Lord Venkateswara

દયા શતકમ્

(Daya Satakam in Gujarati)

Vedanta Desika

Also known as Daya Shatakam · daya shatakam vedanta desika · venkateswara daya satakam

Vedanta Desika's hundred verses on compassion itself — not on Venkateswara directly, but on his daya, treated throughout as a person and addressed as one. The opening takes refuge in the hill of Tirumala, saying that the mercy of Srinivasa has run down it like a river of sugarcane juice until the whole mountain has turned to sugar. The second plunges into that mercy as an ocean fed by a lineage of teachers; the third salutes those wholly devoted to the compassion of Lakshmi's dwelling-place. The closing verse lets the roar of the Vrishadri waterfall stand for the surge of the divine couple's mercy toward the helpless. Central to the Srivaishnava tradition of prapatti.

॥ શ્રી દયા શતકમ્ ॥
॥ મંગલાચરણમ્ ॥
પ્રપદ્યે તં ગિરિં પ્રાયઃ શ્રીનિવાસાનુકમ્પયા ।
ઇક્ષુસારસ્રવન્ત્યેવ યન્મૂર્ત્યા શર્કરાયિતમ્ ॥ ૧ ॥
વિગાહે તીર્થબહુલાં શીતલાં ગુરુસન્તતિમ્ ।
શ્રીનિવાસદયામ્ભોધિપરીવાહપરમ્પરામ્ ॥ ૨ ॥
કૃતિનઃ કમલાવાસકારુણ્યૈકાન્તિનો ભજે ।
ધત્તે યત્સૂક્તિરૂપેણ ત્રિવેદી સર્વયોગ્યતામ્ ॥ ૩ ॥
પરાશરમુખાન્વન્દે ભગીરથનયે સ્થિતાન્ ।
કમલાકાન્તકારુણ્યગઙ્ગાપ્લાવિતમદ્વિધાન્ ॥ ૪ ॥
અશેષવિઘ્નશમનમનીકેશ્વરમાશ્રયે ।
શ્રીમતઃ કરુણામ્ભોધૌ શિક્ષાસ્રોત ઇવોત્થિતમ્ ॥ ૫ ॥
સમસ્તજનનીં વન્દે ચૈતન્યસ્તન્યદાયિનીમ્ ।
શ્રેયસીં શ્રીનિવાસસ્ય કરુણામિવ રૂપિણીમ્ ॥ ૬ ॥
વન્દે વૃષગિરીશસ્ય મહિષીં વિશ્વધારિણીમ્ ।
તત્કૃપાપ્રતિઘાતાનાં ક્ષમયા વારણં યયા ॥ ૭ ॥
નિશામયતુ માં નીલા યદ્ભોગપટલૈર્ધ્રુવમ્ ।
ભાવિતં શ્રીનિવાસસ્ય ભક્તદોષેષ્વદર્શનમ્ ॥ ૮ ॥
કમપ્યનવધિં વન્દે કરુણાવરુણાલયમ્ ।
વૃષશૈલતટસ્થાનાં સ્વયં વ્યક્તિમુપાગતમ્ ॥ ૯ ॥
અકિઞ્ચનનિધિં સૂતિમપવર્ગત્રિવર્ગયોઃ ।
અઞ્જનાદ્રીશ્વરદયામભિષ્ટૌમિ નિરઞ્જનામ્ ॥ ૧૦ ॥
અનુચરશક્ત્યાદિગુણામગ્રેસરબોધવિરચિતાલોકામ્ ।
સ્વાધીનવૃષગિરીશાં સ્વયં પ્રભૂતાં પ્રમાણયામિ દયામ્ ॥ ૧૧ ॥
અપિ નિખિલલોકસુચરિતમુષ્ટિન્ધયદુરિતમૂર્છનાજુષ્ટમ્ ।
સઞ્જીવયતુ દયે મામઞ્જનગિરિનાથરઞ્જની ભવતી ॥ ૧૨ ॥
ભગવતિ દયે ભવત્યાં વૃષગિરિનાથે સમાપ્લુતે તુઙ્ગે ।
અપ્રતિઘમજ્જનાનાં હસ્તાલમ્બો મદાગસાં મૃગ્યઃ ॥ ૧૩ ॥
કૃપણજનકલ્પલતિકાં કૃતાપરાધસ્ય નિષ્ક્રિયામાદ્યામ્ ।
વૃષગિરિનાથદયે ત્વાં વિદન્તિ સંસારતારિણીં વિબુધાઃ ॥ ૧૪ ॥
વૃષગિરિગૃહમેધિગુણા બોધબલૈશ્વર્યવીર્યશક્તિમુખાઃ ।
દોષા ભવેયુરેતે યદિ નામ દયે ત્વયા વિનાભૂતાઃ ॥ ૧૫ ॥
આસૃષ્ટિ સન્તતાનામપરાધાનાં નિરોધિનીં જગતઃ ।
પદ્માસહાયકરુણે પ્રતિસઞ્ચરકેલિમાચરસિ ॥ ૧૬ ॥
અચિદવિશિષ્ટાન્પ્રલયે જન્તૂનવલોક્ય જાતનિર્વેદા ।
કરણકલેબરયોગં વિતરસિ વૃષશૈલનાથકરુણે ત્વમ્ ॥ ૧૭ ॥
અનુગુણદશાર્પિતેન શ્રીધરકરુણે સમાહિતસ્નેહા ।
શમયસિ તમઃ પ્રજાનાં શાસ્ત્રમયેન સ્થિરપ્રદીપેન ॥ ૧૮ ॥
રુઢા વૃષાચલપતેઃ પાદે મુખકાન્તિપત્રલચ્છાયા ।
કરુણે સુખયસિ વિનતાઙ્કટાક્ષવિટપૈઃ કરાપચેયફલૈઃ ॥ ૧૯ ॥
નયને વૃષાચલેન્દોસ્તારામૈત્રીં દધાનયા કરુણે ।
દૃષ્ટસ્ત્વયૈવ જનિમાનપવર્ગમકૃષ્ટપચ્યમનુભવતિ ॥ ૨૦ ॥
સમયોપનતૈસ્તવ પ્રવાહૈરનુકમ્પે કૃતસમ્પ્લવા ધરિત્રી ।
શરણાગતસસ્યમાલિનીયં વૃષશૈલેશકૃષીવલં ધિનોતિ ॥ ૨૧ ॥
કલશોદધિસમ્પદો ભવત્યાઃ કરુણે સન્મતિમન્થસંસ્કૃતાયાઃ ।
અમૃતાંશમવૈમિ દિવ્યદેહં મૃતસઞ્જીવનમઞ્જનાચલેન્દોઃ ॥ ૨૨ ॥
જલધેરિવ શીતતા દયે ત્વં વૃષશૈલાધિપતેસ્સ્વભાવભૂતા ।
પ્રલયારભટીંનટીં તદીક્ષાં પ્રસભં ગ્રાહયસિ પ્રસક્તિલાસ્યમ્ ॥ ૨૩ ॥
પ્રણતપ્રતિકૂલમૂલઘાતી પ્રતિઘઃ કોઽપિ વૃષાચલેશ્વરસ્ય ।
કલમે યવસાપચાયનીત્યા કરુણે કિઙ્કરતાં તવોપયાતિ ॥ ૨૪ ॥
અબહિષ્કૃતનિગ્રહાન્વિદન્તઃ કમલાકાન્તગુણાન્સ્વતન્ત્રતાદીન્ ।
અવિકલ્પમનુગ્રહં દુહાનાં ભવતીમેવ દયે ભજન્તિ સન્તઃ ॥ ૨૫ ॥
કરુણે દુરિતેષુ મામકેષુ પ્રતિકારાન્તરદુર્જયેષુ ખિન્નઃ ।
કવચાયિતયા ત્વયૈવ શાર્ઙ્ગી વિજયસ્થાનમુપાશ્રિતો વૃષાદ્રિમ્ ॥ ૨૮ ॥
મયિ તિષ્ઠતિ દુષ્કૃતાં પ્રધાને મિતદોષાનિતરાન્વિચિન્વતી ત્વમ્ ।
અપરાધગણૈરપૂર્ણકુક્ષિઃ કમલાકાન્તદયે કથં ભવિત્રી ॥ ૨૯ ॥
અહમસ્મ્યપરાધચક્રવર્તી કરુણે ત્વં ચ ગુણેષુ સાર્વભૌમી ।
વિદુષી સ્થિતિમીદૃશીં સ્વયં માં વૃષશૈલેશ્વરપાદસાત્કુરુ ત્વમ્ ॥ ૩૦ ॥
અશિથિલકરણેઽસ્મિન્નક્ષતશ્વાસવૃત્તૌ
વપુષિ ગમનયોગ્યે વાસમાસાદયેયમ્ ।
વૃષગિરિકટકેષુ વ્યઞ્જયત્સુ પ્રતીતૈ-
ર્મધુમથનદયે ત્વાં વારિધારાવિશેષૈઃ ॥ ૩૧ ॥
અવિદિતનિજયોગક્ષેમમાત્માનભિજ્ઞં
ગુણલવરહિતં માં ગોપ્તુકામા દયે ત્વમ્ ।
પરવતિ ચતુરૈસ્તે વિભ્રમૈઃ શ્રીનિવાસે
બહુમતિમનપાયાં વિન્દસિ શ્રીધરણ્યોઃ ॥ ૩૨ ॥
ફલવિતરણદક્ષં પક્ષપાતાનભિજ્ઞં
પ્રગુણમનુવિધેયં પ્રાપ્ય પદ્માસહાયમ્ ।
મહતિ ગુણસમાજે માનપૂર્વં દયે ત્વં
પ્રતિવદસિ યથાર્હં પાપ્મનાં મામકાનામ્ ॥ ૩૩ ॥
અનુભવિતુમઘૌઘં નાલમાગામિકાલઃ
પ્રશમયિતુમશેષં નિષ્ક્રિયાભિર્ન શક્યમ્ ।
સ્વયમિતિ હિ દયે ત્વં સ્વીકૃતશ્રીનિવાસા
શિથિલિતભવભીતિશ્શ્રેયસે જાયસે નઃ ॥ ૩૪ ॥
અવતરણવિશેષૈરાત્મલીલાપદેશૈ-
રવમતિમનુકમ્પે મન્દચિત્તેષુ વિન્દન્ ।
વૃષભશિખરિનાથસ્ત્વન્નિદેશેન નૂનં
ભજતિ ચરણભાજાં ભાવિનો જન્મભેદાન્ ॥ ૩૫ ॥
પરહિતમનુકમ્પે ભાવયન્ત્યાં ભવત્યાં
સ્થિરમનુપધિ હાર્દં શ્રીનિવાસો દધાનઃ ।
લલિતરુચિષુ લક્ષ્મીભૂમિનીલાસુ નૂનં
પ્રથયતિ બહુમાનં ત્વત્પ્રતિચ્છન્દબુદ્ધ્યા ॥ ૩૬ ॥
વૃષગિરિસવિધેષુ વ્યાજતો વાસભાજાં
દુરિતકલુષિતાનાં દૂયમાના દયે ત્વમ્ ।
કરણવિલયકાલે કાન્દિશીકસ્મૃતીનાં
સ્મરયસિ બહુલીલં માધવં સાવધાના ॥ ૩૭ ॥
દિશિ દિશિ ગતિવિદ્ભિર્દેશિકૈર્નીયમાના
સ્થિરતરમનુકમ્પે સ્ત્યાનલગ્ના ગુણૈસ્ત્વમ્ ।
પરિગતવૃષશૈલં પારમારોપયન્તી
ભવજલધિગતાનાં પોતપાત્રી ભવિત્રી ॥ ૩૮ ॥
પરિમિતફલસઙ્ગાત્પ્રાણિનઃ કિમ્પચાના
નિગમવિપણિમધ્યે નિત્યમુક્તાનુષક્તમ્ ।
પ્રસદનમનુકમ્પે પ્રાપ્તવત્યાં ભવત્યાં
વૃષગિરિહરિનીલં વ્યઞ્જિતં નિર્વિશન્તિ ॥ ૩૯ ॥
ત્વયિ બહુમતિહીનઃ શ્રીનિવાસાનુકમ્પે
જગતિ ગતિમિહાન્યાં દેવિ સમ્મન્યતે યઃ ।
સ ખલુ વિબુધસિન્ધૌ સન્નિકર્ષે વહન્ત્યાં
શમયતિ મૃગતૃષ્ણાવીચિકાભિઃ પિપાસામ્ ॥ ૪૦ ॥
નાભીપદ્મસ્ફુરણસુભગા નવ્યનીલોત્પલાભા
ક્રીડાશૈલં કમપિ કરુણે વૃણ્વતી વેઙ્કટાખ્યમ્ ।
શીતા નિત્યં પ્રસદનવતી શ્રદ્ધધાનાવગાહ્યા
દિવ્યા કાચિજ્જયતિ મહતી દીર્ઘિકા તાવકીના ॥ ૪૩ ॥
યસ્મિન્દૃષ્ટે તદિતરસુખૈર્ગમ્યતે ગોષ્પદત્વં
સત્યં જ્ઞાનં ત્રિભિરવધિભિર્મુક્તમાનન્દસિન્ધુમ્ ।
ત્વત્સ્વીકારાત્તમિહ કૃતિનસ્સૂરિબૃન્દાનુભાવ્યં
નિત્યાપૂર્વં નિધિમિવ દયે નિર્વિશન્ત્યઞ્જનાદ્રૌ ॥ ૪૪ ॥
સારં લબ્ધ્વા કમપિ મહતઃ શ્રીનિવાસામ્બુરાશેઃ
કાલે કાલે ઘનરસવતી કાલિકેવાનુકમ્પે ।
વ્યક્તોન્મેષા મૃગપતિગિરૌ વિશ્વમાપ્યાયયન્તી
શીલોપજ્ઞં ક્ષરતિ ભવતી શીતલં સદ્ગુણૌઘમ્ ॥ ૪૫ ॥
ભીમે નિત્યં ભવજલનિધૌ મજ્જતાં માનવાના-
માલમ્બાર્થં વૃષગિરિપતિસ્ત્વન્નિદેશાત્પ્રયુઙ્ક્તે ।
પ્રજ્ઞાસારં પ્રકૃતિમહતા મૂલભાગેન જુષ્ટં
શાખાભેદૈસ્સુભગમનઘં શાશ્વતં શાસ્ત્રપાણિમ્ ॥ ૪૬ ॥
દૈવાત્પ્રાપ્તે વૃષગિરિતટં દેહિનિ ત્વન્નિદાના-
ત્સ્વામિન્પાહીત્યવશવચને વિન્દતિ સ્વાપમન્ત્યમ્ ।
દેવઃ શ્રીમાન્ દિશતિ કરુણે દૃષ્ટિમિચ્છંસ્ત્વદીયા-
મુદ્ઘાતેન શ્રુતિપરિષદામુત્તરેણાભિમુખ્યમ્ ॥ ૪૮ ॥
શ્રેયસ્સૂતિં સકૃદપિ દયે સમ્મતાં યસ્સખીં તે
શીતોદારામલભત જનઃ શ્રીનિવાસસ્ય દૃષ્ટિમ્ ।
દેવાદીનામયમનૃણતાં દેહવત્ત્વેઽપિ વિન્દ-
ન્બન્ધાન્મુક્તો બલિભિરનઘૈઃ પૂર્યતે તત્પ્રયુક્તૈઃ ॥ ૫૯ ॥
મૃદુહૃદયે દયે મૃદિતકામહિતે મહિતે
ધૃતવિબુધે બુધેષુ વિતતાત્મધુરે મધુરે ।
વૃષગિરિસાર્વભૌમદયિતે મયિ તે મહતીં
ભવુકનિધે નિધેહિ ભવમૂલહરાં લહરીમ્ ॥ ૬૦ ॥
વેદાન્તદેશિકપદે વિનિવેશ્ય બાલં
દેવો દયાશતકમેતદવાદયન્મામ્ ।
વૈહારિકેણ વિધિના સમયે ગૃહીતં
વીણાવિશેષમિવ વેઙ્કટશૈલનાથઃ ॥ ૧૦૪ ॥
અનવધિમધિકૃત્ય શ્રીનિવાસાનુકમ્પા-
મવિતથવિષયત્વાદ્વિશ્વમવ્રીલયન્તી ।
વિવિધકુશલનીવી વેઙ્કટેશપ્રસૂતા
સ્તુતિરિયમનવદ્યા શોભતે સત્વભાજામ્ ॥ ૧૦૫ ॥
શતકમિદમુદારં સમ્યગભ્યસ્યમાનાન્
વૃષગિરિમધિરુહ્ય વ્યક્તમાલોકયન્તી ।
અનિતરશરણાનામાધિરાજ્યેઽભિષિઞ્ચે-
ચ્છમિતવિમતપક્ષા શાર્ઙ્ગધન્વાનુકમ્પા ॥ ૧૦૬ ॥
વિશ્વાનુગ્રહમાતરં વ્યતિષજત્સ્વર્ગાપવર્ગાં સુધા-
સધ્રીચીમિવ વેઙ્કટેશ્વરકવિર્ભક્ત્યા દયામસ્તુત ।
પદ્માનામિહ યદ્વિધેયભગવત્સઙ્કલ્પકલ્પદ્રુમા-
જ્જઞ્ઝામારુતધૂતચૂતનયતસ્સામ્પાતિકોઽયં ક્રમઃ ॥ ૧૦૭ ॥
કામં સન્તુ મિથઃ કરમ્બિતગુણાવદ્યાનિ પદ્યાનિ નઃ
કસ્યાસ્મિન્ શતકે સદમ્બુકતકે દોષશ્રુતિં ક્ષામ્યતિ ।
નિષ્પ્રત્યૂહવૃષાદ્રિનિર્ઝરઝરત્કારચ્છલેનોચ્ચલ-
દ્દીનાલમ્બનદિવ્યદમ્પતિદયાકલ્લોલકોલાહલઃ ॥ ૧૦૮ ॥
॥ ઇતિ શ્રી વેદાન્તદેશિક વિરચિતં દયાશતકં સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Explore More