Goddess Devi

devī catuḥṣaṣṭyupacārapūjā stotram

(Devi Chatushasti Upachara Puja Stotram in English (IAST))

Adi Shankaracharya

Also known as devi chatushasti upachara puja stotra · usasi magadhamangalagayanai

The sixty-four services of the worship set out at length and given in the colophon to Shankara, seventy-three verses in all — where the Lalita text of the same sixty-four in this corpus compresses them into twenty-odd. It begins before the worship does, with the waking: at dawn, to the auspicious songs of the Magadha bards, wake, wake, wake, and make this world happy with glances wet with pity. The offerings are then given one at a time and in full detail. The betel alone takes a verse, with camphor and clove, takkola powder, sweet areca, white catechu and smooth nutmeg wrapped in betel leaves pale as a ketaka petal. A prayer for pardon closes it.

#of 73
|| atha devī catuḥṣaṣṭyupacārapūjā stotram ||
uṣasi māgadhamaṅgalagāyanai-
rjhaṭiti jāgṛhi jāgṛhi jāgṛhi |
atikṛpārdrakaṭākṣanirīkṣaṇai-
rjagadidaṃ jagadamba sukhīkuru || 1 ||
kanakamayavitardiśobhamānaṃ
diśi diśi pūrṇasuvarṇakumbhayuktam |
maṇimayamaṇṭapamadhyamehi māta-
rmayi kṛpayāśu samarcanaṃ grahītum || 2 ||
kanakakalaśaśobhamānaśīrṣaṃ
jaladharalambi samullasatpatākam |
bhagavati tava saṃnivāsaheto-
rmaṇimayamandirametadarpayāmi || 3 ||
tapanīyamayī sutūlikā
kamanīyā mṛdulottaracchadā |
navaratnavibhūṣitā mayā
śibikeyaṃ jagadamba te'rpitā || 4 ||
kanakamayavitardisthāpite tūlikāḍhye
vividhakusumakīrṇe koṭibālārkavarṇe |
bhagavati ramaṇīye ratnasiṃhāsane'smi-
nnupaviśa padayugmaṃ hemapīṭhe nidhāya || 5 ||
maṇimauktikanirmitaṃ mahāntaṃ
kanakastambhacatuṣṭayena yuktam |
kamanīyatamaṃ bhavāni tubhyaṃ
navamullocamahaṃ samarpayāmi || 6 ||
dūrvayā sarasijānvitaviṣṇu-
krāntayā ca sahitaṃ kusumāḍhyam |
padmayugmasadṛśe padayugme
pādyametadurarīkuru mātaḥ || 7 ||
gandhapuṣpayavasarṣapadūrvā-
samyutaṃ tilakuśākṣatamiśram |
hemapātranihitaṃ saha ratnai-
rarghyametadurarīkuru mātaḥ || 8 ||
jalajadyutinā kareṇa jātī-
phalatakkolalavaṅgagandhayuktaiḥ |
amṛtairamṛtairivātiśītai-
rbhagavatyācamanaṃ vidhīyatām || 9 ||
nihitaṃ kanakasya sampuṭe
pihitaṃ ratnapidhānakena yat |
tadidaṃ jagadamba te'rpitaṃ
madhuparkaṃ janani pragṛhyatām || 10 ||
etaccampakatailamamba vividhaiḥ puṣpairmuhurvāsitaṃ
nyastaṃ ratnamaye suvarṇacaṣake bhṛṅgairbhramadbhirvṛtam |
sānandaṃ surasundarībhirabhito hastairdhṛtaṃ te mayā
keśeṣu bhramarabhrameṣu sakaleṣvaṅgeṣu cālipyate || 11 ||
mātaḥ kuṅkumapaṅkanirmitamidaṃ dehe tavodvartanaṃ
bhaktyāhaṃ kalayāmi hemarajasā saṃmiśritaṃ kesaraiḥ |
keśānāmalakairviśodhya viśadānkastūrikodañcitaiḥ
snānaṃ te navaratnakumbhasahitaiḥ saṃvāsitoṣṇodakaiḥ || 12 ||
dadhidugdhaghṛtaiḥ samākṣikaiḥ
sitayā śarkarayā samanvitaiḥ |
snapayāmi tavāhamādarā-
jjanani tvāṃ punaruṣṇavāribhiḥ || 13 ||
elośīrasuvāsitaiḥ sakusumairgaṅgāditīrthodakai-
rmāṇikyāmalamauktikāmṛtarasaiḥ svacchaiḥ suvarṇodakaiḥ |
mantrānvaidikatāntrikānparipaṭhansānandamatyādarā-
tsnānaṃ te parikalpayāmi janani snehāttvamaṅgīkuru || 14 ||
bālārkadyuti dāḍimīyakusumapraspardhi sarvottamaṃ
mātastvaṃ paridhehi divyavasanaṃ bhaktyā mayā kalpitam |
muktābhirgrathitaṃ sukañcukamidaṃ svīkṛtya pītaprabhaṃ
taptasvarṇasamānavarṇamatulaṃ prāvarṇamaṅgīkuru || 15 ||
navaratnamaye mayārpite
kamanīye tapanīyapāduke |
savilāsamidaṃ padadvayaṃ
kṛpayā devi tayornidhīyatām || 16 ||
bahubhiragarudhūpaiḥ sādaraṃ dhūpayitvā
bhagavati tava keśāṅkaṅkatairmārjayitvā |
surabhibhiraravindaiścampakaiścārcayitvā
jhaṭiti kanakasūtrairjūṭayanveṣṭayāmi || 17 ||
sauvīrāñjanamidamamba cakṣuṣoste
vinyastaṃ kanakaśalākayā mayā yat |
tannyūnaṃ malinamapi tvadakṣisaṅgāt
brahmendrādyabhilaṣaṇīyatāmiyāya || 18 ||
mañjīre padayornidhāya rucirāṃ vinyasya kāñcīṃ kaṭau
muktāhāramurojayoranupamāṃ nakṣatramālāṃ gale |
keyūrāṇi bhujeṣu ratnavalayaśreṇīṃ kareṣu kramā-
ttāṭaṅke tava karṇayorvinidadhe śīrṣe ca cūḍāmaṇim || 19 ||
dhammille tava devi hemakusumānyādhāya phālasthale
muktārājivirājamānatilakaṃ nāsāpuṭe mauktikam |
mātarmauktikajālikāṃ ca kucayoḥ sarvāṅgulīṣūrmikāḥ
kaṭyāṃ kāñcanakiṅkiṇīrvinidadhe ratnāvataṃsaṃ śrutau || 20 ||
mātaḥ phālatale tavātivimale kāśmīrakastūrikā-
karpūrāgarubhiḥ karomi tilakaṃ dehe'ṅgarāgaṃ tataḥ |
vakṣojādiṣu yakṣakardamarasaṃ siktvā ca puṣpadravaṃ
pādau candanalepanādibhirahaṃ sampūjayāmi kramāt || 21 ||
ratnākṣataistvāṃ paripūjayāmi
muktāphalairvā rucirairaviddhaiḥ |
akhaṇḍitairdevi yavādibhirvā
kāśmīrapaṅkāṅkitataṇḍulairvā || 22 ||
janani campakatailamidaṃ puro
mṛgamadopayutaṃ paṭavāsakam |
surabhigandhamidaṃ ca catuḥsamaṃ
sapadi sarvamidaṃ parigṛhyatām || 23 ||
sīmante te bhagavati mayā sādaraṃ nyastameta-
tsindūraṃ me hṛdayakamale harṣavarṣaṃ tanoti |
bālādityadyutiriva sadā lohitā yasya kāntī-
rantardhvāntaṃ harati sakalaṃ cetasā cintayaiva || 24 ||
mandārakundakaravīralavaṅgapuṣpai-
stvāṃ devi santatamahaṃ paripūjayāmi |
jātījapāvakulacampakaketakādi-
nānāvidhāni kusumāni ca te'rpayāmi || 25 ||
mālatīvakulahemapuṣpikā-
kāñcanārakaravīrakaitakaiḥ |
karṇikāragirikarṇikādibhiḥ
pūjayāmi jagadamba te vapuḥ || 26 ||
pārijātaśatapatrapāṭalai-
rmallikāvakulacampakādibhiḥ |
ambujaiḥ sukusumaiśca sādaraṃ
pūjayāmi jagadamba te vapuḥ || 27 ||
lākṣāsaṃmilitaiḥ sitābhrasahitaiḥ śrīvāsasaṃmiśritaiḥ
karpūrākalitaiḥ śirairmadhuyutairgosarpiṣā loḍitaiḥ |
śrīkhaṇḍāgarugugguluprabhṛtibhirnānāvidhairvastubhi-
rdhūpaṃ te parikalpayāmi janani snehāttvamaṅgīkuru || 28 ||
ratnālaṅkṛtahemapātranihitairgosarpiṣā loḍitai-
rdīpairdīrghatarāndhakārabhidurairbālārkakoṭiprabhaiḥ |
ātāmrajvaladujjvalapravilasadratnapradīpaistathā
mātastvāmahamādarādanudinaṃ nīrājayāmyuccakaiḥ || 29 ||
mātastvāṃ dadhidugdhapāyasamahāśālyannasantānikāḥ
sūpāpūpasitāghṛtaiḥ savaṭakaiḥ sakṣaudrarambhāphalaiḥ |
elājīrakahiṅgunāgaraniśākustumbharīsaṃskṛtaiḥ
śākaiḥ sākamahaṃ sudhādhikarasaiḥ santarpayāmyarcayan || 30 ||
sāpūpasūpadadhidugdhasitāghṛtāni
susvādubhaktaparamānnapuraḥsarāṇi |
śākollasanmaricijīrakabāhlikāni
bhakṣyāṇi bhuṅkṣva jagadamba mayārpitāni || 31 ||
kṣīrametadidamuttamottamaṃ
prājyamājyamidamujjvalaṃ madhu |
mātaretadamṛtopamaṃ payaḥ
sambhrameṇa paripīyatāṃ muhuḥ || 32 ||
uṣṇodakaiḥ pāṇiyugaṃ mukhaṃ ca
prakṣālya mātaḥ kaladhautapātre |
karpūramiśreṇa sakuṅkumena
hastau samudvartaya candanena || 33 ||
atiśītamuśīravāsitaṃ
tapanīye kalaśe niveśitam |
paṭapūtamidaṃ jitāmṛtaṃ
śuci gaṅgājalamamba pīyatām || 34 ||
jambvāmrarambhāphalasamyutāni
drākṣāphalakṣaudrasamanvitāni |
sanārikelāni sadāḍimāni
phalāni te devi samarpayāmi || 35 ||
kūśmāṇḍakośātakisamyutāni
jambīranāraṅgasamanvitāni |
sabījapūrāṇi sabādarāṇi
phalāni te devi samarpayāmi || 36 ||
karpūreṇa yutairlavaṅgasahitaistakkolacūrṇānvitaiḥ
susvādukramukaiḥ sagaurakhadiraiḥ susnigdhajātīphalaiḥ |
mātaḥ kaitakapatrapāṇḍurucibhistāmbūlavallīdalaiḥ
sānandaṃ mukhamaṇḍanārthamatulaṃ tāmbūlamaṅgīkuru || 37 ||
elālavaṅgādisamanvitāni
takkolakarpūravimiśritāni |
tāmbūlavallīdalasamyutāni
pūgāni te devi samarpayāmi || 38 ||
tāmbūlanirjitasutaptasuvarṇavarṇaṃ
svarṇāktapūgaphalamauktikacūrṇayuktam |
sauvarṇapātranihitaṃ khadirena sārdhaṃ
tāmbūlamamba vadanāmburuhe gṛhāṇa || 39 ||
mahati kanakapātre sthāpayitvā viśālān
ḍamarusadṛśarūpānbaddhagodhūmadīpān |
bahughṛtamatha teṣu nyasya dīpānprakṛṣṭā-
nbhuvanajanani kurve nityamārārtikaṃ te || 40 ||
savinayamatha datvā jānuyugmaṃ dharaṇyāṃ
sapadi śirasi dhṛtvā pātramārārtikasya |
mukhakamalasamīpe te'mba sārthaṃ trivāraṃ
bhramayati mayi bhūyātte kṛpārdraḥ kaṭākṣaḥ || 41 ||
atha bahumaṇimiśrairmauktikaistvāṃ vikīrya
tribhuvanakamanīyaiḥ pūjayitvā ca vastraiḥ |
militavividhamuktāṃ divyamāṇikyayuktāṃ
janani kanakavṛṣṭiṃ dakṣiṇāṃ te'rpayāmi || 42 ||
mātaḥ kāñcanadaṇḍamaṇḍitamidaṃ pūrṇendubimbaprabhaṃ
nānāratnaviśobhihemakalaśaṃ lokatrayāhlādakam |
bhāsvanmauktikajālikāparivṛtaṃ prītyātmahaste dhṛtaṃ
chatraṃ te parikalpayāmi śirasi tvaṣṭrā svayaṃ nirmitam || 43 ||
śaradindumarīcigauravarṇai-
rmaṇimuktāvilasatsuvarṇadaṇḍaiḥ |
jagadamba vicitracāmaraistvā-
mahamānandabhareṇa vījayāmi || 44 ||
mārtāṇḍamaṇḍalanibho jagadamba yo'yaṃ
bhaktyā mayā maṇimayo mukuro'rpitaste |
pūrṇendubimbaruciraṃ vadanaṃ svakīya-
masminvilokaya vilolavilocane tvam || 45 ||
indrādayo natinatairmakuṭapradīpai-
rnīrājayanti satataṃ tava pādapīṭham |
tasmādahaṃ tava samastaśarīrameta-
nnīrājayāmi jagadamba sahasradīpaiḥ || 46 ||
priyagatiratituṅgo ratnapalyāṇayuktaḥ
kanakamayavibhūṣaḥ snigdhagambhīraghoṣaḥ |
bhagavati kalito'yaṃ vāhanārthaṃ mayā te
turagaśatasameto vāyuvegasturaṅgaḥ || 47 ||
madhukaravṛtakumbhanyastasindūrareṇuḥ
kanakakalitaghaṇṭākiṅkaṇīśobhikaṇṭhaḥ |
śravaṇayugalacañcaccāmaro meghatulyo
janani tava mude syānmattamātaṅga eṣaḥ || 48 ||
drutataraturagairvirājamānaṃ
maṇimayacakracatuṣṭayena yuktam |
kanakamayamamuṃ vitānavantaṃ
bhagavati te hi rathaṃ samarpayāmi || 49 ||
hayagajarathapattiśobhamānaṃ
diśi diśi dundubhimeghanādayuktam |
atibahu caturaṅgasainyameta-
dbhagavati bhaktibhareṇa te'rpayāmi || 50 ||
parighīkṛtasaptasāgaraṃ
bahusampatsahitaṃ mayāmba te vipulam |
prabalaṃ dharaṇītalābhidhaṃ
dṛḍhadurgaṃ nikhilaṃ samarpayāmi || 51 ||
śatapatrayutaiḥ svabhāvaśītai-
ratisaurabhyayutaiḥ parāgapītaiḥ |
bhramarīmukharīkṛtairanantai-
rvyajanaistvāṃ jagadamba vījayāmi || 52 ||
bhramaralulitalolakuntalālī-
vigalitamālyavikīrṇaraṅgabhūmiḥ |
iyamatirucirā naṭī naṭantī
tava hṛdaye mudamātanotu mātaḥ || 53 ||
mukhanayanavilāsalolaveṇī-
vilasitanirjitalolabhṛṅgamālāḥ |
yuvajanasukhakāricārulīlā
bhagavati te purato naṭanti bālāḥ || 54 ||
bhramadalikulatulyāloladhammillabhārāḥ
smitamukhakamalodyaddivyalāvaṇyapūrāḥ |
anupamitasuveṣā vārayoṣā naṭanti
parabhṛtakalakaṇṭhyo devi dainyaṃ dhunotu || 55 ||
ḍamaruḍiṇḍimajarjharajhallarī-
mṛduravadragaḍaddragaḍādayaḥ |
jhaṭiti jhāṅkṛtajhāṅkṛtajhāṅkṛtai-
rbahudayaṃ hṛdayaṃ sukhayantu te || 56 ||
vipañcīṣu saptasvarānvādayantya-
stava dvāri gāyanti gandharvakanyāḥ |
kṣaṇaṃ sāvadhānena cittena mātaḥ
samākarṇaya tvaṃ mayā prārthitāsi || 57 ||
abhinayakamanīyairnartanairnartakīnāṃ
kṣaṇamapi ramayitvā ceta etattvadīyam |
svayamahamaticitrairnṛttavāditragītai-
rbhagavati bhavadīyaṃ mānasaṃ rañjayāmi || 58 ||
tava devi guṇānuvarṇane
caturā no caturānanādayaḥ |
tadihaikamukheṣu jantuṣu
stavanaṃ kastava kartumīśvaraḥ || 59 ||
pade pade yatparipūjakebhyaḥ
sadyo'śvamedhādiphalaṃ dadāti |
tatsarvapāpakṣaya hetubhūtaṃ
pradakṣiṇaṃ te paritaḥ karomi || 60 ||
raktotpalāraktalatāprabhābhyāṃ
dhvajordhvarekhākuliśāṅkitābhyām |
aśeṣabṛndārakavanditābhyāṃ
namo bhavānīpadapaṅkajābhyām || 61 ||
caraṇanalinayugmaṃ paṅkajaiḥ pūjayitvā
kanakakamalamālāṃ kaṇṭhadeśe'rpayitvā |
śirasi vinihito'yaṃ ratnapuṣpāñjaliste
hṛdayakamalamadhye devi harṣaṃ tanotu || 62 ||
atha maṇimayamañcakābhirāme
kanakamayavitānarājamāne |
prasaradagarudhūpadhūpite'smi-
nbhagavati bhavane'stu te nivāsaḥ || 63 ||
etasminmaṇikhacite suvarṇapīṭhe
trailokyābhayavaradau nidhāya hastau |
vistīrṇe mṛdulatarottaracchade'smi-
nparyaṅke kanakamaye niṣīda mātaḥ || 64 ||
tava devi sarojacihnayoḥ
padayornirjitapadmarāgayoḥ |
atiraktatarairalaktakaiḥ
punaruktāṃ racayāmi raktatām || 65 ||
atha mātaruśīravāsitaṃ
nijatāmbūlarasena rañjitam |
tapanīyamaye hi paṭṭake
mukhagaṇḍūṣajalaṃ vidhīyatām || 66 ||
kṣaṇamatha jagadamba mañcake'smi-
nmṛdutalatūlikayā virājamāne |
atirahasi mudā śivena sārdhaṃ
sukhaśayanaṃ kuru tatra māṃ smarantī || 67 ||
muktākundendugaurāṃ maṇimayamakuṭāṃ ratnatāṭaṅkayuktā-
makṣasrakpuṣpahastāmabhayavarakarāṃ candracūḍāṃ trinetrām |
nānālaṅkārayuktāṃ suramakuṭamaṇidyotitasvarṇapīṭhāṃ
sānandāṃ suprasannāṃ tribhuvanajananīṃ cetasā cintayāmi || 68 ||

|| kṣamā prārthanā aura samarpaṇa (Forgiveness & Surrender) ||

eṣā bhaktyā tava viracitā yā mayā devi pūjā
svīkṛtyaināṃ sapadi sakalānme'parādhān kṣamasva |
nyūnaṃ yattattava karuṇayā pūrṇatāmetu sadyaḥ
sānandaṃ me hṛdayakamale te'stu nityaṃ nivāsaḥ || 69 ||

|| phalaśrutiḥ (Benefits) ||

pūjāmimāṃ yaḥ paṭhati prabhāte
madhyāhnakāle yadi vā pradoṣe |
dharmārthakāmānpuruṣo'bhyupaiti
dehāvasāne śivabhāvameti || 70 ||
pūjāmimāṃ paṭhennityaṃ pūjāṃ kartumanīśvaraḥ |
pūjāphalamavāpnoti vāñchitārthaṃ ca vindati || 71 ||
pratyahaṃ bhaktisamyukto yaḥ pūjanamidaṃ paṭhet |
vāgvādinyāḥ prasādena vatsarātsa kavirbhavet || 72 ||
|| iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau devī catuḥṣaṣṭyupacārapūjā stotram sampūrṇam ||

Explore More