva asilā māīka | tarī deva hoye māhā ṭhaka |
navala tayāceṃ kautuka | jaiśāsa taisā || 14||
navala tayāceṃ kautuka | jaiśāsa taisā || 14||
jaiseṃ jayāceṃ bhajana | taiseṃcī de samādhāna |
bhāva hotāṃ kiṃcita nyūna | āpaṇahi durāve || 15||
bhāva hotāṃ kiṃcita nyūna | āpaṇahi durāve || 15||
darpaṇīṃ pratibiṃba dise | jaisyāsa taiseṃ bhāse |
tayāceṃ sūtra ase | āpaṇāca pāsīṃ || 16||
tayāceṃ sūtra ase | āpaṇāca pāsīṃ || 16||
jaiseṃ āpaṇa karāveṃ | taiseṃci teṇeṃ vhāveṃ |
jarī ḍol̤e pasarūni pāhāveṃ | tarī teṃhī ṭavakāre || 17||
jarī ḍol̤e pasarūni pāhāveṃ | tarī teṃhī ṭavakāre || 17||
bhṛkuṭīsa ghālūna miṭhī | pāhātāṃ krodheṃ teṃhi uṭhī |
āpaṇa hāsya karitāṃ poṭīṃ | teṃhi ānaṃde || 18||
āpaṇa hāsya karitāṃ poṭīṃ | teṃhi ānaṃde || 18||
jaisā bhāva pratibiṃbalā | tayācāci deva jālā |
jo jaiseṃ bhaje tyālā | taisāci vol̤e || 19||
jo jaiseṃ bhaje tyālā | taisāci vol̤e || 19||
bhāveṃ parāmārthāciyā vāṭā | vāhātī bhaktīciyā peṃṭhā |
bharalā mokṣācā cohāṭā | sajjanasaṃgeṃ || 20||
bharalā mokṣācā cohāṭā | sajjanasaṃgeṃ || 20||
bhāveṃ bhajanīṃ je lāgale | te īśvarī pāvana jāle |
bhāvārthabal̤eṃ uddharile | pūrvaja tehīṃ || 21||
bhāvārthabal̤eṃ uddharile | pūrvaja tehīṃ || 21||
āpaṇa svayeṃ tarale | janāsahi upegā āle |
kīrtiśravaṇeṃ jāle | abhakta, bhāvārthī || 22||
kīrtiśravaṇeṃ jāle | abhakta, bhāvārthī || 22||
dhanya tayāṃcī jananī | je lāgale haribhajanīṃ |
tehiṃca yeka janma janīṃ | sārthaka kelā || 23||
tehiṃca yeka janma janīṃ | sārthaka kelā || 23||
tayāṃcī varṇūṃ kāya thorī | jayāṃcā bhagavaṃta kaivārī |
kāse lāūna utarī | pāra duḥkhācā || 24||
kāse lāūna utarī | pāra duḥkhācā || 24||
bahutāṃ janmāṃce sevaṭīṃ | jeṇeṃ cuke aṭāṭī |
to hā naradeha bheṭī | karī bhagavaṃtīṃ || 25||
to hā naradeha bheṭī | karī bhagavaṃtīṃ || 25||
mhaṇauna dhanya te bhāvika jana | jeṃhiṃ joḍileṃ harinidhāna |
anaṃta janmāṃtarīṃceṃ puṇya | phal̤āsi āleṃ || 26||
anaṃta janmāṃtarīṃceṃ puṇya | phal̤āsi āleṃ || 26||
āyuṣya heci ratnapeṭī | mājīṃ bhajanaratneṃ gomaṭīṃ |
īśvarīṃ arpūniyā luṭī | ānaṃdācī karāvī || 27||
īśvarīṃ arpūniyā luṭī | ānaṃdācī karāvī || 27||
haribhakta vaibhaveṃ kaniṣṭha | parī to brahmādikāṃ variṣṭha |
sadā sarvadā saṃtuṣṭa | nairāśabodheṃ || 28||
sadā sarvadā saṃtuṣṭa | nairāśabodheṃ || 28||
dharūna īśvarācī kāsa | kelī saṃsārācī nairāśa |
tayāṃ bhāvikāṃ jagadīśa | sabāhya sāṃbhāl̤ī || 29||
tayāṃ bhāvikāṃ jagadīśa | sabāhya sāṃbhāl̤ī || 29||
jayā saṃsārāceṃ duḥkha | vivekeṃ vāṭe paramasukha |
saṃsārasukhāceni paḍhatamūrkha | lodhona paḍatī || 30||
saṃsārasukhāceni paḍhatamūrkha | lodhona paḍatī || 30||
jayāṃcā īśvarīṃ jivhāl̤ā | te bhogitī svānaṃdasohal̤ā |
jayāṃcā janāvegal̤ā | ṭhevā ākṣai || 31||
jayāṃcā janāvegal̤ā | ṭhevā ākṣai || 31||
te ākṣai sukheṃ sukhāvale | saṃsāraduḥkheṃ visarale |
viṣayeraṃgī voraṃgale | śrīraṃgaraṃgīṃ || 32||
viṣayeraṃgī voraṃgale | śrīraṃgaraṃgīṃ || 32||
tayāṃsa phāvalī naradeha peṭī | kelī īśvareṃsiṃ sāṭī |
yereṃ abhāvikeṃ karaṃṭīṃ | naradeha gelā || 33||
yereṃ abhāvikeṃ karaṃṭīṃ | naradeha gelā || 33||
āvacaṭeṃ nidhāna joḍaleṃ | teṃ kavaḍicyā badala neleṃ |
taiseṃ āyuṣya nighoni geleṃ | abhāvikāceṃ || 34||
taiseṃ āyuṣya nighoni geleṃ | abhāvikāceṃ || 34||
bahutā tapācā sāṃṭhā | tīṇeṃ lādhalā parīsa goṭā |
parī to ṭhāīṃcā karaṃṭā | bhogūṃca neṇe || 35||
parī to ṭhāīṃcā karaṃṭā | bhogūṃca neṇe || 35||
taisā saṃsārāsa ālā | māyājāl̤īṃ guṃḍāl̤alā |
aṃtīṃ yekalāci gelā | hāta jhāḍunī || 36||
aṃtīṃ yekalāci gelā | hāta jhāḍunī || 36||
yā naradehāceni saṃgatīṃ | bahuta pāvale uttama gatī |
yekeṃ bāpuḍī yātāyātī | varapaḍī jālīṃ || 37 ||
yekeṃ bāpuḍī yātāyātī | varapaḍī jālīṃ || 37 ||
yā naradehāceni lāgavegeṃ | sārthaka karāve saṃtasaṃgeṃ |
nīcayonīṃ duḥkha māgeṃ | bahuta bhogileṃ || 38||
nīcayonīṃ duḥkha māgeṃ | bahuta bhogileṃ || 38||
koṇa samayo yeīla kaisā | yācā na kal̤e kiṃ bharvasā |
jaise pakṣī dāhī diśā | uḍona jātī || 39||
jaise pakṣī dāhī diśā | uḍona jātī || 39||
taiseṃ vaibhava heṃ sakal̤a | koṇa jāṇe kaisī vel̤a |
putrakal̤atrādi sakal̤a | vighaḍona jātī || 40||
putrakal̤atrādi sakal̤a | vighaḍona jātī || 40||
pāhilī ghaḍī navhe āpulī | vayasā tarī nighona gelī |
deha paḍatāṃca ṭhevilī- | āhe nīṃca yonī || 41||
deha paḍatāṃca ṭhevilī- | āhe nīṃca yonī || 41||
svāna śukarādika nīca yātī | bhogaṇeṃ ghaḍe vipattī |
tethe kāṃhīṃ uttama gatī | pāvijeta nāhīṃ || 42||
tethe kāṃhīṃ uttama gatī | pāvijeta nāhīṃ || 42||
māgā garbhavāsīṃ āṭāṭī | bhogitāṃ jālāsi re hiṃpuṭī |
tethuniyāṃ thorā kaṣṭīṃ | suṭalāsi daiveṃ || 43||
tethuniyāṃ thorā kaṣṭīṃ | suṭalāsi daiveṃ || 43||
duḥkha bhogileṃ āpulyā jīveṃ | tetheṃ kaiciṃ hotīṃ sarveṃ |
taiceṃci puḍheṃ yekaleṃ jāveṃ | lāgela bāpā || 44||
taiceṃci puḍheṃ yekaleṃ jāveṃ | lāgela bāpā || 44||
kaiṃci mātā kaiṃcā pitā | kaiṃci bahiṇa kaiṃcā bhrātā |
kaiṃcīṃ suhṛdeṃ kaiṃcī vanitā | putrakal̤atrādika || 45||
kaiṃcīṃ suhṛdeṃ kaiṃcī vanitā | putrakal̤atrādika || 45||
he tūṃ jāṇa māvecīṃ | āvaghīṃ soirīṃ sukhācīṃ |
he tujhyā sukhaduḥkhācīṃ | sāṃgātī navhetī || 46||
he tujhyā sukhaduḥkhācīṃ | sāṃgātī navhetī || 46||
kaiṃcā prapaṃca kaiṃce kul̤a | kāsayā hotosī vyākul̤a |
dhana kaṇa lakṣmī sakal̤a | jāijaṇeṃ || 47||
dhana kaṇa lakṣmī sakal̤a | jāijaṇeṃ || 47||
kaiṃceṃ ghara kaiṃcā saṃsāra | kāsayā karisī jojāra |
janmavarī vāhona bhāra | sekhīṃ sāṃḍūna jāsī || 48||
janmavarī vāhona bhāra | sekhīṃ sāṃḍūna jāsī || 48||
kaiṃceṃ tāruṇya kaiṃce vaibhava | kaiṃceṃ sohal̤e hāvabhāva |
heṃ sakal̤ahi jāṇa māva | māīka māyā || 49||
heṃ sakal̤ahi jāṇa māva | māīka māyā || 49||
yeca kṣaṇīṃ marona jāsī | tarī raghunāthīṃ aṃtaralāsī |
mājheṃ mājheṃ mhaṇatosī | mhaṇauniyāṃ || 50||
mājheṃ mājheṃ mhaṇatosī | mhaṇauniyāṃ || 50||
tuvāṃ bhogilyā punarāvṛttī | aisīṃ māyabāpeṃ kitī |
strī kanyā putra hotī | lakṣānalakṣa || 51||
strī kanyā putra hotī | lakṣānalakṣa || 51||
karmayogeṃ sakal̤a mil̤ālīṃ | yeke sthal̤īṃ janmāsa ālīṃ |
teṃ tuvāṃ āpulīṃ mānilīṃ | kaisīṃ re paḍhatamūrkhā || 52||
teṃ tuvāṃ āpulīṃ mānilīṃ | kaisīṃ re paḍhatamūrkhā || 52||
tujheṃ tuja navhe śarīra | tetheṃ itarāṃcā koṇa vicāra |
ātāṃ yeka bhagavaṃta sācāra | dharīṃ bhāvārthabal̤eṃ || 53||
ātāṃ yeka bhagavaṃta sācāra | dharīṃ bhāvārthabal̤eṃ || 53||
yekā durbharākāraṇeṃ | nānā nīcāṃcī sevā karaṇeṃ |
nānā stutī āṇī stavaneṃ | maryādā dharāvī || 54||
nānā stutī āṇī stavaneṃ | maryādā dharāvī || 54||
jo anna deto udarāsī | śerīra vikāveṃ lāge tyāsī |
māṃ jeṇeṃ ghātaleṃ janmāsī | tyāsī kaiseṃ visarāveṃ || 55||
māṃ jeṇeṃ ghātaleṃ janmāsī | tyāsī kaiseṃ visarāveṃ || 55||
ahirniśīṃ jyā bhagavaṃtā | sakal̤a jivāṃcī lāgalī ciṃtā |
megha varuṣe jayācī sattā | siṃdhu maryādā dharī || 56||
megha varuṣe jayācī sattā | siṃdhu maryādā dharī || 56||
bhūmi dharilī dharādhareṃ | pragaṭa hoīje dinakareṃ |
aisī sṛṣṭī sattāmātreṃ | cālavī jo kāṃ || 57||
aisī sṛṣṭī sattāmātreṃ | cālavī jo kāṃ || 57||
aisā kṛpāl̤u devādhideva | neṇave jayāceṃ lāghava |
jo sāṃbhāl̤ī sakal̤a jīva | kṛpāl̤upaṇeṃ || 58||
jo sāṃbhāl̤ī sakal̤a jīva | kṛpāl̤upaṇeṃ || 58||
aisā sarvātmā śrīrāma- | sāṃḍūna, dharitī viṣayakāma |
te prāṇī durātme addhama | keleṃ pāvatī || 59||
te prāṇī durātme addhama | keleṃ pāvatī || 59||
rāmeviṇa je je āsa | titukī jāṇāvī nairāśa |
mājheṃ mājheṃ sāvakāśa | sīṇaci ure || 60||
mājheṃ mājheṃ sāvakāśa | sīṇaci ure || 60||
jayāsa vāṭe sīṇa vhāvā | teṇeṃ viṣayo ciṃtīta jāvā |
viṣayo na mil̤atāṃ jīvā | tagabaga suṭe || 61||
viṣayo na mil̤atāṃ jīvā | tagabaga suṭe || 61||
sāṃḍūna rāma ānaṃdaghana | jyāce manīṃ viṣayaciṃtana |
tyāsī kaiṃceṃ samādhāna | lolaṃgatāsī || 62||
tyāsī kaiṃceṃ samādhāna | lolaṃgatāsī || 62||
jayāsa vāṭe sukhaci asāveṃ | teṇeṃ raghunāthabhajanīṃ lāgāveṃ |
svajana sakal̤ahī tyāgāve | duḥkhamūl̤a je || 63||
svajana sakal̤ahī tyāgāve | duḥkhamūl̤a je || 63||
jetheṃ vāsanā jhoṃbona paḍe | teṇeṃci apāyeṃ duḥkha jaḍe |
mhaṇauni viṣayavāsanā moḍe | to yeka sukhī || 64||
mhaṇauni viṣayavāsanā moḍe | to yeka sukhī || 64||
viṣayajanita jeṃ jeṃ sukha | tetheṃci hoteṃ parama duḥkha |
pūrvīṃ goḍa aṃtīṃ śoka | nemasta āhe || 65||
pūrvīṃ goḍa aṃtīṃ śoka | nemasta āhe || 65||
gal̤a gil̤itāṃ sukha vāṭe | voḍhūna ghetāṃ ghasā phāṭe |
kāṃ teṃ bāpuḍeṃ mṛga āpaṭe | cārā gheūna pal̤atāṃ || 66||
kāṃ teṃ bāpuḍeṃ mṛga āpaṭe | cārā gheūna pal̤atāṃ || 66||
taisī viṣayasukhācī goḍī | goḍa vāṭe parī te kuḍī |
mhaṇauniyāṃ āvaḍī | raghunāthīṃ dharāvī |
67|| aikoni bole bhāvika | kaiseni ghaḍe jī sārthaka |
sāṃgā svāmī yemaloka | cuke jeṇeṃ || 68||
mhaṇauniyāṃ āvaḍī | raghunāthīṃ dharāvī |
67|| aikoni bole bhāvika | kaiseni ghaḍe jī sārthaka |
sāṃgā svāmī yemaloka | cuke jeṇeṃ || 68||
devāsī vāstavya koṭheṃ | to maja kaiseṃni bheṭe |
duḥkhamūl̤a saṃsāra tuṭe | koṇeparī svāmī || 69||
duḥkhamūl̤a saṃsāra tuṭe | koṇeparī svāmī || 69||
dhaḍapuḍī bhagavatprāptī- | hoūna, cuke adhigatī |
aisā upāye kṛpāmūrtī | maja dīnāsa karāvā || 70||
aisā upāye kṛpāmūrtī | maja dīnāsa karāvā || 70||
vaktā mhaṇe ho yekabhāveṃ | bhagavadbhajana karāveṃ |
teṇeṃ hoīla svabhāveṃ | samādhāna || 71||
teṇeṃ hoīla svabhāveṃ | samādhāna || 71||
kaiseṃ karāveṃ bhagavadbhajana | koṭheṃ ṭhevāveṃ heṃ mana |
bhagavadbhajanāceṃ lakṣaṇa | maja niropāveṃ || 72||
bhagavadbhajanāceṃ lakṣaṇa | maja niropāveṃ || 72||
aisā mlānavadaneṃ bole | dharile sadṛḍha pāūleṃ |
kaṃṭha sadgadita, gal̤āle | aśrupāta duḥkheṃ || 73||
kaṃṭha sadgadita, gal̤āle | aśrupāta duḥkheṃ || 73||
dekhona śiṣyācī ananyatā | bhāveṃ vol̤alā sadguru dātā |
svānaṃda tuṃbal̤ela ātāṃ | puḍhile samāsīṃ || 74||
svānaṃda tuṃbal̤ela ātāṃ | puḍhile samāsīṃ || 74||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde vairāgyanirūpaṇanāma samāsa dahāvā || 10||
|| daśaka tisarā samāpta ||
