maṃtrāṃcā
samāsa pahilā : guruniścaya || śrīrāma ||
samāsa pahilā : guruniścaya || śrīrāma ||
samāsa dusarā : gurulakṣaṇa || śrīrām ||
samāsa tisarā : śiṣyalakṣaṇa || śrīrām ||
samāsa cavathā : upadeśalakṣaṇa || śrīrām ||
samāsa pācavā : bahudhājñāna nirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa sahāvā : śuddhajñāna nirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa sātavā : baddhalakṣaṇa || śrīrām ||
samāsa āṭhavā : mumukṣalakṣaṇa || śrīrām ||
samāsa navavā : sādhakanirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa dahāvā : siddhalakṣaṇa nirūpaṇa || śrīrām ||
samāsa pahilā : guruniścaya || śrīrāma ||
jaya jaja jī sadguru pūrṇakāmā | paramapuruṣā ātmayārāmā |
anurvācya tumacā mahimā | varṇilā na vace || 1||
anurvācya tumacā mahimā | varṇilā na vace || 1||
jeṃ vedāṃsa sāṃkaḍeṃ | jeṃ śabdāsi kānaḍeṃ |
teṃ satśiṣyāsa rokaḍeṃ | alabhya lābhe || 2||
teṃ satśiṣyāsa rokaḍeṃ | alabhya lābhe || 2||
jeṃ yogiyāṃceṃ nijavarma | jeṃ śaṃkarāceṃ nijadhāma |
jeṃ viśrāṃtīceṃ nijaviśrāma | parama guhya agādha || 3||
jeṃ viśrāṃtīceṃ nijaviśrāma | parama guhya agādha || 3||
teṃ brahma tumaceni yogeṃ | svayeṃ āpaṇaci hoīje āṃgeṃ |
durghaṭa saṃsārāceni pāṃgeṃ | pāṃgijenā sarvathā || 4||
durghaṭa saṃsārāceni pāṃgeṃ | pāṃgijenā sarvathā || 4||
ātāṃ svāmiceni laḍivāl̤apaṇeṃ | guruśiṣyāṃcīṃ lakṣaṇeṃ |
sāṃgijetī teṇeṃ pramāṇeṃ – | mumukṣeṃ śaraṇa jāveṃ || 5||
sāṃgijetī teṇeṃ pramāṇeṃ – | mumukṣeṃ śaraṇa jāveṃ || 5||
guru toṃ sakal̤āṃsī brāhmaṇa | jaṟhīṃ to jālā kriyāhīna |
tarī tayāsīca śaraṇa | ananyabhāveṃ asāveṃ || 6||
tarī tayāsīca śaraṇa | ananyabhāveṃ asāveṃ || 6||
aho yā brāhmaṇākāraṇeṃ | avatāra ghetalā nārāyeṇeṃ |
viṣṇūneṃ śrīvatsa miraviṇeṃ | tetheṃ itara te kitī || 7||
viṣṇūneṃ śrīvatsa miraviṇeṃ | tetheṃ itara te kitī || 7||
brāhmaṇavacaneṃ pramāṇa | hotī śūdrāṃce brāhmaṇa |
dhātupāṣāṇīṃ devapaṇa | brāhmaṇaceni maṃtreṃ || 8||
dhātupāṣāṇīṃ devapaṇa | brāhmaṇaceni maṃtreṃ || 8||
muṃjībaṃdhaneṃvirahita | to śūdraci nibhrāṃta |
dvijanmī mhaṇoni sataṃta | dvija aiseṃ nāma tyāceṃ || 9||
dvijanmī mhaṇoni sataṃta | dvija aiseṃ nāma tyāceṃ || 9||
sakal̤āṃsi pūjya brāhmaṇa | he mukhya vedājñā pramāṇa |
vedavirahita teṃ apramāṇa | apriye bhagavaṃtā || 10||
vedavirahita teṃ apramāṇa | apriye bhagavaṃtā || 10||
brāhmaṇīṃ yoga yāga vrateṃ dāneṃ | brāhmaṇīṃ sakal̤a tīrthāṭaṇeṃ |
karmamārga brāhmaṇāviṇeṃ | hoṇāra nāhīṃ || 11||
karmamārga brāhmaṇāviṇeṃ | hoṇāra nāhīṃ || 11||
brāhmaṇa veda mūrtimaṃta | brāhmaṇa toci bhagavaṃta |
pūrṇa hotī manoratha | vipravākyeṃkarūnī || 12||
pūrṇa hotī manoratha | vipravākyeṃkarūnī || 12||
brāhmaṇapūjaneṃ śuddha vṛttī- | hoūna, jaḍe bhagavaṃtīṃ |
brāhmaṇatīrthe uttama gatī | pāvatī prāṇī || 13||
brāhmaṇatīrthe uttama gatī | pāvatī prāṇī || 13||
lakṣabhojanīṃ pūjya brāhmaṇa | āna yātisi puse koṇa |
parī bhagavaṃtāsi bhāva pramāṇa | yerā cāḍa nāhīṃ || 14||
parī bhagavaṃtāsi bhāva pramāṇa | yerā cāḍa nāhīṃ || 14||
aso brāhmaṇā suravara vaṃditī | tetheṃ mānava bāpuḍeṃ kitī |
jarī brāhmaṇa mūḍhamatī | tarī to jagadvaṃdya || 15||
jarī brāhmaṇa mūḍhamatī | tarī to jagadvaṃdya || 15||
aṃtyeja śabdajñātā baravā | parī to neūna kāyī karāvā |
brāhmaṇāsannidha pujāvā | heṃ toṃ na ghaḍe kīṃ || 16||
brāhmaṇāsannidha pujāvā | heṃ toṃ na ghaḍe kīṃ || 16||
jeṃ janāvegal̤eṃ keleṃ | teṃ vedeṃ avherileṃ |
mhaṇoni tayāsi nāma ṭhevileṃ | pāṣāṃḍamata || 17||
mhaṇoni tayāsi nāma ṭhevileṃ | pāṣāṃḍamata || 17||
aso je hariharadāsa | tayāsa brāhmaṇīṃ visvāsa |
brāhmaṇabhajaneṃ bahutāṃsa | pāvana keleṃ || 18||
brāhmaṇabhajaneṃ bahutāṃsa | pāvana keleṃ || 18||
brāhmaṇeṃ pāvije devādhidevā | tarī kimartha sadguru karāvā |
aiseṃ mhaṇāla tarī nijaṭhevā | sadguruviṇa nāhīṃ || 19||
aiseṃ mhaṇāla tarī nijaṭhevā | sadguruviṇa nāhīṃ || 19||
svadharmakarmī | m pūjya brāhmaṇa | parī jñāna navhe sadguruviṇa |
brahmajñāna nastāṃ sīṇa | janmamṛtya cukenā || 20||
brahmajñāna nastāṃ sīṇa | janmamṛtya cukenā || 20||
sadguruviṇa jñāna kāṃhīṃ | sarvathā hoṇāra nāhīṃ |
ajñāna prāṇī pravāhīṃ | vāhātaci gele || 21||
ajñāna prāṇī pravāhīṃ | vāhātaci gele || 21||
jñānavirahita jeṃ jeṃ keleṃ | teṃ teṃ janmāsi mūl̤a jāleṃ |
mhaṇauni sadgurūcīṃ pāūleṃ | sudhṛḍha dharāvīṃ || 22||
mhaṇauni sadgurūcīṃ pāūleṃ | sudhṛḍha dharāvīṃ || 22||
jayāsa vāṭe deva pāhāvā | teṇeṃ satsaṃga dharāvā |
satsaṃgeṃviṇa devādhidevā | pāvijeta nāhīṃ || 23||
satsaṃgeṃviṇa devādhidevā | pāvijeta nāhīṃ || 23||
nānā sādhaneṃ bāpuḍīṃ | sadguruviṇa karitī veḍīṃ |
gurukṛpeviṇa kuḍakuḍīṃ | verthaci hotī || 24||
gurukṛpeviṇa kuḍakuḍīṃ | verthaci hotī || 24||
kārtikasnāneṃ māghasnāneṃ | vrateṃ udyāpaneṃ dāneṃ |
gorāṃjaneṃ dhūmrapāneṃ | sādhitī paṃcāgnī || 25||
gorāṃjaneṃ dhūmrapāneṃ | sādhitī paṃcāgnī || 25||
harikathā purāṇaśravaṇa | ādareṃ karitī nirūpaṇa |
sarva tīrtheṃ parama kaṭhiṇa | phiratī prāṇī || 26||
sarva tīrtheṃ parama kaṭhiṇa | phiratī prāṇī || 26||
jhal̤aphal̤ita devatārcaneṃ | snāneṃ saṃdhyā darbhāsaneṃ |
ṭil̤e māl̤ā gopīcaṃdaneṃ | ṭhase śrīmudrāṃce || 27||
ṭil̤e māl̤ā gopīcaṃdaneṃ | ṭhase śrīmudrāṃce || 27||
arghyapātreṃ saṃpuṣṭa gokarṇeṃ | maṃtrayaṃtrāṃcīṃ tāṃbraparṇeṃ |
nānā prakārīcīṃ upakarṇeṃ | sāhityaśobhā || 28||
nānā prakārīcīṃ upakarṇeṃ | sāhityaśobhā || 28||
ghaṃṭā ghaṇaghaṇā vājatī | stotreṃ stavaneṃ āṇī stutī |
āsaneṃ mudrā dhyāneṃ karitī | pradakṣṇā namaskāra || 29||
āsaneṃ mudrā dhyāneṃ karitī | pradakṣṇā namaskāra || 29||
paṃcāyetna pūjā kelī | mṛttikecīṃ liṃgeṃ lākholī |
beleṃ nārikel̤eṃ bharilī | saṃpūrṇa sāṃga pūjā || 30||
beleṃ nārikel̤eṃ bharilī | saṃpūrṇa sāṃga pūjā || 30||
upoṣaṇeṃ niṣṭhā nema | parama sāyāsīṃ keleṃ karma |
phal̤aci pāvatī, varma- | cukale prāṇī || 31||
phal̤aci pāvatī, varma- | cukale prāṇī || 31||
yejñādikeṃ karmeṃ kelīṃ | hṛdaīṃ phal̤āśā kalpilī |
āpale icheneṃ ghetalī | sūti janmāṃcī || 32||
āpale icheneṃ ghetalī | sūti janmāṃcī || 32||
karūni nānā sāyāsa | kelā caudā vidyāṃcā abhyāsa |
riddhi siddhi sāvakāsa | vol̤alyā jarī || 33||
riddhi siddhi sāvakāsa | vol̤alyā jarī || 33||
tarī sadgurukṛpevirahita | sarvathā na ghaḍe svahita |
yemepurīcā anartha | cukenā yeṇeṃ || 34||
yemepurīcā anartha | cukenā yeṇeṃ || 34||
jaṃva nāhīṃ jñānaprāptī | taṃva cukenā yātāyātī |
gurukṛpeviṇa adhogatī | garbhavāsa cukenā || 35||
gurukṛpeviṇa adhogatī | garbhavāsa cukenā || 35||
dhyāna dhāraṇā mudrā āsana | bhaktī bhāva āṇī bhajana |
sakal̤ahi phola brahmajñāna – | jaṃva teṃ prāpta nāhīṃ || 36||
sakal̤ahi phola brahmajñāna – | jaṃva teṃ prāpta nāhīṃ || 36||
sadgurukṛpā na joḍe | āṇī bhalatīcakaḍe vāvaḍe |
jaiseṃ āṃdhal̤eṃ cācarona paḍe | gārīṃ āṇī gaḍadharāṃ || 37||
jaiseṃ āṃdhal̤eṃ cācarona paḍe | gārīṃ āṇī gaḍadharāṃ || 37||
jaiseṃ netrīṃ ghālitāṃ aṃjana | paḍe dṛṣṭīsa nidhāna |
taiseṃ sadguruvacaneṃ jñāna- | prakāśa hoye || 38||
taiseṃ sadguruvacaneṃ jñāna- | prakāśa hoye || 38||
sadguruviṇa janma nirphal̤a | sadguruviṇa duḥkha sakal̤a |
sadguruviṇa tal̤amal̤a | jāṇāra nāhīṃ || 39||
sadguruviṇa tal̤amal̤a | jāṇāra nāhīṃ || 39||
sadguruceni abhayaṃkareṃ | pragaṭa hoīje īśvareṃ |
saṃsāraduḥkheṃ apāreṃ | nāsona jātī || 40||
saṃsāraduḥkheṃ apāreṃ | nāsona jātī || 40||
māgeṃ jāle thora thora | saṃta mahaṃta muneśvara |
tayāṃsahi jñānavijñānavicāra | sadgurucenī || 41||
tayāṃsahi jñānavijñānavicāra | sadgurucenī || 41||
śrīrāmakṛṣṇa ādikarūnī | atitatpara gurubhajanīṃ |
siddha sādhu āṇī saṃtajanīṃ | gurudāsya keleṃ || 42||
siddha sādhu āṇī saṃtajanīṃ | gurudāsya keleṃ || 42||
sakal̤a sṛṣṭīce cāl̤aka | hariharabrahmādika |
tehi sadgupadīṃ raṃka | mahatvā na caḍhetī || 43||
tehi sadgupadīṃ raṃka | mahatvā na caḍhetī || 43||
aso jayāsi mokṣa vhāvā | teṇeṃ sadguru karāvā |
sadguruviṇa mokṣa pāvāvā | heṃ kalpāṃtīṃ na ghaḍe || 44||
sadguruviṇa mokṣa pāvāvā | heṃ kalpāṃtīṃ na ghaḍe || 44||
ātāṃ sadguru te kaise | navheti itarāṃ guru aise |
jayāṃce kṛpeneṃ prakāśe | śuddha jñāna || 45||
jayāṃce kṛpeneṃ prakāśe | śuddha jñāna || 45||
tyā sadgurūcī vol̤akhaṇa | puḍhile samāsīṃ nirūpaṇa |
bolileṃ ase śrotīṃ śravaṇa | anukrameṃ karāveṃ || 46||
bolileṃ ase śrotīṃ śravaṇa | anukrameṃ karāveṃ || 46||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde guruniścayenāma samāsa pahilā || 1||
samāsa dusarā : gurulakṣaṇa || śrīrām ||
je karāmatī dākhavitī | tehi guru mhaṇijetī |
paraṃtu sadguru navhetī | mokṣadāte || 1||
paraṃtu sadguru navhetī | mokṣadāte || 1||
sabhāmohana bhurarīṃ ceṭakeṃ | sābaramaṃtra kauṭāleṃ anekeṃ |
nānā camatkāra kautukeṃ | asaṃbhāvya sāṃgatī || 2||
nānā camatkāra kautukeṃ | asaṃbhāvya sāṃgatī || 2||
sāṃgatī auṣadhīprayoga | kāṃ suvarṇadhātūcā mārga |
dṛṣṭibaṃdhaneṃ lāgavega | abhil̤āṣācā || 3||
dṛṣṭibaṃdhaneṃ lāgavega | abhil̤āṣācā || 3||
sāhita saṃgīta rāgajñāna | gīta nṛtya tāna māna |
nānā vādyeṃ sikavitī jana | tehi yeka guru || 4||
nānā vādyeṃ sikavitī jana | tehi yeka guru || 4||
vidyā sikavitī paṃcākṣarī | tāḍetoḍe nānāparī |
kāṃ poṭa bhare jayāvarī | te vidyā sikavitī || 5||
kāṃ poṭa bhare jayāvarī | te vidyā sikavitī || 5||
jo yātīcā jo vyāpāra | sikavitī bharāvayā udara |
tehi guru parī sācāra- | sadguru navhetī || 6||
tehi guru parī sācāra- | sadguru navhetī || 6||
āpalī mātā āṇī pitā | tehi guruci tatvatāṃ |
parī pailāpāra pāvavitā | to sadguru vegal̤ā || 7||
parī pailāpāra pāvavitā | to sadguru vegal̤ā || 7||
gāītrīmaṃtrācā icārū | sāṃge to sācāra kul̤aguru |
parī jñāneṃviṇa pailapāru | pāvijeta nāhīṃ || 8||
parī jñāneṃviṇa pailapāru | pāvijeta nāhīṃ || 8||
jo brahmajñāna upadesī | ajñānāṃdhāreṃ nirasī |
jīvātmayāṃ paramātmayāṃsī | aikyatā karī || 9||
jīvātmayāṃ paramātmayāṃsī | aikyatā karī || 9||
vighaḍale deva āṇī bhakta | jīvaśivapaṇeṃ dvaita |
tayā devabhaktāṃ yekāṃta- | karī, to sadguru || 10||
tayā devabhaktāṃ yekāṃta- | karī, to sadguru || 10||
bhavavyāghreṃ ghālūni uḍī | govatsāsa taḍātoḍī |
kelī, dekhoni sīghra soḍī | to sadguru jāṇāvā || 11||
kelī, dekhoni sīghra soḍī | to sadguru jāṇāvā || 11||
prāṇī māyājāl̤īṃ paḍileṃ | saṃsāraduḥkheṃ duḥkhavaleṃ |
aiseṃ jeṇeṃ mukta keleṃ | to sadguru jāṇāvā || 12||
aiseṃ jeṇeṃ mukta keleṃ | to sadguru jāṇāvā || 12||
vāsanānadīmāhāṃpurīṃ | prāṇī buḍatāṃ glāṃtī karī |
tetheṃ uḍī ghālūni tārī | to sadguru jāṇāvā || 13||
tetheṃ uḍī ghālūni tārī | to sadguru jāṇāvā || 13||
garbhavāsa ati sāṃkaḍī | ichābaṃdhanācī beḍī |
jñāna deūna sīghra soḍī | to sadguru svāmī || 14||
jñāna deūna sīghra soḍī | to sadguru svāmī || 14||
phoḍūni śabdāceṃ aṃtara | vastu dākhavī nijasāra |
toci guru māhera | anāthāṃceṃ || 15||
toci guru māhera | anāthāṃceṃ || 15||
jīva yekadesī bāpuḍeṃ | tayāsa brahmaci karī rokaḍeṃ |
pheḍī saṃsārasāṃkaḍe | vacanamātreṃ || 16||
pheḍī saṃsārasāṃkaḍe | vacanamātreṃ || 16||
jeṃ vedāṃce abhyāṃtarīṃ | teṃ kāḍhūna apatyāparī |
śiṣyaśravaṇīṃ kaval̤a bharī | udgāravacaneṃ || 17||
śiṣyaśravaṇīṃ kaval̤a bharī | udgāravacaneṃ || 17||
veda śāstra māhānubhāva | pāhātāṃ yekaci anubhava |
toci yeka gururāva | aikyarūpeṃ || 18||
toci yeka gururāva | aikyarūpeṃ || 18||
saṃdeha niḥśeṣa jāl̤ī | svadharma ādareṃ pratipāl̤ī
vedavirahita ṭavāl̤ī | karūṃca neṇe || 19||
vedavirahita ṭavāl̤ī | karūṃca neṇe || 19||
jeṃ jeṃ mana aṃgikārī | teṃ teṃ svayeṃ mukta karī |
to guru navhe, bhikārī- | jhaḍe ālā || 20||
to guru navhe, bhikārī- | jhaḍe ālā || 20||
śiṣyāsa na lavitī sādhana | na karavitī iṃdriyeṃdamana |
aise guru āḍakyāce tīna | mil̤āle tarī tyajāve || 21||
aise guru āḍakyāce tīna | mil̤āle tarī tyajāve || 21||
jo koṇī jñāna bodhī | samūl̤a avidyā chedī |
iṃdriyeṃdamana pratipādī | to sadguru jāṇāvā || 22||
iṃdriyeṃdamana pratipādī | to sadguru jāṇāvā || 22||
yeka dravyāce vikile | yeka śiṣyāce ākhile |
atidurāśeneṃ kele | dīnarūpa || 23||
atidurāśeneṃ kele | dīnarūpa || 23||
jeṃ jeṃ ruce śiṣyāmanīṃ | taisīca karī manadharaṇī |
aisī kāmanā pāpiṇī | paḍalī gal̤āṃ |
24|| jo guru bhīḍasāru | to addhamāhūna addhama thoru |
coraṭā maṃda pāmaru | dravyabhoṃdu || 25||
aisī kāmanā pāpiṇī | paḍalī gal̤āṃ |
24|| jo guru bhīḍasāru | to addhamāhūna addhama thoru |
coraṭā maṃda pāmaru | dravyabhoṃdu || 25||
jaisā vaidya durācārī | kelī sarvasveṃ boharī |
āṇī sekhīṃ bhīḍa karī | ghātagheṇā || 26||
āṇī sekhīṃ bhīḍa karī | ghātagheṇā || 26||
taisā guru nasāvā | jeṇeṃ aṃtara paḍe devā |
bhīḍa karūniyāṃ, govā- | ghālī baṃdhanācā || 27||
bhīḍa karūniyāṃ, govā- | ghālī baṃdhanācā || 27||
jetheṃ śuddha brahmajñāna | āṇī sthūl̤a kriyeceṃ sādhana |
toci sadguru nidhāna | dākhavī ḍol̤āṃ || 28||
toci sadguru nidhāna | dākhavī ḍol̤āṃ || 28||
dekhaṇeṃ dākhavitī ādareṃ | maṃtra phumkitī karṇadvāreṃ |
itukeṃca jñāna, teṃ pāmareṃ- | aṃtaralīṃ bhagavaṃtā || 29||
itukeṃca jñāna, teṃ pāmareṃ- | aṃtaralīṃ bhagavaṃtā || 29||
bāṇe tihīṃcī khūṇa | toci guru sulakṣaṇa |
tetheṃci righāveṃ śaraṇa | atyādareṃ mumukṣeṃ || 30||
tetheṃci righāveṃ śaraṇa | atyādareṃ mumukṣeṃ || 30||
advaitanirūpaṇīṃ agādha vaktā | parī viṣaīṃ lolaṃgatā |
aisiyā gurūceni sārthakatā | hoṇāra nāhīṃ || 31||
aisiyā gurūceni sārthakatā | hoṇāra nāhīṃ || 31||
jaisā nirūpaṇasamayo | taiseṃci manahi karī vāyo |
kṛtabuddhīcā jayo | jālāca nāhīṃ || 32||
kṛtabuddhīcā jayo | jālāca nāhīṃ || 32||
nirūpaṇīṃ sāmarthya siddhī | śravaṇa hotāṃ durāśā bādhī |
nānā camatkāreṃ buddhī | daṃḍal̤ūṃ lāge || 33||
nānā camatkāreṃ buddhī | daṃḍal̤ūṃ lāge || 33||
pūrvīṃ jñāte virakta bhakta | tayāṃsi sādṛśya bhagavaṃta |
āṇī sāmarthyahi adbhuta | siddhīceni yogeṃ || 34||
āṇī sāmarthyahi adbhuta | siddhīceni yogeṃ || 34||
aiseṃ tayāṃceṃ sāmarthya | āmuceṃ jñānaci nusadeṃ vertha |
aisā sāmarthyācā svārtha | aṃtarīṃ vase || 35||
aisā sāmarthyācā svārtha | aṃtarīṃ vase || 35||
niśeṣa durāśā tuṭe | tarīca bhagavaṃta bheṭe |
durāśā dharitī te vokhaṭe | śabdajñāte kāmika || 36||
durāśā dharitī te vokhaṭe | śabdajñāte kāmika || 36||
bahuta jñātīṃ nāgavalīṃ | kāmaneneṃ veḍīṃ kelīṃ |
kāmanā icchitāṃca melīṃ | bāpuḍīṃ mūrkheṃ || 37||
kāmanā icchitāṃca melīṃ | bāpuḍīṃ mūrkheṃ || 37||
niśeṣa kāmanārahita | aisā to virul̤ā saṃta |
avaghyāṃvegal̤eṃ mata | akṣai jyāceṃ || 38||
avaghyāṃvegal̤eṃ mata | akṣai jyāceṃ || 38||
akṣai ṭhevā sakal̤āṃcā | parī pāṃgaḍā phiṭenā śarīrācā |
teṇeṃ mārga īśvarācā | cukoni jātī || 39||
teṇeṃ mārga īśvarācā | cukoni jātī || 39||
siddhi āṇī sāmarthya jāleṃ | sāmarthyeṃ dehāsa mahattva āleṃ |
teṇeṃ veṃcāḍa val̤akāvaleṃ | dehabuddhīceṃ || 40||
teṇeṃ veṃcāḍa val̤akāvaleṃ | dehabuddhīceṃ || 40||
sāṃḍūni akṣai sukha | sāmarthya ichitī te mūrkha |
kāmanesārikheṃ duḥkha | āṇīka kāṃhīṃca nāhīṃ || 41||
kāmanesārikheṃ duḥkha | āṇīka kāṃhīṃca nāhīṃ || 41||
īśvareṃviṇa je kāmanā | teṇīṃci guṇeṃ nānā yātanā |
pāvatī, hotī patanā- | varapaḍe prāṇī || 42||
pāvatī, hotī patanā- | varapaḍe prāṇī || 42||
hotāṃ śarīrāsī aṃta | sāmarthyahi nighona jāta |
sekhīṃ aṃtaralā bhagavaṃta | kāmanāguṇeṃ || 43||
sekhīṃ aṃtaralā bhagavaṃta | kāmanāguṇeṃ || 43||
mhaṇoni niḥkāmatāvicāru | dṛḍhabuddhīcā nirdhāru |
toci sadguru pailapāru | pāvavī bhavācā || 44||
toci sadguru pailapāru | pāvavī bhavācā || 44||
mukhya sadgurūceṃ lakṣaṇa | ādhīṃ pāhije vimal̤a jñāna |
niścayāceṃ samādhāna | svarūpasthitī || 45||
niścayāceṃ samādhāna | svarūpasthitī || 45||
yāhīvarī vairāgya prabal̤a | vṛtti udāsa keval̤a |
viśeṣa ācāreṃ nirmal̤a | svadharmaviṣaīṃ || 46||
viśeṣa ācāreṃ nirmal̤a | svadharmaviṣaīṃ || 46||
yāhivarī adhyātmaśravaṇa | harikathā nirūpaṇa |
jetheṃ paramārthavivaraṇa | niraṃtara || 47||
jetheṃ paramārthavivaraṇa | niraṃtara || 47||
jetheṃ sārāsāravicāra | tetheṃ hoye jagoddhāra |
navavidhā bhaktīcā ādhāra | bahutā janāsī || 48||
navavidhā bhaktīcā ādhāra | bahutā janāsī || 48||
mhaṇoni navavidhā bhajana | jetheṃ pratiṣṭhaleṃ sādhana |
heṃ sadgurūceṃ lakṣaṇa | śrotīṃ vol̤akhāveṃ || 49||
heṃ sadgurūceṃ lakṣaṇa | śrotīṃ vol̤akhāveṃ || 49||
aṃtarīṃ śuddha brahmajñāna | bāhya niṣṭheceṃ bhajana |
tetheṃ bahu bhakta jana | viśrāṃti pāvatī || 50||
tetheṃ bahu bhakta jana | viśrāṃti pāvatī || 50||
nāhīṃ upāsanecā ādhāra | to paramārtha nirādhāra |
karmeṃviṇa anācāra | bhraṣṭa hotī || 51||
karmeṃviṇa anācāra | bhraṣṭa hotī || 51||
mhaṇoni jñāna vairāgya āṇi bhajana | svadharmakarma āṇi sādhana |
kathā nirūpaṇa śravaṇa manana | nīti nyāye maryādā || 52||
kathā nirūpaṇa śravaṇa manana | nīti nyāye maryādā || 52||
yāmadheṃ yeka uṇeṃ ase | teṇeṃ teṃ vilakṣaṇa dise |
mhaṇauna sarvahi vilase | sadgurupāsīṃ || 53||
mhaṇauna sarvahi vilase | sadgurupāsīṃ || 53||
to bahutāṃceṃ pāl̤aṇakartā | tyāsa bahutāṃcī ase ciṃtā |
nānā sādhaneṃ samarthā | sadgurupāsīṃ || 54||
nānā sādhaneṃ samarthā | sadgurupāsīṃ || 54||
sādhaneṃviṇa paramārtha pratiṣṭhe | to māgutāṃ saveṃca bhraṣṭe |
yākāraṇe durīdraṣṭe | māhānubhāva || 55||
yākāraṇe durīdraṣṭe | māhānubhāva || 55||
ācāra upāsanā soḍitī | te bhraṣṭa abhakta disatī |
jal̤o tayāṃcī mahaṃtī | koṇa puse || 56||
jal̤o tayāṃcī mahaṃtī | koṇa puse || 56||
karma upāsanecā abhāva | tetheṃ bhakādhesi jālā ṭhāva |
to kānakoṃḍā samudāva | prapaṃcī hāṃsatī || 57||
to kānakoṃḍā samudāva | prapaṃcī hāṃsatī || 57||
nīca yātīcā guru | tohī kānakoṃḍa vicāru |
brahmasabhesa jaisā corū | taisā daḍe || 58||
brahmasabhesa jaisā corū | taisā daḍe || 58||
brahmasabhe dekhatāṃ | tyāceṃ tīrtha naye ghetāṃ |
athavā prasāda sevitāṃ | prāścita paḍe || 59||
athavā prasāda sevitāṃ | prāścita paḍe || 59||
tīrthaprasādācī sāṃḍī kelī | tetheṃ nīcatā disona ālī |
gurubhakti te saṭavalī | yekāyekī || 60||
gurubhakti te saṭavalī | yekāyekī || 60||
gurucī maryādā rākhatāṃ | brāhmaṇa kṣobhatī tatvatāṃ |
tetheṃ brāhmaṇya rakṣūṃ jātāṃ | gurukṣobha ghaḍe || 61||
tetheṃ brāhmaṇya rakṣūṃ jātāṃ | gurukṣobha ghaḍe || 61||
aisīṃ sāṃkaḍīṃ dohīṃkaḍe | tetheṃ prastāvā ghaḍe |
nīca yātīsa gurutva na ghaḍe | yākāraṇeṃ || 62||
nīca yātīsa gurutva na ghaḍe | yākāraṇeṃ || 62||
tathāpi āvaḍī ghetalī jīveṃ | tarī āpaṇaci bhraṣṭāveṃ |
bahuta janāṃsī bhraṣṭavāveṃ | heṃ toṃ dūṣaṇaci kīṃ || 63||
bahuta janāṃsī bhraṣṭavāveṃ | heṃ toṃ dūṣaṇaci kīṃ || 63||
ātāṃ aso hā vicārū | svayātīcā pāhije guru |
nāhīṃ tarī bhraṣṭākāru | nemasta ghaḍe || 64||
nāhīṃ tarī bhraṣṭākāru | nemasta ghaḍe || 64||
je je kāṃhīṃ uttama guṇa | teṃ teṃ sadgurūceṃ lakṣaṇa |
tathāpi saṃgoṃ vol̤akhaṇa | hoye jeṇeṃ || 65||
tathāpi saṃgoṃ vol̤akhaṇa | hoye jeṇeṃ || 65||
yeka guru yeka maṃtraguru | yeka yaṃtraguru yeka tāṃtraguru |
yeka vastādaguru yeka rājaguru | mhaṇatī janīṃ || 66||
yeka vastādaguru yeka rājaguru | mhaṇatī janīṃ || 66||
yeka kul̤aguru yeka mānilā guru | yeka vidyāguru yeka kuvidyāguru |
yeka asadguru yeka yātiguru | daṃḍakarte || 67||
yeka asadguru yeka yātiguru | daṃḍakarte || 67||
yeka mātāguru yeka pitāguru | yeka rājāguru yeka devaguru |
yeka bolije jagadguru | sakal̤akal̤ā || 68||
yeka bolije jagadguru | sakal̤akal̤ā || 68||
aise he satrā guru | yāhivegal̤e āṇīka guru |
aika tayāṃcā vicāru | sāṃgijela || 69||
aika tayāṃcā vicāru | sāṃgijela || 69||
yeka svapnaguru yeka dīkṣāguru | yeka mhaṇatī pratimāguru |
yeka mhaṇatī svayeṃ guru | āpalā āpaṇa || 70||
yeka mhaṇatī svayeṃ guru | āpalā āpaṇa || 70||
je je yātīcā jo vyāpāru | te te tyāce tituke guru |
yācā pāhātāṃ vicāru | udaṃḍa āhe || 71||
yācā pāhātāṃ vicāru | udaṃḍa āhe || 71||
aso aise udaṃḍa guru | nānā matāṃcā vicāru |
parī jo mokṣadātā sadguru | to vegal̤āci ase || 72||
parī jo mokṣadātā sadguru | to vegal̤āci ase || 72||
nānā sadvidyece guṇa | yāhivarī kṛpāl̤ūpaṇa |
heṃ sadgurūceṃ lakṣaṇa | jāṇije śrotīṃ || 73||
heṃ sadgurūceṃ lakṣaṇa | jāṇije śrotīṃ || 73||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde gurulakṣaṇanāma samāsa dusarā || 2||
samāsa tisarā : śiṣyalakṣaṇa || śrīrām ||
māagāṃ sadgurūceṃ lakṣaṇa | viśada keleṃ nirūpaṇa |
ātāṃ sacchiṣyācī vol̤akhaṇa | sāvadha aikā || 1||
ātāṃ sacchiṣyācī vol̤akhaṇa | sāvadha aikā || 1||
sadguruviṇa sacchiṣya | to vāyāṃ jāya niśeṣa |
kāṃ sacchiṣyeṃviṇa viśeṣa | sadguru siṇe || 2||
kāṃ sacchiṣyeṃviṇa viśeṣa | sadguru siṇe || 2||
uttamabhūmi śodhilī śuddha | tetheṃ bīja perileṃ kiḍakhāda |
kāṃ teṃ uttama bīja parī samaṃdha | khaḍakeṃsi paḍilā || 3||
kāṃ teṃ uttama bīja parī samaṃdha | khaḍakeṃsi paḍilā || 3||
taisā sacchiṣya teṃ satpātra | paraṃtu guru sāṃge maṃtra taṃtra |
tetheṃ aratra nā paratra | kāṃhiṃca nāhīṃ || 4||
tetheṃ aratra nā paratra | kāṃhiṃca nāhīṃ || 4||
athavā guru pūrṇa kṛpā karī | parī śiṣya anādhikārī |
bhāagyapuruṣācā bhikārī | putra jaisā || 5||
bhāagyapuruṣācā bhikārī | putra jaisā || 5||
taiseṃ yekāviṇa yeka | hota ase nirārthaka |
paralokīṃceṃ sārthaka | teṃ duṟhāve || 6||
paralokīṃceṃ sārthaka | teṃ duṟhāve || 6||
mhaṇauni sadguru āṇī sacchiṣya | tetheṃ na lagatī sāyāsa |
tyāṃ ubhayatāṃcā havyāsa | pure yekasarā || 7||
tyāṃ ubhayatāṃcā havyāsa | pure yekasarā || 7||
subhūmi āṇī uttama kaṇa | ugavenā prajanyeṃviṇa |
taiseṃ adhyātmanirūpaṇa | nastāṃ hoye || 8||
taiseṃ adhyātmanirūpaṇa | nastāṃ hoye || 8||
seta perileṃ āṇī ugavaleṃ | paraṃtu nigeviṇa geleṃ |
sādhaneṃviṇa taiseṃ jāleṃ | sādhakāṃsī || 9||
sādhaneṃviṇa taiseṃ jāleṃ | sādhakāṃsī || 9||
jaṃvarī pīka āpaṇāsa bhoge | taṃvarī avagheṃci karaṇeṃ lāge |
pīka āliyāṃhi, ugeṃ- | rāhoṃci naye || 10||
pīka āliyāṃhi, ugeṃ- | rāhoṃci naye || 10||
taiseṃ ātmajñāna jāleṃ | parī sādhana pāhije keleṃ |
yeka vel̤a udaṃḍa jevileṃ | taṟhīṃ sāmagrī pāhije || 11||
yeka vel̤a udaṃḍa jevileṃ | taṟhīṃ sāmagrī pāhije || 11||
mhaṇauna sādhana abhyāsa āṇī sadgugu | sacchiṣya āṇī sacchāstravicāru |
satkarma sadvāsanā, pāru- | pāvavī bhavācā || 12||
satkarma sadvāsanā, pāru- | pāvavī bhavācā || 12||
sadupāsanā satkarma | satkriyā āṇī svadharma |
satsaṃga āṇī nitya nema | niraṃtara || 13||
satsaṃga āṇī nitya nema | niraṃtara || 13||
aiseṃ heṃ avagheṃci mil̤e | tarīca vimal̤a jñāna nival̤e |
nāhīṃ tarī pāṣāṃḍa saṃcare bal̤eṃ | samudāīṃ || 14||
nāhīṃ tarī pāṣāṃḍa saṃcare bal̤eṃ | samudāīṃ || 14||
yetheṃ śabda nāhīṃ śiṣyāsī | heṃ avagheṃ sadgurupāsīṃ |
sadguru pālaṭī avaguṇāsī | nānā yetneṃ karūnī || 15||
sadguru pālaṭī avaguṇāsī | nānā yetneṃ karūnī || 15||
sadguruceni asacchiṣya pālaṭe | paraṃtu sacchiṣyeṃ asadguru na pālaṭe |
kāṃ jeṃ thorapaṇa tuṭe | mhaṇauniyā || 16||
kāṃ jeṃ thorapaṇa tuṭe | mhaṇauniyā || 16||
yākaraṇeṃ sadguru pāhije | tarīca sanmārga lāhije |
nāhiṃ tarī hoīje | pāṣāṃḍā varapaḍe || 17||
nāhiṃ tarī hoīje | pāṣāṃḍā varapaḍe || 17||
yetheṃ sadguruci kāraṇa | yera sarva niḥkāraṇa |
tathāpi sāṃgo vol̤akhaṇa | sacchiṣyācī || 18||
tathāpi sāṃgo vol̤akhaṇa | sacchiṣyācī || 18||
mukhya sacchiṣyāceṃ lakṣaṇa | sadguruvacanīṃ viśvāsa pūrṇa |
ananyabhāveṃ śaraṇa | tyā nāṃva sacchiṣya || 19||
ananyabhāveṃ śaraṇa | tyā nāṃva sacchiṣya || 19||
śiṣya pāhije nirmal̤a | śiṣya pāhije ācārasīl̤a |
śiṣya pāhije keval̤a | virakta anutāpī || 20||
śiṣya pāhije keval̤a | virakta anutāpī || 20||
śiṣya pāhije niṣṭhāvaṃta | śiṣya pāhije suciṣmaṃta |
śiṣya pāhije nemasta | sarvaprakārīṃ || 21||
śiṣya pāhije nemasta | sarvaprakārīṃ || 21||
śiṣya pāhije sākṣapī viśeṣa | śiṣya pāhije parama dakṣa |
śiṣya pāhije alakṣa | lakṣī aisā || 22||
śiṣya pāhije alakṣa | lakṣī aisā || 22||
śiṣya pāhije ati dhīra | śiṣya pāhije ati udāra |
śiṣya pāhije ati tatpara | paramārthaviṣaīṃ || 23||
śiṣya pāhije ati tatpara | paramārthaviṣaīṃ || 23||
śiṣya pāhije paropakārī | śiṣya pāhije nirmatsarī |
śiṣya pāhije arthāṃtarīṃ | praveśakartā || 24||
śiṣya pāhije arthāṃtarīṃ | praveśakartā || 24||
śiṣya pāhije parama śuddha | śiṣya pāhije parama sāvadha |
śiṣya pāhije agādha | uttama guṇāṃcā || 25||
śiṣya pāhije agādha | uttama guṇāṃcā || 25||
śiṣya pāhije prajñāvaṃta | śiṣya pāhije premal̤a bhakta |
śiṣya pāhije nītivaṃta | maryādecā || 26||
śiṣya pāhije nītivaṃta | maryādecā || 26||
śiṣya pāhije yuktivaṃta | śiṣya pāhije buddhivaṃta |
śiṣya pāhije saṃtāsaṃta | vicāra ghetā || 27||
śiṣya pāhije saṃtāsaṃta | vicāra ghetā || 27||
śiṣya pāhije dhāriṣṭācā | śiṣya pāhije dṛḍha vratācā |
śiṣya pāhije uttama kul̤īcā | puṇyasīl̤a || 28||
śiṣya pāhije uttama kul̤īcā | puṇyasīl̤a || 28||
śiṣya asāvā sātvika | śiṣya asāvā bhajaka |
śiṣya asāvā sādhaka | sādhanakartā || 29||
śiṣya asāvā sādhaka | sādhanakartā || 29||
śiṣya asāvā viśvāsī | śiṣya asāvā kāyākleśī |
śiṣya asāvā paramārthāsī | vāḍhaūṃ jāṇe || 30||
śiṣya asāvā paramārthāsī | vāḍhaūṃ jāṇe || 30||
śiṣya asāvā svataṃtra | śiṣya asāvā jagamitra |
śiṣya asāvā satpātra | sarva guṇeṃ || 31||
śiṣya asāvā satpātra | sarva guṇeṃ || 31||
śiṣya asāvā sadvidyecā | śiṣya asāvā sadbhāvācā |
śiṣya asāvā aṃtarīṃcā | paramaśuddha || 32||
śiṣya asāvā aṃtarīṃcā | paramaśuddha || 32||
śiṣya nasāvā avivekī | śiṣya nasāvā garbhasukhī |
śiṣya asāvā saṃsāraduḥkhī | saṃtapta dehī || 33||
śiṣya asāvā saṃsāraduḥkhī | saṃtapta dehī || 33||
jo saṃsāraduḥkheṃ duḥkhavalā | jo trividhatāpeṃ pol̤alā |
toci adhikārī jālā | paramārthaviṣīṃ || 34||
toci adhikārī jālā | paramārthaviṣīṃ || 34||
bahu duḥkha bhogileṃ jeṇeṃ | tayāsīca paramārtha bāṇe |
saṃsāraduḥkhāceni guṇeṃ | vairāgya upaje || 35||
saṃsāraduḥkhāceni guṇeṃ | vairāgya upaje || 35||
jayā saṃsārācā trāsa | tayāsīca upaje visvāsa |
visvāsabal̤eṃ dṛḍha kāsa | dharilī sadgurūcī || 36||
visvāsabal̤eṃ dṛḍha kāsa | dharilī sadgurūcī || 36||
avisvāseṃ kāsa soḍilī | aisīṃ bahuteka bhavīṃ buḍālīṃ |
nānā jal̤acarīṃ toḍilīṃ | madhyeṃci sukhaduḥkheṃ || 37||
nānā jal̤acarīṃ toḍilīṃ | madhyeṃci sukhaduḥkheṃ || 37||
yākāraṇeṃ dṛḍha visvāsa | toci jāṇāvā sacchiṣya |
mokṣādhikārī viśeṣa | āgragaṇyu || 38||
mokṣādhikārī viśeṣa | āgragaṇyu || 38||
jo sadguruvacaneṃ nivālā | to sayojyatecā āṃkhilā |
sāṃsārasaṃge pāṃgilā | na vace kadā || 39||
sāṃsārasaṃge pāṃgilā | na vace kadā || 39||
sadguruhūna deva moṭhā | jayāsa vāṭe to karaṃṭā |
suṭalā vaibhavācā phāṃṭā | sāmarathyapiseṃ || 40||
suṭalā vaibhavācā phāṃṭā | sāmarathyapiseṃ || 40||
sadgurusvarūpa teṃ saṃta | āṇī devāṃsa māṃḍela kalpāṃta |
tetheṃ kaiceṃ urela sāmarthya | hariharāṃceṃ || 41||
tetheṃ kaiceṃ urela sāmarthya | hariharāṃceṃ || 41||
mhaṇauna sadgurusāmarthya ādhīka | jetheṃ āṭatī brahmādika |
alpabuddhī mānavī raṃka | tayāṃsi heṃ kal̤enā || 42||
alpabuddhī mānavī raṃka | tayāṃsi heṃ kal̤enā || 42||
gurudevāṃsa barābarī- | karī to śiṣya durācārī |
bhrāṃti baisalī abhyāṃtarīṃ | siddhāṃta neṇave || 43||
bhrāṃti baisalī abhyāṃtarīṃ | siddhāṃta neṇave || 43||
deva maniṣīṃ bhāvilā | maṃtrīṃ devapaṇāsi ālā |
sadguru na vace kalpilā | īśvarāceni || 44||
sadguru na vace kalpilā | īśvarāceni || 44||
mhaṇauni sadguru pūrṇapaṇeṃ | devāhūna ādhīka koṭiguṇeṃ |
jayāsi varṇitāṃ bhāṃḍaṇeṃ | vedaśāstrīṃ lāgalīṃ || 45||
jayāsi varṇitāṃ bhāṃḍaṇeṃ | vedaśāstrīṃ lāgalīṃ || 45||
aso sadgurupadāpuḍheṃ | dujeṃ kāṃhīṃca na caḍhe |
devasāmarthya teṃ kevaḍheṃ | māyājanita || 46||
devasāmarthya teṃ kevaḍheṃ | māyājanita || 46||
aho sadgurukṛpā jayāsī | sāmarthya na cale tayāpāsīṃ |
jñānabal̤eṃ vaibhavāsī | tṛṇatucha keleṃ || 47 ||
jñānabal̤eṃ vaibhavāsī | tṛṇatucha keleṃ || 47 ||
aho sadgurukṛpeceni bal̤eṃ | aparokṣajñānāceni usāl̤eṃ |
māyesahita brahmāṃḍa sagal̤eṃ | dṛṣṭīsa na yeṃ || 48||
māyesahita brahmāṃḍa sagal̤eṃ | dṛṣṭīsa na yeṃ || 48||
aiseṃ sacchiṣyāceṃ vaibhava | sadguruvacanīṃ dṛḍha bhāva |
teṇeṃ guṇeṃ devarāva | svayeṃci hotī || 49||
teṇeṃ guṇeṃ devarāva | svayeṃci hotī || 49||
aṃtarīṃ anutāpeṃ tāpale | teṇeṃ aṃtara śuddha jāleṃ |
puḍheṃ sadguruvacaneṃ nivāle | sacchiṣya aise || 50||
puḍheṃ sadguruvacaneṃ nivāle | sacchiṣya aise || 50||
lāgatāṃ sadguruvacanapaṃtheṃ | jāleṃ brahmāṃḍa pālatheṃ |
tarī jayācyā śuddha bhāvārtheṃ | pālaṭa na dharije || 51||
tarī jayācyā śuddha bhāvārtheṃ | pālaṭa na dharije || 51||
śaraṇa sadgurūsa gele | sacchiṣya aise nivaḍale |
kriyāpālaṭeṃ jāle | pāvana īśvarīṃ || 52||
kriyāpālaṭeṃ jāle | pāvana īśvarīṃ || 52||
aisā sadbhāva aṃtarīṃ | teci muktīce vāṭekarī |
yera māīka veṣadhārī | asacchiṣya || 53||
yera māīka veṣadhārī | asacchiṣya || 53||
vāṭe viṣayāṃce sukha | paramārtha saṃpādaṇe laukika |
dekhovekhīṃ paḍhatamūrkha | śaraṇa gele || 54||
dekhovekhīṃ paḍhatamūrkha | śaraṇa gele || 54||
jālī viṣaīṃ vṛtti anāvara | dṛḍha dharilā saṃsāra |
paramārthacarcecā vicāra | mal̤iṇa jhālā || 55||
paramārthacarcecā vicāra | mal̤iṇa jhālā || 55||
moḍa ghetalā paramārthācā | havyāsa dharilā prapaṃcācā |
bhāra vāhilā kuṭuṃbācā | kābāḍī jālā || 56||
bhāra vāhilā kuṭuṃbācā | kābāḍī jālā || 56||
mānilā prapaṃcīṃ ānaṃda | kelā paramārthī vinoda |
bhrāṃta mūḍha matimaṃda | lodhalā kāmīṃ || 57||
bhrāṃta mūḍha matimaṃda | lodhalā kāmīṃ || 57||
sūkara pūjileṃ vilepaneṃ | mhaisā mardilā caṃdaneṃ |
taisā viṣaī brahmajñāneṃ | vivekeṃ bodhilā || 58||
taisā viṣaī brahmajñāneṃ | vivekeṃ bodhilā || 58||
rāsabha ukiraḍāṃ lol̤e | tayāsi parimal̤asohal̤e |
ulūka aṃdhārīṃ pal̤e | tayā kevī haṃsapaṃgatī || 59||
ulūka aṃdhārīṃ pal̤e | tayā kevī haṃsapaṃgatī || 59||
taisā viṣayadārīṃcā barāḍī | ghālī adhaḥpatanīṃ uḍī |
tayāsa bhagavaṃta āvaḍī | satsaṃga kaiṃcā || 60||
tayāsa bhagavaṃta āvaḍī | satsaṃga kaiṃcā || 60||
vartī karūna dāṃtāl̤īṃ | svānaputra hāḍeṃ cagal̤ī |
taisā viṣaī tal̤amal̤ī | viṣayasukhākāraṇe ||| 61||
taisā viṣaī tal̤amal̤ī | viṣayasukhākāraṇe ||| 61||
tayā svānamukhīṃ paramānna | kīṃ markaṭāsa siṃhāsana |
taiseṃ viṣayaśaktāṃ jñāna | jirela kaiṃceṃ || 62||
taiseṃ viṣayaśaktāṃ jñāna | jirela kaiṃceṃ || 62||
rāsabheṃ rākhatāṃ janma gelā | to paṃḍitāṃmadhyeṃ pratiṣṭhalā |
na vace, taisā āaśaktālā | paramārtha nāhīṃ || 63||
na vace, taisā āaśaktālā | paramārtha nāhīṃ || 63||
mil̤ālā rājahaṃsāṃcā mel̤ā | tetheṃ ālā ḍoṃbakāval̤ā |
lakṣūna viṣṭhecā gol̤ā | haṃsa mhaṇavī || 64||
lakṣūna viṣṭhecā gol̤ā | haṃsa mhaṇavī || 64||
taise sajjanāce saṃgatī | viṣaī sajjana mhaṇavitī |
viṣaya āmedya cittīṃ | gol̤ā lakṣilā || 65||
viṣaya āmedya cittīṃ | gol̤ā lakṣilā || 65||
kākhe gheūniyāṃ dārā | mhaṇe maja saṃnyāsī karā |
taisā viṣaī sairāvairā | jñāna baḍabaḍī || 66||
taisā viṣaī sairāvairā | jñāna baḍabaḍī || 66||
aso aise paḍhatamūrkha | te kāya jāṇatī advaitasukha |
nārakī prāṇī narka | bhogitī svaicchā || 67||
nārakī prāṇī narka | bhogitī svaicchā || 67||
vaiṣecī karīla sevā | to kaisā maṃtrī mhaṇāvā |
taisā viṣayadāsa mānāvā | bhaktarāja kevī || 68||
taisā viṣayadāsa mānāvā | bhaktarāja kevī || 68||
taise viṣaī bāpuḍe | tyāṃsa jñāna koṇīkaḍe |
vācāl̤a śābdika baḍabaḍe | varapaḍe jāle || 69||
vācāl̤a śābdika baḍabaḍe | varapaḍe jāle || 69||
aise śiṣya parama naṣṭa | kaniṣṭhāṃmadheṃ kaniṣṭha |
hīna avivekī āṇī dṛṣṭa | khal̤a khoṭe durjana || 70||
hīna avivekī āṇī dṛṣṭa | khal̤a khoṭe durjana || 70||
aise je pāparūpa | dīrghadoṣī vajralepa |
tayāṃsa prāścīta, anutāpa- | udbhavatāṃ || 71||
tayāṃsa prāścīta, anutāpa- | udbhavatāṃ || 71||
teṃhi punhāṃ śaraṇa jāveṃ | sadgurūsa saṃtoṣavāveṃ |
kṛpādṛṣṭī jāliyāṃ vhāveṃ | punhāṃ śuddha || 72||
kṛpādṛṣṭī jāliyāṃ vhāveṃ | punhāṃ śuddha || 72||
svāmīdroha jayā ghaḍe | to yāvaścaṃdra narakīṃ paḍe |
tayāsa upāvaci na ghaḍe | svāmī tuṣṭalyāvāṃcunī || 73||
tayāsa upāvaci na ghaḍe | svāmī tuṣṭalyāvāṃcunī || 73||
smaśānavairāgya āleṃ | mhaṇona loṭāṃgaṇa ghātaleṃ |
teṇeṃ guṇeṃ upatiṣṭhale- | nāhīṃ jñāna |
74|| bhāva āṇilā jāyācā | maṃtra ghetalā gurūcā |
śiṣya jālā do disāṃcā | maṃtrākāraṇeṃ || 75||
teṇeṃ guṇeṃ upatiṣṭhale- | nāhīṃ jñāna |
74|| bhāva āṇilā jāyācā | maṃtra ghetalā gurūcā |
śiṣya jālā do disāṃcā | maṃtrākāraṇeṃ || 75||
aise kele guru udaṃḍa | śabda sikalā pāṣāṃḍa |
jālā toṃḍāl̤a tarmuṃḍa | māhāpāṣāṃḍī || 76||
jālā toṃḍāl̤a tarmuṃḍa | māhāpāṣāṃḍī || 76||
ghaḍī yeka raḍe āṇī paḍe | ghaḍī yeka vairāgya caḍhe |
ghaḍī yeka ahaṃbhāva jaḍe | jñātepaṇācā || 77||
ghaḍī yeka ahaṃbhāva jaḍe | jñātepaṇācā || 77||
ghaḍī yeka visvāsa dharī | saveṃca ghaḍi yeka gurgurī |
aise nānā chaṃda karī | pisāṭa jaisā || 78||
aise nānā chaṃda karī | pisāṭa jaisā || 78||
kāma krodha mada matsara | lobha moha nānā vikāra |
abhimāna kāpaṭya tiraskāra | hṛdaīṃ nāṃdatī || 79||
abhimāna kāpaṭya tiraskāra | hṛdaīṃ nāṃdatī || 79||
ahaṃkāra āṇī dehapāṃga | anācāra āṇī viṣayasaṃga |
saṃsāra prapaṃca udvega | aṃtarīṃ vase || 80||
saṃsāra prapaṃca udvega | aṃtarīṃ vase || 80||
dīrghasūtrī kṛtaghna pāpī | kukarmī kutarkī vikalpī |
abhakta abhāva sīghrakopī | niṣṭhura paraghātaka || 81||
abhakta abhāva sīghrakopī | niṣṭhura paraghātaka || 81||
hṛdayeṃsunya āṇī āl̤asī | avivekī āṇi avisvāsī |
adhīra avicāra, saṃdehāsī- | dṛḍha dhartā || 82||
adhīra avicāra, saṃdehāsī- | dṛḍha dhartā || 82||
āśā mamatā tṛṣṇā kalpanā | kubuddhī durvṛtti durvāsanā |
alpabuddhi viṣayakāmanā | hṛdaīṃ vase || 83||
alpabuddhi viṣayakāmanā | hṛdaīṃ vase || 83||
īṣaṇā asūyā tiraskāreṃ | niṃdesi pravarte ādareṃ |
dehābhimāneṃ huṃbare | jāṇapaṇeṃ || 84||
dehābhimāneṃ huṃbare | jāṇapaṇeṃ || 84||
kṣudhā tṛṣṇā āvarenā | nidrā sahasā dharenā |
kuṭuṃbaciṃtā vosarenā | bhrāṃti paḍilī || 85||
kuṭuṃbaciṃtā vosarenā | bhrāṃti paḍilī || 85||
śābdika bole udaṃḍa vācā | leśa nāhīṃ vairāgyācā |
anutāpa dhāriṣṭa sādhanācā | mārga na dharī || 86||
anutāpa dhāriṣṭa sādhanācā | mārga na dharī || 86||
bhakti virakti nā śāṃtī | sadvṛtti līnatā nā dāṃtī |
kṛpā dayā nā tṛptī | subuddhi aseca nā || 87||
kṛpā dayā nā tṛptī | subuddhi aseca nā || 87||
kāyāklesīṃ śerīrahīna | dharmaviṣaīṃ parama kṛpaṇa |
kriyā pālaṭenā kaṭhiṇa | hṛdaye jayāceṃ || 88||
kriyā pālaṭenā kaṭhiṇa | hṛdaye jayāceṃ || 88||
ārjava nāhīṃ janāsī | jo apriye sajjanāsī |
jayāce jivīṃ āhirṇesīṃ | paranyūna vase || 89||
jayāce jivīṃ āhirṇesīṃ | paranyūna vase || 89||
sadā sarvakāl̤a laṭikā | bole māīka lāpaṇikā |
kriyā vicāra pāhatāṃ, yekā | vacanīṃ satya nāhīṃ || 90||
kriyā vicāra pāhatāṃ, yekā | vacanīṃ satya nāhīṃ || 90||
parapīḍeviṣaīṃ tatpara | jaise viṃcu āṇi vikhāra |
taisā kuśabdeṃ jivhāra | bhedī sakal̤āṃceṃ || 91||
taisā kuśabdeṃ jivhāra | bhedī sakal̤āṃceṃ || 91||
āpale jhāṃkī avaguṇa | puḍhilāṃsa bole kaṭhiṇa |
mithyā guṇadoṣeṃviṇa | guṇadoṣa lāvī || 92||
mithyā guṇadoṣeṃviṇa | guṇadoṣa lāvī || 92||
svayeṃ pāpātmā aṃtarīṃ | puḍhilāṃci kaṇava na karī |
jaisā hiṃsaka durācārī | paraduḥkheṃ śiṇenā || 93||
jaisā hiṃsaka durācārī | paraduḥkheṃ śiṇenā || 93||
duḥkha parāvyāceṃ neṇatī | durjana gāṃjile ci gāṃjitī |
śrama pāvatāṃ ānaṃdatī | āpule manīṃ || 94||
śrama pāvatāṃ ānaṃdatī | āpule manīṃ || 94||
svaduḥkheṃ jhure aṃtarīṃ | āṇī paraduḥkheṃ hāsya karī |
tayāsa prāpta yemapurī | rājadūta tāḍitī || 95||
tayāsa prāpta yemapurī | rājadūta tāḍitī || 95||
aso aiseṃ madāṃdha bāpuḍeṃ | tayāṃsi bhagavaṃta kaiṃcā joḍe |
jayāṃsa subuddhi nāvaḍe | pūrvapātakeṃkarūnī || 96||
jayāṃsa subuddhi nāvaḍe | pūrvapātakeṃkarūnī || 96||
tayāsa dehācā aṃtīṃ | gātreṃ kṣīṇatā pāvatī |
jivalageṃ vosaṃḍitī | jāṇavela tevhāṃ || 97||
jivalageṃ vosaṃḍitī | jāṇavela tevhāṃ || 97||
aso aise guṇāvegal̤e | te sacchiṣya āgal̤e |
dṛḍhabhāvārtheṃ sohal̤e | bhogitī svānaṃdāce || 98||
dṛḍhabhāvārtheṃ sohal̤e | bhogitī svānaṃdāce || 98||
jaye sthal̤īṃ vikalpa jāge | kul̤ābhimāna pāṭhīṃ lāge |
te prāṇī prapaṃcasaṃgeṃ | hiṃpuṭī hotī || 99||
te prāṇī prapaṃcasaṃgeṃ | hiṃpuṭī hotī || 99||
jeṇeṃkaritāṃ duḥkha jāleṃ | teṃci manīṃ dṛḍha dharileṃ |
teṇeṃ guṇeṃ prāpta jāleṃ | punhāṃ duḥkha || 100||
teṇeṃ guṇeṃ prāpta jāleṃ | punhāṃ duḥkha || 100||
saṃsārasaṃgeṃ sukha jāleṃ | aiseṃ dekhileṃ nā aikileṃ |
aiseṃ jāṇona anahita keleṃ | te duḥkhī hotī svayeṃ || 101||
aiseṃ jāṇona anahita keleṃ | te duḥkhī hotī svayeṃ || 101||
saṃsārīṃ sukha mānitī | te prāṇī mūḍhamatī |
jāṇona ḍol̤e jhāṃkitī | paḍhatamūrkha || 102||
jāṇona ḍol̤e jhāṃkitī | paḍhatamūrkha || 102||
prapaṃca sukheṃ karāvā | parī kāṃhīṃ paramārtha vāḍhavāvā |
paramārtha avaghāci buḍavāvā | heṃ vihita navhe || 103||
paramārtha avaghāci buḍavāvā | heṃ vihita navhe || 103||
māgāṃ jāleṃ nirūpaṇa | guruśiṣyāṃcī vol̤akhaṇa |
ātāṃ upadeśāceṃ lakṣaṇa | sāṃgijela || 104||
ātāṃ upadeśāceṃ lakṣaṇa | sāṃgijela || 104||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde śiṣyalakṣaṇanāma samāsa tisarā || 3||
samāsa cavathā : upadeśalakṣaṇa || śrīrām ||
aikā upadeśācīṃ lakṣaṇeṃ | bahuvidheṃ koṇa koṇeṃ |
sāṃgatāṃ teṃ asādhāraṇeṃ | parī kāṃhīṃ yeka sāṃgoṃ || 1||
sāṃgatāṃ teṃ asādhāraṇeṃ | parī kāṃhīṃ yeka sāṃgoṃ || 1||
bahuta maṃtra upadeśitī | koṇī nāma mātra sāṃgatī |
yeka te japa karavitī | voṃkārācā || 2||
yeka te japa karavitī | voṃkārācā || 2||
śivamaṃtra bhavānīmaṃtra | viṣṇumaṃtra māhālkṣmīmaṃtra |
avadhūtamaṃtra gaṇeśamaṃtra | mārtaṃḍamaṃtra sāṃgatī || 3||
avadhūtamaṃtra gaṇeśamaṃtra | mārtaṃḍamaṃtra sāṃgatī || 3||
machakūrmavaṟhāvamaṃtra | nṛsiṃhamaṃtra vāmanamaṃtra |
bhārgavamaṃtra raghunāthamaṃtra | kṛṣṇamaṃtra sāṃgatī || 4||
bhārgavamaṃtra raghunāthamaṃtra | kṛṣṇamaṃtra sāṃgatī || 4||
bhairavamaṃtra mallārimaṃtra | hanumaṃtamaṃtra yekṣiṇīmaṃtra |
nārāyeṇamaṃtra pāṃḍuraṃgamaṃtra | aghoramaṃtra sāṃgatī || 5||
nārāyeṇamaṃtra pāṃḍuraṃgamaṃtra | aghoramaṃtra sāṃgatī || 5||
śeṣamaṃtra garuḍamaṃtra | vāyomantra vetāl̤amaṃtra |
jhoṭiṃgamaṃtra bahudhā maṃtra | kitī mhaṇauni sāṃgāve || 6||
jhoṭiṃgamaṃtra bahudhā maṃtra | kitī mhaṇauni sāṃgāve || 6||
bāl̤āmaṃtra bagul̤āmaṃtra | kāl̤imaṃtra kaṃkāl̤imaṃtra |
baṭukamaṃtra nānā maṃtra | nānā śaktīṃce || 7||
baṭukamaṃtra nānā maṃtra | nānā śaktīṃce || 7||
pṛthakākāreṃ svataṃtra | jituke deva tituke maṃtra |
sope avaghaḍa vicitra | khecara dāruṇa bījāce || 8||
sope avaghaḍa vicitra | khecara dāruṇa bījāce || 8||
pāhoṃ jātāṃ pṛthvīvarī | devāṃcī gaṇanā koṇa karī |
tituke maṃtra vaikharī | kitī mhaṇauni vadavāvī || 9||
tituke maṃtra vaikharī | kitī mhaṇauni vadavāvī || 9||
asaṃkhyāta maṃtramāl̤ā | yekāhūni yeka āgal̤ā |
vicitra māyecī kal̤ā | koṇa jāṇe || 10||
vicitra māyecī kal̤ā | koṇa jāṇe || 10||
kityeka maṃtrīṃ bhūteṃ jātī | kityeka maṃtrīṃ vethā nāsatī |
kityeka maṃtrīṃ utaratī | siteṃ viṃcū vikhāra || 11||
kityeka maṃtrīṃ utaratī | siteṃ viṃcū vikhāra || 11||
aise nānā parīce maṃtrī | upadeśitī karṇapātrīṃ |
japa dhyāna pūjā yaṃtrī | vidhānayukta sāṃgatī || 12||
japa dhyāna pūjā yaṃtrī | vidhānayukta sāṃgatī || 12||
yeka śiva śiva sāṃgatī | |yeka hari hari mhaṇavitī |
yeka upadeśitī | viṭhala viṭhala mhaṇonī || 13 ||
yeka upadeśitī | viṭhala viṭhala mhaṇonī || 13 ||
yeka sāṃgatī kṛṣṇa kṛṣṇa | yeka sāṃgatī viṣṇa viṣṇa |
yeka nārāyaṇa nārāyaṇa | mhaṇauna upadeśitī || 14||
yeka nārāyaṇa nārāyaṇa | mhaṇauna upadeśitī || 14||
yeka mhaṇatī acyuta acyuta | yeka mhaṇatī anaṃta anaṃta |
yeka sāṃgatī datta datta | mhaṇata jāveṃ || 15||
yeka sāṃgatī datta datta | mhaṇata jāveṃ || 15||
yeka sāṃgatī rāma rāma | yeka sāṃgatī òṃ òṃ ma |
yeka mhaṇatī meghaśāma | bahutāṃ nāmīṃ smarāvā || 16||
yeka mhaṇatī meghaśāma | bahutāṃ nāmīṃ smarāvā || 16||
yeka sāṃgatī guru guru | yeka mhaṇatī parameśvaru |
yeka mhaṇatī vighnaharu | ciṃtīta jāvā || 17||
yeka mhaṇatī vighnaharu | ciṃtīta jāvā || 17||
yeka sāṃgatī śāmarāja | yeka sāṃgatī garuḍadhvaja |
yeka sāṃgatī adhokṣaja | mhaṇata jāveṃ || 18||
yeka sāṃgatī adhokṣaja | mhaṇata jāveṃ || 18||
yeka sāṃgatī deva deva | yeka mhaṇatī keśava keśava |
yeka mhaṇatī bhārgava bhārgava | mhaṇata jāveṃ || 19||
yeka mhaṇatī bhārgava bhārgava | mhaṇata jāveṃ || 19||
yeka viśvanātha mhaṇavitī | yeka mallāri sāṃgatī |
yeka te japa karavitī | tukāī tukāī mhaṇaunī || 20||
yeka te japa karavitī | tukāī tukāī mhaṇaunī || 20||
heṃ mhaṇaunī sāṃgāveṃ | śivaśaktīcīṃ anaṃta nāṃveṃ |
ichesārikhīṃ svabhāveṃ | upadeśitī || 21||
ichesārikhīṃ svabhāveṃ | upadeśitī || 21||
yeka sāṃgatī mudrā cyārī | khecarī bhūcarī cācarī agocarī |
yeka āsaneṃ paroparī | upadeśitī || 22||
yeka āsaneṃ paroparī | upadeśitī || 22||
yeka dākhavitī dekhaṇī | yeka anuhātadhvanī |
yeka guru piṃḍajñānī | piṃḍajñāna sāṃgatī || 23||
yeka guru piṃḍajñānī | piṃḍajñāna sāṃgatī || 23||
yeka saṃgatī karmamārga | yeka upāsanāmārga |
yeka sāṃgatī aṣṭāṃga yoga | nānā cakreṃ || 24||
yeka sāṃgatī aṣṭāṃga yoga | nānā cakreṃ || 24||
yeka tapeṃ sāṃgatī | yeka ajapāa niropitī |
yeka tatveṃ vistāritī , tatvajñānī || 25||
yeka tatveṃ vistāritī , tatvajñānī || 25||
yeka sāṃgatī saguṇa | yeka niropitī nirguṇa |
yeka upadeśitī tīrthāṭaṇa | phirāveṃ mhaṇūnī || 26||
yeka upadeśitī tīrthāṭaṇa | phirāveṃ mhaṇūnī || 26||
yeka māhāvākyeṃ sāṃgatī | tyāṃcā japa karāvā mhaṇatī |
yeka upadeśa karitī | sarva brahma mhaṇonī || 27||
yeka upadeśa karitī | sarva brahma mhaṇonī || 27||
yeka śāktamārga sāṃgatī | yeka muktamārga pratiṣṭhitī |
yeka iṃdriyeṃ pūjana karavitī | yekā bhāveṃ || 28||
yeka iṃdriyeṃ pūjana karavitī | yekā bhāveṃ || 28||
yeka sāṃgatī vaśīkarṇa | staṃbana mohana uccāṭaṇa |
nānā ceṭakeṃ āpaṇa | svayeṃ niropitī || 29||
nānā ceṭakeṃ āpaṇa | svayeṃ niropitī || 29||
aisī upadeśāṃcī sthitī | pure ātāṃ sāṃgoṃ kitī |
aise he upadeśa asatī | asaṃkhyāta |
30|| aise upadeśa aneka | parī jñāneviṇa nirārthaka |
yeviṣaīṃ ase yeka | bhagavadvacana || 31||
aise he upadeśa asatī | asaṃkhyāta |
30|| aise upadeśa aneka | parī jñāneviṇa nirārthaka |
yeviṣaīṃ ase yeka | bhagavadvacana || 31||
śloka ||
nānāśāstraṃ paṭhelloko nānā daivatapūjanam |
ātmajñānaṃ vinā pārtha sarvakarma nirarthakam ||
ātmajñānaṃ vinā pārtha sarvakarma nirarthakam ||
śaivaśāktāgamādyā ye anye ca bahavo matāḥ |
apabhraṃśasamāste | api jīvānāṃ bhrāṃtacetasām ||
apabhraṃśasamāste | api jīvānāṃ bhrāṃtacetasām ||
na hi jñānena sadṛśaṃ pavitramidamuttamam ||
yākāraṇeṃ jñānāsamāna | pavitra uttama na dise anna |
mhaṇauna ādhīṃ ātmajñāna | sādhileṃ pāhije || 32||
mhaṇauna ādhīṃ ātmajñāna | sādhileṃ pāhije || 32||
sakal̤a upadeśīṃ viśeṣa | ātmajñānācā upadeśa |
yeviṣaīṃ jagadīśa | bahutāṃ ṭhāīṃ bolilā || 33||
yeviṣaīṃ jagadīśa | bahutāṃ ṭhāīṃ bolilā || 33||
śloka ||
yasya kasya ca varṇasya jñānaṃ dehe pratiṣṭhitam |
tasya dāsasya dāsohaṃ bhave janmani janmani ||
tasya dāsasya dāsohaṃ bhave janmani janmani ||
ātmajñānācā mahimā | neṇe caturmukha brahmā |
prāṇī bāpuḍā jīvātmā | kāye jāṇe || 34||
prāṇī bāpuḍā jīvātmā | kāye jāṇe || 34||
sakal̤a tīrthāṃcī saṃgatī | snānadānācī phal̤aśrutī |
tyāhūni jñānācī sthitī | viśeṣa koṭiguṇeṃ || 35||
tyāhūni jñānācī sthitī | viśeṣa koṭiguṇeṃ || 35||
śloka: ||
pṛthivyāṃ yāni tīrthāni snānadāneṣu yatphalam |
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ brahmajñānasamopamam ||
tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ brahmajñānasamopamam ||
mhaṇauni jeṃ ātmajñāna | teṃ gahanāhūni gahana |
aika tayāceṃ lakṣaṇa | sāṃgijela || 36||
aika tayāceṃ lakṣaṇa | sāṃgijela || 36||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde upadeśanāma samāsa cavathā || 4||
samāsa pācavā : bahudhājñāna nirūpaṇa || śrīrām ||
jaṃva teṃ jñāna nāhīṃ prāṃjal̤a | taṃva sarva kāṃhīṃ nirphal̤a |
jñānarahita tal̤amal̤a | jāṇāra nāhīṃ || 1||
jñānarahita tal̤amal̤a | jāṇāra nāhīṃ || 1||
jñāna mhaṇatāṃ vāṭe bhasma | kāye re bā asela varma |
mhaṇauni hā anukrama | sāṃgijela ātāṃ || 2||
mhaṇauni hā anukrama | sāṃgijela ātāṃ || 2||
bhūta bhaviṣya vartamāna | ṭhāūkeṃ āhe parichinna |
yāsīhi mhaṇijeta jñāna | parī teṃ jñāna navhe || 3||
yāsīhi mhaṇijeta jñāna | parī teṃ jñāna navhe || 3||
bahuta keleṃ vidyāpaṭhaṇa | saṃgītaśāstra rāgajñāna |
vaidika śāstra vedādhena | heṃhi jñāna navhe || 4||
vaidika śāstra vedādhena | heṃhi jñāna navhe || 4||
nānā vevasāyāceṃ jñāna | nānā dikṣeceṃ jñāna |
nānā parīkṣeceṃ jñāna | heṃ jñāna navhe || 5||
nānā parīkṣeceṃ jñāna | heṃ jñāna navhe || 5||
nānā vanitāṃcī parīkṣā | nānā manuṣyāṃcī parīkṣā |
nānā narāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 6||
nānā narāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 6||
nānā aśvāṃcī parīkṣā | nānā gajāṃcī parīkṣā |
nānā svāpadāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 7||
nānā svāpadāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 7||
nānā paśūṃcī parīkṣā | nānā pakṣāṃcī parīkṣā |
nānā bhūtāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 8||
nānā bhūtāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 8||
nānā yānāṃcī parīkṣā | nānā vastrāṃcī parīkṣā |
nānā śastrāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 9||
nānā śastrāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 9||
nānā dhātūṃcī parīkṣā | nānā nāṇyāṃcī parīkṣā |
nānā ratnāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 10||
nānā ratnāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 10||
nānā pāṣāṇa parīkṣā | nānā kāṣṭhāṃcī parīkṣā |
nānā vādyāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 11||
nānā vādyāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 11||
nānā bhūmīṃcī parīkṣā | nānā jal̤āṃcī parīkṣā |
nānā sateja parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 12||
nānā sateja parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 12||
nānā rasāṃcī parīkṣā | nānā bījāṃcī parīkṣā |
nānā aṃkura parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 13||
nānā aṃkura parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 13||
nānā puṣpāṃcī parīkṣā | nānā phal̤āṃcī parīkṣā |
nānā vallīṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 14||
nānā vallīṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 14||
nānā duḥkhāṃcī parīkṣā | nānā rogāṃcī parīkṣā |
nānā cinhāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 15||
nānā cinhāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 15||
nānā maṃtrāṃcī parīkṣā | nānā yaṃtrāṃcī parīkṣā |
nānā mūrtīṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 16||
nānā mūrtīṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 16||
nānā kṣatrāṃcī parīkṣā | nānā gṛhāṃcī parīkṣā |
nānā pātrāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 17||
nānā pātrāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 17||
nānā hoṇāra parīkṣā | nānā samayāṃcī parīkṣā |
nānā tarkāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 18||
nānā tarkāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 18||
nānā anumāna parīkṣā | nānā nemasta parīkṣā |
nānā prakāra parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 19||
nānā prakāra parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 19||
nānā vidyecī parīkṣā | nānā kal̤ecī parīkṣā |
nānā cāturya parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 20||
nānā cāturya parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 20||
nānā śabdāṃcī parīkṣā | nānā arthāṃcī parīkṣā |
nānā bhāṣāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 21||
nānā bhāṣāṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 21||
nānā svarāṃcī parīkṣā | nānā varṇāṃcī parīkṣā |
nānā lekṣanaparīkṣā | heṃ jñāna navhe || 22||
nānā lekṣanaparīkṣā | heṃ jñāna navhe || 22||
nānā matāṃcī parīkṣā | nānā jñānāṃcī parīkṣā |
nānā vṛttīṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 23||
nānā vṛttīṃcī parīkṣā | heṃ jñāna navhe || 23||
nānā rūpāṃcī parīkṣā | nānā rasanecī parīkṣā |
nānā sugaṃdhaparīkṣā | heṃ jñāna navhe || 24||
nānā sugaṃdhaparīkṣā | heṃ jñāna navhe || 24||
nānā sṛṣṭīṃcī parīkṣā | nānā vistāraparīkṣā |
nānā padārthaparīkṣā | heṃ jñāna navhe || 25||
nānā padārthaparīkṣā | heṃ jñāna navhe || 25||
nemakeci bolaṇeṃ | tatkāl̤aci prativacana deṇeṃ |
sīghraci kavitva karaṇeṃ | heṃ jñāna navhe || 26||
sīghraci kavitva karaṇeṃ | heṃ jñāna navhe || 26||
netrapālavī nādakal̤ā | karapālavī bhedakal̤ā |
svarapālavī saṃketakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 27||
svarapālavī saṃketakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 27||
kāvyakuśal̤a saṃgītakal̤ā | gīta prabaṃda nṛtyakal̤ā |
sabhācyāturya śabdakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 28||
sabhācyāturya śabdakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 28||
vagvil̤āsa mohanakal̤ā | ramya rasāl̤a gāyanakal̤ā |
hāsya vinoda kāmakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 29||
hāsya vinoda kāmakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 29||
nānā lāghaveṃ citrakal̤ā | nānā vādyeṃ saṃgītakal̤ā |
nānā prakāreṃ vicitra kal̤ā | heṃ jñāna navhe || 30||
nānā prakāreṃ vicitra kal̤ā | heṃ jñāna navhe || 30||
ādikarūni causaṣṭi kal̤ā | yāhi vegal̤yā nānā kal̤ā |
caudā vidyā siddhi sakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 31||
caudā vidyā siddhi sakal̤ā | heṃ jñāna navhe || 31||
aso sakal̤a kal̤āpravīṇa | vidyāmātra paripūrṇa |
tarī te kauśalyatā, parī jñāna- | mhaṇoṃci naye ||32||
tarī te kauśalyatā, parī jñāna- | mhaṇoṃci naye ||32||
heṃ jñāna hoyeseṃ bhāse | paraṃtu mukhya jñāna teṃ anāriseṃ |
jetheṃ prakṛtīceṃ piseṃ | samūl̤a vāva || 33||
jetheṃ prakṛtīceṃ piseṃ | samūl̤a vāva || 33||
jāṇāveṃ dusaryāceṃ jīvīceṃ | he jñāna vāṭe sāceṃ |
paraṃtu heṃ ātmajñānāceṃ | lakṣaṇa navhe || 34||
paraṃtu heṃ ātmajñānāceṃ | lakṣaṇa navhe || 34||
māhānubhāva māhābhalā | mānasapūjā karitāṃ cukalā |
koṇī yekeṃ pācārilā | aiseṃ navhe mhaṇonī || 35||
koṇī yekeṃ pācārilā | aiseṃ navhe mhaṇonī || 35||
aisī jāṇe aṃtarasthitī | tayāsi parama jñātā mhaṇatī |
paraṃtu jeṇeṃ mokṣaprāptī | teṃ heṃ jñāna navhe || 36||
paraṃtu jeṇeṃ mokṣaprāptī | teṃ heṃ jñāna navhe || 36||
bahuta prakārīṃcī jñāneṃ | sāṃgoṃ jātāṃ asādhāraṇeṃ |
sāyojyaprāptī hoye jeṇeṃ | teṃ jñāna vegal̤eṃ || 37||
sāyojyaprāptī hoye jeṇeṃ | teṃ jñāna vegal̤eṃ || 37||
tarī teṃ kaiseṃ āhe jñāna | samādhānāceṃ lakṣaṇa |
aiseṃ heṃ viśada karūna | maja niropāveṃ || 38 ||
aiseṃ heṃ viśada karūna | maja niropāveṃ || 38 ||
aiseṃ śuddha jñāna pusileṃ | teṃ puḍhile samāsīṃ niropileṃ |
śrotāṃ avadhāna didhaleṃ | pāhije puḍheṃ || 39||
śrotāṃ avadhāna didhaleṃ | pāhije puḍheṃ || 39||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde bahudhājñānanāma samāsa paṃcavā || 5||
samāsa sahāvā : śuddhajñāna nirūpaṇa || śrīrām ||
aika jñānāceṃ lakṣaṇa | jñāna mhaṇije ātmajñāna |
pāhāveṃ āpaṇāsi āpaṇa | yā nāṃva jñāna || 1||
pāhāveṃ āpaṇāsi āpaṇa | yā nāṃva jñāna || 1||
mukhya devāsa jāṇāveṃ | satya svarūpa vol̤akhāveṃ |
nityānitya vicārāveṃ | yā nāṃva jñāna || 2||
nityānitya vicārāveṃ | yā nāṃva jñāna || 2||
jetheṃ dṛśya prakṛti sare | paṃcabhūtika vosare |
samūl̤a dvaita nivāre | yā nāṃva jñāna || 3||
samūl̤a dvaita nivāre | yā nāṃva jñāna || 3||
manabuddhi agocara | na cale tarkācā vicāra |
ullekha parehuni para | yā nāṃva jñāna || 4||
ullekha parehuni para | yā nāṃva jñāna || 4||
jetheṃ nāhīṃ dṛśyabhāna | jetheṃ jāṇīva heṃ ajñāna |
vimal̤a śuddha svarūpajñāna | yāsi bolije || 5||
vimal̤a śuddha svarūpajñāna | yāsi bolije || 5||
sarvasākṣī avastā turyā | jñāna aiseṃ mhaṇatī tayā |
parī teṃ jāṇije vāyāṃ | padārthajñāna || 6||
parī teṃ jāṇije vāyāṃ | padārthajñāna || 6||
dṛśya padārtha jāṇije | tyāsa padārthajñāna bolije |
śuddha svarūpa jāṇije | yā nāṃva svarūpajñāna || 7||
śuddha svarūpa jāṇije | yā nāṃva svarūpajñāna || 7||
jetheṃ sarvaci nāhīṃ ṭhāīṃceṃ | tetheṃ sarvasākṣatva kaiṃceṃ |
mhaṇauni śuddha jñāna turyeceṃ | mānūṃci naye || 8||
mhaṇauni śuddha jñāna turyeceṃ | mānūṃci naye || 8||
jñāna mhaṇije advaita | turyā pratyakṣa dvaita |
mhaṇauni śuddha jñāna sataṃta | vegal̤eṃci ase || 9||
mhaṇauni śuddha jñāna sataṃta | vegal̤eṃci ase || 9||
aika śuddha jñānāceṃ lakṣaṇa | śuddha svarūpaci āpaṇa |
yā nāṃva śuddha svarūpajñāna | jāṇije śrotīṃ || 10||
yā nāṃva śuddha svarūpajñāna | jāṇije śrotīṃ || 10||
māhāvākyaupadeśa bhalā | parī tyācā japa nāhīṃ bolilā |
tethīcā to vicāraci kelā | pāhije sādhakeṃ || 11||
tethīcā to vicāraci kelā | pāhije sādhakeṃ || 11||
māhāvākya upadeśasāra | parī ghetalā pāhije vicāra |
tyācyā japeṃ, aṃdhakāra- | na phiṭe bhrāṃtīcā || 12||
tyācyā japeṃ, aṃdhakāra- | na phiṭe bhrāṃtīcā || 12||
māhāvākyācā artha ghetāṃ | āpaṇa vastuci tatvatāṃ |
tyācā japa karitāṃ vṛthā | sīṇaci hoye || 13||
tyācā japa karitāṃ vṛthā | sīṇaci hoye || 13||
māhāvākyāśeṃ vivaraṇa | heṃ mukhya jñānāceṃ lakṣaṇa |
śuddha lakṣyāṃceṃ āpaṇa | vastuca āhe || 14||
śuddha lakṣyāṃceṃ āpaṇa | vastuca āhe || 14||
āpalā āpaṇāsi lābha | heṃ jñāna parama dullabha |
jeṃ ādiaṃtīṃ svayaṃbha | svarūpaci svayeṃ || 15||
jeṃ ādiaṃtīṃ svayaṃbha | svarūpaci svayeṃ || 15||
jethūna heṃ sarva hī pragaṭe | āṇi sakal̤ahī jetheṃ āṭe |
teṃ jñāna jāliyāṃ phiṭe | bhrāṃti baṃdhanācī || 16||
teṃ jñāna jāliyāṃ phiṭe | bhrāṃti baṃdhanācī || 16||
mateṃ āṇī matāṃtareṃ | jetheṃ hotī nirvikāreṃ |
atisūkṣma vicāreṃ | pāhātāṃ aikya || 17||
atisūkṣma vicāreṃ | pāhātāṃ aikya || 17||
je yā carācarāceṃ mūl̤a | śuddha svarūpa nirmal̤a |
yā nāṃva jñāna keval̤a | vedāṃtamateṃ || 18||
yā nāṃva jñāna keval̤a | vedāṃtamateṃ || 18||
śodhitāṃ āpaleṃ mūl̤a sthāna | sahajaci uḍe ajñāna |
yā nāṃva mhaṇije brahmajñāna | mokṣadāyeka || 19||
yā nāṃva mhaṇije brahmajñāna | mokṣadāyeka || 19||
āpaṇāsi vol̤akhoṃ jātāṃ | āṃgīṃ bāṇe sarvajñatā |
teṇeṃ yekadesī vārtā | niśeṣa uḍe || 20||
teṇeṃ yekadesī vārtā | niśeṣa uḍe || 20||
mī koṇa aisā heta- | dharūna, pāhātāṃ dehātīta |
āvalokitāṃ nemasta | svarūpaci hoye || 21||
āvalokitāṃ nemasta | svarūpaci hoye || 21||
aso pūrvīṃ thora thora | jeṇeṃ jñāneṃ pailapāra- |
pāvale, te sācāra | aika ātāṃ || 22||
pāvale, te sācāra | aika ātāṃ || 22||
vyāsa vasiṣṭha māhāmunī | śuka nārada samādhānī |
janakādika māhājñānī | yeṇeṃci jñāneṃ || 23||
janakādika māhājñānī | yeṇeṃci jñāneṃ || 23||
vāmadevādika yogeśvara | vālmīka atri ṛṣeśvara |
śonikādi adhyātmasāra | vedāṃtamateṃ || 24||
śonikādi adhyātmasāra | vedāṃtamateṃ || 24||
sanakādika mukhyakarūnī | ādinātha mīna gorakṣamunī |
āṇīka bolatāṃ vacanī | agādha asatī || 25||
āṇīka bolatāṃ vacanī | agādha asatī || 25||
siddha munī māhānubhāva | sakal̤āṃcā jo aṃtarbhāva |
jeṇeṃ sukheṃ māhādeva | ḍullata sadā || 26||
jeṇeṃ sukheṃ māhādeva | ḍullata sadā || 26||
jeṃ vedaśāstrāṃceṃ sāra | siddhāṃta dhādāṃta vicāra |
jyācī prāptī bhāgyānusāra | bhāvikāṃsa hoye || 27||
jyācī prāptī bhāgyānusāra | bhāvikāṃsa hoye || 27||
sādhu saṃta āṇī sajjana | bhūta bhaviṣya vartamāna |
sarvatrāṃceṃ guhya jñāna | teṃ saṃgijela ātāṃ || 28||
sarvatrāṃceṃ guhya jñāna | teṃ saṃgijela ātāṃ || 28||
tīrtheṃ vrateṃ tapeṃ dāneṃ | jeṃ na joḍe dhūmrapāneṃ |
paṃcāgnī gorāṃjaneṃ | jeṃ prāpta navhe || 29||
paṃcāgnī gorāṃjaneṃ | jeṃ prāpta navhe || 29||
sakal̤a sādhanāceṃ phal̤a | jñānācī sigaci keval̤a |
jeṇeṃ saṃśayāceṃ mūl̤a | niśeṣa tuṭe || 30||
jeṇeṃ saṃśayāceṃ mūl̤a | niśeṣa tuṭe || 30||
chapanna bhāṣā tituke graṃtha | ādikarūna vedāṃta |
yā itukiyāṃcā gahanārtha | yekaci āhe || 31||
yā itukiyāṃcā gahanārtha | yekaci āhe || 31||
jeṃ neṇave purāṇīṃ | jetheṃ siṇalyā vedavāṇī |
teṃci ātāṃ yeci kṣaṇīṃ | bodhīna gurukṛpeṃ || 32||
teṃci ātāṃ yeci kṣaṇīṃ | bodhīna gurukṛpeṃ || 32||
pāhileṃ nastāṃ saṃskṛtīṃ | rīga nāhīṃ maṟhāṣṭa graṃthīṃ |
hṛdaīṃ vasalyā kṛpāmurtī | sadguru svāmī || 33||
hṛdaīṃ vasalyā kṛpāmurtī | sadguru svāmī || 33||
ātāṃ nalage saṃskṛta | athavā graṃtha prākṛta |
mājhā svāmī kṛpesahita | hṛdaīṃ vase || 34||
mājhā svāmī kṛpesahita | hṛdaīṃ vase || 34||
na karitāṃ vedābhyāsa | athavā śravaṇasāyāsa |
pretneṃviṇa saurasa | sadgurukṛpā || 35||
pretneṃviṇa saurasa | sadgurukṛpā || 35||
graṃtha mātra maṟhāṣṭa | tyāhūna saṃskṛta śreṣṭha |
tyā saṃskṛtāmadheṃ paṣṭa | thora to vedāṃta || 36||
tyā saṃskṛtāmadheṃ paṣṭa | thora to vedāṃta || 36||
tyā vedāṃtāparateṃ kāṃhīṃ | sarvathā śreṣṭha nāhīṃ |
jetheṃ vedagarbha sarvahī | pragaṭajālā || 37||
jetheṃ vedagarbha sarvahī | pragaṭajālā || 37||
aso aisā jo vedāṃta | tyā vedāṃtācāhi mathitārtha |
atigahana jo paramārtha | to tūṃ aika ātāṃ || 38||
atigahana jo paramārtha | to tūṃ aika ātāṃ || 38||
are gahanāceṃhī gahana | teṃ tūṃ jāṇa sadguruvacana |
sadguruvacaneṃ samādhāna | nemasta āhe || 39||
sadguruvacaneṃ samādhāna | nemasta āhe || 39||
sadguruvacana toci vedāṃta | sadguruvacana toci siddhāṃta |
sadguruvacana toci dhādāṃta | sapracīta ātāṃ || 40||
sadguruvacana toci dhādāṃta | sapracīta ātāṃ || 40||
jeṃ atyaṃta gahana | mājhyā svāmīceṃ vacana |
jeṇeṃ mājhe samādhāna | atyaṃta jāleṃ || 41||
jeṇeṃ mājhe samādhāna | atyaṃta jāleṃ || 41||
teṃ heṃ mājheṃ jīvīceṃ guja | mī sāṃgaina mhaṇatoṃ tuja |
jarī avadhāna desī maja || tarī ātāṃ yeca kṣaṇīṃ || 42||
jarī avadhāna desī maja || tarī ātāṃ yeca kṣaṇīṃ || 42||
śiṣya mlānvadaneṃ bole | dharile sadṛḍha pāule |
maga boloṃ āraṃbhileṃ | gurudeveṃ || 43||
maga boloṃ āraṃbhileṃ | gurudeveṃ || 43||
ahaṃ brahmāsmi māhāṃvākya | yethīcā artha atarkye |
tohī sāṃgatoṃ, aikya- | guruśiṣya jetheṃ || 44||
tohī sāṃgatoṃ, aikya- | guruśiṣya jetheṃ || 44||
aika śiṣyā yethīceṃ varma | svayeṃ tūṃci āhesi brahma |
ye viṣaīṃ saṃdeha bhrama | dharūṃci nako || 45||
ye viṣaīṃ saṃdeha bhrama | dharūṃci nako || 45||
navavidhā prakāreṃ bhajana | tyāṃta mukhya teṃ ātmanivedana |
teṃ samagra prakāreṃ kathana | kījela ātāṃ || 46||
teṃ samagra prakāreṃ kathana | kījela ātāṃ || 46||
nirmāṇa paṃcabhūteṃ yīyeṃ | kalpāṃtīṃ nāsatīṃ yethānvayeṃ |
prakṛti puruṣa jīyeṃ | tehī brahma hotī || 47||
prakṛti puruṣa jīyeṃ | tehī brahma hotī || 47||
dṛśya padārtha āṭatāṃ | āpaṇahi nure tatvatāṃ |
aikyarūpeṃ aikyatā | mul̤īṃca āhe || 48||
aikyarūpeṃ aikyatā | mul̤īṃca āhe || 48||
sṛṣṭīcī nāhīṃ vārtā | tetheṃ mul̤īṃca aikyatā |
piṃḍa brahmāṃḍa pāhoṃ jātāṃ | disela koṭheṃ || 49||
piṃḍa brahmāṃḍa pāhoṃ jātāṃ | disela koṭheṃ || 49||
jñānavanhī pragaṭe | teṇeṃ dṛśya kera āṭe |
tadākāreṃ mūl̤a tuṭe | bhinnatvāceṃ || 50||
tadākāreṃ mūl̤a tuṭe | bhinnatvāceṃ || 50||
mithyatveṃ vṛtti phire | toṃ dṛśya asatāṃca vosare |
sahajaci yeṇeṃ prakāreṃ | jāleṃ ātmanivedana || 51||
sahajaci yeṇeṃ prakāreṃ | jāleṃ ātmanivedana || 51||
aso gurūce ṭhāīṃ ananyatā | tarī tuja kāyesī re ciṃtā |
vegal̤eṃpaṇeṃ abhaktā | uroṃci nako || 52||
vegal̤eṃpaṇeṃ abhaktā | uroṃci nako || 52||
ātāṃ heṃci dṛḍhīkarṇa- | vhāvayā, karīṃ sadgurubhajana |
sadgurubhajaneṃ samādhāna | nemasta āhe || 53||
sadgurubhajaneṃ samādhāna | nemasta āhe || 53||
yā nāṃva śiṣyā ātmajñāna | yeṇeṃ pāvije samādhāna |
bhavabhayāceṃ baṃdhana | samūl̤a mithyā || 54||
bhavabhayāceṃ baṃdhana | samūl̤a mithyā || 54||
deha mī vāṭe jyā narā | to jāṇāvā ātmahatyārā |
dehābhināneṃ yerajhārā | bhogilyāca bhogī || 55||
dehābhināneṃ yerajhārā | bhogilyāca bhogī || 55||
aso cahūṃ dehāvegal̤ā | janmakarmāsī nirāl̤ā |
sakal̤a ābāl̤agobal̤ā | sabāhya tūṃ || 56||
sakal̤a ābāl̤agobal̤ā | sabāhya tūṃ || 56||
koṇāsīca nāhīṃ baṃdhana | bhrāṃtistava bhulale jana |
dṛḍha ghetalā dehābhimāna | mhaṇauniyāṃ || 57||
dṛḍha ghetalā dehābhimāna | mhaṇauniyāṃ || 57||
śiṣyā yekāṃtīṃ baisāveṃ | svarūpīṃ viśrāṃtīsa jāveṃ |
teṇeṃ guṇeṃ dṛḍhāve | paramārtha hā || 58||
teṇeṃ guṇeṃ dṛḍhāve | paramārtha hā || 58||
akhaṃḍa ghaḍe śravaṇamanana | tarīca pāvije samādhāna |
pūrṇa jāliyāṃ brahmajñāna | vairāgya bhare āṃgīṃ || 59||
pūrṇa jāliyāṃ brahmajñāna | vairāgya bhare āṃgīṃ || 59||
śiṣyā muktapaṇeṃ anargal̤a | karisīṃ iṃdriyeṃ bāṣkal̤a |
teṇeṃ tujhī tal̤amal̤a | jāṇāra nāhīṃ || 60||
teṇeṃ tujhī tal̤amal̤a | jāṇāra nāhīṃ || 60||
viṣaīṃ vairāgya upajaleṃ | tayāsīca pūrṇa jñāna jāleṃ |
maṇī ṭākitāṃci lādhaleṃ | rājya jevīṃ || 61||
maṇī ṭākitāṃci lādhaleṃ | rājya jevīṃ || 61||
maṇī hotāṃ sīgaṭācā | lobha dharūniyā tayācā |
mūrkhapaṇeṃ rājyācā | avhera kelā || 62||
mūrkhapaṇeṃ rājyācā | avhera kelā || 62||
aika śiṣyā sāvadhāna | ātāṃ bhaviṣya mī sāṃgena |
jayā puruṣāsa jeṃ dhyāna | tayāsi teṃci prāpta || 63||
jayā puruṣāsa jeṃ dhyāna | tayāsi teṃci prāpta || 63||
mhaṇoni je avidyā | sāṃḍūna dharāvī suvidyā |
teṇeṃ guṇeṃ jagadvaṃdyā | pāvije sīghra || 64||
teṇeṃ guṇeṃ jagadvaṃdyā | pāvije sīghra || 64||
sanyapātāceni duḥkheṃ | bhayānaka dṛṣṭīsa dekhe |
auṣadha ghetāṃci sukheṃ | ānaṃda pāve || 65||
auṣadha ghetāṃci sukheṃ | ānaṃda pāve || 65||
taiseṃ ajñānasanyapāteṃ | mithyā dṛṣṭīsa disateṃ |
jñānāuṣadha ghetāṃ teṃ | mul̤īṃca nāhīṃ || 66||
jñānāuṣadha ghetāṃ teṃ | mul̤īṃca nāhīṃ || 66||
mithyā svapneṃ vosaṇālā | to jāgṛtīsa āṇilā |
teṇeṃ pūrvadaśā pāvalā | nirbhaya je || 67||
teṇeṃ pūrvadaśā pāvalā | nirbhaya je || 67||
mithyāca parī satya vāṭaleṃ | teṇeṃ guṇeṃ duḥkha jāleṃ |
mithyā āṇī nirasaleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 68||
mithyā āṇī nirasaleṃ | heṃ toṃ ghaḍenā || 68||
mithyā āhe jāgṛtāsī | parī veḍhā lāvileṃ nidristāṃsī |
jāgā jāliyāṃ tayāsī | bhayeṃci nāhīṃ|| 69||
jāgā jāliyāṃ tayāsī | bhayeṃci nāhīṃ|| 69||
parī avidyājhoṃpa yete bhareṃ | bhare sarvāṃgī kāvireṃ |
pūrṇa jāgṛtī śravaṇadvāreṃ- | mananeṃ karāvī || 70||
pūrṇa jāgṛtī śravaṇadvāreṃ- | mananeṃ karāvī || 70||
jāgṛtīcī vol̤akhaṇa | aika tayāceṃ lakṣaṇa |
jo viṣaīṃ virakta pūrṇa | aṃtarāpāsunī || 71||
jo viṣaīṃ virakta pūrṇa | aṃtarāpāsunī || 71||
jeṇeṃ viraktīsa na yāveṃ | to sādhaka aiseṃ jāṇāveṃ |
teṇeṃ sādhana karāveṃ | thorīva sāṃḍunī || 72||
teṇeṃ sādhana karāveṃ | thorīva sāṃḍunī || 72||
sādhana na mane jayālā | to siddhapaṇe baddha jālā |
tyāhūni mumukṣa bhalā | jñānādhikārī || 73||
tyāhūni mumukṣa bhalā | jñānādhikārī || 73||
taṃva śiṣyeṃ kelā praśna | kaiseṃ baddhamumukṣāceṃ lakṣaṇa |
sādhaka siddha vol̤akhaṇa | kaisī jāṇāvī || 74||
sādhaka siddha vol̤akhaṇa | kaisī jāṇāvī || 74||
yāceṃ uttara śrotayāṃsī | didhaleṃ puḍhilīye samāsīṃ |
sāvadha śrotīṃ kathesī | avadhāna dyāveṃ || 75||
sāvadha śrotīṃ kathesī | avadhāna dyāveṃ || 75||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde śuddhajñānanirūpaṇanāma samāsa sahāvā || 6||
samāsa sātavā : baddhalakṣaṇa || śrīrām ||
sṛṣṭī je kāṃ carācara | jīva dāṭale apāra |
parī te avaghe catvāra | bolijetī || 1||
parī te avaghe catvāra | bolijetī || 1||
aika tayāṃceṃ lakṣaṇa | catvāra te koṇa koṇa |
baddha mumukṣa sādhaka jāṇa | cauthā siddha || 2||
baddha mumukṣa sādhaka jāṇa | cauthā siddha || 2||
yāṃ caughāṃvirahita kāṃhīṃ | sacarācarīṃ pāṃcavā nāhīṃ |
ātāṃ aso heṃ sarvahī | viśada karūṃ || 3||
ātāṃ aso heṃ sarvahī | viśada karūṃ || 3||
baddha mhaṇije to koṇa | kaiseṃ mumukṣāceṃ lakṣaṇa |
sādhakasiddhavol̤akhaṇa | kaisī jāṇāvī || 4||
sādhakasiddhavol̤akhaṇa | kaisī jāṇāvī || 4||
śrotīṃ vhāveṃ sāvadha | prastuta aikā baddha |
mumukṣa sādhaka āṇi siddha | puḍheṃ niropile || 5||
mumukṣa sādhaka āṇi siddha | puḍheṃ niropile || 5||
ātāṃ baddha to jāṇije aisā | aṃdhārīṃcā aṃdha jaisā |
cakṣuviṇa dāhī diśā | sunyākāra || 6||
cakṣuviṇa dāhī diśā | sunyākāra || 6||
bhakta jñāte tāpasī | yogī vītarāgī saṃnyāsī |
puḍheṃ dekhatāṃ dṛṣṭīsī | yeṇāra nāhīṃ || 7||
puḍheṃ dekhatāṃ dṛṣṭīsī | yeṇāra nāhīṃ || 7||
na dise neṇe karmākarma | na dise neṇe dharmādharma |
na dise neṇe sugama | paramārthapaṃtha || 8||
na dise neṇe sugama | paramārthapaṃtha || 8||
tayāsa na dise sacchāstra | satsaṃgati satpātra |
sanmārga jo kāṃ pavitra | to hī na dise || 9||
sanmārga jo kāṃ pavitra | to hī na dise || 9||
na kal̤e sārāsāra vicāra | na kal̤e svadharma ācāra |
na kal̤e kaisā paropakāra | dānapuṇya || 10||
na kal̤e kaisā paropakāra | dānapuṇya || 10||
nāhīṃ poṭīṃ bhūtadayā | nāhīṃ suciṣmaṃta kāyā |
nāhīṃ janāsi nivavāvayā | vacana mṛda || 11||
nāhīṃ janāsi nivavāvayā | vacana mṛda || 11||
na kal̤e bhakti na kal̤e jñāna | na kal̤e vairāgya na kal̤e dhyāna |
na kal̤e mokṣa na kal̤e sādhana | yā nāṃva baddha || 12||
na kal̤e mokṣa na kal̤e sādhana | yā nāṃva baddha || 12||
na kal̤e deva niścayātmaka | na kal̤e saṃtāṃcā viveka |
na kal̤e māyeceṃ kautuka | yā nāṃva baddha || 13||
na kal̤e māyeceṃ kautuka | yā nāṃva baddha || 13||
na kal̤e paramārthācī khūṇa | na kal̤e adhyātmanirūpaṇa |
na kal̤e āpaṇāsi āpaṇa | yā nāṃva baddha || 14||
na kal̤e āpaṇāsi āpaṇa | yā nāṃva baddha || 14||
na kal̤e jīvāceṃ janmamūl̤a | na kal̤e sādhanāceṃ phal̤a |
na kal̤e tatvatāṃ keval̤a | yā nāṃva baddha || 15||
na kal̤e tatvatāṃ keval̤a | yā nāṃva baddha || 15||
na kal̤e kaiseṃ teṃ baṃdhana | na kal̤e muktīceṃ lakṣaṇa |
na kal̤e vastu vilakṣaṇa | yā nāṃva baddha || 16||
na kal̤e vastu vilakṣaṇa | yā nāṃva baddha || 16||
na kal̤e śāstrārtha bolilā | na kal̤e nijasvārtha āpulā |
na kal̤e saṃkalpeṃ bāṃdhalā | yā nāṃva baddha || 17||
na kal̤e saṃkalpeṃ bāṃdhalā | yā nāṃva baddha || 17||
jayāsi nāhīṃ ātmajñāna | heṃ mukhya baddhāceṃ lakṣaṇa |
tīrtha vrata dāna puṇya | kāṃhīṃca nāhīṃ || 18||
tīrtha vrata dāna puṇya | kāṃhīṃca nāhīṃ || 18||
dayā nāhīṃ karuṇā nāhīṃ | ārjava nāhīṃ mitri nāhīṃ |
śāṃti nāhīṃ kṣmā nāhīṃ | yā nāṃva baddha || 19||
śāṃti nāhīṃ kṣmā nāhīṃ | yā nāṃva baddha || 19||
jeṃ jñānaviśiṃ uṇeṃ | tetheṃ kaicīṃ jñānācīṃ lakṣaṇeṃ |
bahusāla kulakṣaṇeṃ | yā nāṃva baddha || 20||
bahusāla kulakṣaṇeṃ | yā nāṃva baddha || 20||
nānā prakārīce doṣa- | karitāṃ, vāṭe parama saṃtoṣa |
bāṣkal̤apaṇācā havyāsa | yā nāṃva baddha || 21||
bāṣkal̤apaṇācā havyāsa | yā nāṃva baddha || 21||
bahu kāma bahu krodha | bahu garva bahu mada |
bahu dvaṃda bahu kheda | yā nāṃva baddha || 22||
bahu dvaṃda bahu kheda | yā nāṃva baddha || 22||
bahu darpa bahu daṃbha | bahu viṣaye bahu lobha |
bahu karkaśa bahu aśubha | yā nāṃva baddha || 23||
bahu karkaśa bahu aśubha | yā nāṃva baddha || 23||
bahu grāmaṇī bahu matsara | bahu asūyā tiraskāra |
bahu pāpī bahu vikāra | yā nāṃva baddha || 24||
bahu pāpī bahu vikāra | yā nāṃva baddha || 24||
bahu abhimāna bahu tāṭhā | bahu ahaṃkāra bahu phāṃṭā |
bahu kukarmācā sāṃṭhā | yā nāṃva baddha || 25||
bahu kukarmācā sāṃṭhā | yā nāṃva baddha || 25||
bahu kāpaṭya vādavevāda | bahu kutarka bhedābheda |
bahu krūira kṛpāmaṃda | yā nāṃva baddha || 26||
bahu krūira kṛpāmaṃda | yā nāṃva baddha || 26||
bahu niṃdā bahu dveṣa | bahu adharma bahu abhil̤āṣa |
bahu prakārīce doṣa | yā nāṃva baddha || 27||
bahu prakārīce doṣa | yā nāṃva baddha || 27||
bahu bhraṣṭa anācāra | bahu naṣṭa yekaṃkāra |
bahu ānitya avicāra | yā nāṃva baddha || 28||
bahu ānitya avicāra | yā nāṃva baddha || 28||
bahu niṣṭhura bahu ghātakī | bahu hatyārā bahu pātakī |
tapīl̤a kuvidyā anekī | yā nāṃva baddha || 29||
tapīl̤a kuvidyā anekī | yā nāṃva baddha || 29||
bahu durāśā bahu svārthī | bahu kal̤aha bahu anarthī |
bahu ḍāīka durmatī | yā nāṃva baddha || 30||
bahu ḍāīka durmatī | yā nāṃva baddha || 30||
bahu kalpanā bahu kāmanā | bahu tṛṣṇā bahu vāsanā |
bahu mamatā bahu bhāvanā | yā nāṃva baddha || 31||
bahu mamatā bahu bhāvanā | yā nāṃva baddha || 31||
bahu vikalpī bahu viṣādī | bahu mūrkha bahu samaṃdhī |
bahu prapaṃcī bahu upādhī | yā nāṃva baddha || 32||
bahu prapaṃcī bahu upādhī | yā nāṃva baddha || 32||
bahu vācāl̤a bahu pāṣaṃḍī | bahu durjana bahu thotāṃḍī |
bahu paiśūnya bahu khoḍī | yā nāṃva baddha || 33||
bahu paiśūnya bahu khoḍī | yā nāṃva baddha || 33||
bahu abhāva bahu bhrama | bahu bhrāṃti bahu tama |
bahu vikṣepa bahu virāma | yā nāṃva baddha || 34||
bahu vikṣepa bahu virāma | yā nāṃva baddha || 34||
bahu kṛpaṇa bahu khaṃdastī | bahu ādakhaṇā bahu mastī |
bahu asatkriyā vyastī | yā nāṃva baddha || 35||
bahu asatkriyā vyastī | yā nāṃva baddha || 35||
paramārthaviṣaīṃ ajñāna | prapaṃcāceṃ udaṃḍa jñāna |
neṇe svayeṃ samādhāna | yā nāṃva baddha || 36||
neṇe svayeṃ samādhāna | yā nāṃva baddha || 36||
paramārthācā anādara | prapaṃcācā atyādara |
saṃsārabhāra jojāra | yā nāṃva baddha || 37||
saṃsārabhāra jojāra | yā nāṃva baddha || 37||
satsaṃgācī nāhīṃ goḍī | saṃtaniṃdecī āvaḍī |
dehebuddhīcī ghātalī beḍī | yā nāva baddha || 38||
dehebuddhīcī ghātalī beḍī | yā nāva baddha || 38||
hātīṃ dravyācī japamāl̤a | kāṃtādhyāna sarvakāl̤a |
satsaṃgācā duṣkāl̤a | yā nāṃva baddha || 39||
satsaṃgācā duṣkāl̤a | yā nāṃva baddha || 39||
netrīṃ dravya dārā pāhāvī | śravaṇīṃ dravya dārā aikāvī |
ciṃtanīṃ dravya dārā ciṃtāvī | yā nāṃva baddha || 40||
ciṃtanīṃ dravya dārā ciṃtāvī | yā nāṃva baddha || 40||
kāyā vācā āṇi mana | citta vitta jīva prāṇa |
dravyadāreceṃ karī bhajana | yā nāṃva baddha || 41||
dravyadāreceṃ karī bhajana | yā nāṃva baddha || 41||
iṃdriyeṃ karūna niścal̤a | caṃcal̤a hoūṃ nedī pal̤a |
dravyadāresi lāvī sakal̤a | yā nāṃva baddha || 42||
dravyadāresi lāvī sakal̤a | yā nāṃva baddha || 42||
dravya dārā teṃci tīrtha | dravya dārā toci paramārtha |
dravya dārā sakal̤a svārtha | mhaṇe to baddha || 43||
dravya dārā sakal̤a svārtha | mhaṇe to baddha || 43||
verthaṃ jāūṃ nedī kāl̤a | saṃsāraciṃtā sarvakāl̤a |
kathā vārtā teci sakal̤a | yā nāṃva baddha || 44||
kathā vārtā teci sakal̤a | yā nāṃva baddha || 44||
nānā ciṃtā nānā udvega | nānā duḥkhāce saṃsarga |
karī paramārthācā tyāga | yā nāṃva baddha || 45||
karī paramārthācā tyāga | yā nāṃva baddha || 45||
ghaṭikā pal̤a nimiṣyabharī | duścīta navhatāṃ aṃtarīṃ |
sarvakāl̤a dhyāna karī | dravyadārāprapaṃcāceṃ || 46||
sarvakāl̤a dhyāna karī | dravyadārāprapaṃcāceṃ || 46||
tīrtha yātrā dāna puṇya | bhakti kathā nirūpaṇa |
maṃtra pūjā japa dhyāna | sarvahī dravya dārā || 47||
maṃtra pūjā japa dhyāna | sarvahī dravya dārā || 47||
jāgṛti svapna rātri divasa | aisā lāgalā viṣayedhyāsa |
nāhīṃ kṣaṇācā avakāśa | yā nāṃva baddha || 48||
nāhīṃ kṣaṇācā avakāśa | yā nāṃva baddha || 48||
aiseṃ baddhāceṃ lakṣaṇa | mumukṣapaṇīṃ pālaṭe jāṇa |
aika tehī vol̤akhaṇa | puḍhilīye samāsīṃ || 49||
aika tehī vol̤akhaṇa | puḍhilīye samāsīṃ || 49||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde baddhalakṣaṇanāma samāsa sātavā || 7||
samāsa āṭhavā : mumukṣalakṣaṇa || śrīrām ||
saṃsāramadāceni guṇeṃ | nānā hīneṃ kulakṣaṇeṃ |
jayāceni mukhāvalokaneṃ | doṣaci lāge || 1||
jayāceni mukhāvalokaneṃ | doṣaci lāge || 1||
aisā praṇī jo kāṃ baddha | saṃsārīṃ vartatāṃ abaddha |
tāyasa prāpta jālā kheda | kāl̤āṃtarīṃ || 2||
tāyasa prāpta jālā kheda | kāl̤āṃtarīṃ || 2||
saṃsāraduḥkheṃ dukhavalā | trividhatāpeṃ pol̤alā |
nirūpaṇeṃ prastāvalā | aṃtaryāmīṃ || 3||
nirūpaṇeṃ prastāvalā | aṃtaryāmīṃ || 3||
jālā prapaṃcīṃ udāsa | maneṃ ghetalā viṣayatrāsa |
mhaṇe ātāṃ pure sosa | saṃsārīṃcā || 4||
mhaṇe ātāṃ pure sosa | saṃsārīṃcā || 4||
prapaṃca jāīla sakal̤a | yethīla śrama toṃ nirphal̤a |
ātāṃ kāṃhīṃ āpulā kāl̤a | sārthaka karūṃ || 5||
ātāṃ kāṃhīṃ āpulā kāl̤a | sārthaka karūṃ || 5||
aisī buddhi prastāvalī | poṭīṃ āvastā lāgalī |
mhaṇe mājhī vayesā gelī | verthaci āvaghī || 6||
mhaṇe mājhī vayesā gelī | verthaci āvaghī || 6||
pūrvī nānā doṣa kele | te avagheci āṭhavale |
puḍheṃ yeuni ubhe ṭhele | aṃtaryāmīṃ || 7||
puḍheṃ yeuni ubhe ṭhele | aṃtaryāmīṃ || 7||
āṭhave yemācī yātanā | teṇeṃ bhayeci vāṭe manā |
nāhīṃ pāpāsi gaṇanā | mhaṇauniyāṃ || 8||
nāhīṃ pāpāsi gaṇanā | mhaṇauniyāṃ || 8||
nāhīṃ puṇyācā vicāra | jāle pāpāce ḍoṃgara |
ātāṃ dustara hā saṃsāra | kaisā taroṃ || 9||
ātāṃ dustara hā saṃsāra | kaisā taroṃ || 9||
āpale doṣa āchyādile | bhalyāṃsa guṇadoṣa lāvile |
devā myāṃ verthaca niṃdile | saṃta sādhu sajjana || 10||
devā myāṃ verthaca niṃdile | saṃta sādhu sajjana || 10||
niṃde aise nāhīṃ doṣa | teṃ maja ghaḍale kīṃ viśeṣa |
mājhe avaguṇīṃ ākāśa | buḍoṃ pāhe || 11||
mājhe avaguṇīṃ ākāśa | buḍoṃ pāhe || 11||
nāhīṃ vol̤akhile saṃta | nāhīṃ arcilā bhagavaṃta |
nāhīṃ atita abhyāgata | saṃtuṣṭa kele || 12||
nāhīṃ atita abhyāgata | saṃtuṣṭa kele || 12||
pūrva pāpa voḍhavaleṃ | maja kāṃhīṃca nāhīṃ ghaḍaleṃ |
mana avhāṭīṃ paḍileṃ | sarvakāl̤a || 13||
mana avhāṭīṃ paḍileṃ | sarvakāl̤a || 13||
nāhīṃ kaṣṭavileṃ śerīra | nāhīṃ kelā paropakāra |
nāhīṃ rakṣilā ācāra | kāmamadeṃ || 14||
nāhīṃ rakṣilā ācāra | kāmamadeṃ || 14||
bhaktimātā he buḍavilī | śāṃti viśrāṃti moḍilī |
mūrkhapaṇeṃ myāṃ vighaḍilī | sadbuddhi sadvāsanā || 15||
mūrkhapaṇeṃ myāṃ vighaḍilī | sadbuddhi sadvāsanā || 15||
ātāṃ kaiseṃ ghaḍe sārthaka | doṣa kele nirārthaka |
pāhoṃ jātāṃ viveka | uralā nāhīṃ || 16||
pāhoṃ jātāṃ viveka | uralā nāhīṃ || 16||
koṇa upāye karāvā | kaisā paraloka pāvāvā |
koṇyā guṇeṃ devādhidevā | pāvijela || 17||
koṇyā guṇeṃ devādhidevā | pāvijela || 17||
nāhīṃ sadbhāva upajalā | avaghā lokika saṃpādilā |
daṃbha varapaṃgeṃ kelā | khaṭāṭopa karmācā || 18||
daṃbha varapaṃgeṃ kelā | khaṭāṭopa karmācā || 18||
kīrtana keleṃ poṭāsāṭhīṃ | deva māṃḍile hāṭavaṭīṃ |
āhā devā buddhi khoṭī | mājhī mīca jāṇeṃ || 19||
āhā devā buddhi khoṭī | mājhī mīca jāṇeṃ || 19||
poṭīṃ dharūni abhimāna | śabdīṃ bole nirābhimāna |
aṃtarīṃ vāṃchūniyāṃ dhana | dhyānasta jāloṃ || 20||
aṃtarīṃ vāṃchūniyāṃ dhana | dhyānasta jāloṃ || 20||
vitpattīneṃ loka bhoṃdile | poṭāsāṭhīṃ saṃta niṃdile |
mājhe poṭīṃ doṣa bharale | nānā prakārīṃce || 21||
mājhe poṭīṃ doṣa bharale | nānā prakārīṃce || 21||
satya teṃci uchedileṃ | mithya teṃci pratipādaleṃ |
aiseṃ nānā karma keleṃ | udaraṃbharākāraṇeṃ || 22||
aiseṃ nānā karma keleṃ | udaraṃbharākāraṇeṃ || 22||
aisā poṭīṃ prastāvalā | nirūpaṇeṃ pālaṭalā |
toci mumukṣa bolilā | graṃthāṃtarīṃ || 23||
toci mumukṣa bolilā | graṃthāṃtarīṃ || 23||
puṇyamārga poṭīṃ dharī | satsaṃgācī vāṃchā karī |
virakta jālā saṃsārīṃ | yā nāṃva mumukṣa || 24||
virakta jālā saṃsārīṃ | yā nāṃva mumukṣa || 24||
gele rāje cakravartī | mājheṃ vaibhava teṃ kitī |
mhaṇe dharūṃ satsaṃgatī | yā nāṃva mumukṣa || 25||
mhaṇe dharūṃ satsaṃgatī | yā nāṃva mumukṣa || 25||
āpule avaguṇa dekhe | viraktibal̤eṃ vol̤akhe |
āpaṇāsi niṃdī duḥkheṃ | yā nāṃva mumukṣa || 26||
āpaṇāsi niṃdī duḥkheṃ | yā nāṃva mumukṣa || 26||
mhaṇe mī kāye anopakārī | mhaṇe mī kāya daṃbhadhārī |
mhaṇe mī kāye anācārī | yā nāṃva mumukṣa || 27||
mhaṇe mī kāye anācārī | yā nāṃva mumukṣa || 27||
mhaṇe mī patita cāṃḍāl̤a | mhaṇe mī durācārī khal̤a |
mhaṇe mī pāpī keval̤a | yā nāṃva mumukṣa || 28||
mhaṇe mī pāpī keval̤a | yā nāṃva mumukṣa || 28||
mhaṇe mī abhakta durjana | mhaṇe mī hīnāhūni hīna |
mhaṇe mī janmalo pāṣāṇa | yā nāṃva mumukṣa || 29||
mhaṇe mī janmalo pāṣāṇa | yā nāṃva mumukṣa || 29||
mhaṇe mī durābhimānī | mhaṇe mī tapīl̤a janīṃ |
mhaṇe mī nānā vesanī | yā nāṃva mumukṣa || 30||
mhaṇe mī nānā vesanī | yā nāṃva mumukṣa || 30||
mhaṇe mī āl̤asī āṃgacora | mhaṇe mī kapaṭī kātara |
mhaṇe mī mūrkha avicāra | yā nāṃva mumukṣa || 31||
mhaṇe mī mūrkha avicāra | yā nāṃva mumukṣa || 31||
mhaṇe mī nikāmī vācāl̤a | mhaṇe mī pāṣāṃḍī toṃḍāl̤a |
mhaṇe mī kubuddhi kuṭīl̤a | yā nāṃva mumukṣa || 32||
mhaṇe mī kubuddhi kuṭīl̤a | yā nāṃva mumukṣa || 32||
mhaṇe mī kāṃhīṃca neṇe | mhaṇe mī sakal̤āhūni uṇeṃ |
āpalīṃ varṇī kulakṣaṇeṃ | yā nāṃva mumukṣa || 33||
āpalīṃ varṇī kulakṣaṇeṃ | yā nāṃva mumukṣa || 33||
mhaṇe mī anādhikārī | mhaṇe mī kuścil̤a aghorī |
mhaṇe mī nīca nānāparī | yā nāṃva mumukṣa || 34||
mhaṇe mī nīca nānāparī | yā nāṃva mumukṣa || 34||
mhaṇe mī kāye āpasvārthī | mhaṇe mī kāye anarthī |
mhaṇe mī navhe paramārthī | yā nāṃva mumukṣa || 35||
mhaṇe mī navhe paramārthī | yā nāṃva mumukṣa || 35||
mhaṇe mī avaguṇācī rāsī | mhaṇe mī vertha āloṃ janmāsī |
mhaṇe mī bhāra jāloṃ bhūmīsī | yā nāṃva mumukṣa || 36||
mhaṇe mī bhāra jāloṃ bhūmīsī | yā nāṃva mumukṣa || 36||
āpaṇāsa niṃdī sāvakāsa | poṭīṃ saṃsārācā trāsa |
dharī satsaṃgācā havyāsa | yā nāṃva mumukṣa || 37||
dharī satsaṃgācā havyāsa | yā nāṃva mumukṣa || 37||
nānā tīrthe dhuṃḍāl̤ilīṃ | śamadamādi sādhaneṃ kelīṃ |
nānā granthāṃtareṃ pāhilīṃ | śodhūniyāṃ || 38||
nānā granthāṃtareṃ pāhilīṃ | śodhūniyāṃ || 38||
teṇeṃ navhe samādhāna | vāṭe avaghāca anumāna |
mhaṇe righoṃ saṃtāṃsa śaraṇa | yā nāṃva mumukṣa || 39||
mhaṇe righoṃ saṃtāṃsa śaraṇa | yā nāṃva mumukṣa || 39||
dehābhimāna kul̤ābhimāna | dravyābhimāna nānābhimāna |
sāṃḍūni, saṃtacaraṇīṃ ananya- | yā nāṃva mumukṣa || 40||
sāṃḍūni, saṃtacaraṇīṃ ananya- | yā nāṃva mumukṣa || 40||
ahaṃtā sāṃḍūni dūrī | āpaṇāsa niṃdī nānāparī |
mokṣācī apekṣā karī | yā nāṃva mumukṣa || 41||
mokṣācī apekṣā karī | yā nāṃva mumukṣa || 41||
jyāceṃ thorapaṇa lāje | jo paramārthākāraṇeṃ jhije |
saṃtāpāīṃ viśvāsa upaje | yā nāṃva mumukṣa || 42||
saṃtāpāīṃ viśvāsa upaje | yā nāṃva mumukṣa || 42||
svārtha sāṃḍūna prapaṃcācā | havyāsa dharilā paramārthācā |
aṃkita hoīna sajjanācā | mhaṇe to mumukṣa || 43||
aṃkita hoīna sajjanācā | mhaṇe to mumukṣa || 43||
aisā mumukṣa jāṇije | saṃketacinheṃ vol̤akhije |
puḍheṃ śrotīṃ avadhāna dīje | sādhakalakṣaṇīṃ || 44||
puḍheṃ śrotīṃ avadhāna dīje | sādhakalakṣaṇīṃ || 44||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde mumukṣalakṣaṇanāma samāsa āṭhavā || 8||
samāsa navavā : sādhakanirūpaṇa || śrīrām ||
māgāṃ mumukṣāceṃ lakṣaṇa | saṃketeṃ keleṃ kathana |
ātāṃ parisā sāvadhāna | sādhaka to kaisā || 1||
ātāṃ parisā sāvadhāna | sādhaka to kaisā || 1||
avaguṇācā karūni tyāga | jeṇeṃ dharilā saṃtasaṃga |
tayāsi bolije maga | sādhaka aisā ||2||
tayāsi bolije maga | sādhaka aisā ||2||
jo saṃtāṃsi śaraṇa gelā | saṃtajanīṃ āśvāsilā |
maga to sādhaka bolilā | granthāṃtarīṃ || 3||
maga to sādhaka bolilā | granthāṃtarīṃ || 3||
upadeśileṃ ātmajñāna | tuṭaleṃ saṃsārabaṃdhana |
dṛḍhatekāraṇeṃ karī sādhana | yā nāṃva sādhaka || 4||
dṛḍhatekāraṇeṃ karī sādhana | yā nāṃva sādhaka || 4||
dharī śravaṇācī āvaḍī | advaitanirūpaṇācī goḍī |
mananeṃ arthāṃtara kāḍhī | yā nāṃva sādhaka || 5||
mananeṃ arthāṃtara kāḍhī | yā nāṃva sādhaka || 5||
hotāṃ sārāsāra vicāra | aike hoūni tatpara |
saṃdeha chedūni, dṛḍhottara- | ātmajñāna pāhe || 6||
saṃdeha chedūni, dṛḍhottara- | ātmajñāna pāhe || 6||
nānā saṃdehanivṛttī- | vhāvayā, dharī satsaṃgatī |
ātmaśāstragurupracītī | aikyatesī āṇī || 7||
ātmaśāstragurupracītī | aikyatesī āṇī || 7||
dehabuddhi vivekeṃ vārī | ātmabuddhi sadṛḍha dharī |
śravaṇa mana keleṃci karī | yā nāṃva sādhaka || 8||
śravaṇa mana keleṃci karī | yā nāṃva sādhaka || 8||
visaṃcūni dṛśyabhāna | dṛḍha dharī ātmajñāna |
vicāreṃ rākhe samādhāna | yā nāṃva sādhaka || 9||
vicāreṃ rākhe samādhāna | yā nāṃva sādhaka || 9||
toḍūni dvaitācī upādhī | advaita vastu sādhaneṃ sādhī |
lāvī aikyatecī samādhī | yā nāṃva sādhaka || 10||
lāvī aikyatecī samādhī | yā nāṃva sādhaka || 10||
ātmajñāna jīrṇa jarjara | tyācā karī jīrṇoddhāra |
vivekeṃ pāve pailapāra | yā nāṃva sādhaka || 11||
vivekeṃ pāve pailapāra | yā nāṃva sādhaka || 11||
uttameṃ sādhūcīṃ lakṣaṇeṃ | āṃgikārī nirūpaṇeṃ |
bal̤eṃci svarūpākāra hoṇeṃ | yā nāṃva sādhaka || 12||
bal̤eṃci svarūpākāra hoṇeṃ | yā nāṃva sādhaka || 12||
asatkriyā te soḍilī | āṇī satkriyā te vāḍhavilī |
svarūpasthitī bal̤āvalī | yā nāṃva sādhaka || 13||
svarūpasthitī bal̤āvalī | yā nāṃva sādhaka || 13||
avaguṇa tyāgī divaseṃdivasa | karī uttama guṇācā abhyāsa |
svarūpīṃ lāvī nijadhyāsa | yā nāṃva sādhaka || 14||
svarūpīṃ lāvī nijadhyāsa | yā nāṃva sādhaka || 14||
dṛḍha niścayāceni bal̤eṃ | dṛśya asatāṃca nāḍal̤e |
sadā svarūpīṃ misal̤e | yā nāṃva sādhaka || 15||
sadā svarūpīṃ misal̤e | yā nāṃva sādhaka || 15||
pratyakṣa māyā alakṣa karī | alakṣa vastu lakṣī aṃtarīṃ |
ātmasthitīcī dhāraṇā dharī | yā nāṃva sādhaka || 16||
ātmasthitīcī dhāraṇā dharī | yā nāṃva sādhaka || 16||
jeṃ yā janāsi coraleṃ | manāsa na vace anumānaleṃ |
teṃci jeṇeṃ dṛḍha keleṃ | yā nāṃva sādhaka || 17||
teṃci jeṇeṃ dṛḍha keleṃ | yā nāṃva sādhaka || 17||
jeṃ bolatāṃci vācā dharī | jeṃ pāhātāṃci aṃdha karī |
teṃ sādhī nānā parī | yā nāṃva sādhaka || 18||
teṃ sādhī nānā parī | yā nāṃva sādhaka || 18||
jeṃ sādhūṃ jātā sādhavenā | jeṃ lakṣūṃ jātāṃ lakṣavenā |
teṃci anubhaveṃ āṇī manā | yā nāṃva sādhaka || 19||
teṃci anubhaveṃ āṇī manā | yā nāṃva sādhaka || 19||
jetheṃ manaci māval̤e | jethe tarkaci pāṃgul̤e |
teṃci anubhavā āṇī bal̤eṃ | yā nāṃva sādhaka || 20||
teṃci anubhavā āṇī bal̤eṃ | yā nāṃva sādhaka || 20||
svānubhavāceni yogeṃ | vastu sādhī lāgavegeṃ |
teṃci vastu hoye āṃgeṃ | yā nāṃva sādhaka || 21||
teṃci vastu hoye āṃgeṃ | yā nāṃva sādhaka || 21||
anubhavācīṃ āṃgeṃ jāṇe | yogiyāṃce khuṇe bāṇe |
kāṃhīṃca nahona asaṇeṃ | yā nāṃva sādhaka || 22||
kāṃhīṃca nahona asaṇeṃ | yā nāṃva sādhaka || 22||
paratī sārūna upādhī | asādhya vastu sādhaneṃ sādhī |
svarūpīṃ karī dṛḍha buddhī | yā nāṃva sādhaka || 23||
svarūpīṃ karī dṛḍha buddhī | yā nāṃva sādhaka || 23||
devābhaktāceṃ mūl̤a | śodhūna pāhe sakal̤a |
sādhyaci hoye tatkāl̤a | yā nāṃva sādhaka || 24||
sādhyaci hoye tatkāl̤a | yā nāṃva sādhaka || 24||
vivekabal̤eṃ gupta jālā | āpeṃāpa māval̤alā |
disato, parī dekhilā | nāhīṃca koṇīṃ || 25||
disato, parī dekhilā | nāhīṃca koṇīṃ || 25||
mīpaṇa māgeṃ sāṃḍileṃ | svayeṃ āpaṇāsa dhuṃḍileṃ |
turyesahi volāṃḍileṃ | yā nāṃva sādhaka || 26||
turyesahi volāṃḍileṃ | yā nāṃva sādhaka || 26||
puḍheṃ unmanīcā sevaṭīṃ | āpalī āpaṇa akhaṃḍa bheṭī |
akhaṃḍa anubhavīṃ jyācī dṛṣṭī | yā nāṃva sādhaka || 27||
akhaṃḍa anubhavīṃ jyācī dṛṣṭī | yā nāṃva sādhaka || 27||
dvaitācā taṭakā toḍilā | bhāsācā bhāsa moḍilā |
dehīṃ asoni videha jālā | yā nāṃva sādhaka || 28||
dehīṃ asoni videha jālā | yā nāṃva sādhaka || 28||
jayāsa akhaṃḍa svarūpasthitī | nāhīṃ dehācī ahaṃkṛtī |
sakal̤a saṃdehanivṛttī | yā nāṃva sādhaka || 29||
sakal̤a saṃdehanivṛttī | yā nāṃva sādhaka || 29||
paṃcabhūtāṃcā vistāra | jayāsi vāṭe svapnākāra |
nirguṇīṃ jayācā nirdhāra | yā nāṃva sādhaka || 30||
nirguṇīṃ jayācā nirdhāra | yā nāṃva sādhaka || 30||
svapnīṃ bhaye jeṃ vāṭaleṃ | teṃ jāgṛtāsa nāhīṃ āleṃ |
sakal̤a mithyā nirdhārileṃ | yā nāṃva sādhaka || 31||
sakal̤a mithyā nirdhārileṃ | yā nāṃva sādhaka || 31||
māyeceṃ jeṃ pratyakṣapaṇa | janāsa vāṭe heṃ pramāṇa |
svānubhaveṃ apramāṇa | sādhakeṃ keleṃ || 32||
svānubhaveṃ apramāṇa | sādhakeṃ keleṃ || 32||
nidrā sāṃḍūni ceirā jālā | to svapnabhayāpāsūna suṭalā |
māyā sāṃḍūna taisā gelā | sādhaka svarūpīṃ || 33||
māyā sāṃḍūna taisā gelā | sādhaka svarūpīṃ || 33||
aisi aṃtarasthitī bāṇalī | bāhya nispṛhatā avalaṃbilī |
saṃsāraupādhī tyāgilī | yā nāṃva sādhaka || 34||
saṃsāraupādhī tyāgilī | yā nāṃva sādhaka || 34||
kāmāpāsūni suṭalā | krodhāpāsūni pal̤ālā |
mada matsara sāṃḍilā | yekīkaḍe || 35||
mada matsara sāṃḍilā | yekīkaḍe || 35||
kul̤ābhimānāsi sāṃḍileṃ | lokalājesa lājavileṃ |
paramārthāsa mājavileṃ | viraktibal̤eṃ || 36||
paramārthāsa mājavileṃ | viraktibal̤eṃ || 36||
avidyepāsūni phaḍakalā | prapañcāpāsūni niṣṭalā |
lobhāce hātīṃcā gelā | akasmāta || 37||
lobhāce hātīṃcā gelā | akasmāta || 37||
thorapaṇāsi pāḍileṃ | vaibhavāsi lāthāḍileṃ |
mahatvāsi jhiṃjāḍileṃ | viraktibal̤eṃ || 38||
mahatvāsi jhiṃjāḍileṃ | viraktibal̤eṃ || 38||
bhedācā maḍagā moḍilā | ahaṃkāra jhoḍūni pāḍilā |
pāīṃ dharūni āpaṭilā | saṃdehaśatrū || 39||
pāīṃ dharūni āpaṭilā | saṃdehaśatrū || 39||
vikalpācā kelā vadhū | thāpeṃ mārilā bhavasiṃdhū |
sakal̤a bhūtāṃcā virodhū | toḍūni ṭākilā || 40||
sakal̤a bhūtāṃcā virodhū | toḍūni ṭākilā || 40||
bhavabhayāsi bhaḍakāvileṃ | kāl̤āceṃ ṭāṃgeṃ moḍileṃ |
mastaka hāṇoni phoḍileṃ | janmamṛtyāceṃ || 41||
mastaka hāṇoni phoḍileṃ | janmamṛtyāceṃ || 41||
deha samaṃdhāvarī loṭalā | saṃkalpāvarī uṭhāvalā |
kalpanecā ghāta kelā | akasmāta || 42||
kalpanecā ghāta kelā | akasmāta || 42||
apadhākāsi tāḍileṃ | liṃgadehāsi vibhāṃḍileṃ |
pāṣāṃḍāsi pachāḍileṃ | vivekabal̤eṃ || 43||
pāṣāṃḍāsi pachāḍileṃ | vivekabal̤eṃ || 43||
garvāvarī garva kelā | svārtha anarthīṃ ghātalā |
anartha tohī nirdāl̤ilā | nītinyāyeṃ || 44||
anartha tohī nirdāl̤ilā | nītinyāyeṃ || 44||
mohāsi madhyeṃci toḍileṃ | duḥkhāsi duḥdhaḍaci keleṃ |
śokāsi khaṃḍūna sāṃḍileṃ | ekīkaḍe || 45||
śokāsi khaṃḍūna sāṃḍileṃ | ekīkaḍe || 45||
dveṣa kelā deśadhaḍī | abhāvācī ghetalī naraḍī |
dhākeṃ udara taḍāḍī | kutarkāce || 46||
dhākeṃ udara taḍāḍī | kutarkāce || 46||
jñāneṃ viveka mājalā | teṇeṃ niścayo bal̤āvalā |
avaguṇāṃcā saṃvhāra kelā | vairāgyabal̤eṃ || 47||
avaguṇāṃcā saṃvhāra kelā | vairāgyabal̤eṃ || 47||
adharmāsa svadharmeṃ luṭileṃ | kukarmāsi satkarmeṃ jhugaṭileṃ |
lāṃṭuna vāṭā lāvileṃ | vicāreṃ avicārāsī || 48||
lāṃṭuna vāṭā lāvileṃ | vicāreṃ avicārāsī || 48||
tiraskāra to ciraḍilā | dveṣa khiraḍūni sāṃḍilā |
viṣāda aviṣādeṃ ghātalā | pāyāṃtal̤īṃ || 49||
viṣāda aviṣādeṃ ghātalā | pāyāṃtal̤īṃ || 49||
kopāvarī ghālaṇeṃ ghātaleṃ | kāpaṭya antarīṃ kuṭileṃ |
sakhya āpuleṃ mānileṃ | viśvajanīṃ || 50||
sakhya āpuleṃ mānileṃ | viśvajanīṃ || 50||
pravṛttīcā kelā tyāga | suhṛdāṃcā soḍilā saṃga |
nivṛttipaṃtheṃ jñānayoga | sādhitā jāhalā || 51||
nivṛttipaṃtheṃ jñānayoga | sādhitā jāhalā || 51||
viṣayamaiṃdāsi siṃtarileṃ | kuvidyesī veḍhā lāvileṃ |
āpaṇāsa soḍavileṃ | āptataskarāṃpāsūnī || 52||
āpaṇāsa soḍavileṃ | āptataskarāṃpāsūnī || 52||
parādhīnatevarī kopalā | mamatevarī saṃtāpalā |
durāśecā tyāga kelā | yekāyekīṃ || 53||
durāśecā tyāga kelā | yekāyekīṃ || 53||
svarūpīṃ ghātaleṃ manā | yātanesi kelī yātanā |
sākṣepa āṇi pretnā | pratiṣṭhileṃ || 54||
sākṣepa āṇi pretnā | pratiṣṭhileṃ || 54||
abhyāsācā saṃga dharilā | sākṣapāsarisā nighālā |
pretna sāṃgātīṃ ghetalā | sādhanapaṃtheṃ || 55||
pretna sāṃgātīṃ ghetalā | sādhanapaṃtheṃ || 55||
sāvadha dakṣa to sādhaka | pāhe nityānityaviveka |
saṃga tyāgūni eka | satsaṃga dharī || 56||
saṃga tyāgūni eka | satsaṃga dharī || 56||
bal̤eṃci sārilā saṃsāra | vivekeṃ ṭākilā jojāra |
śuddhācāreṃ anācāra | bhraṣṭavilā || 57||
śuddhācāreṃ anācāra | bhraṣṭavilā || 57||
visarāsa visaralā | āl̤asācā āl̤asa kelā |
sāvadha nāhīṃ duścitta jhālā | duścittapaṇāsī || 58||
sāvadha nāhīṃ duścitta jhālā | duścittapaṇāsī || 58||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | avaguṇa sāṃḍī nirūpaṇeṃ |
to sādhaka aisā yeṇeṃ- | pramāṇeṃ bujhāvā || 59||
to sādhaka aisā yeṇeṃ- | pramāṇeṃ bujhāvā || 59||
bal̤eṃci avaghā tyāga kīje | mhaṇoni sādhaka bolije |
ātāṃ siddha toci jāṇije | puḍhile samāsīṃ || 60||
ātāṃ siddha toci jāṇije | puḍhile samāsīṃ || 60||
yetheṃ saṃśayo uṭhilā | nispṛha toci sādhaka jāhalā |
tyāga na ghaḍe saṃsārikālā | tari to sādhaka navhe kīṃ || 61||
tyāga na ghaḍe saṃsārikālā | tari to sādhaka navhe kīṃ || 61||
aiseṃ śrotayāceṃ uttara | tyāceṃ kaiseṃ pratyuttara |
puḍhile samāsīṃ tatpara | hoūni aikā || 62||
puḍhile samāsīṃ tatpara | hoūni aikā || 62||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde sādhakalakṣaṇanirūpaṇa nāma samāsa navavā || 9||
samāsa dahāvā : siddhalakṣaṇa nirūpaṇa || śrīrām ||
māgāṃ bolilā saṃsārika | tyāgeṃviṇa navhe kīṃ sādhaka |
aikā yācā viveka | aisā ase || 1||
aikā yācā viveka | aisā ase || 1||
sanmārga toci jīvīṃ dharaṇeṃ | anmārgācā tyāga karaṇeṃ |
saṃsārikā tyāga yeṇeṃ | prakāreṃ aisā || 2||
saṃsārikā tyāga yeṇeṃ | prakāreṃ aisā || 2||
kubuddhityāgeṃviṇa kāṃhīṃ | subuddhi lāgaṇāra nāhīṃ |
saṃsārikāṃ tyāga pāhīṃ | aisā ase || 3||
saṃsārikāṃ tyāga pāhīṃ | aisā ase || 3||
prapaṃcīṃ vīṭa mānilā | maneṃ viṣayetyāga kelā |
tarīca puḍheṃ avalaṃbilā | paramārthamārga || 4||
tarīca puḍheṃ avalaṃbilā | paramārthamārga || 4||
tyāga ghaḍe abhāvācā | tyāga ghaḍe saṃśayācā |
tyāga ghaḍe ajñānācā | śanai śanai || 5||
tyāga ghaḍe ajñānācā | śanai śanai || 5||
aisā sūkṣma aṃtartyāga | ubhayatāṃsa ghaḍe sāṃga |
nispṛhāsa bāhya tyāga | viśeṣa āhe || 6||
nispṛhāsa bāhya tyāga | viśeṣa āhe || 6||
saṃsārikā ṭhāīṃ ṭhāīṃ | bāhya tyāga ghaḍe kāṃhīṃ |
nitya nema śravaṇa nāhīṃ | tyāgeṃviṇa || 7||
nitya nema śravaṇa nāhīṃ | tyāgeṃviṇa || 7||
phiṭalī āśaṃkā svabhāveṃ | tyāgeṃviṇa sādhaka navhe |
puḍheṃ kathecā anvaya | sāvadha aikā || 8||
puḍheṃ kathecā anvaya | sāvadha aikā || 8||
māgāṃ jhāleṃ nirūpaṇa | sādhakācī ol̤akhaṇa |
ātāṃ sāṃgijela khūṇa | siddhalakṣaṇācī || 9||
ātāṃ sāṃgijela khūṇa | siddhalakṣaṇācī || 9||
sādhu vastu hoūni ṭhelā | saṃśayeṃ brahmāṃḍābāherī gelā |
niścayeṃ cal̤enā aisā jhālā | yā nāṃva siddha || 10||
niścayeṃ cal̤enā aisā jhālā | yā nāṃva siddha || 10||
baddhapaṇāce avaguṇa | mumukṣupaṇīṃ nāhīṃ jāṇa |
mumukṣupaṇāceṃ lakṣaṇa | sādhakapaṇīṃ nāhīṃ || 11||
mumukṣupaṇāceṃ lakṣaṇa | sādhakapaṇīṃ nāhīṃ || 11||
sādhakāsi saṃdehavṛtti | puḍheṃ hotase nivṛttī |
yā kāraṇeṃ niḥsaṃdeha śrotīṃ | sādhu vol̤akhāvā || 12||
yā kāraṇeṃ niḥsaṃdeha śrotīṃ | sādhu vol̤akhāvā || 12||
saṃśayarahita jñāna | teṃci sādhūceṃ lakṣaṇa |
siddhāāṃgīṃ saṃśayo hīna | lāgela kaisā || 13||
siddhāāṃgīṃ saṃśayo hīna | lāgela kaisā || 13||
karmamārga saṃśayeṃ bharalā | sādhanīṃ saṃśaya kālavalā |
sarvāṃmadhyeṃ saṃśayo bharalā | sādhu to niḥsaṃdeha || 14||
sarvāṃmadhyeṃ saṃśayo bharalā | sādhu to niḥsaṃdeha || 14||
saṃśayāceṃ jñāna khoṭeṃ | saṃśayāceṃ vairāgya poraṭeṃ |
saṃśayāceṃ bhajana vokhaṭeṃ | nirphal̤a hoya || 15||
saṃśayāceṃ bhajana vokhaṭeṃ | nirphal̤a hoya || 15||
vyartha saṃśayācā deva | vyartha saṃśayācā bhāva |
vyartha saṃśayācā svabhāva | sarva kāṃhī || 16||
vyartha saṃśayācā svabhāva | sarva kāṃhī || 16||
vyartha saṃśayāceṃ vrata | vyartha saṃśayāceṃ tīrtha |
vyartha saṃśayācā paramārtha | niścayeṃvīṇa || 17||
vyartha saṃśayācā paramārtha | niścayeṃvīṇa || 17||
vyartha saṃśayācī bhaktī | vyartha saṃśayācī prītī |
vyartha saṃśayācī saṃgatī | saṃśayo vāḍhavī || 18||
vyartha saṃśayācī saṃgatī | saṃśayo vāḍhavī || 18||
vyartha saṃśayāceṃ jiṇeṃ | vyartha saṃśayāceṃ dharaṇeṃ |
vyartha saṃśayāceṃ karaṇeṃ | sarva kāṃhīṃ || 19||
vyartha saṃśayāceṃ karaṇeṃ | sarva kāṃhīṃ || 19||
vyartha saṃśayācī pothī | vyartha saṃśayācī vyutpattī |
vyartha saṃśayācī gatī | niścayeṃviṇa || 20||
vyartha saṃśayācī gatī | niścayeṃviṇa || 20||
vyartha saṃśayācā dakṣa | vyartha saṃśayācā pakṣa |
vyartha saṃśayācā mokṣa | hoṇāra nāhīṃ || 21||
vyartha saṃśayācā mokṣa | hoṇāra nāhīṃ || 21||
vyartha saṃśayācā saṃta | vyartha saṃśayācā paṃḍita |
vyartha saṃśayācā bahuśruta | niścayeṃviṇa || 22||
vyartha saṃśayācā bahuśruta | niścayeṃviṇa || 22||
vyartha saṃśayācī śreṣṭhatā | vyartha saṃśayācī vyutpannatā |
vyartha saṃśayācā jñātā | niścayeṃviṇa || 23||
vyartha saṃśayācā jñātā | niścayeṃviṇa || 23||
niścayeṃviṇa sarva kāṃhīṃ | aṇumātra teṃ pramāṇa nāhīṃ |
vyarthaci paḍile pravāhīṃ | saṃdehāce || 24||
vyarthaci paḍile pravāhīṃ | saṃdehāce || 24||
niścayeṃviṇa jeṃ bolaṇeṃ | teṃ avagheṃci kaṃṭāl̤avāṇeṃ |
bāṣkal̤a bolije vācāl̤apaṇeṃ | nirarthaka || 25||
bāṣkal̤a bolije vācāl̤apaṇeṃ | nirarthaka || 25||
aso niścayeṃviṇa je valganā | te avaghīca viṭaṃbanā |
saṃśayeṃ kāhīṃ samādhānā | urī nāhīṃ || 26||
saṃśayeṃ kāhīṃ samādhānā | urī nāhīṃ || 26||
mhaṇoni saṃdeharahita jñāna | niścayāceṃ samādhāna |
teṃci siddhāceṃ lakṣaṇa | niścayeṃsīṃ || 27||
teṃci siddhāceṃ lakṣaṇa | niścayeṃsīṃ || 27||
taṃva śrotā karī praśna | niścaya karāvā kavaṇa |
mukhya niścayāceṃ lakṣaṇa | maja nirūpāveṃ || 28||
mukhya niścayāceṃ lakṣaṇa | maja nirūpāveṃ || 28||
aika niścaya to aisā | mukhya deva āhe kaisā |
nānā devāṃcā val̤asā | karūṃci naye || 29||
nānā devāṃcā val̤asā | karūṃci naye || 29||
jeṇeṃ nirmileṃ sacarācara | tyācā karāvā vicāra |
śuddha vivekeṃ parameśvara | ol̤akhāvā || 30||
śuddha vivekeṃ parameśvara | ol̤akhāvā || 30||
mukhya deva to koṇa | bhaktāṃceṃ kaiseṃ lakṣaṇa |
asatya sāṃḍūna vol̤akhaṇa | satyācī dharāvī || 31||
asatya sāṃḍūna vol̤akhaṇa | satyācī dharāvī || 31||
āpulyā devāsa vol̤akhāveṃ | maga mī koṇa heṃ pahāveṃ |
saṃga tyāgūna rahāveṃ | vasturūpa || 32||
saṃga tyāgūna rahāveṃ | vasturūpa || 32||
toḍāvā baṃdhanācā saṃśayo | karāvā mokṣācā niścayo |
pahāvā bhūtāṃcā anvayo | vitirekeṃsīṃ || 33||
pahāvā bhūtāṃcā anvayo | vitirekeṃsīṃ || 33||
pūrvapakṣeṃ siddhāṃta | pahāvā prakṛtīcā aṃta |
maga pāvāvā nivāṃta | niścayo devācā || 34||
maga pāvāvā nivāṃta | niścayo devācā || 34||
dehāceni yogeṃ saṃśayo | karī samādhānācā kṣayo |
cal̤oṃ nedāvā niścayo | ātmatvācā || 35||
cal̤oṃ nedāvā niścayo | ātmatvācā || 35||
siddha asatāṃ ātmajñāna | saṃdeha vāḍhavī dehābhimāna |
yākāraṇeṃ samādhāna | ātmaniścayeṃ rākhāveṃ || 36||
yākāraṇeṃ samādhāna | ātmaniścayeṃ rākhāveṃ || 36||
āṭhavatāṃ dehabuddhī | uḍe vivekācī śuddhī |
yākāraṇeṃ ātmabuddhī | sadṛḍha karāvī || 37||
yākāraṇeṃ ātmabuddhī | sadṛḍha karāvī || 37||
ātmabuddhī niścayācī | teci daśā mokṣaśrīcī |
ahamātmā heṃ kadhīṃcī | visaroṃ naye || 38||
ahamātmā heṃ kadhīṃcī | visaroṃ naye || 38||
niropileṃ niścayāceṃ lakṣaṇa | parī heṃ na kal̤e satsaṃgeṃviṇa |
saṃtāṃsī geliyā śaraṇa | saṃśaye tuṭatī || 39||
saṃtāṃsī geliyā śaraṇa | saṃśaye tuṭatī || 39||
ātāṃ aso heṃ bolaṇeṃ | aikā siddhācīṃ lakṣaṇeṃ |
mukhya niḥsaṃdehapaṇeṃ | siddha bolije || 40||
mukhya niḥsaṃdehapaṇeṃ | siddha bolije || 40||
siddhasvarūpīṃ nāhīṃ deho | tetheṃ kaiṃcā ho saṃdeho |
yākāraṇeṃ siddha pāho | niḥsaṃdehī || 41||
yākāraṇeṃ siddha pāho | niḥsaṃdehī || 41||
dehasamaṃdhāceni guṇeṃ | lakṣaṇāsi kāye uṇeṃ |
dehātītāṃcīṃ lakṣaṇeṃ | kāya mhaṇoni sāṃgāvīṃ || 42||
dehātītāṃcīṃ lakṣaṇeṃ | kāya mhaṇoni sāṃgāvīṃ || 42||
jeṃ lakṣavenā cakṣūṃsī | tyācīṃ lakṣaṇeṃ sāṃgāvīṃ kaisīṃ |
nirmal̤a vastu siddha tyāsī | lakṣaṇeṃ kaiṃsīṃ || 43||
nirmal̤a vastu siddha tyāsī | lakṣaṇeṃ kaiṃsīṃ || 43||
lakṣaṇeṃ mhaṇije keval̤a guṇa | vastu ṭhāīṃcī nirguṇa |
teṃci siddhāṃceṃ lakṣaṇa | vasturūpa || 44||
teṃci siddhāṃceṃ lakṣaṇa | vasturūpa || 44||
tathāpi jñānadaśakīṃ bolileṃ | mhaṇoni vaktṛtva āṭopileṃ |
nyūna pūrṇa kṣamā keleṃ | pāhije śrotīṃ || 45||
nyūna pūrṇa kṣamā keleṃ | pāhije śrotīṃ || 45||
iti śrīdāsabodhe guruśiṣyasaṃvāde siddhalakṣaṇanirūpaṇanāma samāsa dahāvā || 10||
|| daśaka pāṃcavā samāpta ||
