(ৱিষ্ণুপুৰাণান্তৰ্গতা; মুখ্য স্তুতি শ্লোকাঃ 51-74)
ধ্ৰুৱ উৱাচ।
ধ্ৰুৱ উৱাচ।
ভূমিৰাপোঽনলো ৱাযুঃ খং মনো বুদ্ধিৰেৱ চ ।
ভূতাদিৰাদিপ্ৰকৃতিৰ্যস্য ৰূপং নতোঽস্মি তম্ ॥ 51 ॥
ভূতাদিৰাদিপ্ৰকৃতিৰ্যস্য ৰূপং নতোঽস্মি তম্ ॥ 51 ॥
শুদ্ধঃ সূক্ষ্মোঽখিলৱ্যাপী প্ৰধানাত্পৰতঃ পুমান্ ।
যস্য ৰূপং নমস্তস্মৈ পুৰুষায গুণাশিনে ॥ 52 ॥
যস্য ৰূপং নমস্তস্মৈ পুৰুষায গুণাশিনে ॥ 52 ॥
ভূৰাদীনাং সমস্তানাং গন্ধাদীনাং চ শাশ্ৱতঃ ।
বুদ্ধ্যাদীনাং প্ৰধানস্য পুৰুষস্য চ যঃ পৰঃ ॥ 53 ॥
বুদ্ধ্যাদীনাং প্ৰধানস্য পুৰুষস্য চ যঃ পৰঃ ॥ 53 ॥
তং ব্ৰহ্মভূতমাত্মানমশেষজগতঃ পতিম্ ।
প্ৰপদ্যে শৰণং শুদ্ধং ত্ৱদ্ৰূপং পৰমেশ্ৱৰ ॥ 54 ॥
প্ৰপদ্যে শৰণং শুদ্ধং ত্ৱদ্ৰূপং পৰমেশ্ৱৰ ॥ 54 ॥
বৃহত্ত্ৱাদ্বৃংহণত্ৱাচ্চ যদ্ৰূপং ব্ৰহ্মসঞ্জ্ঞিতম্ ।
তস্মৈ নমস্তে সৰ্ৱাত্মন্যোগিচিন্ত্যাৱিকাৰিণে ॥ 55 ॥
তস্মৈ নমস্তে সৰ্ৱাত্মন্যোগিচিন্ত্যাৱিকাৰিণে ॥ 55 ॥
সহস্ৰশীৰ্ষা পুৰুষঃ সহস্ৰাক্ষঃ সহস্ৰপাত্ ।
সৰ্ৱৱ্যাপী ভুৱঃ স্পৰ্শাদত্যতিষ্ঠদ্দশাঙ্গুলম্ ॥ 56 ॥
সৰ্ৱৱ্যাপী ভুৱঃ স্পৰ্শাদত্যতিষ্ঠদ্দশাঙ্গুলম্ ॥ 56 ॥
যদ্ভূতং যচ্চ ৱৈ ভৱ্যং পুৰুষোত্তম তদ্ভৱান্ ।
ত্ৱত্তো ৱিৰাট্ স্ৱৰাট্ সম্ৰাট্ ত্ৱত্তশ্চাপ্যধিপূৰুষঃ ॥ 57 ॥
ত্ৱত্তো ৱিৰাট্ স্ৱৰাট্ সম্ৰাট্ ত্ৱত্তশ্চাপ্যধিপূৰুষঃ ॥ 57 ॥
অত্যৰিচ্যত সোঽধশ্চ তিৰ্যগূৰ্ধ্ৱং চ ৱৈ ভুৱঃ ।
ত্ৱত্তো ৱিশ্ৱমিদং জাতং ত্ৱত্তো ভূতভৱিষ্যতী ॥ 58 ॥
ত্ৱত্তো ৱিশ্ৱমিদং জাতং ত্ৱত্তো ভূতভৱিষ্যতী ॥ 58 ॥
ত্ৱদ্ৰূপধাৰিণশ্চান্তঃ সৰ্ৱভূতমিদং জগত্ ।
ত্ৱত্তো যজ্ঞঃ সৰ্ৱহুতঃ পৃষদাজ্যং পশুৰ্দ্ৱিধা ॥ 59 ॥
ত্ৱত্তো যজ্ঞঃ সৰ্ৱহুতঃ পৃষদাজ্যং পশুৰ্দ্ৱিধা ॥ 59 ॥
ত্ৱত্ত ঋচোঽথ সামানি ত্ৱত্তশ্ছন্দাংসি জজ্ঞিৰে ।
ত্ৱত্তো যজূংষ্যজাযন্ত ত্ৱত্তোঽশ্ৱাশ্চৈকতো দতঃ ॥ 60 ॥
ত্ৱত্তো যজূংষ্যজাযন্ত ত্ৱত্তোঽশ্ৱাশ্চৈকতো দতঃ ॥ 60 ॥
গাৱস্ত্ৱত্তঃ সমুদ্ভূতাস্ত্ৱত্তোঽজা অৱযো মৃগাঃ ।
ত্ৱন্মুখাদ্ব্ৰাহ্মণাস্ত্ৱত্তো বাহোঃ ক্ষত্ৰমজাযত ॥ 61 ॥
ত্ৱন্মুখাদ্ব্ৰাহ্মণাস্ত্ৱত্তো বাহোঃ ক্ষত্ৰমজাযত ॥ 61 ॥
ৱৈশ্যাস্তৱোৰুজাঃ শূদ্ৰাস্তৱ পদ্ভ্যাং সমুদ্গতাঃ ।
অক্ষ্ণোঃ সূৰ্যোঽনিলঃ প্ৰাণাচ্চন্দ্ৰমা মনসস্তৱ ॥ 62 ॥
অক্ষ্ণোঃ সূৰ্যোঽনিলঃ প্ৰাণাচ্চন্দ্ৰমা মনসস্তৱ ॥ 62 ॥
প্ৰাণোঽন্তঃসুষিৰাজ্জাতো মুখাদগ্নিৰজাযত ।
নাভিতো গগনং দ্যৌশ্চ শিৰসঃ সমৱৰ্তত ॥ 63 ॥
নাভিতো গগনং দ্যৌশ্চ শিৰসঃ সমৱৰ্তত ॥ 63 ॥
দিশঃ শ্ৰোত্ৰাত্ক্ষিতিঃ পদ্ভ্যাং ত্ৱত্তঃ সৰ্ৱমভূদিদম্ ॥ 64 ॥
ন্যগ্ৰোধঃ সুমহানল্পে যথা বীজে ৱ্যৱস্থিতঃ ।
সংযমে ৱিশ্ৱমখিলং বীজভূতে তথা ত্ৱযি ॥ 65 ॥
সংযমে ৱিশ্ৱমখিলং বীজভূতে তথা ত্ৱযি ॥ 65 ॥
বীজাদঙ্কুৰসম্ভূতো ন্যগ্ৰোধঃ স সমুচ্ছ্ৰিতঃ ।
ৱিস্তাৰং চ যথা যাতি ত্ৱত্তঃ সৃষ্টৌ তথা জগত্ ॥ 66 ॥
ৱিস্তাৰং চ যথা যাতি ত্ৱত্তঃ সৃষ্টৌ তথা জগত্ ॥ 66 ॥
যথা হি কদলী নান্যা ত্ৱক্পত্ৰাদপি দৃশ্যতে ।
এৱং ৱিশ্ৱস্য নান্যস্ত্ৱং ত্ৱত্স্থাযীশ্ৱৰ দৃশ্যতে ॥ 67 ॥
এৱং ৱিশ্ৱস্য নান্যস্ত্ৱং ত্ৱত্স্থাযীশ্ৱৰ দৃশ্যতে ॥ 67 ॥
হ্লাদিনী সন্ধিনী সংৱিত্ত্ৱয্যেকা সৰ্ৱসংস্থিতৌ ।
হ্লাদতাপকৰী মিশ্ৰা ত্ৱযি নো গুণৱৰ্জিতে ॥ 68 ॥
হ্লাদতাপকৰী মিশ্ৰা ত্ৱযি নো গুণৱৰ্জিতে ॥ 68 ॥
পৃথগ্ভূতৈকভূতায ভূতভূতায তে নমঃ ।
প্ৰভূতভূতভূতায তুভ্যং ভূতাত্মনে নমঃ ॥ 69 ॥
প্ৰভূতভূতভূতায তুভ্যং ভূতাত্মনে নমঃ ॥ 69 ॥
ৱ্যক্তং প্ৰধানপুৰুষৌ ৱিৰাট্ সম্ৰাট্ স্ৱৰাট্ তথা ।
ৱিভাৱ্যতেঽন্তঃকৰণে পুৰুষেষ্ৱক্ষযো ভৱান্ ॥ 70 ॥
ৱিভাৱ্যতেঽন্তঃকৰণে পুৰুষেষ্ৱক্ষযো ভৱান্ ॥ 70 ॥
সৰ্ৱস্মিন্ সৰ্ৱভূতস্ত্ৱং সৰ্ৱঃ সৰ্ৱস্ৱৰূপধৃক্ ।
সৰ্ৱং ত্ৱত্তস্ততশ্চ ত্ৱং নমঃ সৰ্ৱাত্মনেঽস্তু তে ॥ 71 ॥
সৰ্ৱং ত্ৱত্তস্ততশ্চ ত্ৱং নমঃ সৰ্ৱাত্মনেঽস্তু তে ॥ 71 ॥
সৰ্ৱাত্মকোঽসি সৰ্ৱেশ সৰ্ৱভূতস্থিতো যতঃ ।
কথযামি ততঃ কিং তে সৰ্ৱং ৱেত্সি হৃদি স্থিতম্ ॥ 72 ॥
কথযামি ততঃ কিং তে সৰ্ৱং ৱেত্সি হৃদি স্থিতম্ ॥ 72 ॥
সৰ্ৱাত্মন্সৰ্ৱভূতেশ সৰ্ৱসত্ত্ৱসমুদ্ভৱ ।
সৰ্ৱভূতো ভৱান্ৱেত্তি সৰ্ৱসত্ত্ৱমনোৰথম্ ॥ 73 ॥
সৰ্ৱভূতো ভৱান্ৱেত্তি সৰ্ৱসত্ত্ৱমনোৰথম্ ॥ 73 ॥
যো মে মনোৰথো নাথ সফলঃ স ত্ৱযা কৃতঃ ।
তপশ্চ তপ্তং সফলং যদ্দৃষ্টোঽসি জগত্পতে ॥ 74 ॥
তপশ্চ তপ্তং সফলং যদ্দৃষ্টোঽসি জগত্পতে ॥ 74 ॥