॥ ૐ શ્રી પરમાત્મને નમઃ ॥
॥ અથ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતા ॥
। અથ ષોડશોશોઽધ્યાયઃ – અધ્યાય સોળાવા । ।
। દૈવાસુરસંપત્તિવિભાગયોગઃ ।
માવળવીત વિશ્વાભાસુ । નવલ ઉદયલા ચંડાંશુ ।
અદ્વયાબ્જિનીવિકાશુ । વંદૂં આતાં ॥ ૧ ॥
। દૈવાસુરસંપત્તિવિભાગયોગઃ ।
માવળવીત વિશ્વાભાસુ । નવલ ઉદયલા ચંડાંશુ ।
અદ્વયાબ્જિનીવિકાશુ । વંદૂં આતાં ॥ ૧ ॥
જો અવિદ્યારાતી રુસોનિયાં । ગિળી જ્ઞાનાજ્ઞાનચાંદણિયા ।
જો સુદિનુ કરી જ્ઞાનિયાં । સ્વબોધાચા ॥ ૨ ॥
જો સુદિનુ કરી જ્ઞાનિયાં । સ્વબોધાચા ॥ ૨ ॥
જેણેં વિવળતિયે સવળે । લાહોનિ આત્મજ્ઞાનાચે ડોળે ।
સાંડિતી દેહાહંતેચીં અવિસાળેં । જીવપક્ષી ॥ ૩ ॥
સાંડિતી દેહાહંતેચીં અવિસાળેં । જીવપક્ષી ॥ ૩ ॥
લિંગદેહકમળાચા । પોટીં વેંચુ તયા ચિદ્ભ્રમરાચા ।
બંદિમોક્ષુ જયાચા । ઉદૈલા હોય ॥ ૪ ॥
બંદિમોક્ષુ જયાચા । ઉદૈલા હોય ॥ ૪ ॥
શબ્દાચિયા આસકડીં । ભેદ નદીચ્યા દોહીં થડીં ।
આરડાતે વિરહવેડીં । બુદ્ધિબોધુ ॥ ૫ ॥
આરડાતે વિરહવેડીં । બુદ્ધિબોધુ ॥ ૫ ॥
તયા ચક્રવાકાંચેં મિથુન । સામરસ્યાચેં સમાધાન ।
ભોગવી જો ચિદ્ગગન । ભુવનદિવા ॥ ૬ ॥
ભોગવી જો ચિદ્ગગન । ભુવનદિવા ॥ ૬ ॥
જેણેં પાહાલિયે પાહાંટે । ભેદાચી ચોરવેળ ફિટે ।
રિઘતી આત્માનુભવવાટે । પાંથિક યોગી ॥ ૭ ॥
રિઘતી આત્માનુભવવાટે । પાંથિક યોગી ॥ ૭ ॥
જયાચેનિ વિવેકકિરણસંગેં । ઉન્મેખસૂર્યકાંતુ ફુણગે ।
દીપલે જાળિતી દાંગેં । સંસારાચીં ॥ ૮ ॥
દીપલે જાળિતી દાંગેં । સંસારાચીં ॥ ૮ ॥
જયાચા રશ્મિપુંજુ નિબરુ । હોતા સ્વરૂપ ઉખરીં સ્થિરુ ।
યે મહાસિદ્ધીચા પૂરુ । મૃગજળ તેં ॥ ૯ ॥
યે મહાસિદ્ધીચા પૂરુ । મૃગજળ તેં ॥ ૯ ॥
જો પ્રત્યગ્બોધાચિયા માથયા । સોઽહંતેચા મધ્યાન્હીં આલિયા ।
લપે આત્મભ્રાંતિછાયા । આપણપાં તળીં ॥ ૧૦ ॥
લપે આત્મભ્રાંતિછાયા । આપણપાં તળીં ॥ ૧૦ ॥
તે વેળીં વિશ્વસ્વપ્નાસહિતેં । કોણ અન્યથામતી નિદ્રેતેં ।
સાંભાળી નુરેચિ જેથેં । માયારાતી ॥ ૧૧ ॥
સાંભાળી નુરેચિ જેથેં । માયારાતી ॥ ૧૧ ॥
મ્હણૌનિ અદ્વયબોધપાટણીં । તેથ મહાનંદાચી દાટણી ।
મગ સુખાનુભૂતીચીં ઘેણીં દેણીં । મંદાવો લાગતી ॥ ૧૨ ॥
મગ સુખાનુભૂતીચીં ઘેણીં દેણીં । મંદાવો લાગતી ॥ ૧૨ ॥
કિંબહુના ઐસૈસેં । મુક્તકૈવલ્ય સુદિવસેં ।
સદા લાહિજે કાં પ્રકાશેં । જયાચેનિ ॥ ૧૩ ॥
સદા લાહિજે કાં પ્રકાશેં । જયાચેનિ ॥ ૧૩ ॥
જો નિજધામવ્યોમીંચા રાવો । ઉદૈલાચિ ઉદૈજતખેંવો ।
ફેડી પૂર્વાદિ દિશાંસિ ઠાવો । ઉદોઅસ્તૂચા ॥ ૧૪ ॥
ફેડી પૂર્વાદિ દિશાંસિ ઠાવો । ઉદોઅસ્તૂચા ॥ ૧૪ ॥
ન દિસણેં દિસણેંનસીં માવળવી । દોહીં ઝાંકિલેં તે સૈંઘ પાલવી ।
કાય બહુ બોલોં તે આઘવી । ઉખાચિ આની ॥ ૧૫ ॥
કાય બહુ બોલોં તે આઘવી । ઉખાચિ આની ॥ ૧૫ ॥
તો અહોરાત્રાંચા પૈલકડુ । કોણેં દેખાવા જ્ઞાનમાર્તંડુ ।
જો પ્રકાશ્યેંવીણ સુરવાડુ । પ્રકાશાચા ॥ ૧૬ ॥
જો પ્રકાશ્યેંવીણ સુરવાડુ । પ્રકાશાચા ॥ ૧૬ ॥
તયા ચિત્સૂર્યા શ્રીનિવૃત્તી । આતાં નમોં મ્હણોં પુઢતપુઢતી ।
જે બાધકા યેઇજતસે સ્તુતી । બોલાચિયા ॥ ૧૭ ॥
જે બાધકા યેઇજતસે સ્તુતી । બોલાચિયા ॥ ૧૭ ॥
દેવાચેં મહિમાન પાહોનિયાં । સ્તુતિ તરી યેઇજે ચાંગાવયા ।
જરી સ્તવ્યબુદ્ધીસીં લયા । જાઈજે કાં ॥ ૧૮ ॥
જરી સ્તવ્યબુદ્ધીસીં લયા । જાઈજે કાં ॥ ૧૮ ॥
જો સર્વનેણિવાં જાણિજે । મૌનાચિયા મિઠીયા વાનિજે ।
કાંહીંચ ન હોનિ આણિજે । આપણપયાં જો ॥ ૧૯ ॥
કાંહીંચ ન હોનિ આણિજે । આપણપયાં જો ॥ ૧૯ ॥
તયા તુઝિયા ઉદ્દેશાસાઠીં । પશ્યંતી મધ્યમા પોટીં ।
સૂનિ પરેસીંહી પાઠીં । વૈખરી વિરે ॥ ૨૦ ॥
સૂનિ પરેસીંહી પાઠીં । વૈખરી વિરે ॥ ૨૦ ॥
તયા તૂતેં મી સેવકપણેં । લેવવીં બોલકેયા સ્તોત્રાચેં લેણેં ।
હેં ઉપસાહાવેંહી મ્હણતાં ઉણેં । અદ્વયાનંદા ॥ ૨૧ ॥
હેં ઉપસાહાવેંહી મ્હણતાં ઉણેં । અદ્વયાનંદા ॥ ૨૧ ॥
પરી રંકેં અમૃતાચા સાગરુ । દેખિલિયા પડે ઉચિતાચા વિસરુ ।
મગ કરૂં ધાંવે પાહુણેરુ । શાકાંચા તયા ॥ ૨૨ ॥
મગ કરૂં ધાંવે પાહુણેરુ । શાકાંચા તયા ॥ ૨૨ ॥
તેથ શાકુહી કીર બહુત મ્હણાવા । તયાચા હર્ષવેગુચિ તો ઘ્યાવા ।
ઉજળોનિ દિવ્યતેજા હાતિવા । તે ભક્તીચિ પાહાવી ॥ ૨૩ ॥
ઉજળોનિ દિવ્યતેજા હાતિવા । તે ભક્તીચિ પાહાવી ॥ ૨૩ ॥
બાળા ઉચિત જાણણેં હોયે । તરી બાળપણચિ કેં આહે ? ।
પરી સાચચિ યેરી માયે । મ્હણૌનિ તોષે ॥ ૨૪ ॥
પરી સાચચિ યેરી માયે । મ્હણૌનિ તોષે ॥ ૨૪ ॥
હાં ગા ગાંવરસેં ભરલેં । પાણી પાઠીં પાય દેત આલેં ।
તેં ગંગા કાય મ્હણિતલેં । પરતેં સર ? ॥ ૨૫ ॥
તેં ગંગા કાય મ્હણિતલેં । પરતેં સર ? ॥ ૨૫ ॥
જી ભૃગૂચા કૈસા અપકારુ । કીં તો માનૂનિ પ્રિયોપચારુ ।
તોષેચિના શારઙ્ગધરુ । ગુરુત્વાસીં ? ॥ ૨૬ ॥
તોષેચિના શારઙ્ગધરુ । ગુરુત્વાસીં ? ॥ ૨૬ ॥
કીં આંધારેં ખતેલેં અંબર । ઝાલેયા દિવસનાથાસમોર ।
તેણેં તયાતેં પર઼્હા સર । મ્હણિતલેં કાઈ ? ॥ ૨૭ ॥
તેણેં તયાતેં પર઼્હા સર । મ્હણિતલેં કાઈ ? ॥ ૨૭ ॥
તેવીં ભેદબુદ્ધીચિયે તુળે । ઘાલૂનિ સૂર્યશ્લેષાચેં કાંટાળે ।
તુકિલાસિ તેં યેકી વેળે । ઉપસાહિજો જી ॥ ૨૮ ॥
તુકિલાસિ તેં યેકી વેળે । ઉપસાહિજો જી ॥ ૨૮ ॥
જિહીં ધ્યાનાચા ડોળાં પાહિલાસી । વેદાદિ વાચાં વાનિલાસી ।
જેં ઉપસાહિલેં તયાસી । તેં આમ્હાંહી કરીં ॥ ૨૯ ॥
જેં ઉપસાહિલેં તયાસી । તેં આમ્હાંહી કરીં ॥ ૨૯ ॥
પરી મી આજિ તુઝ્યા ગુણીં । લાંચાવલોં અપરાધુ ન ગણીં ।
ભલતેં કરીં પરી અર્ધધણીં । નુઠી કદા ॥ ૩૦ ॥
ભલતેં કરીં પરી અર્ધધણીં । નુઠી કદા ॥ ૩૦ ॥
મિયાં ગીતા યેણેં નાંવેં । તુઝેં પસાયામૃત સુહાવેં ।
વાનૂં લાધલોં તેં દુણેન થાવેં । દૈવલોં દૈવેં ॥ ૩૧ ॥
વાનૂં લાધલોં તેં દુણેન થાવેં । દૈવલોં દૈવેં ॥ ૩૧ ॥
માઝિયા સત્યવાદાચેં તપ । વાચા કેલેં બહુત કલ્પ ।
તયા ફળાચેં હેં મહાદ્વીપ । પાતલી પ્રભુ ॥ ૩૨ ॥
તયા ફળાચેં હેં મહાદ્વીપ । પાતલી પ્રભુ ॥ ૩૨ ॥
પુણ્યેં પોશિલીં અસાધરણેં । તિયેં તુઝેં ગુણ વાનણેં ।
દેઊનિ મજ ઉત્તીર્ણેં । જાલીં આજી ॥ ૩૩ ॥
દેઊનિ મજ ઉત્તીર્ણેં । જાલીં આજી ॥ ૩૩ ॥
જી જીવિત્વાચ્યા આડવીં । આતુડલોં હોતોં મરણગાંવીં ।
તે અવદસાચી આઘવી । ફેડિલી આજી ॥ ૩૪ ॥
તે અવદસાચી આઘવી । ફેડિલી આજી ॥ ૩૪ ॥
જે ગીતા યેણેં નાંવેં નાવાણિગી । જે અવિદ્યા જિણોનિ દાટુગી ।
તે કીર્તી તુઝી આમ્હાંજોગી । વાનાવયા જાલી ॥ ૩૫ ॥
તે કીર્તી તુઝી આમ્હાંજોગી । વાનાવયા જાલી ॥ ૩૫ ॥
પૈં નિર્ધના ઘરીં વાનિવસેં । મહાલક્ષ્મી યેઊનિ બૈસે ।
તયાતેં નિર્ધન ઐસેં । મ્હણોં યે કાઈ ? ॥ ૩૬ ॥
તયાતેં નિર્ધન ઐસેં । મ્હણોં યે કાઈ ? ॥ ૩૬ ॥
કાં અંધકારાચિયા ઠાયા । દૈવેં સુર્યુ આલિયા ।
તો અંધારુચિ જગા યયા । પ્રકાશુ નોહે ? ॥ ૩૭ ॥
તો અંધારુચિ જગા યયા । પ્રકાશુ નોહે ? ॥ ૩૭ ॥
જયા દેવાચી પાહતાં થોરી । વિશ્વ પરમાણુહી દશા ન ધરી ।
તો ભાવાચિયે સરોભરી । નવ્હેચિ કાઈ ? ॥ ૩૮ ॥
તો ભાવાચિયે સરોભરી । નવ્હેચિ કાઈ ? ॥ ૩૮ ॥
તૈસા મી ગીતા વાખાણી । હે ખપુષ્પાચી તુરંબણી ।
પરી સમર્થેં તુવાં શિરયાણી । ફેડિલી તે ॥ ૩૯ ॥
પરી સમર્થેં તુવાં શિરયાણી । ફેડિલી તે ॥ ૩૯ ॥
મ્હણૌનિ તુઝેનિ પ્રસાદેં । મી ગીતાપદ્યેં અગાધેં ।
નિરૂપીન જી વિશદેં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૪૦ ॥
નિરૂપીન જી વિશદેં । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૪૦ ॥
તરી અધ્યાયીં પંધરાવા । શ્રીકૃષ્ણેં તયા પાંડવા ।
શાસ્ત્રસિદ્ધાંતુ આઘવા । ઉગાણિલા ॥ ૪૧ ॥
શાસ્ત્રસિદ્ધાંતુ આઘવા । ઉગાણિલા ॥ ૪૧ ॥
જે વૃક્ષરૂપક પરીભાષા । કેલેં ઉપાધિ રૂપ અશેષા ।
સદ્વૈદ્યેં જૈસેં દોષા । અંગલીના ॥ ૪૨ ॥
સદ્વૈદ્યેં જૈસેં દોષા । અંગલીના ॥ ૪૨ ॥
આણિ કૂટસ્થુ જો અક્ષરુ । દાવિલા પુરુષપ્રકારુ ।
તેણેં ઉપહિતાહી આકારુ । ચૈતન્યા કેલા ॥ ૪૩ ॥
તેણેં ઉપહિતાહી આકારુ । ચૈતન્યા કેલા ॥ ૪૩ ॥
પાઠીં ઉત્તમ પુરુષ । શબ્દાચેં કરૂનિ મિષ ।
દાવિલેં ચોખ । આત્મતત્ત્વ ॥ ૪૪ ॥
દાવિલેં ચોખ । આત્મતત્ત્વ ॥ ૪૪ ॥
આત્મવિષયીં આંતુવટ । સાધન જેં આંગદટ ।
જ્ઞાન હેંહી સ્પષ્ટ । ચાવળલા ॥ ૪૫ ॥
જ્ઞાન હેંહી સ્પષ્ટ । ચાવળલા ॥ ૪૫ ॥
મ્હણૌનિ ઇયે અધ્યાયીં । નિરૂપ્ય નુરેચિ કાંહીં ।
આતાં ગુરુશિષ્યાં દોહીં । સ્નેહો લાહણા ॥ ૪૬ ॥
આતાં ગુરુશિષ્યાં દોહીં । સ્નેહો લાહણા ॥ ૪૬ ॥
એવં ઇયેવિષયીં કીર । જાણતે બુઝાવલે અપાર ।
પરી મુમુક્ષુ ઇતર । સાકાંક્ષ જાલે ॥ ૪૭ ॥
પરી મુમુક્ષુ ઇતર । સાકાંક્ષ જાલે ॥ ૪૭ ॥
ત્યા મજ પુરુષોત્તમા । જ્ઞાનેં ભેટે જો સુવર્મા ।
તો સર્વજ્ઞુ તોચિ સીમા । ભક્તીચીહી ॥ ૪૮ ॥
તો સર્વજ્ઞુ તોચિ સીમા । ભક્તીચીહી ॥ ૪૮ ॥
ઐસેં હેં ત્રૈલોક્યનાયકેં । બોલિલેં અધ્યાયાંત શ્લોકેં ।
તેથેં જ્ઞાનચિ બહુતેકેં । વાનિલેં તોષેં ॥ ૪૯ ॥
તેથેં જ્ઞાનચિ બહુતેકેં । વાનિલેં તોષેં ॥ ૪૯ ॥
ભરૂનિ પ્રપંચાચા ઘોંટુ । કીજે દેખતાંચિ દેખતયા દ્રષ્ટુ ।
આનંદસામ્રાજ્યીં પાટુ । બાંધિજે જીવા ॥ ૫૦ ॥
આનંદસામ્રાજ્યીં પાટુ । બાંધિજે જીવા ॥ ૫૦ ॥
યેવઢેયા લાઠેપણાચા ઉપાવો । આનુ નાહીંચિ મ્હણે દેવો ।
હા સમ્યક્જ્ઞાનાચા રાવો । ઉપાયાંમાજીં ॥ ૫૧ ॥
હા સમ્યક્જ્ઞાનાચા રાવો । ઉપાયાંમાજીં ॥ ૫૧ ॥
ઐસે આત્મજિજ્ઞાસુ જે હોતે । તિહીં તોષલેનિ ચિત્તેં ।
આદરેં તયા જ્ઞાનાતેં । વોંવાળિલેં જીવેં ॥ ૫૨ ॥
આદરેં તયા જ્ઞાનાતેં । વોંવાળિલેં જીવેં ॥ ૫૨ ॥
આતાં આવડી જેથ પડે । તયાચિ અવસરીં પુઢેં પુઢેં ।
રિગોં લાગેં હેં ઘડે । પ્રેમ ઐસેં ॥ ૫૩ ॥
રિગોં લાગેં હેં ઘડે । પ્રેમ ઐસેં ॥ ૫૩ ॥
મ્હણૌનિ જિજ્ઞાસૂંચ્યા પૈકીં । જ્ઞાની પ્રતીતી હોય ના જંવ નિકી ।
તંવ યોગ ક્ષેમુ જ્ઞાનવિખીં । સ્ફુરેલચિ કીં ॥ ૫૪ ॥
તંવ યોગ ક્ષેમુ જ્ઞાનવિખીં । સ્ફુરેલચિ કીં ॥ ૫૪ ॥
મ્હણૌનિ તેંચિ સમ્યક્ જ્ઞાન । કૈસેનિ હોય સ્વાધીન ।
જાલિયા વૃદ્ધિયત્ન । ઘડેલ કેવીં ॥ ૫૫ ॥
જાલિયા વૃદ્ધિયત્ન । ઘડેલ કેવીં ॥ ૫૫ ॥
કાં ઉપજોંચિ જેં ન લાહે । જેં ઉપજલેંહી અવ્હાંટા સૂયે ।
તેં જ્ઞાનીં વિરુદ્ધ કાય આહે । હેં જાણાવેં કીં ॥ ૫૬ ॥
તેં જ્ઞાનીં વિરુદ્ધ કાય આહે । હેં જાણાવેં કીં ॥ ૫૬ ॥
મગ જાણતયાં જેં વિરૂ । તયાચીં વાટ વાહતી કરૂં ।
જ્ઞાના હિત તેંચિ વિચારૂં । સર્વભાવેં ॥ ૫૭ ॥
જ્ઞાના હિત તેંચિ વિચારૂં । સર્વભાવેં ॥ ૫૭ ॥
ઐસા જ્ઞાનજિજ્ઞાસુ તુમ્હીં સમસ્તીં । ભાવો જો ધરિલા અસે ચિત્તીં ।
તો પુરવાવયા લક્ષ્મીપતી । બોલિજેલ ॥ ૫૮ ॥
તો પુરવાવયા લક્ષ્મીપતી । બોલિજેલ ॥ ૫૮ ॥
જ્ઞાનાસિ સુજન્મ જોડે । આપલી વિશ્રાંતિહી વરી વાઢે ।
તે સંપત્તીચે પવાડે । સાંગિજેલ દૈવી ॥ ૫૯ ॥
તે સંપત્તીચે પવાડે । સાંગિજેલ દૈવી ॥ ૫૯ ॥
આણિ જ્ઞાનાચેનિ કામાકારેં । જે રાગદ્વેષાંસિ દે થારે ।
તિયે આસુરિયેહિ ઘોરે । કરીલ રૂપ ॥ ૬૦ ॥
તિયે આસુરિયેહિ ઘોરે । કરીલ રૂપ ॥ ૬૦ ॥
સહજ ઇષ્ટાનિષ્ટકરણી । દોઘીચિ ઇયા કવતુકિણી ।
હે નવમાધ્યાયીં ઉભારણી । કેલી હોતી ॥ ૬૧ ॥
હે નવમાધ્યાયીં ઉભારણી । કેલી હોતી ॥ ૬૧ ॥
તેથ સાઉમા ઘેયાવયા ઉવાવો । તંવ વોડવલા આન પ્રસ્તાવો ।
તરી તયાં પ્રસંગેં આતાં દેવો । નિરૂપીત અસે ॥ ૬૨ ॥
તરી તયાં પ્રસંગેં આતાં દેવો । નિરૂપીત અસે ॥ ૬૨ ॥
તયા નિરૂપણાચેનિ નાંવેં । અધ્યાય પદ સોળાવેં ।
લાવણી પાહતાં જાણાવેં । માગિલાવરી ॥ ૬૩ ॥
લાવણી પાહતાં જાણાવેં । માગિલાવરી ॥ ૬૩ ॥
પરી હેં અસો આતાં પ્રસ્તુતીં । જ્ઞાનાચ્યા હિતાહિતીં ।
સમર્થા સંપત્તી । ઇયાચિ દોન્હી ॥ ૬૪ ॥
સમર્થા સંપત્તી । ઇયાચિ દોન્હી ॥ ૬૪ ॥
જે મુમુક્ષુમાર્ગીંચી બોળાવી । જે મોહરાત્રીચી ધર્મદિવી ।
તે આધીં તંવ દૈવી । સંપત્તી ઐકા ॥ ૬૫ ॥
તે આધીં તંવ દૈવી । સંપત્તી ઐકા ॥ ૬૫ ॥
જેથ એક એકાતેં પોખી । ઐસે બહુત પદાર્થ યેકીં ।
સંપાદિજતી તે લોકીં । સંપત્તિ મ્હણિજે ॥ ૬૬ ॥
સંપાદિજતી તે લોકીં । સંપત્તિ મ્હણિજે ॥ ૬૬ ॥
તે દૈવી સુખસંભવી । તેથ દૈવગુણેં યેકોપજીવીં ।
જાલી મ્હણૌનિ દૈવી । સંપત્તિ હે ॥ ૬૭ ॥
જાલી મ્હણૌનિ દૈવી । સંપત્તિ હે ॥ ૬૭ ॥
શ્રી ભગવાનુવાચ ।
અભયં સત્ત્વસંશુદ્ધિર્જ્ઞાનયોગવ્યવસ્થિતઃ ।
દાનં દમશ્ચ યજ્ઞશ્ચ સ્વાધ્યાયસ્તપ આર્જવં ॥ ૧ ॥
અભયં સત્ત્વસંશુદ્ધિર્જ્ઞાનયોગવ્યવસ્થિતઃ ।
દાનં દમશ્ચ યજ્ઞશ્ચ સ્વાધ્યાયસ્તપ આર્જવં ॥ ૧ ॥
આતાં તયાચિ દૈવગુણાં- । માજીં ધુરેચા બૈસણા ।
બૈસે તયા આકર્ણા । અભય ઐસેં ॥ ૬૮ ॥
બૈસે તયા આકર્ણા । અભય ઐસેં ॥ ૬૮ ॥
તરી ન ઘાલૂનિ મહાપુરીં । ન ઘેપે બુડણયાચી શિયારી ।
કાં રોગુ ન ગણિજે ઘરીં । પથ્યાચિયા ॥ ૬૯ ॥
કાં રોગુ ન ગણિજે ઘરીં । પથ્યાચિયા ॥ ૬૯ ॥
તૈસા કર્માકર્માચિયા મોહરા । ઉઠૂં નેદૂનિ અહંકારા ।
સંસારાચા દરારા । સાંડણેં યેણેં ॥ ૭૦ ॥
સંસારાચા દરારા । સાંડણેં યેણેં ॥ ૭૦ ॥
અથવા ઐક્યભાવાચેનિ પૈસેં । દુજે માનૂનિ આત્મા ઐસેં ।
ભયવાર્તા દેશેં । દવડણેં જેં ॥ ૭૧ ॥
ભયવાર્તા દેશેં । દવડણેં જેં ॥ ૭૧ ॥
પાણી બુડ{ઊં} યે મિઠાતેં । તંવ મીઠચિ પાણી આતેં ।
તેવીં આપણ જાલેનિ અદ્વૈતેં । નાશે ભય ॥ ૭૨ ॥
તેવીં આપણ જાલેનિ અદ્વૈતેં । નાશે ભય ॥ ૭૨ ॥
અગા અભય યેણેં નાંવેં । બોલિજે તેં હેં જાણાવેં ।
સમ્યક્જ્ઞાનાચેં આઘવેં । ધાંવણેં હેં ॥ ૭૩ ॥
સમ્યક્જ્ઞાનાચેં આઘવેં । ધાંવણેં હેં ॥ ૭૩ ॥
આતાં સત્ત્વશુદ્ધી જે મ્હણિજે । તે ઐશા ચિન્હીં જાણિજે ।
તરી જળે ના વિઝે । રાખોંડી જૈસી ॥ ૭૪ ॥
તરી જળે ના વિઝે । રાખોંડી જૈસી ॥ ૭૪ ॥
કાં પાડિવા વાઢી ન મગે । અંવસે તુટી સાંડૂનિ માગે ।
માજીં અતિસૂક્ષ્મ અંગેં । ચંદ્રુ જૈસા રાહે ॥ ૭૫ ॥
માજીં અતિસૂક્ષ્મ અંગેં । ચંદ્રુ જૈસા રાહે ॥ ૭૫ ॥
નાતરી વાર્ષિયા નાહીં માંડિલી । ગ્રીષ્મેં નાહીં સાંડિલી ।
માજીં નિજરૂપેં નિવડલી । ગંગા જૈસી ॥ ૭૬ ॥
માજીં નિજરૂપેં નિવડલી । ગંગા જૈસી ॥ ૭૬ ॥
તૈસી સંકલ્પવિકલ્પાચી વોઢી । સાંડૂનિ રજતમાચી કાવડી ।
ભોગિતાં નિજધર્માચી આવડી । બુદ્ધિ ઉરે ॥ ૭૭ ॥
ભોગિતાં નિજધર્માચી આવડી । બુદ્ધિ ઉરે ॥ ૭૭ ॥
ઇંદ્રિયવર્ગીં દાખવિલિયા । વિરુદ્ધા અથવા ભલીયા ।
વિસ્મયો કાંહીં કેલિયા । નુઠી ચિત્તીં ॥ ૭૮ ॥
વિસ્મયો કાંહીં કેલિયા । નુઠી ચિત્તીં ॥ ૭૮ ॥
ગાંવા ગેલિયા વલ્લભુ । પતિવ્રતેચા વિરહક્ષોભુ ।
ભલતેસણી હાનિલાભુ । ન મનીં જેવીં ॥ ૭૯ ॥
ભલતેસણી હાનિલાભુ । ન મનીં જેવીં ॥ ૭૯ ॥
તેવીં સત્સ્વરૂપ રુચલેપણેં । બુદ્ધી જેં ઐસેં અનન્ય હોણેં ।
તે સત્ત્વશુદ્ધી મ્હણે । કેશિહંતા ॥ ૮૦ ॥
તે સત્ત્વશુદ્ધી મ્હણે । કેશિહંતા ॥ ૮૦ ॥
આતાં આત્મલાભાવિખીં । જ્ઞાનયોગામાજીં એકીં ।
જે આપુલિયા ઠાકી । હાંવેં ભરે ॥ ૮૧ ॥
જે આપુલિયા ઠાકી । હાંવેં ભરે ॥ ૮૧ ॥
તેથ સગળિયે ચિત્તવૃત્તી । ત્યાગુ કરણેં યા રીતી ।
નિષ્કામેં પૂર્ણાહુતી । હુતાશીં જૈસી ॥ ૮૨ ॥
નિષ્કામેં પૂર્ણાહુતી । હુતાશીં જૈસી ॥ ૮૨ ॥
કાં સુકુળીનેં આપુલી । આત્મજા સત્કુળીંચિ દિધલી ।
હેં અસો લક્ષ્મી સ્થિરાવલી । મુકુંદીં જૈસી ॥ ૮૩ ॥
હેં અસો લક્ષ્મી સ્થિરાવલી । મુકુંદીં જૈસી ॥ ૮૩ ॥
તૈસે નિર્વિકલ્પપણેં । જેં યોગજ્ઞાનીંચ યા વૃત્તિક હોણેં ।
તો તિજા ગુણ મ્હણે । શ્રીકૃષ્ણનાથુ ॥ ૮૪ ॥
તો તિજા ગુણ મ્હણે । શ્રીકૃષ્ણનાથુ ॥ ૮૪ ॥
આતાં દેહવાચાચિત્તેં । યથાસંપન્નેં વિત્તેં ।
વૈરી જાલિયાહી આર્તાતેં । ન વંચણે જેં કાં ॥ ૮૫ ॥
વૈરી જાલિયાહી આર્તાતેં । ન વંચણે જેં કાં ॥ ૮૫ ॥
પત્ર પુષ્પ છાયા । ફળેં મૂળ ધનંજયા ।
વાટેચા ન ચુકે આલિયા । વૃક્ષુ જૈસા ॥ ૮૬ ॥
વાટેચા ન ચુકે આલિયા । વૃક્ષુ જૈસા ॥ ૮૬ ॥
તૈસેં મનૌનિ ધનધાન્યવરી । વિદ્યમાનેં આલ્યા અવસરીં ।
શ્રાંતાચિયે મનોહારીં । ઉપયોગા જાણેં ॥ ૮૭ ॥
શ્રાંતાચિયે મનોહારીં । ઉપયોગા જાણેં ॥ ૮૭ ॥
તયાં નાંવ જાણ દાન । જેં મોક્ષનિધાનાચેં અંજન ।
હેં અસો આઇક ચિન્હ । દમાચેં તેં ॥ ૮૮ ॥
હેં અસો આઇક ચિન્હ । દમાચેં તેં ॥ ૮૮ ॥
તરી વિષયેંદ્રિયાં મિળણી । કરૂનિ ઘાપે વિતુટણી ।
જૈસેં તોડિજે ખડ્ગપાણી । પારકેયા ॥ ૮૯ ॥
જૈસેં તોડિજે ખડ્ગપાણી । પારકેયા ॥ ૮૯ ॥
તૈસા વિષયજાતાંચા વારા । વાજોં નેદિજે ઇંદ્રિયદ્વારાં ।
ઇયે બાંધોનિ પ્રત્યાહારા । હાતીં વોપી ॥ ૯૦ ॥
ઇયે બાંધોનિ પ્રત્યાહારા । હાતીં વોપી ॥ ૯૦ ॥
આંતુલા ચિત્તાચેં અંગવરીં । પ્રવૃત્તિ પળે પર બાહેરી ।
આગી સુયિજે દાહીંહિ દ્વારીં । વૈરાગ્યાચી ॥ ૯૧ ॥
આગી સુયિજે દાહીંહિ દ્વારીં । વૈરાગ્યાચી ॥ ૯૧ ॥
શ્વાસોશ્વાસાહુની બહુવસેં । વ્રતેં આચરે ખરપુસેં ।
વોસંતિતા રાત્રિદિવસેં । નારાણુક જયા ॥ ૯૨ ॥
વોસંતિતા રાત્રિદિવસેં । નારાણુક જયા ॥ ૯૨ ॥
પૈં દમુ ઐસા મ્હણિપે । તો હા જાણ સ્વરૂપેં ।
યાગાર્થુહી સંક્ષેપેં । સાંગોં ઐક ॥ ૯૩ ॥
યાગાર્થુહી સંક્ષેપેં । સાંગોં ઐક ॥ ૯૩ ॥
તરી બ્રાહ્મણ કરૂનિ ધુરે । સ્ત્રિયાદિક પૈલ મેરે ।
માઝારીં અધિકારેં । આપુલાલેનિ ॥ ૯૪ ॥
માઝારીં અધિકારેં । આપુલાલેનિ ॥ ૯૪ ॥
જયા જે સર્વોત્તમ । ભજનીય દેવતાધર્મ ।
તે તેણેં યથાગમ । વિધી યજિજે ॥ ૯૫ ॥
તે તેણેં યથાગમ । વિધી યજિજે ॥ ૯૫ ॥
જૈસા દ્વિજ ષટ્કર્મેં કરી । શૂદ્ર તયાતેં નમસ્કારી ।
કીં દોહીંસહી સરોભરી । નિપજે યાગુ ॥ ૯૬ ॥
કીં દોહીંસહી સરોભરી । નિપજે યાગુ ॥ ૯૬ ॥
તૈસેં અધિકારપર્યાલોચેં । હેં યજ્ઞ કરણેં સર્વાંચેં ।
પરી વિષય વિષ ફળાશેચેં । ન ઘાપે માજીં ॥ ૯૭ ॥
પરી વિષય વિષ ફળાશેચેં । ન ઘાપે માજીં ॥ ૯૭ ॥
આણિ મી કર્તા ઐસા ભાવો । નેદિજે દેહાચેનિ દ્વારેં જાવોં ।
ના વેદાજ્ઞેસિ તરી ઠાવો । હોઇજે સ્વયેં ॥ ૯૮ ॥
ના વેદાજ્ઞેસિ તરી ઠાવો । હોઇજે સ્વયેં ॥ ૯૮ ॥
અર્જુના એવં યજ્ઞુ । સર્વત્ર જાણ સાજ્ઞુ ।
કૈવલ્યમાર્ગીંચા અભિજ્ઞુ । સાંગાતી હા ॥ ૯૯ ॥
કૈવલ્યમાર્ગીંચા અભિજ્ઞુ । સાંગાતી હા ॥ ૯૯ ॥
આતાં ચેંડુવેં ભૂમી હાણિજે । નવ્હે તો હાતા આણિજે ।
કીં શેતીં બીં વિખુરિજે । પરી પિકીં લક્ષ ॥ ૧૦૦ ॥
કીં શેતીં બીં વિખુરિજે । પરી પિકીં લક્ષ ॥ ૧૦૦ ॥
નાતરી ઠેવિલેં દેખાવયા । આદર કીજે દિવિયા ।
કાં શાખા ફળેં યાવયા । સિંપિજે મૂળ ॥ ૧૦૧ ॥
કાં શાખા ફળેં યાવયા । સિંપિજે મૂળ ॥ ૧૦૧ ॥
હેં બહુ અસો આરિસા । આપણપેં દેખાવયા જૈસા ।
પુઢતપુઢતી બહુવસા । ઉટિજે પ્રીતી ॥ ૧૦૨ ॥
પુઢતપુઢતી બહુવસા । ઉટિજે પ્રીતી ॥ ૧૦૨ ॥
તૈસા વેદપ્રતિપાદ્યુ જો ઈશ્વરુ । તો હોઆવયાલાગીં ગોચરુ ।
શ્રુતીચા નિરંતરુ । અભ્યાસુ કરણેં ॥ ૧૦૩ ॥
શ્રુતીચા નિરંતરુ । અભ્યાસુ કરણેં ॥ ૧૦૩ ॥
તેંચિ દ્વિજાંસીચ બ્રહ્મસૂત્ર । યેરા સ્તોત્ર કાં નામમંત્ર ।
આવર્તવણેં પવિત્ર । પાવાવયા તત્ત્વ ॥ ૧૦૪ ॥
આવર્તવણેં પવિત્ર । પાવાવયા તત્ત્વ ॥ ૧૦૪ ॥
પાર્થા ગા સ્વાધ્યાવો । બોલિજે તો હા મ્હણે દેવો ।
આતાં તપ શબ્દાભિપ્રાવો । આઈક સાંગોં ॥ ૧૦૫ ॥
આતાં તપ શબ્દાભિપ્રાવો । આઈક સાંગોં ॥ ૧૦૫ ॥
તરી દાનેં સર્વસ્વ દેણેં । વેંચણેં તેં વ્યર્થ કરણેં ।
જૈસે ફળોનિ સ્વયેં સુકણેં । ઇંદ્રાવણી જેવીં ॥ ૧૦૬ ॥
જૈસે ફળોનિ સ્વયેં સુકણેં । ઇંદ્રાવણી જેવીં ॥ ૧૦૬ ॥
નાના ધૂપાચા અગ્નિપ્રવેશુ । કનકીં તુકાચા નાશુ ।
પિતૃપક્ષુ પોષિતા ર઼્હાસુ । ચંદ્રાચા જૈસા ॥ ૧૦૭ ॥
પિતૃપક્ષુ પોષિતા ર઼્હાસુ । ચંદ્રાચા જૈસા ॥ ૧૦૭ ॥
તૈસા સ્વરૂપાચિયા પ્રસરા -। લાગીં પ્રાણેંદ્રિયશરીરાં ।
આટણી કરણેં જેં વીરા । તેંચિ તપ ॥ ૧૦૮ ॥
આટણી કરણેં જેં વીરા । તેંચિ તપ ॥ ૧૦૮ ॥
અથવા અનારિસેં । તપાચેં રૂપ જરી અસે ।
તરી જાણ જેવીં દુધીં હંસેં । સૂદલી ચાંચૂ ॥ ૧૦૯ ॥
તરી જાણ જેવીં દુધીં હંસેં । સૂદલી ચાંચૂ ॥ ૧૦૯ ॥
તૈસેં દેહજીવાચિયે મિળણીં । જો ઉદયજત સૂયે પાણી ।
તો વિવેક અંતઃકરણીં । જાગવીજે ॥ ૧૧૦ ॥
તો વિવેક અંતઃકરણીં । જાગવીજે ॥ ૧૧૦ ॥
પાહતાં આત્મયાકડે । બુદ્ધીચા પૈસુ સાંકડેં ।
સનિદ્ર સ્વપ્ન બુડે । જાગણીં જૈસેં ॥ ૧૧૧ ॥
સનિદ્ર સ્વપ્ન બુડે । જાગણીં જૈસેં ॥ ૧૧૧ ॥
તૈસા આત્મપર્યાલોચુ । પ્રવર્તે જો સાચુ ।
તપાચા હા નિર્વેચુ । ધનુર્ધરા ॥ ૧૧૨ ॥
તપાચા હા નિર્વેચુ । ધનુર્ધરા ॥ ૧૧૨ ॥
આતાં બાળાચ્યા હિતીં સ્તન્ય । જૈસેં નાનાભૂતીં ચૈતન્ય ।
તૈસેં પ્રાણિમાત્રીં સૌજન્ય । આર્જવ તેં ॥ ૧૧૩ ॥
તૈસેં પ્રાણિમાત્રીં સૌજન્ય । આર્જવ તેં ॥ ૧૧૩ ॥
અહિંસા સત્યમક્રોધ્સ્ત્યાગઃ શાન્તિરપૈશુનમ્ ।
દયા ભૂતેષ્વલોલુપ્ત્વં માર્દવં હ્રીરચાપલમ્ ॥ ૨ ॥
દયા ભૂતેષ્વલોલુપ્ત્વં માર્દવં હ્રીરચાપલમ્ ॥ ૨ ॥
આણિ જગાચિયા સુખોદ્દેશેં । શરીરવાચામાનસેં ।
રાહાટણેં તેં અહિંસે । રૂપ જાણ ॥ ૧૧૪ ॥
રાહાટણેં તેં અહિંસે । રૂપ જાણ ॥ ૧૧૪ ॥
આતાં તીખ હોઊનિ મવાળ । જૈસેં જાતીચેં મુકુળ ।
કાં તેજ પરી શીતળ । શશાંકાચેં ॥ ૧૧૫ ॥
કાં તેજ પરી શીતળ । શશાંકાચેં ॥ ૧૧૫ ॥
શકે દાવિતાંચિ રોગ ફેડૂં । આણિ જિભે તરી નવ્હે કડુ ।
તે વોખદુ નાહીં મા ઘડૂ । ઉપમા કૈંચી ॥ ૧૧૬ ॥
તે વોખદુ નાહીં મા ઘડૂ । ઉપમા કૈંચી ॥ ૧૧૬ ॥
તરી મઊપણેં બુબુળે । ઝગડતાંહી પરી નાડળે ।
એર઼્હવીં ફોડી કોંરાળેં । પાણી જૈસેં ॥ ૧૧૭ ॥
એર઼્હવીં ફોડી કોંરાળેં । પાણી જૈસેં ॥ ૧૧૭ ॥
તૈસેં તોડાવયા સંદેહ । તીખ જૈસેં કાં લોહ ।
શ્રાવ્યત્વેં તરી માધુર્ય । પાયીં ઘાલીં ॥ ૧૧૮ ॥
શ્રાવ્યત્વેં તરી માધુર્ય । પાયીં ઘાલીં ॥ ૧૧૮ ॥
ઐકોં ઠાતાં કૌતુકેં । કાનાતેં નિઘતી મુખેં ।
જેં સાચારિવેચેનિ બિકેં । બ્રહ્મહી ભેદી ॥ ૧૧૯ ॥
જેં સાચારિવેચેનિ બિકેં । બ્રહ્મહી ભેદી ॥ ૧૧૯ ॥
કિંબહુના પ્રિયપણે । કોણાતેંહી ઝક{ઊં} નેણે ।
યથાર્થ તરી ખુપણેં । નાહીં કવણા ॥ ૧૨૦ ॥
યથાર્થ તરી ખુપણેં । નાહીં કવણા ॥ ૧૨૦ ॥
એર઼્હવીં ગોરી કીર કાના ગોડ । પરી સાચાચા પાખાળીં કીડ ।
આગીચેં કરણેં ઉઘડ । પરી જળોં તેં સાચ ॥ ૧૨૧ ॥
આગીચેં કરણેં ઉઘડ । પરી જળોં તેં સાચ ॥ ૧૨૧ ॥
કાનીં લાગતાં મહૂર । અર્થેં વિભાંડી જિવ્હાર ।
તેં વાચા નવ્હે સુંદર । લાંવચિ પાં ॥ ૧૨૨ ॥
તેં વાચા નવ્હે સુંદર । લાંવચિ પાં ॥ ૧૨૨ ॥
પરી અહિતીં કોપોનિ સોપ । લાલનીં મઊ જૈસેં પુષ્પ ।
તિયે માતેચેં સ્વરૂપ । જૈસેં કાં હોય ॥ ૧૨૩ ॥
તિયે માતેચેં સ્વરૂપ । જૈસેં કાં હોય ॥ ૧૨૩ ॥
તૈસેં શ્રવણસુખ ચતુર । પરીણમોનિ સાચાર ।
બોલણેં જેં અવિકાર । તેં સત્ય યેથેં ॥ ૧૨૪ ॥
બોલણેં જેં અવિકાર । તેં સત્ય યેથેં ॥ ૧૨૪ ॥
આતાં ઘાલિતાંહી પાણી । પાષાણીં ન નિઘે આણી ।
કાં મથિલિયા લોણી । કાંજી નેદી ॥ ૧૨૫ ॥
કાં મથિલિયા લોણી । કાંજી નેદી ॥ ૧૨૫ ॥
ત્વચા પાયેં શિરીં । હાલેયાહી ફડે ન કરી ।
વસંતીંહી અંબરીં । ન હોતી ફુલેં ॥ ૧૨૬ ॥
વસંતીંહી અંબરીં । ન હોતી ફુલેં ॥ ૧૨૬ ॥
નાના રંભેચેનિહી રૂપેં । શુકીં નુઠિજેચિ કંદર્પેં ।
કાં ભસ્મીં વન્હિ ન ઉદ્દીપે । ઘૃતેંહી જેવીં ॥ ૧૨૭ ॥
કાં ભસ્મીં વન્હિ ન ઉદ્દીપે । ઘૃતેંહી જેવીં ॥ ૧૨૭ ॥
તેવીંચિ કુમારુ ક્રોધેં ભરે । તૈસિયા મંત્રાચીં બીજાક્ષરેં ।
તિયેં નિમિત્તેંહી અપારેં । મીનલિયા ॥ ૧૨૮ ॥
તિયેં નિમિત્તેંહી અપારેં । મીનલિયા ॥ ૧૨૮ ॥
પરી ધાતયાહી પાયાં પડતાં । નુઠી ગતાયુ પંડુસુતા ।
તૈસી નુપજે ઉપજવિતાં । ક્રોધોર્મી ગા ॥ ૧૨૯ ॥
તૈસી નુપજે ઉપજવિતાં । ક્રોધોર્મી ગા ॥ ૧૨૯ ॥
અક્રોધત્વ ઐસેં । નાંવ તેં યે દશે ।
જાણ ઐસેં શ્રીનિવાસેં । મ્હણિતલેં તયા ॥ ૧૩૦ ॥
જાણ ઐસેં શ્રીનિવાસેં । મ્હણિતલેં તયા ॥ ૧૩૦ ॥
આતાં મૃત્તિકાત્યાગેં ઘટુ । તંતુત્યાગેં પટુ ।
ત્યજિજે જેવીં વટુ । બીજત્યાગેં ॥ ૧૩૧ ॥
ત્યજિજે જેવીં વટુ । બીજત્યાગેં ॥ ૧૩૧ ॥
કાં ત્યજુનિ ભિંતિમાત્ર । ત્યજિજે આઘવેંચિ ચિત્ર ।
કાં નિદ્રાત્યાગેં વિચિત્ર । સ્વપ્નજાળ ॥ ૧૩૨ ॥
કાં નિદ્રાત્યાગેં વિચિત્ર । સ્વપ્નજાળ ॥ ૧૩૨ ॥
નાના જળત્યાગેં તરંગ । વર્ષાત્યાગેં મેઘ ।
ત્યજિજતી જૈસે ભોગ । ધનત્યાગેં ॥ ૧૩૩ ॥
ત્યજિજતી જૈસે ભોગ । ધનત્યાગેં ॥ ૧૩૩ ॥
તેવીં બુદ્ધિમંતીં દેહીં । અહંતા સાંડૂનિ પાહીં ।
સાંડિજે અશેષહી । સંસારજાત ॥ ૧૩૪ ॥
સાંડિજે અશેષહી । સંસારજાત ॥ ૧૩૪ ॥
તયા નાંવ ત્યાગુ । મ્હણે તો યજ્ઞાંગુ ।
હે માનૂનિ સુભગુ । પાર્થુ પુસે ॥ ૧૩૫ ॥
હે માનૂનિ સુભગુ । પાર્થુ પુસે ॥ ૧૩૫ ॥
આતાં શાંતીચેં લિંગ । તેં વ્યક્ત મજ સાંગ ।
દેવો મ્હણતી ચાંગ । અવધાન દેઈં ॥ ૧૩૬ ॥
દેવો મ્હણતી ચાંગ । અવધાન દેઈં ॥ ૧૩૬ ॥
તરી ગિળોનિ જ્ઞેયાતેં । જ્ઞાતા જ્ઞાનહી માઘૌતેં ।
હારપેં નિરુતેં । તે શાંતિ પૈં ગા ॥ ૧૩૭ ॥
હારપેં નિરુતેં । તે શાંતિ પૈં ગા ॥ ૧૩૭ ॥
જૈસા પ્રળયાંબૂચા ઉભડુ । બુડવૂનિ વિશ્વાચા પવાડુ ।
હોય આપણપેં નિબિડુ । આપણચિ ॥ ૧૩૮ ॥
હોય આપણપેં નિબિડુ । આપણચિ ॥ ૧૩૮ ॥
મગ ઉગમ ઓઘ સિંધુ । હા નુરેચિ વ્યવહારભેદુ ।
પરી જલૈક્યાચા બોધુ । તોહી કવણા ? ॥ ૧૩૯ ॥
પરી જલૈક્યાચા બોધુ । તોહી કવણા ? ॥ ૧૩૯ ॥
તૈસી જ્ઞેયા દેતાં મિઠી । જ્ઞાતૃત્વહી પડે પોટીં ।
મગ ઉરે તેંચિ કિરીટી । શાંતીચેં રૂપ ॥ ૧૪૦ ॥
મગ ઉરે તેંચિ કિરીટી । શાંતીચેં રૂપ ॥ ૧૪૦ ॥
આતાં કદર્થવીત વ્યાધી । બળીકરણાચિયા આધીં ।
આપપરુ ન શોધી । સદ્વૈદ્યુ જૈસા ॥ ૧૪૧ ॥
આપપરુ ન શોધી । સદ્વૈદ્યુ જૈસા ॥ ૧૪૧ ॥
કા ચિખલીં રુતલી ગાયે । ધડભાકડ ન પાહે ।
જો તિયેચિયા ગ્લાની હોયે । કાલાભુલા ॥ ૧૪૨ ॥
જો તિયેચિયા ગ્લાની હોયે । કાલાભુલા ॥ ૧૪૨ ॥
નાના બુડતયાતેં સકરુણુ । ન પુસે અંત્યજુ કાં બ્રાહ્મણુ ।
કાઢૂનિ રાખે પ્રાણુ । હેંચિ જાણે ॥ ૧૪૩ ॥
કાઢૂનિ રાખે પ્રાણુ । હેંચિ જાણે ॥ ૧૪૩ ॥
કીં માય વનીં પાપિયેં । ઉઘડી કેલી વિપાયેં ।
તે નેસવિલ્યાવીણ ન પાહે । શિષ્ટુ જૈસા ॥ ૧૪૪ ॥
તે નેસવિલ્યાવીણ ન પાહે । શિષ્ટુ જૈસા ॥ ૧૪૪ ॥
તૈસે અજ્ઞાનપ્રમાદાદિકીં । કાં પ્રાક્તનહીન સદોખીં ।
નિંદત્વાચ્યા સર્વવિખીં । ખિળિલે જે ॥ ૧૪૫ ॥
નિંદત્વાચ્યા સર્વવિખીં । ખિળિલે જે ॥ ૧૪૫ ॥
તયાં આંગીક આપુલેં । દેઊનિયાં ભલેં ।
વિસરવિજતી સલેં । સલતીં તિયેં ॥ ૧૪૬ ॥
વિસરવિજતી સલેં । સલતીં તિયેં ॥ ૧૪૬ ॥
અગા પુઢિલાચા દોખુ । કરૂનિ આપુલિયે દિઠી ચોખુ ।
મગ ઘાપે અવલોકુ । તયાવરી ॥ ૧૪૭ ॥
મગ ઘાપે અવલોકુ । તયાવરી ॥ ૧૪૭ ॥
જૈસા પુજૂનિ દેવો પાહિજે । પેરૂનિ શેતા જાઇજે ।
તોષૌનિ પ્રસાદુ ઘેઇજે । અતિથીચા ॥ ૧૪૮ ॥
તોષૌનિ પ્રસાદુ ઘેઇજે । અતિથીચા ॥ ૧૪૮ ॥
તૈસેં આપુલેનિ ગુણેં । પુઢિલાચેં ઉણેં ।
ફેડુનિયાં પાહણેં । તયાકડે ॥ ૧૪૯ ॥
ફેડુનિયાં પાહણેં । તયાકડે ॥ ૧૪૯ ॥
વાંચૂનિ ન વિંધિજેં વર્મીં । નાતુડવિજે અકર્મીં ।
ન બોલવિજે નામીં । સદોષીં તિહીં ॥ ૧૫૦ ॥
ન બોલવિજે નામીં । સદોષીં તિહીં ॥ ૧૫૦ ॥
વરી કોણે એકેં ઉપાયેં । પડિલેં તેં ઉભેં હોયે ।
તેંચ કીજે પરી ઘાયે । નેદાવે વર્મીં ॥ ૧૫૧ ॥
તેંચ કીજે પરી ઘાયે । નેદાવે વર્મીં ॥ ૧૫૧ ॥
પૈં ઉત્તમાચિયાસાઠીં । નીચ માનિજે કિરીટી ।
હેં વાંચોનિ દિઠી । દોષુ ન ઘેપે ॥ ૧૫૨ ॥
હેં વાંચોનિ દિઠી । દોષુ ન ઘેપે ॥ ૧૫૨ ॥
અગા અપૈશૂન્યાચેં લક્ષણ । અર્જુના હેં ફુડેં જાણ ।
મોક્ષમાર્ગીંચેં સુખાસન । મુખ્ય હેં ગા ॥ ૧૫૩ ॥
મોક્ષમાર્ગીંચેં સુખાસન । મુખ્ય હેં ગા ॥ ૧૫૩ ॥
આતાં દયા તે ઐસી । પૂર્ણચંદ્રિકા જૈસી ।
નિવવિતાં ન કડસી । સાનેં થોર ॥ ૧૫૪ ॥
નિવવિતાં ન કડસી । સાનેં થોર ॥ ૧૫૪ ॥
તૈસેં દુઃખિતાચેં શિણણેં । હિરતાં સકણવપણેં ।
ઉત્તમાધમ નેણેં । વિવંચૂં ગા ॥ ૧૫૫ ॥
ઉત્તમાધમ નેણેં । વિવંચૂં ગા ॥ ૧૫૫ ॥
પૈં જગીં જીવનાસારિખેં । વસ્તુ અંગવરી ઉપખેં ।
પરી જાતેં જીવિત રાખે । તૃણાચેંહિ ॥ ૧૫૬ ॥
પરી જાતેં જીવિત રાખે । તૃણાચેંહિ ॥ ૧૫૬ ॥
તૈસેં પુઢિલાચેનિ તાપેં । કળવળલિયે કૃપેં ।
સર્વસ્વેંસીં દિધલેંહિ આપણપેં । થોડેંચિ ગમે ॥ ૧૫૭ ॥
સર્વસ્વેંસીં દિધલેંહિ આપણપેં । થોડેંચિ ગમે ॥ ૧૫૭ ॥
નિમ્ન ભરલિયાવિણેં । પાણી ઢળોંચિ નેણે ।
તેવીં શ્રાંતા તોષૌનિ જાણેં । સામોરેં પાં ॥ ૧૫૮ ॥
તેવીં શ્રાંતા તોષૌનિ જાણેં । સામોરેં પાં ॥ ૧૫૮ ॥
પૈં પાયીં કાંટા નેહટે । તંવ વ્યથા જીવીં ઉમટે ।
તૈસા પોળે સંકટેં । પુઢિલાંચેનિ ॥ ૧૫૯ ॥
તૈસા પોળે સંકટેં । પુઢિલાંચેનિ ॥ ૧૫૯ ॥
કાં પાવો શીતળતા લાહે । કીં તે ડોળ્યાચિલાગીં હોયે ।
તૈસા પરસુખેં જાયે । સુખાવતુ ॥ ૧૬૦ ॥
તૈસા પરસુખેં જાયે । સુખાવતુ ॥ ૧૬૦ ॥
કિંબહુના તૃષિતાલાગીં । પાણી આરાયિલેં અસે જગીં ।
તૈસેં દુઃખિતાંચે સેલભાગીં । જિણેં જયાચેં ॥ ૧૬૧ ॥
તૈસેં દુઃખિતાંચે સેલભાગીં । જિણેં જયાચેં ॥ ૧૬૧ ॥
તો પુરુષુ વીરરાયા । મૂર્તિમંત જાણ દયા ।
મી ઉદયજતાંચિ તયા । ઋણિયા લાભેં ॥ ૧૬૨ ॥
મી ઉદયજતાંચિ તયા । ઋણિયા લાભેં ॥ ૧૬૨ ॥
આતાં સૂર્યાસિ જીવેં । અનુસરલિયા રાજીવેં ।
પરી તેં તો ન શિવે । સૌરભ્ય જૈસેં ॥ ૧૬૩ ॥
પરી તેં તો ન શિવે । સૌરભ્ય જૈસેં ॥ ૧૬૩ ॥
કાં વસંતાચિયા વાહાણીં । આલિયા વનશ્રીચ્યા અક્ષૌહિણી ।
તે ન કરીતુચિ ઘેણી । નિગાલા તો ॥ ૧૬૪ ॥
તે ન કરીતુચિ ઘેણી । નિગાલા તો ॥ ૧૬૪ ॥
હેં અસો મહાસિદ્ધીસી । લક્ષ્મીહી આલિયા પાશીં ।
પરી મહાવિષ્ણુ જૈસી । ન ગણીચ તે ॥ ૧૬૫ ॥
પરી મહાવિષ્ણુ જૈસી । ન ગણીચ તે ॥ ૧૬૫ ॥
તૈસે ઐહિકીંચે કાં સ્વર્ગીંચે । ભોગ પાઈક જાલિયા ઇચ્છેચે ।
પરી ભોગાવે હેં ન રુચે । મનામાજીં ॥ ૧૬૬ ॥
પરી ભોગાવે હેં ન રુચે । મનામાજીં ॥ ૧૬૬ ॥
બહુવેં કાય કૌતુકીં । જીવ નોહે વિષયાભિલાખી ।
અલોલુપ્ત્વદશા ઠાઉકી । જાણ તે હે ॥ ૧૬૭ ॥
અલોલુપ્ત્વદશા ઠાઉકી । જાણ તે હે ॥ ૧૬૭ ॥
આતાં માશિયાં જૈસેં મોહળ । જળચરાં જેવીં જળ ।
કાં પક્ષિયાં અંતરાળ । મોકળેં હેં ॥ ૧૬૮ ॥
કાં પક્ષિયાં અંતરાળ । મોકળેં હેં ॥ ૧૬૮ ॥
નાતરી બાળકોદ્દેશેં । માતેચેં સ્નેહ જૈસેં ।
કાં વસંતીચ્યા સ્પર્શેં । મઊ મલયાનિળુ ॥ ૧૬૯ ॥
કાં વસંતીચ્યા સ્પર્શેં । મઊ મલયાનિળુ ॥ ૧૬૯ ॥
ડોળ્યાં પ્રિયાચી ભેટી । કાં પિલિયાં કૂર્મીચી દિઠી ।
તૈસીં ભૂતમાત્રીં રાહટી । મવાળ તે ॥ ૧૭૦ ॥
તૈસીં ભૂતમાત્રીં રાહટી । મવાળ તે ॥ ૧૭૦ ॥
સ્પર્શેં અતિમૃદુ । મુખીં ઘેતાં સુસ્વાદુ ।
ઘ્રાણાસિ સુગંધુ । ઉજાળુ આંગેં ॥ ૧૭૧ ॥
ઘ્રાણાસિ સુગંધુ । ઉજાળુ આંગેં ॥ ૧૭૧ ॥
તો આવડે તેવઢા ઘેતાં । વિરુદ્ધ જરી ન હોતાં ।
તરી ઉપમે યેતા । કાપૂર કીં ॥ ૧૭૨ ॥
તરી ઉપમે યેતા । કાપૂર કીં ॥ ૧૭૨ ॥
પરી મહાભૂતેં પોટીં વાહે । તેવીંચિ પરમાણૂમાજીં સામાયે ।
યા વિશ્વાનુસાર હોયે । ગગન જૈસેં ॥ ૧૭૩ ॥
યા વિશ્વાનુસાર હોયે । ગગન જૈસેં ॥ ૧૭૩ ॥
કાય સાંગોં ઐસેં જિણેં । જેં જગાચેનિ જીવેં પ્રાણેં ।
તયા નાંવ મ્હણેં । માર્દવ મી ॥ ૧૭૪ ॥
તયા નાંવ મ્હણેં । માર્દવ મી ॥ ૧૭૪ ॥
આતાં પરાજયેં રાજા । જૈસા કદર્થિજે લાજા ।
કાં માનિયા નિસ્તેજા । નિકૃષ્ટાસ્તવ ॥ ૧૭૫ ॥
કાં માનિયા નિસ્તેજા । નિકૃષ્ટાસ્તવ ॥ ૧૭૫ ॥
નાના ચાંડાળ મંદિરાશીં । અવચટેં આલિયા સંન્યાશી ।
મગ લાજ હોય જૈસી । ઉત્તમા તયા ॥ ૧૭૬ ॥
મગ લાજ હોય જૈસી । ઉત્તમા તયા ॥ ૧૭૬ ॥
ક્ષત્રિયા રણીં પળોનિ જાણેં । તેં કોણ સાહે લાજિરવાણેં ।
કાં વૈધવ્યેં પાચારણેં । મહાસતિયેતેં ॥ ૧૭૭ ॥
કાં વૈધવ્યેં પાચારણેં । મહાસતિયેતેં ॥ ૧૭૭ ॥
રૂપસા ઉદયલેં કુષ્ટ । સંભાવિતાં કુટીચેં બોટ ।
તયા લાજા પ્રાણસંકટ । હોય જૈસેં ॥ ૧૭૮ ॥
તયા લાજા પ્રાણસંકટ । હોય જૈસેં ॥ ૧૭૮ ॥
તૈસેં ઔટહાતપણેં । જેં શવ હોઊનિ જિણેં ।
ઉપજોં ઉપજોં મરણેં । નાવાનાવા ॥ ૧૭૯ ॥
ઉપજોં ઉપજોં મરણેં । નાવાનાવા ॥ ૧૭૯ ॥
તિયેં ગર્ભમેદમુસેં । રક્તમૂત્રરસેં ।
વોંતીવ હોઊનિ અસે । તેં લાજિરવાણેં ॥ ૧૮૦ ॥
વોંતીવ હોઊનિ અસે । તેં લાજિરવાણેં ॥ ૧૮૦ ॥
હેં બહુ અસો દેહપણેં । નામરૂપાસિ યેણેં ।
નાહીં ગા લાજિરવાણેં । તયાહૂની ॥ ૧૮૧ ॥
નાહીં ગા લાજિરવાણેં । તયાહૂની ॥ ૧૮૧ ॥
ઐસૈસિયા અવકળા । ઘેપે શરીરાચા કંટાળા ।
તે લાજ પૈં નિર્મળા । નિસુગા ગોડ ॥ ૧૮૨ ॥
તે લાજ પૈં નિર્મળા । નિસુગા ગોડ ॥ ૧૮૨ ॥
આતાં સૂત્રતંતુ તુટલિયા । ચેષ્ટાચિ ઠાકે સાયખડિયા ।
તૈસેં પ્રાણજયેં કર્મેંદ્રિયાં । ખુંટે ગતી ॥ ૧૮૩ ॥
તૈસેં પ્રાણજયેં કર્મેંદ્રિયાં । ખુંટે ગતી ॥ ૧૮૩ ॥
કીં માવળલિયા દિનકરુ । સરે કિરણાંચા પ્રસરુ ।
તૈસા મનોજયેં પ્રકારુ । જ્ઞાનેંદ્રિયાંચા ॥ ૧૮૪ ॥
તૈસા મનોજયેં પ્રકારુ । જ્ઞાનેંદ્રિયાંચા ॥ ૧૮૪ ॥
એવં મનપવનનિયમેં । હોતી દાહી ઇંદ્રિયેં અક્ષમેં ।
તેં અચાપલ્ય વર્મેં । યેણેં હોય ॥ ૧૮૫ ॥
તેં અચાપલ્ય વર્મેં । યેણેં હોય ॥ ૧૮૫ ॥
તેજઃ ક્ષમા ધૃતિઃ શૌચમદ્રોહો નાતિમાનિતા ।
ભવન્તિ સંપદં દૈવીમભિજાતસ્ય ભારત ॥ ૩ ॥
ભવન્તિ સંપદં દૈવીમભિજાતસ્ય ભારત ॥ ૩ ॥
આતાં ઈશ્વરપ્રાપ્તીલાગીં । પ્રવર્તતાં જ્ઞાનમાર્ગીં ।
ધિંવસેયાચિ આંગી । ઉણીવ નોહે ॥ ૧૮૬ ॥
ધિંવસેયાચિ આંગી । ઉણીવ નોહે ॥ ૧૮૬ ॥
વોખટેં મરણા{ઐ}સેં । તેંહી આલેં અગ્નિપ્રવેશેં ।
પરી પ્રાણેશ્વરોદ્દેશેં । ન ગણીચિ સતી ॥ ૧૮૭ ॥
પરી પ્રાણેશ્વરોદ્દેશેં । ન ગણીચિ સતી ॥ ૧૮૭ ॥
તૈસેં આત્મનાથાચિયા આધી । લાઊનિ વિષયવિષાચી બાધી ।
ધાંવોં આવડે પાણધી । શૂન્યાચિયે ॥ ૧૮૮ ॥
ધાંવોં આવડે પાણધી । શૂન્યાચિયે ॥ ૧૮૮ ॥
ન ઠાકે નિષેધુ આડ । ન પડે વિધીચી ભીડ ।
નુપજેચિ જીવીં કોડ । મહાસિદ્ધીચેં ॥ ૧૮૯ ॥
નુપજેચિ જીવીં કોડ । મહાસિદ્ધીચેં ॥ ૧૮૯ ॥
ઐસેં ઈશ્વરાકડે નિજ । ધાંવે આપસયા સહજ ।
તયા નાંવ તેજ । આધ્યાત્મિક તેં ॥ ૧૯૦ ॥
તયા નાંવ તેજ । આધ્યાત્મિક તેં ॥ ૧૯૦ ॥
આતાં સર્વહી સાહાતિયા ગરિમા । ગર્વા ન યે તેચિ ક્ષમા ।
જૈસેં દેહ વાહોનિ રોમા । વાહણેં નેણેં ॥ ૧૯૧ ॥
જૈસેં દેહ વાહોનિ રોમા । વાહણેં નેણેં ॥ ૧૯૧ ॥
આણિ માતલિયા ઇંદ્રિયાંચે વેગ । કાં પ્રાચીનેં ખવળલે રોગ ।
અથવા યોગવિયોગ । પ્રિયાપ્રિયાંચે ॥ ૧૯૨ ॥
અથવા યોગવિયોગ । પ્રિયાપ્રિયાંચે ॥ ૧૯૨ ॥
યયા આઘવિયાંચાચિ થોરુ । એકે વેળે આલિયા પૂરુ ।
તરી અગસ્ત્ય કાં હોઊનિ ધીરુ । ઉભા ઠાકે ॥ ૧૯૩ ॥
તરી અગસ્ત્ય કાં હોઊનિ ધીરુ । ઉભા ઠાકે ॥ ૧૯૩ ॥
આકાશીં ધૂમાચી રેખા । ઉઠિલી બહુવા આગળિકા ।
તે ગિળી યેકી ઝુળુકા । વારા જેવીં ॥ ૧૯૪ ॥
તે ગિળી યેકી ઝુળુકા । વારા જેવીં ॥ ૧૯૪ ॥
તૈસેં અધિભૂતાધિદૈવાં । અધ્યાત્માદિ ઉપદ્રવાં ।
પાતલેયાં પાંડવા । ગિળુનિ ઘાલી ॥ ૧૯૫ ॥
પાતલેયાં પાંડવા । ગિળુનિ ઘાલી ॥ ૧૯૫ ॥
ઐસેં ચિત્તક્ષોભાચ્યા અવસરીં । ઉચલૂનિ ધૈર્યા જેં ચાંગાવેં કરી ।
ધૃતિ મ્હણિપે અવધારીં । તિયેતેં ગા ॥ ૧૯૬ ॥
ધૃતિ મ્હણિપે અવધારીં । તિયેતેં ગા ॥ ૧૯૬ ॥
આતાં નિર્વાળૂનિ કનકેં । ભરિલા ગાંગેં પીયૂખેં ।
તયા કલશાચિયાસારિખેં । શૌચ અસેં ॥ ૧૯૭ ॥
તયા કલશાચિયાસારિખેં । શૌચ અસેં ॥ ૧૯૭ ॥
જે આંગીં નિષ્કામ આચારુ । જીવીં વિવેકુ સાચારુ ।
તો સબાહ્ય ઘડલા આકારુ । શુચિત્વાચાચિ ॥ ૧૯૮ ॥
તો સબાહ્ય ઘડલા આકારુ । શુચિત્વાચાચિ ॥ ૧૯૮ ॥
કાં ફેડિત પાપ તાપ । પોખીત તીરીંચે પાદપ ।
સમુદ્રા જાય આપ । ગંગેચેં જૈસેં ॥ ૧૯૯ ॥
સમુદ્રા જાય આપ । ગંગેચેં જૈસેં ॥ ૧૯૯ ॥
કાં જગાચેં આંધ્ય ફેડિતુ । શ્રિયેચીં રાઉળેં ઉઘડિતુ ।
નિઘે જૈસા ભાસ્વતુ । પ્રદક્ષિણે ॥ ૨૦૦ ॥
નિઘે જૈસા ભાસ્વતુ । પ્રદક્ષિણે ॥ ૨૦૦ ॥
તૈસીં બાંધિલીં સોડિતા । બુડાલીં કાઢિતા ।
સાંકડી ફેડિતા । આર્તાંચિયા ॥ ૨૦૧ ॥
સાંકડી ફેડિતા । આર્તાંચિયા ॥ ૨૦૧ ॥
કિંબહુના દિવસરાતી । પુઢિલાંચેં સુખ ઉન્નતિ ।
આણિત આણિત સ્વાર્થીં । પ્રવેશિજે ॥ ૨૦૨ ॥
આણિત આણિત સ્વાર્થીં । પ્રવેશિજે ॥ ૨૦૨ ॥
વાંચૂનિ આપુલિયા કાજાલાગીં । પ્રાણિજાતાચ્યા અહિતભાગીં ।
સંકલ્પાચીહી આડવંગી । ન કરણેં જેં ॥ ૨૦૩ ॥
સંકલ્પાચીહી આડવંગી । ન કરણેં જેં ॥ ૨૦૩ ॥
પૈં અદ્રોહત્વ ઐશિયા ગોષ્ટી । ઐકસી જિયા કિરીટી ।
તેં સાંગિતલેં હેં દિઠી । પાહોં યે તૈસેં ॥ ૨૦૪ ॥
તેં સાંગિતલેં હેં દિઠી । પાહોં યે તૈસેં ॥ ૨૦૪ ॥
આણિ ગંગા શંભૂચા માથાં । પાવોનિ સંકોચે જેવીં પાર્થા ।
તેવીં માન્યપણેં સર્વથા । લાજણેં જેં ॥ ૨૦૫ ॥
તેવીં માન્યપણેં સર્વથા । લાજણેં જેં ॥ ૨૦૫ ॥
તેં હેં પુઢત પુઢતી । અમાનિત્વ જાણ સુમતી ।
માગાં સાંગિતલેંસે કિતી । તેંચિ તેં બોલોં ॥ ૨૦૬ ॥
માગાં સાંગિતલેંસે કિતી । તેંચિ તેં બોલોં ॥ ૨૦૬ ॥
એવં ઇહીં સવ્વિસેં । બ્રહ્મસંપદા હે વસત અસે ।
મોક્ષચક્રવર્તીચેં જૈસેં । અગ્રહાર હોય ॥ ૨૦૭ ॥
મોક્ષચક્રવર્તીચેં જૈસેં । અગ્રહાર હોય ॥ ૨૦૭ ॥
નાના હે સંપત્તિ દૈવી । યા ગુણતીર્થાંચી નીચ નવી ।
નિર્વિણ્ણસગરાંચી દૈવી । ગંગાચિ આલી ॥ ૨૦૮ ॥
નિર્વિણ્ણસગરાંચી દૈવી । ગંગાચિ આલી ॥ ૨૦૮ ॥
કીં ગણકુસુમાંચી માળા । હે ઘેઊનિ મુક્તિબાળા ।
વૈરાગ્યનિરપેક્ષાચા ગળા । ગિંવસીત અસે ॥ ૨૦૯ ॥
વૈરાગ્યનિરપેક્ષાચા ગળા । ગિંવસીત અસે ॥ ૨૦૯ ॥
કીં સવ્વિસેં ગુણજ્યોતી । ઇહીં ઉજળૂનિ આરતી ।
ગીતા આત્મયા નિજપતી । નીરાંજના આલી ॥ ૨૧૦ ॥
ગીતા આત્મયા નિજપતી । નીરાંજના આલી ॥ ૨૧૦ ॥
ઉગળિતેં નિર્મળેં । ગુણ ઇયેંચિ મુક્તાફળેં ।
દૈવી શુક્તિકળેં । ગીતાર્ણવીંચી ॥ ૨૧૧ ॥
દૈવી શુક્તિકળેં । ગીતાર્ણવીંચી ॥ ૨૧૧ ॥
કાય બહુ વાનૂં ઐસી । અભિવ્યક્તી યે અપૈસી ।
કેલેં દૈવી ગુણરાશી । સંપત્તિરૂપ ॥ ૨૧૨ ॥
કેલેં દૈવી ગુણરાશી । સંપત્તિરૂપ ॥ ૨૧૨ ॥
આતાં દુઃખાચી આંતુવટ વેલી । દોષકાટ્યાંચી જરી ભરલી ।
તરી નિજાભિધાની ઘાલી । આસુરી તે ॥ ૨૧૩ ॥
તરી નિજાભિધાની ઘાલી । આસુરી તે ॥ ૨૧૩ ॥
પૈં ત્યાજ્ય ત્યજાવયાલાગીં । જાણાવી જરી અનુપયોગી ।
તરી ઐકા તે ચાંગી । શ્રોત્રશક્તી ॥ ૨૧૪ ॥
તરી ઐકા તે ચાંગી । શ્રોત્રશક્તી ॥ ૨૧૪ ॥
તરી નરકવ્યથા થોરી । આણાવયા દોષીંઘોરીં ।
મેળુ કેલા તે આસુરી । સંપત્તિ હે ॥ ૨૧૫ ॥
મેળુ કેલા તે આસુરી । સંપત્તિ હે ॥ ૨૧૫ ॥
નાના વિષવર્ગુ એકવટુ । તયા નાંવ જૈસા બાસટુ ।
આસુરી સંપત્તી હા ખોટુ । દોષાંચા તૈસા ॥ ૨૧૬ ॥
આસુરી સંપત્તી હા ખોટુ । દોષાંચા તૈસા ॥ ૨૧૬ ॥
દમ્ભો દર્પોઽભિમાનશ્ચ ક્રોધઃ પારુષ્યમેવ ચ ।
અજ્ઞાનં ચાભિજાતસ્ય પાર્થ સંપદમાસુરીમ્ ॥ ૪ ॥
અજ્ઞાનં ચાભિજાતસ્ય પાર્થ સંપદમાસુરીમ્ ॥ ૪ ॥
તરી તયાચિ અસુરાં । દોષાંમાજીં જયા વીરા ।
વાડપણાચા ડાંગોરા । તો દંભુ ઐસા ॥ ૨૧૭ ॥
વાડપણાચા ડાંગોરા । તો દંભુ ઐસા ॥ ૨૧૭ ॥
જૈસી આપુલી જનની । નગ્ન દાવિલિયા જનીં ।
તે તીર્થચિ પરી પતનીં । કારણ હોય ॥ ૨૧૮ ॥
તે તીર્થચિ પરી પતનીં । કારણ હોય ॥ ૨૧૮ ॥
કાં વિદ્યા ગુરૂપદિષ્ટા । બોભાઇલિયા ચોહટાં ।
તરી ઇષ્ટદા પરી અનિષ્ટા । હેતુ હોતી ॥ ૨૧૯ ॥
તરી ઇષ્ટદા પરી અનિષ્ટા । હેતુ હોતી ॥ ૨૧૯ ॥
પૈં આંગેં બુડતાં મહાપૂરીં । જે વેગેં કાઢી પૈલતીરીં ।
તે નાંવચિ બાંધિલિયા શિરીં । બુડવી જૈસી ॥ ૨૨૦ ॥
તે નાંવચિ બાંધિલિયા શિરીં । બુડવી જૈસી ॥ ૨૨૦ ॥
કારણ જેં જીવિતા । તેં વાનિલેં જરી સેવિતાં ।
તરી અન્નચિ પંડુસુતા । હોય વિષ ॥ ૨૨૧ ॥
તરી અન્નચિ પંડુસુતા । હોય વિષ ॥ ૨૨૧ ॥
તૈસા દૃષ્ટાદૃષ્ટાચા સખા । ધર્મુ જાલા તો ફોકારિજે દેખા ।
તરી તારિતા તોચિ દોખા- । લાગીં હોય ॥ ૨૨૨ ॥
તરી તારિતા તોચિ દોખા- । લાગીં હોય ॥ ૨૨૨ ॥
મ્હણૌનિ વાચેચા ચૌબારા । ઘાતલિયા ધર્માચા પસારા ।
ધર્મુચિ તો અધર્મુ હોય વીરા । તો દંભુ જાણે ॥ ૨૨૩ ॥
ધર્મુચિ તો અધર્મુ હોય વીરા । તો દંભુ જાણે ॥ ૨૨૩ ॥
આતાં મૂર્ખાચિયે જિભે । અક્ષરાંચા આંબુખા સુભે ।
આણિ તો બ્રહ્મસભે । ન રિઝે જૈસા ॥ ૨૨૪ ॥
આણિ તો બ્રહ્મસભે । ન રિઝે જૈસા ॥ ૨૨૪ ॥
કાં માદુરી લોકાંચા ઘોડા । ગજપતિહી માની થોડા ।
કાં કાંટિયેવરિલ્યા સરડા । સ્વર્ગુહી નીચ ॥ ૨૨૫ ॥
કાં કાંટિયેવરિલ્યા સરડા । સ્વર્ગુહી નીચ ॥ ૨૨૫ ॥
તૃણાચેનિ ઇંધનેં । આગી ધાંવે ગગનેં ।
થિલ્લરબળેં મીનેં । ન ગણિજે સિંધુ ॥ ૨૨૬ ॥
થિલ્લરબળેં મીનેં । ન ગણિજે સિંધુ ॥ ૨૨૬ ॥
તૈસા માજે સ્ત્રિયા ધનેં । વિદ્યા સ્તુતી બહુતેં માનેં ।
એકે દિવસીંચેનિ પરાન્નેં । અલ્પકુ જૈસા ॥ ૨૨૭ ॥
એકે દિવસીંચેનિ પરાન્નેં । અલ્પકુ જૈસા ॥ ૨૨૭ ॥
અભ્રચ્છાયેચિયા જોડી । નિદૈવુ ઘર મોડી ।
મૃગાંબુ દેખોનિ ફોડી । પણિયાડેં મૂર્ખ ॥ ૨૨૮ ॥
મૃગાંબુ દેખોનિ ફોડી । પણિયાડેં મૂર્ખ ॥ ૨૨૮ ॥
કિંબહુના ઐસૈસેં । ઉતણેં જેં સંપત્તિમિસેં ।
તો દર્પુ ગા અનારિસેં । ન બોલેં ઘેઈં ॥ ૨૨૯ ॥
તો દર્પુ ગા અનારિસેં । ન બોલેં ઘેઈં ॥ ૨૨૯ ॥
આણિ જગા વેદીં વિશ્વાસુ । આણિ વિશ્વાસીં પૂજ્ય ઈશુ ।
જગીં એક તેજસુ । સૂર્યુચિ હા ॥ ૨૩૦ ॥
જગીં એક તેજસુ । સૂર્યુચિ હા ॥ ૨૩૦ ॥
જગસ્પૃહે આસ્પદ । એક સાર્વભૌમપદ ।
ન મરણેં નિર્વિવાદ । જગા પઢિયેં ॥ ૨૩૧ ॥
ન મરણેં નિર્વિવાદ । જગા પઢિયેં ॥ ૨૩૧ ॥
મ્હણૌનિ જગ ઉત્સાહેં । યાતેં વાનૂં જાયે ।
કીં તેં આઇકોનિ મત્સરુ વાહે । ફુગોં લાગે ॥ ૨૩૨ ॥
કીં તેં આઇકોનિ મત્સરુ વાહે । ફુગોં લાગે ॥ ૨૩૨ ॥
મ્હણે ઈશ્વરાતેં ખાયેં । તયા વેદા વિષ સૂયેં ।
ગૌરવામાજીં ત્રાયે । ભંગીત અસે ॥ ૨૩૩ ॥
ગૌરવામાજીં ત્રાયે । ભંગીત અસે ॥ ૨૩૩ ॥
પતંગા નાવડે જ્યોતી । ખદ્યોતા ભાનૂચી ખંતી ।
ટિટિભેનેં આપાંપતી । વૈરી કેલા ॥ ૨૩૪ ॥
ટિટિભેનેં આપાંપતી । વૈરી કેલા ॥ ૨૩૪ ॥
તૈસા અભિમાનાચેનિ મોહેં । ઈશ્વરાચેંહી નામ ન સાહે ।
બાપાતેં મ્હણે મજ હે । સવતી જાલી ॥ ૨૩૫ ॥
બાપાતેં મ્હણે મજ હે । સવતી જાલી ॥ ૨૩૫ ॥
ઐસા માન્યતેચા પુષ્ટગંડુ । તો અભિમાની પરમલંડુ ।
રૌરવાચા રૂઢુ । માર્ગુચિ પૈ ॥ ૨૩૬ ॥
રૌરવાચા રૂઢુ । માર્ગુચિ પૈ ॥ ૨૩૬ ॥
આણિ પુઢિલાંચેં સુખ । દેખણિયાચેં હોય મિખ ।
ચઢે ક્રોધાગ્નીચેં વિખ । મનોવૃત્તી ॥ ૨૩૭ ॥
ચઢે ક્રોધાગ્નીચેં વિખ । મનોવૃત્તી ॥ ૨૩૭ ॥
શીતળાચિયે ભેટી । તાતલા તેલીં આગી ઉઠી ।
ચંદ્રુ દેખોનિ જળે પોટીં । કોલ્હા જૈસા ॥ ૨૩૮ ॥
ચંદ્રુ દેખોનિ જળે પોટીં । કોલ્હા જૈસા ॥ ૨૩૮ ॥
વિશ્વાચેં આયુષ્ય જેણેં ઉજળે । તો સૂર્યુ ઉદૈલા દેખોનિ સવળે ।
પાપિયા ફુટતી ડોળે । ડુડુળાચે ॥ ૨૩૯ ॥
પાપિયા ફુટતી ડોળે । ડુડુળાચે ॥ ૨૩૯ ॥
જગાચી સુખપહાંટ । ચોરાં મરણાહૂનિ નિકૃષ્ટ ।
દુધાચેં કાળકૂટ । હોય વ્યાળીં ॥ ૨૪૦ ॥
દુધાચેં કાળકૂટ । હોય વ્યાળીં ॥ ૨૪૦ ॥
અગાધેં સમુદ્રજળેં । પ્રાશિતાં અધિક જળે ।
વડવાગ્ની ન મિળે । શાંતિ કહીં ॥ ૨૪૧ ॥
વડવાગ્ની ન મિળે । શાંતિ કહીં ॥ ૨૪૧ ॥
તૈસા વિદ્યાવિનોદવિભવેં । દેખે પુઢિલાંચીં દૈવેં ।
તંવ તંવ રોષુ દુણાવે । ક્રોધુ તો જાણ ॥ ૨૪૨ ॥
તંવ તંવ રોષુ દુણાવે । ક્રોધુ તો જાણ ॥ ૨૪૨ ॥
આણિ મન સર્પાચી કુટી । ડોળે નારાચાંચી સુટી ।
બોલણેં તે વૃષ્ટી । ઇંગળાંચી ॥ ૨૪૩ ॥
બોલણેં તે વૃષ્ટી । ઇંગળાંચી ॥ ૨૪૩ ॥
યેર જેં ક્રિયાજાત । તેં તિખયાચેં કર્વત ।
ઐસેં સબાહ્ય ખસાસિત । જયાચેં ગા ॥ ૨૪૪ ॥
ઐસેં સબાહ્ય ખસાસિત । જયાચેં ગા ॥ ૨૪૪ ॥
તો મનુષ્યાંત અધમુ જાણ । પારુષ્યાચેં અવતરણ ।
આતાં આઇક ખૂણ । અજ્ઞાનાચી ॥ ૨૪૫ ॥
આતાં આઇક ખૂણ । અજ્ઞાનાચી ॥ ૨૪૫ ॥
તરી શીતોષ્ણસ્પર્શા । નિવાડુ નેણેં પાષાણુ જૈસા ।
કાં રાત્રી આણિ દિવસા । જાત્યંધુ તો ॥ ૨૪૬ ॥
કાં રાત્રી આણિ દિવસા । જાત્યંધુ તો ॥ ૨૪૬ ॥
આગી ઉઠિલા આરોગણેં । જૈસા ખાદ્યાખાદ્ય ન મ્હણે ।
કાં પરિસા પાડુ નેણેં । સોનયા લોહા ॥ ૨૪૭ ॥
કાં પરિસા પાડુ નેણેં । સોનયા લોહા ॥ ૨૪૭ ॥
નાતરી નાનારસીં । રિઘોનિ દર્વી જૈસી ।
પરી રસસ્વાદાસી । ચાખોં નેણેં ॥ ૨૪૮ ॥
પરી રસસ્વાદાસી । ચાખોં નેણેં ॥ ૨૪૮ ॥
કાં વારા જૈસા પારખી । નવ્હેચિ ગા માર્ગામાર્ગવિખીં ।
તૈસે કૃત્યાકૃત્યવિવેકીં । અંધપણ જેં ॥ ૨૪૯ ॥
તૈસે કૃત્યાકૃત્યવિવેકીં । અંધપણ જેં ॥ ૨૪૯ ॥
હેં ચોખ હેં મૈળ । ઐસેં નેણોનિયાં બાળ ।
દેખે તેં કેવળ । મુખીંચિ ઘાલી ॥ ૨૫૦ ॥
દેખે તેં કેવળ । મુખીંચિ ઘાલી ॥ ૨૫૦ ॥
તૈસેં પાપપુણ્યાચેં ખિચટેં । કરોનિ ખાતાં બુદ્ધિચેષ્ટે ।
કડુ મધુર ન વાટે । ઐસી જે દશા ॥ ૨૫૧ ॥
કડુ મધુર ન વાટે । ઐસી જે દશા ॥ ૨૫૧ ॥
તિયે નામ અજ્ઞાન । યા બોલા નાહીં આન ।
એવં સાહી દોષાંચેં ચિન્હ । સાંગિતલેં ॥ ૨૫૨ ॥
એવં સાહી દોષાંચેં ચિન્હ । સાંગિતલેં ॥ ૨૫૨ ॥
ઇહીંચ સાહી દોષાંગીં । હે આસુરી સંપત્તિ દાટુગી ।
જૈસેં થોર વિષય સુભગે અંગીં । અંગ સાનેં ॥ ૨૫૩ ॥
જૈસેં થોર વિષય સુભગે અંગીં । અંગ સાનેં ॥ ૨૫૩ ॥
કાં તિઘા વન્હીંચ્યા પાંતી । પાહતાં થોડે ઠાય ગમતી ।
પરી વિશ્વહી પ્રાણાહુતી । કરૂં ન પુરે ॥ ૨૫૪ ॥
પરી વિશ્વહી પ્રાણાહુતી । કરૂં ન પુરે ॥ ૨૫૪ ॥
ધાતયાહી ગેલિયા શરણ । ત્રિદોષીં ન ચુકે મરણ ।
તયા તિહીંચી દુણી જાણ । સાહી દોષ હે ॥ ૨૫૫ ॥
તયા તિહીંચી દુણી જાણ । સાહી દોષ હે ॥ ૨૫૫ ॥
ઇહીં સાહી દોષીં સંપૂર્ણીં । જાલી ઇયેચિ ઉભારણી ।
મ્હણૌનિ આસુરી ઉણી । સંપદા નવ્હે ॥ ૨૫૬ ॥
મ્હણૌનિ આસુરી ઉણી । સંપદા નવ્હે ॥ ૨૫૬ ॥
પરી ક્રૂરગ્રહાંચી જૈસી । માંદી મિળે એકેચિ રાશી ।
કાં યેતી નિંદકાપાસીં । અશેષ પાપેં ॥ ૨૫૭ ॥
કાં યેતી નિંદકાપાસીં । અશેષ પાપેં ॥ ૨૫૭ ॥
મરણારાચેં આંગ । પડિઘાતી અવઘેચિ રોગ ।
કાં કુમુહૂર્તીં દુર્યોગ । એકવટતી ॥ ૨૫૮ ॥
કાં કુમુહૂર્તીં દુર્યોગ । એકવટતી ॥ ૨૫૮ ॥
વિશ્વાસલા આતુડવીજે ચોરા । શિણલા સુઇજે મહાપુરા ।
તૈસેં દોષીં ઇહીં નરા । અનિષ્ટ કીજે ॥ ૨૫૯ ॥
તૈસેં દોષીં ઇહીં નરા । અનિષ્ટ કીજે ॥ ૨૫૯ ॥
કાં આયુષ્ય જાતિયે વેળે । શેળિયે સાતવેઉળી મિળે ।
તૈસે સાહી દોષ સગળે । જોડતી તયા ॥ ૨૬૦ ॥
તૈસે સાહી દોષ સગળે । જોડતી તયા ॥ ૨૬૦ ॥
મોક્ષમાર્ગાકડે । જૈં યાંચા આંબુખા પડે ।
તૈં ન નિઘે મ્હણૌનિ બુડે । સંસારીં તો ॥ ૨૬૧ ॥
તૈં ન નિઘે મ્હણૌનિ બુડે । સંસારીં તો ॥ ૨૬૧ ॥
અધમાં યોનીંચ્યા પાઉટીં । ઉતરત જો કિરીટી ।
સ્થાવરાંહી તળવટીં । બૈસણેં ઘે ॥ ૨૬૨ ॥
સ્થાવરાંહી તળવટીં । બૈસણેં ઘે ॥ ૨૬૨ ॥
હેં અસો તયાચ્યા ઠાયીં । મિળોનિ સાહી દોષીં ઇહીં ।
આસુરી સંપત્તિ પાહીં । વાઢવિજે ॥ ૨૬૩ ॥
આસુરી સંપત્તિ પાહીં । વાઢવિજે ॥ ૨૬૩ ॥
ઐસિયા યા દોની । સંપદા પ્રસિદ્ધા જનીં ।
સાંગિતલિયા ચિન્હીં । વેગળાલ્યા ॥ ૨૬૪ ॥
સાંગિતલિયા ચિન્હીં । વેગળાલ્યા ॥ ૨૬૪ ॥
દૈવી સંપદ્વિમોક્ષાય નિબન્ધાયાસુરી મતા ।
મા શુચઃ સંપદં દૈવીમભિજાતોઽસિ પાણ્ડવ ॥ ૫ ॥
મા શુચઃ સંપદં દૈવીમભિજાતોઽસિ પાણ્ડવ ॥ ૫ ॥
ઇયા દોન્હીંમાજીં પહિલી । દૈવી જે મ્હણિતલી ।
તે મોક્ષસૂર્યેં પાહલી । ઉખાચિ જાણ ॥ ૨૬૫ ॥
તે મોક્ષસૂર્યેં પાહલી । ઉખાચિ જાણ ॥ ૨૬૫ ॥
યેરી જે દુસરી । સંપત્તિ કાં આસુરી ।
તે મોહલોહાચી ખરી । સાંખળી જીવાં ॥ ૨૬૬ ॥
તે મોહલોહાચી ખરી । સાંખળી જીવાં ॥ ૨૬૬ ॥
પરી હેં આઇકોનિ ઝણેં । ભય ઘેસી હો મનેં ।
કાય રાત્રીચા દિનેં । ધાકુ ધરિજે ॥ ૨૬૭ ॥
કાય રાત્રીચા દિનેં । ધાકુ ધરિજે ॥ ૨૬૭ ॥
હે આસુરી સંપત્તિ તયા । બંધાલાગીં ધનંજયા ।
જો સાહી દોષાં યયાં । આશ્રયો હોય ॥ ૨૬૮ ॥
જો સાહી દોષાં યયાં । આશ્રયો હોય ॥ ૨૬૮ ॥
તૂં તંવ પાંડવા । સાંગિતલેયા દૈવા ।
ગુણનિધી બરવા । જન્મલાસી ॥ ૨૬૯ ॥
ગુણનિધી બરવા । જન્મલાસી ॥ ૨૬૯ ॥
મ્હણૌનિ પાર્થા તૂં યા । દૈવી સંપત્તી સ્વામિયા ।
હોઊનિ યાવેં ઉવાયા । કૈવલ્યાચિયા ॥ ૨૭૦ ॥
હોઊનિ યાવેં ઉવાયા । કૈવલ્યાચિયા ॥ ૨૭૦ ॥
દ્વૌ ભૂતસર્ગૌ લોકેઽસ્મિન્ દૈવ આસુર એવ ચ ।
દૈવો વિસ્તરશઃ પ્રોક્ત આસુરં પાર્થ મે શ્રુણુ ॥ ૬ ॥
દૈવો વિસ્તરશઃ પ્રોક્ત આસુરં પાર્થ મે શ્રુણુ ॥ ૬ ॥
આણિ દૈવાં આસુરાં । સંપત્તિવંતાં નરાં ।
અનાદિસિદ્ધ ઉજગરા । રાહાટીચા આહે ॥ ૨૭૧ ॥
અનાદિસિદ્ધ ઉજગરા । રાહાટીચા આહે ॥ ૨૭૧ ॥
જૈસેં રાત્રીચ્યા અવસરીં । વ્યાપારિજે નિશાચરીં ।
દિવસા સુવ્યવહારીં । મનુષ્યાદિકીં ॥ ૨૭૨ ॥
દિવસા સુવ્યવહારીં । મનુષ્યાદિકીં ॥ ૨૭૨ ॥
તૈસિયા આપુલાલિયા રાહાટીં । વર્તતી દોન્હી સૃષ્ટી ।
દૈવી આણિ કિરીટી । આસુરી યેથ ॥ ૨૭૩ ॥
દૈવી આણિ કિરીટી । આસુરી યેથ ॥ ૨૭૩ ॥
તેવીંચિ વિસ્તારૂનિ દૈવી । જ્ઞાનકથનાદિ પ્રસ્તાવીં ।
માગીલ ગ્રંથીં બરવી । સાંગિતલી ॥ ૨૭૪ ॥
માગીલ ગ્રંથીં બરવી । સાંગિતલી ॥ ૨૭૪ ॥
આતાં આસુરી જે સૃષ્ટી । તેથિંચી ઉપલઊં ગોઠી ।
અવધાનાચી દિઠી । દે પાં નિકી ॥ ૨૭૫ ॥
અવધાનાચી દિઠી । દે પાં નિકી ॥ ૨૭૫ ॥
તરી વાદ્યેંવીણ નાદુ । નેદી કવણાહી સાદુ ।
કાં અપુષ્પીં મકરંદુ । ન લભે જૈસા ॥ ૨૭૬ ॥
કાં અપુષ્પીં મકરંદુ । ન લભે જૈસા ॥ ૨૭૬ ॥
તૈસી પ્રકૃતિ હે આસુર । એકલી નોહે ગોચર ।
જંવ એકાધેં શરીર । માલ્હાતીના ॥ ૨૭૭ ॥
જંવ એકાધેં શરીર । માલ્હાતીના ॥ ૨૭૭ ॥
મગ આવિષ્કારલા લાંકુડેં । પાવકુ જૈસા જોડે ।
તૈસી પ્રાણિદેહીં સાંપડે । આટોપલી હે ॥ ૨૭૮ ॥
તૈસી પ્રાણિદેહીં સાંપડે । આટોપલી હે ॥ ૨૭૮ ॥
તે વેળીં જે વાઢી ઊંસા । તેચિ આંતુલા રસા ।
દેહાકારુ હોય તૈસા । પ્રાણિયાંચા ॥ ૨૭૯ ॥
દેહાકારુ હોય તૈસા । પ્રાણિયાંચા ॥ ૨૭૯ ॥
આતાં તયાચિ પ્રાણિયાં । રૂપ કરૂં ધનંજયા ।
ઘડલે જે આસુરીયા । દોષવૃંદીં ॥ ૨૮૦ ॥
ઘડલે જે આસુરીયા । દોષવૃંદીં ॥ ૨૮૦ ॥
પ્રવૃત્તિં ચ નિવૃત્તિં ચ જના ન વિદુરાસુરાઃ ।
ન શૌચં નાપિ ચાચારો ન સત્યં તેષુ વિદ્યતે ॥ ૭ ॥
ન શૌચં નાપિ ચાચારો ન સત્યં તેષુ વિદ્યતે ॥ ૭ ॥
તરી પુણ્યાલાગીં પ્રવૃત્તી । કાં પાપાવિષયીં નિવૃત્તી ।
યા જાણણેયાચી રાતી । તયાંચેં મન ॥ ૨૮૧ ॥
યા જાણણેયાચી રાતી । તયાંચેં મન ॥ ૨૮૧ ॥
નિગણેયા આણિ પ્રવેશા । ચિત્ત નેદીતુ આવેશા ।
કોશકિટુ જૈસા । જાચિન્નલા પૈં ॥ ૨૮૨ ॥
કોશકિટુ જૈસા । જાચિન્નલા પૈં ॥ ૨૮૨ ॥
કાં દિધલેં માગુતી યેઈલ । કીં ન યે હેં પુઢીલ ।
ન પાહાતાં દે ભાંડવલ । મૂર્ખ ચોરાં ॥ ૨૮૩ ॥
ન પાહાતાં દે ભાંડવલ । મૂર્ખ ચોરાં ॥ ૨૮૩ ॥
તૈસિયા પ્રવૃત્તિ નિવૃત્તિ દોની । નેણિજતી આસુરીં જનીં ।
આણિ શૌચ તે સ્વપ્નીં । દેખતી ના તે ॥ ૨૮૪ ॥
આણિ શૌચ તે સ્વપ્નીં । દેખતી ના તે ॥ ૨૮૪ ॥
કાળિમા સાંડીલ કોળસા । વરી ચોખી હોઈલ વાયસા ।
રાક્ષસહી માંસા । વિટોં શકે ॥ ૨૮૫ ॥
રાક્ષસહી માંસા । વિટોં શકે ॥ ૨૮૫ ॥
પરી આસુરાં પ્રાણિયાં । શૌચ નાહીં ધનંજયા ।
પવિત્રત્વ જેવીં ભાંડિયા । મદ્યાચિયા ॥ ૨૮૬ ॥
પવિત્રત્વ જેવીં ભાંડિયા । મદ્યાચિયા ॥ ૨૮૬ ॥
વાઢવિતી વિધીચી આસ । કાં પાહાતી વડિલાંચી વાસ ।
આચારાચી ભાષ । નેણતીચિ તે ॥ ૨૮૭ ॥
આચારાચી ભાષ । નેણતીચિ તે ॥ ૨૮૭ ॥
જૈસેં ચરણેં શેળિયેચેં । કાં ધાવણેં વારિયાચેં ।
જાળણેં આગીચેં । ભલતેઉતેં ॥ ૨૮૮ ॥
જાળણેં આગીચેં । ભલતેઉતેં ॥ ૨૮૮ ॥
તૈસેં પુઢાં સૂનિ સ્વૈર । આચરતી તે ગા આસુર ।
સત્યેંસિ કીર વૈર । સદાચિ તયાં ॥ ૨૮૯ ॥
સત્યેંસિ કીર વૈર । સદાચિ તયાં ॥ ૨૮૯ ॥
જરી નાંગિયા આપુલિયા । વિંચૂ કરી ગુદગુલિયા ।
તરી સાચા બોલી બોલિયા । બોલતી તે ॥ ૨૯૦ ॥
તરી સાચા બોલી બોલિયા । બોલતી તે ॥ ૨૯૦ ॥
આપાનાચેનિ તોંડેં । જરી સુગંધા યેણેં ઘડે ।
તરી સત્ય તયાં જોડે । આસુરાંતેં ॥ ૨૯૧ ॥
તરી સત્ય તયાં જોડે । આસુરાંતેં ॥ ૨૯૧ ॥
ઐસેં તે ન કરિતાં કાંહીં । આંગેંચિ વોખટે પાહીં ।
આતાં બોલતી તે નવાઈ । સાંગિજૈલ ॥ ૨૯૨ ॥
આતાં બોલતી તે નવાઈ । સાંગિજૈલ ॥ ૨૯૨ ॥
એર઼્હવીં કરેયાચ્યા ઠાયીં ચાંગ । તેં તયાસિ કૈચેં નીટ આંગ ।
તૈસા આસુરાંચા પ્રસંગ । પ્રસંગેં પરીસ ॥ ૨૯૩ ॥
તૈસા આસુરાંચા પ્રસંગ । પ્રસંગેં પરીસ ॥ ૨૯૩ ॥
ઉધવણીચેં જેવીં તોંડ । ઉભળી ધુંવાચે ઉભડ ।
હેં જાણિજે તેવીં ઉઘડ । સાંગોં તે બોલ ॥ ૨૯૪ ॥
હેં જાણિજે તેવીં ઉઘડ । સાંગોં તે બોલ ॥ ૨૯૪ ॥
અસત્યમપ્રતિષ્ઠં તે જગદાહુરનીશ્વરમ્ ।
અપરસ્પરસંભૂતં કિમન્યત્ કામહૈતુકમ્ ॥ ૮ ॥
અપરસ્પરસંભૂતં કિમન્યત્ કામહૈતુકમ્ ॥ ૮ ॥
તરી વિશ્વ હા અનાદિ ઠાવો । યેથ નિયંતા ઈશ્વરરાવો ।
ચાવડિયે ન્યાવો અન્યાવો । નિવડી વેદુ ॥ ૨૯૫ ॥
ચાવડિયે ન્યાવો અન્યાવો । નિવડી વેદુ ॥ ૨૯૫ ॥
વેદીં અન્યાયીં પડે । તો નિરયભોગેં દંડે ।
સન્યાયી તો સુરવાડેં । સ્વર્ગીં જિયે ॥ ૨૯૬ ॥
સન્યાયી તો સુરવાડેં । સ્વર્ગીં જિયે ॥ ૨૯૬ ॥
ઐસી હે વિશ્વવ્યવસ્થા । અનાદિ જે પાર્થા ।
ઇયેતેં મ્હણતી તે વૃથા । અવઘેંચિ હેં ॥ ૨૯૭ ॥
ઇયેતેં મ્હણતી તે વૃથા । અવઘેંચિ હેં ॥ ૨૯૭ ॥
યજ્ઞમૂઢ ઠકિલે યાગીં । દેવપિસેં પ્રતિમાલિંગીં ।
નાગવિલે ભગવે યોગી । સમાધિભ્રમેં ॥ ૨૯૮ ॥
નાગવિલે ભગવે યોગી । સમાધિભ્રમેં ॥ ૨૯૮ ॥
યેથ આપુલેનિ બળેં । ભોગિજે જેં જેં વેંટાળેં ।
હેં વાંચોનિ વેગળેં । પુણ્ય આહે ? ॥ ૨૯૯ ॥
હેં વાંચોનિ વેગળેં । પુણ્ય આહે ? ॥ ૨૯૯ ॥
ના અશક્તપણેં આંગિકેં । વેગળવેંટાળીં ન ટકેં ।
ઐસા ગાદિજેવીણ વિષયસુખેં । તેંચિ પાપ ॥ ૩૦૦ ॥
ઐસા ગાદિજેવીણ વિષયસુખેં । તેંચિ પાપ ॥ ૩૦૦ ॥
પ્રાણ ઘેપતી સંપન્નાંચે । તે પાપ જરી સાચેં ।
તરી સર્વસ્વ હાતા યે તયાંચેં । હેં પુણ્યફળ કીં ? ॥ ૩૦૧ ॥
તરી સર્વસ્વ હાતા યે તયાંચેં । હેં પુણ્યફળ કીં ? ॥ ૩૦૧ ॥
બળી અબળાતેં ખાય । હેંચિ બાધિત જરી હોય ।
તરી માસયાં કાં ન હોય । નિસંતાન ? ॥ ૩૦૨ ॥
તરી માસયાં કાં ન હોય । નિસંતાન ? ॥ ૩૦૨ ॥
આણિ કુળેં શોધૂનિ દોન્હી । કુમારેંચિ શુભલગ્નીં ।
મેળવીજતી પ્રજાસાધનીં । હેતુ જરી ॥ ૩૦૩ ॥
મેળવીજતી પ્રજાસાધનીં । હેતુ જરી ॥ ૩૦૩ ॥
તરી પશુપક્ષાદિ જાતી । જયા મિતી નાહીં સંતતી ।
તયાં કોણેં પ્રતિપત્તીં । વિવાહ કેલે ? ॥ ૩૦૪ ॥
તયાં કોણેં પ્રતિપત્તીં । વિવાહ કેલે ? ॥ ૩૦૪ ॥
ચોરિયેચેં ધન આલેં । તરી તેં કોણાસિ વિષ જાલેં ? ।
વાલભેં પરદ્વાર કેલેં । કોઢી કોણી હોય ? ॥ ૩૦૫ ॥
વાલભેં પરદ્વાર કેલેં । કોઢી કોણી હોય ? ॥ ૩૦૫ ॥
મ્હણૌનિ દેવો ગોસાંવી । તો ધર્માધર્મુ ભોગવી ।
આણિ પરત્રાચ્યા ગાંવીં । કરી તો ભોગી ॥ ૩૦૬ ॥
આણિ પરત્રાચ્યા ગાંવીં । કરી તો ભોગી ॥ ૩૦૬ ॥
પરી પરત્ર ના દેવો । ન દિસે મ્હણૌનિ તેં વાવો ।
આણિ કર્તા નિમે મા ઠાવો । ભોગ્યાસિ કવણુ ? ॥ ૩૦૭ ॥
આણિ કર્તા નિમે મા ઠાવો । ભોગ્યાસિ કવણુ ? ॥ ૩૦૭ ॥
યેથ ઉર્વશિયા ઇંદ્ર સુખી । જૈસા કાં સ્વર્ગલોકીં ।
તૈસાચિ કૃમિહી નરકીં । લોળતુ શ્લાઘે ॥ ૩૦૮ ॥
તૈસાચિ કૃમિહી નરકીં । લોળતુ શ્લાઘે ॥ ૩૦૮ ॥
મ્હણૌનિ નરક સ્વર્ગુ । નવ્હે પાપપુણ્યભાગુ ।
જે દોહીં ઠાયીં સુખભોગુ । કામાચાચિ તો ॥ ૩૦૯ ॥
જે દોહીં ઠાયીં સુખભોગુ । કામાચાચિ તો ॥ ૩૦૯ ॥
યાકારણેં કામેં । સ્ત્રીપુરુષયુગ્મેં ।
મિળતી તેથ જન્મે । આઘવેં જગ ॥ ૩૧૦ ॥
મિળતી તેથ જન્મે । આઘવેં જગ ॥ ૩૧૦ ॥
આણિ જેં જેં અભિલાષેં । સ્વાર્થાલાગીં હેં પોષે ।
પાઠીં પરસ્પરદ્વેષેં । કામચિ નાશી ॥ ૩૧૧ ॥
પાઠીં પરસ્પરદ્વેષેં । કામચિ નાશી ॥ ૩૧૧ ॥
એવં કામાવાંચૂનિ કાંહીં । જગા મૂળચિ આન નાહીં ।
ઐસેં બોલતી પાહીં । આસુર ગા તે ॥ ૩૧૨ ॥
ઐસેં બોલતી પાહીં । આસુર ગા તે ॥ ૩૧૨ ॥
આતાં અસો હેં કિડાળ । બોલી ન કરૂં પઘળ ।
સાંગતાંચિ સફોલ । હોતસે વાચા ॥ ૩૧૩ ॥
સાંગતાંચિ સફોલ । હોતસે વાચા ॥ ૩૧૩ ॥
એતાં દૃષ્ટિમવષ્ટભ્ય નષ્ટાત્માનોઽલ્પબુદ્ધયઃ ।
પ્રભવન્ત્યુગ્રકર્માણઃ ક્ષયાય જગતોઽહિતાઃ ॥ ૯ ॥
પ્રભવન્ત્યુગ્રકર્માણઃ ક્ષયાય જગતોઽહિતાઃ ॥ ૯ ॥
આણિ ઈશ્વરાચિયા ખંતી । નુસધિયાચિ કરિતી ચાંથી ।
હેંહી નાહીં ચિત્તીં । નિશ્ચયો એકુ ॥ ૩૧૪ ॥
હેંહી નાહીં ચિત્તીં । નિશ્ચયો એકુ ॥ ૩૧૪ ॥
કિંબહુના ઉઘડ । આંગી લાઊનિયાં પાખાંડ ।
નાસ્તિકપણાચેં હાડ । રોંવિલેં જીવીં ॥ ૩૧૫ ॥
નાસ્તિકપણાચેં હાડ । રોંવિલેં જીવીં ॥ ૩૧૫ ॥
તે વેળીં સ્વર્ગાલાગીં આદરુ । કાં નરકાચા અડદરુ ।
યા વાસનાંચા અંકુરુ । જળોનિ ગેલા ॥ ૩૧૬ ॥
યા વાસનાંચા અંકુરુ । જળોનિ ગેલા ॥ ૩૧૬ ॥
મગ કેવળ યે દેહખોડાં । અમેધ્યોદકાચા બુડબુડા ।
વિષયપંકીં સુહાડા । બુડાલે ગા ॥ ૩૧૭ ॥
વિષયપંકીં સુહાડા । બુડાલે ગા ॥ ૩૧૭ ॥
જૈં આટાવેં હોતી જળચર । તૈં ડોહીં મિળતીં ઢીવર ।
કાં પડાવેં હોય શરીર । તૈં રોગા ઉદયો ॥ ૩૧૮ ॥
કાં પડાવેં હોય શરીર । તૈં રોગા ઉદયો ॥ ૩૧૮ ॥
ઉદૈજણેં કેતૂચેં જૈસેં । વિશ્વા અનિષ્ટોદ્દેશેં ।
જન્મતી તે તૈસે । લોકાં આટૂં ॥ ૩૧૯ ॥
જન્મતી તે તૈસે । લોકાં આટૂં ॥ ૩૧૯ ॥
વિરૂઢલિયા અશુભ । ફુટતી તૈં તે કોંભ ।
પાપાચે કીર્તિસ્તંભ । ચાલતે તે ॥ ૩૨૦ ॥
પાપાચે કીર્તિસ્તંભ । ચાલતે તે ॥ ૩૨૦ ॥
આણિ માગાંપુઢાં જાળણેં । વાંચૂનિ આગી કાંહીં નેણેં ।
તૈસેં વિરુદ્ધચિ એક કરણેં । ભલતેયાં ॥ ૩૨૧ ॥
તૈસેં વિરુદ્ધચિ એક કરણેં । ભલતેયાં ॥ ૩૨૧ ॥
પરી તેંચિ ગા કરણેં । આદરિતી સંભ્રમેં જેણેં ।
તો આઇક પાર્થા મ્હણે । શ્રીનિવાસુ ॥ ૩૨૨ ॥
તો આઇક પાર્થા મ્હણે । શ્રીનિવાસુ ॥ ૩૨૨ ॥
કામમાશ્રિત્ય દુષ્પૂરં દમ્ભમાનમદાન્વિતાઃ ।
મોહાદ્ ગૃહીત્વાઽસદ્ગ્રહાન્પ્રવર્તન્તેઽશુચિવ્રતાઃ ॥ ૧૦ ॥
મોહાદ્ ગૃહીત્વાઽસદ્ગ્રહાન્પ્રવર્તન્તેઽશુચિવ્રતાઃ ॥ ૧૦ ॥
તરી જાળ પાણિયેં ન ભરે । આગી ઇંધન ન પુરે ।
તયાં દુર્ભરાંચિયે ધુરે । ભુકાળુ જો ॥ ૩૨૩ ॥
તયાં દુર્ભરાંચિયે ધુરે । ભુકાળુ જો ॥ ૩૨૩ ॥
તયા કામાચા વોલાવા । જીવીં ધરુનિયા પાંડવા ।
દંભમાનાચા મેળાવા । મેળવિતી ॥ ૩૨૪ ॥
દંભમાનાચા મેળાવા । મેળવિતી ॥ ૩૨૪ ॥
માતલિયા કુંજરા । આગળી જાલી મદિરા ।
તૈસા મદાચા તાઠા તંવ જરા । ચઢતાં આંગીં ॥ ૩૨૫ ॥
તૈસા મદાચા તાઠા તંવ જરા । ચઢતાં આંગીં ॥ ૩૨૫ ॥
આણિ આગ્રહા તોચિ ઠાવો । વરી મૌઢ્યા{ઐ}સા સાવાવો ।
મગ કાય વાનૂં નિર્વાહો । નિશ્ચયાચા ॥ ૩૨૬ ॥
મગ કાય વાનૂં નિર્વાહો । નિશ્ચયાચા ॥ ૩૨૬ ॥
જિહીં પરોપતાપુ ઘડે । પરાવા જીવુ રગડે ।
તિહીં કર્મીં હોઊનિ ગાઢે । જન્મવૃત્તી ॥ ૩૨૭ ॥
તિહીં કર્મીં હોઊનિ ગાઢે । જન્મવૃત્તી ॥ ૩૨૭ ॥
મગ આપુલેં કેલેં ફોકારિતી । આણિ જગાતેં ધિક્કારિતી ।
દાહીં દિશીં પસરિતી । સ્પૃહાજાળ ॥ ૩૨૮ ॥
દાહીં દિશીં પસરિતી । સ્પૃહાજાળ ॥ ૩૨૮ ॥
ઐસેનિ ગા આટોપેં । થોરિયેં આણતી પાપેં ।
ધર્મધેનુ ખુરપેં । સુટલેં જૈસેં ॥ ૩૨૯ ॥
ધર્મધેનુ ખુરપેં । સુટલેં જૈસેં ॥ ૩૨૯ ॥
ચિન્તામપરિમેયાં ચ પ્રલયાન્તામુપાશ્રિતાઃ ।
કામોપભોગપરમા એતાવદિતિ નિશ્ચિતાઃ ॥ ૧૧ ॥
કામોપભોગપરમા એતાવદિતિ નિશ્ચિતાઃ ॥ ૧૧ ॥
યાચિ એકા આયતી । તયાચિયા કર્મપ્રવૃત્તી ।
આણિ જિણિયાહી પરૌતી । વાહતી ચિંતા ॥ ૩૩૦ ॥
આણિ જિણિયાહી પરૌતી । વાહતી ચિંતા ॥ ૩૩૦ ॥
પાતાળાહૂનિ નિમ્ન । જિયેચિયે ઉંચીયે સાનેં ગગન ।
જેં પાહાતાં ત્રિભુવન । અણુહી નોહે ॥ ૩૩૧ ॥
જેં પાહાતાં ત્રિભુવન । અણુહી નોહે ॥ ૩૩૧ ॥
તે યોગપટાચી મવણી । જીવીં અનિયમ ચિંતવણી ।
જે સાંડૂં નેણેં મરણીં । વલ્લભા જૈસી ॥ ૩૩૨ ॥
જે સાંડૂં નેણેં મરણીં । વલ્લભા જૈસી ॥ ૩૩૨ ॥
તૈસી ચિંતા અપાર । વાઢવિતી નિરંતર ।
જીવીં સૂનિ અસાર । વિષયાદિક ॥ ૩૩૩ ॥
જીવીં સૂનિ અસાર । વિષયાદિક ॥ ૩૩૩ ॥
સ્ત્રિયા ગાઇલેં આઇકાવેં । સ્ત્રીરૂપ ડોળાં દેખાવેં ।
સર્વેંદ્રિયેં આલિંગાવેં । સ્ત્રિયેતેંચિ ॥ ૩૩૪ ॥
સર્વેંદ્રિયેં આલિંગાવેં । સ્ત્રિયેતેંચિ ॥ ૩૩૪ ॥
કુરવંડી કીજે અમૃતેં । ઐસેં સુખ સ્ત્રિયેપરૌતેં ।
નાહીંચિ મ્હણૌનિ ચિત્તેં । નિશ્ચયો કેલા ॥ ૩૩૫ ॥
નાહીંચિ મ્હણૌનિ ચિત્તેં । નિશ્ચયો કેલા ॥ ૩૩૫ ॥
મગ તયાચિ સ્ત્રીભોગા- । લાગીં પાતાળ સ્વર્ગા ।
ધાંવતી દિગ્વિભાગા । પરૌતેહી ॥ ૩૩૬ ॥
ધાંવતી દિગ્વિભાગા । પરૌતેહી ॥ ૩૩૬ ॥
આશાપાશશતૈર્બદ્ધાઃ કામક્રોધપરાયાણાઃ ।
ઈહન્તે કામભોગાર્થમન્યાયેનાર્થસઞ્ચયાન્ ॥ ૧૨ ॥
ઈહન્તે કામભોગાર્થમન્યાયેનાર્થસઞ્ચયાન્ ॥ ૧૨ ॥
આમિષકવળુ થોરી આશા । ન વિચારિતાં ગિળી માસા ।
તૈસેં કીજે વિષયાશા । તયાંસિ ગા ॥ ૩૩૭ ॥
તૈસેં કીજે વિષયાશા । તયાંસિ ગા ॥ ૩૩૭ ॥
વાંછિત તંવ ન પવતી । મગ કોરડિયેચિ આશેચી સંતતી ।
વાઢઊં વાઢઊં હોતી । કોશકિડે ॥ ૩૩૮ ॥
વાઢઊં વાઢઊં હોતી । કોશકિડે ॥ ૩૩૮ ॥
આણિ પસરિલા અભિલાષુ । અપૂર્ણુ હોય તોચિ દ્વેષુ ।
એવં કામક્રોધાંહૂનિ અધિકુ । પુરુષાર્થુ નાહીં ॥ ૩૩૯ ॥
એવં કામક્રોધાંહૂનિ અધિકુ । પુરુષાર્થુ નાહીં ॥ ૩૩૯ ॥
દિહા ખોલણેં રાત્રીં જાગોવા । ઠાણાંતરીયાં જૈસા પાંડવા ।
અહોરાત્રીંહી વિસાંવા । ભેટેચિના ॥ ૩૪૦ ॥
અહોરાત્રીંહી વિસાંવા । ભેટેચિના ॥ ૩૪૦ ॥
તૈસેં ઉંચૌનિ લોટિલેં કામેં । નેહટતી ક્રોધાચિયે ઢેમે ।
તરી રાગદ્વેષ પ્રેમેં । ન માતી કેંહી ॥ ૩૪૧ ॥
તરી રાગદ્વેષ પ્રેમેં । ન માતી કેંહી ॥ ૩૪૧ ॥
તેવીંચિ જીવીંચિયા હાંવા । વિષયવાસનાંચા મેળાવા ।
કેલા તરી ભોગાવા । અર્થેં કીં ના ? ॥ ૩૪૨ ॥
કેલા તરી ભોગાવા । અર્થેં કીં ના ? ॥ ૩૪૨ ॥
મ્હણૌનિ ભોગાવયાજોગા । પુરતા અર્થુ પૈં ગા ।
આણાવયા જગા । ઝોંબતી સૈરા ॥ ૩૪૩ ॥
આણાવયા જગા । ઝોંબતી સૈરા ॥ ૩૪૩ ॥
એકાતેં સાધૂનિ મારિતી । એકાચિ સર્વસ્વેં હરિતી ।
એકાલાગીં ઉભારિતી । અપાયયંત્રેં ॥ ૩૪૪ ॥
એકાલાગીં ઉભારિતી । અપાયયંત્રેં ॥ ૩૪૪ ॥
પાશિકેં પોતીં વાગુરા । સુણીં સસાણેં ચિકાટી ખોંચારા ।
ઘેઊનિ નિઘતી ડોંગરા । પારધી જૈસેં ॥ ૩૪૫ ॥
ઘેઊનિ નિઘતી ડોંગરા । પારધી જૈસેં ॥ ૩૪૫ ॥
તે પોસાવયા પોટ । મારૂનિ પ્રાણિયાંચે સંઘાટ ।
આણિતી ઐસેં નિકૃષ્ટ । તેંહી કરિતી ॥ ૩૪૬ ॥
આણિતી ઐસેં નિકૃષ્ટ । તેંહી કરિતી ॥ ૩૪૬ ॥
પરપ્રાણઘાતેં । મેળવિતી વિત્તેં ।
મિળાલ્યા ચિત્તેં । તોષણેં કૈસેં ॥ ૩૪૭ ॥
મિળાલ્યા ચિત્તેં । તોષણેં કૈસેં ॥ ૩૪૭ ॥
ઇદમદ્ય મયા લબ્ધમિમં પ્રાપ્સ્યે મનોરથમ્ ।
ઇદમસ્તીદમપિ મે ભવિષ્યતિ પુનર્ધનમ્ ॥ ૧૩ ॥
ઇદમસ્તીદમપિ મે ભવિષ્યતિ પુનર્ધનમ્ ॥ ૧૩ ॥
મ્હણે આજિ મિયાં । સંપત્તિ બહુતેકાંચિયા ।
આપુલ્યા હાતીં કેલિયા । ધન્યુ ના મી ? ॥ ૩૪૮ ॥
આપુલ્યા હાતીં કેલિયા । ધન્યુ ના મી ? ॥ ૩૪૮ ॥
ઐસા શ્લાઘોં જંવ જાયે । તંવ મન આણીકહી વાહે ।
સવેંચિ મ્હણે પાહે । આણિકાંચેંહી આણૂં ॥ ૩૪૯ ॥
સવેંચિ મ્હણે પાહે । આણિકાંચેંહી આણૂં ॥ ૩૪૯ ॥
હેં જેતુલેં અસે જોડિલેં । તયાચેનિ ભાંડવલેં ।
લાભા ઘેઈન ઉરલેં । ચરાચર હેં ॥ ૩૫૦ ॥
લાભા ઘેઈન ઉરલેં । ચરાચર હેં ॥ ૩૫૦ ॥
ઐસેનિ ધના વિશ્વાચિયા । મીચિ હોઈન સ્વામિયા ।
મગ દિઠી પડે તયા । ઉરોં નેદી ॥ ૩૫૧ ॥
મગ દિઠી પડે તયા । ઉરોં નેદી ॥ ૩૫૧ ॥
અસૌ મયા હતઃ શત્રુર઼નિષ્યે ચાપરાનપિ ।
ઈશ્વરોઽહમહં ભોગી સિદ્ધોઽહં બલવાન્ સુખી ॥ ૧૪ ॥
ઈશ્વરોઽહમહં ભોગી સિદ્ધોઽહં બલવાન્ સુખી ॥ ૧૪ ॥
હે મારિલે વૈરી થોડે । આણીકહી સાધીન ગાઢે ।
મગ નાંદેન પવાડેં । યેકલાચિ મી ॥ ૩૫૨ ॥
મગ નાંદેન પવાડેં । યેકલાચિ મી ॥ ૩૫૨ ॥
મગ માઝી હોતીલ કામારીં । તિયેંવાંચૂનિ યેરેં મારીં ।
કિંબહુના ચરાચરીં । ઈશ્વરુ તો મી ॥ ૩૫૩ ॥
કિંબહુના ચરાચરીં । ઈશ્વરુ તો મી ॥ ૩૫૩ ॥
મી ભોગભૂમીચા રાવો । આજિ સર્વસુખાસી ઠાવો ।
મ્હણૌનિ ઇંદ્રુહી વાવો । માતેં પાહુનિ ॥ ૩૫૪ ॥
મ્હણૌનિ ઇંદ્રુહી વાવો । માતેં પાહુનિ ॥ ૩૫૪ ॥
મી મનેં વાચા દેહેં । કરીં તે કૈસેં નોહે ।
કેં મજવાંચૂનિ આહે । આજ્ઞાસિદ્ધ આન ? ॥ ૩૫૫ ॥
કેં મજવાંચૂનિ આહે । આજ્ઞાસિદ્ધ આન ? ॥ ૩૫૫ ॥
તંવચિ બળિયા કાળુ । જંવ ન દિસેં મી અતુર્બળુ ।
સુખાચા કીર નિખિળુ । રાસિવા મીચિ ॥ ૩૫૬ ॥
સુખાચા કીર નિખિળુ । રાસિવા મીચિ ॥ ૩૫૬ ॥
આઢ્યોઽભિજનવાનસ્મિ કોઽન્યોઽસ્તિ સદૃશો મયા ।
યક્ષ્યે દાસ્યામિ મોદિષ્ય ઇત્યજ્ઞાનવિમોહિતાઃ ॥ ૧૫ ॥
યક્ષ્યે દાસ્યામિ મોદિષ્ય ઇત્યજ્ઞાનવિમોહિતાઃ ॥ ૧૫ ॥
કુબેરુ આથિલા હોયે । પરી તો નેણેં માઝી સોયે ।
સંપત્તી મજસમ નવ્હે । શ્રીનાથાહી ॥ ૩૫૭ ॥
સંપત્તી મજસમ નવ્હે । શ્રીનાથાહી ॥ ૩૫૭ ॥
માઝિયા કુળાચા ઉજાળૂ । કાં જાતિગોતાંચા મેળૂ ।
પાહતાં બ્રહ્માહી હળૂ । ઉણાચિ દિસે ॥ ૩૫૮ ॥
પાહતાં બ્રહ્માહી હળૂ । ઉણાચિ દિસે ॥ ૩૫૮ ॥
મ્હણૌનિ મિરવિતી નાંવેં । વાયાં ઈશ્વરાદિ આઘવે ।
નાહીં મજસીં સરી પાવે । ઐસેં કોણ્હી ॥ ૩૫૯ ॥
નાહીં મજસીં સરી પાવે । ઐસેં કોણ્હી ॥ ૩૫૯ ॥
આતાં લોપલા અભિચારુ । તયા કરીન મી જીર્ણોદ્ધારુ ।
પ્રતિષ્ઠીન પરમારુ । યાગવરી ॥ ૩૬૦ ॥
પ્રતિષ્ઠીન પરમારુ । યાગવરી ॥ ૩૬૦ ॥
માતેં ગાતી વાનિતી । નટનાચેં રિઝવિતી ।
તયાં દેઈન માગતી । તે તે વસ્તુ ॥ ૩૬૧ ॥
તયાં દેઈન માગતી । તે તે વસ્તુ ॥ ૩૬૧ ॥
માજિરા અન્નપાનીં । પ્રમદાંચ્યા આલિંગનીં ।
મી હોઈન ત્રિભુવનીં । આનંદાકારુ ॥ ૩૬૨ ॥
મી હોઈન ત્રિભુવનીં । આનંદાકારુ ॥ ૩૬૨ ॥
કાય બહુ સાંગોં ઐસેં । તે આસુરીપ્રકૃતી પિસેં ।
તુરંબિતી અસોસેં । ગગનૌળેં તિયેં ॥ ૩૬૩ ॥
તુરંબિતી અસોસેં । ગગનૌળેં તિયેં ॥ ૩૬૩ ॥
અનેકચિત્તવિભ્રાન્તા મોહજાલસમાવૃતાઃ ।
પ્રસક્તાઃ કામભોગેષુ પતન્તિ નરકેઽશુચૌ ॥ ૧૬ ॥
પ્રસક્તાઃ કામભોગેષુ પતન્તિ નરકેઽશુચૌ ॥ ૧૬ ॥
જ્વરાચેનિ આટોપેં । રોગી ભલતૈસેં જલ્પે ।
ચાવળતી સંકલ્પેં । જાણ તે તૈસેં ॥ ૩૬૪ ॥
ચાવળતી સંકલ્પેં । જાણ તે તૈસેં ॥ ૩૬૪ ॥
અજ્ઞાન આતુલે ધુળી । મ્હણૌનિ આશા વાહટુળી ।
ભોવંડીજતી અંતરાળીં । મનોરથાંચ્યા ॥ ૩૬૫ ॥
ભોવંડીજતી અંતરાળીં । મનોરથાંચ્યા ॥ ૩૬૫ ॥
અનિયમ આષાઢ મેઘ । કાં સમુદ્રોર્મી અભંગ ।
તૈસે કામિતી અનેગ । અખંડ કામ ॥ ૩૬૬ ॥
તૈસે કામિતી અનેગ । અખંડ કામ ॥ ૩૬૬ ॥
મગ પૈં કામનાચિ તયા । જીવીં જાલ્યા વેલરિયા ।
વોરપિલી કાંટિયા । કમળેં જૈસીં ॥ ૩૬૭ ॥
વોરપિલી કાંટિયા । કમળેં જૈસીં ॥ ૩૬૭ ॥
કાં પાષાણાચિયા માથાં । હાંડી ફુટલી પાર્થા ।
જીવીં તૈસેં સર્વથા । કુટકે જાલે ॥ ૩૬૮ ॥
જીવીં તૈસેં સર્વથા । કુટકે જાલે ॥ ૩૬૮ ॥
તેવ્હાં ચઢતિયે રજની । તમાચી હોય પુરવણી ।
તૈસા મોહો અંતઃકરણીં । વાઢોંચિ લાગે ॥ ૩૬૯ ॥
તૈસા મોહો અંતઃકરણીં । વાઢોંચિ લાગે ॥ ૩૬૯ ॥
આણિ વાઢે જંવ જંવ મોહો । તંવ તંવ વિષયીં રોહો ।
વિષય તેથ ઠાવો । પાતકાસી ॥ ૩૭૦ ॥
વિષય તેથ ઠાવો । પાતકાસી ॥ ૩૭૦ ॥
પાપેં આપલેનિ થાંવેં । જંવ કરિતી મેળાવે ।
તંવ જિતાંચિ આઘવે । યેતી નરકાં ॥ ૩૭૧ ॥
તંવ જિતાંચિ આઘવે । યેતી નરકાં ॥ ૩૭૧ ॥
મ્હણૌનિ ગા સુમતી । જે કુમનોરથાં પાળિતી ।
તે આસુર યેતી વસ્તી । તયા ઠાયા ॥ ૩૭૨ ॥
તે આસુર યેતી વસ્તી । તયા ઠાયા ॥ ૩૭૨ ॥
જેથ અસિપત્રતરુવર । ખદિરાંગારાચે ડોંગર ।
તાતલા તેલીં સાગર । ઉતતાતી ॥ ૩૭૩ ॥
તાતલા તેલીં સાગર । ઉતતાતી ॥ ૩૭૩ ॥
જેથ યાતનાંચી શ્રેણી । હે નિત્ય નવી યમજાચણી ।
પડતી તિયે દારુણીં । નરકલોકીં ॥ ૩૭૪ ॥
પડતી તિયે દારુણીં । નરકલોકીં ॥ ૩૭૪ ॥
ઐસે નરકાચિયે શેલે । ભાગીં જે જે જન્મલે ।
તેહી દેખોં ભુલલે । યજિતી યાગીં ॥ ૩૭૫ ॥
તેહી દેખોં ભુલલે । યજિતી યાગીં ॥ ૩૭૫ ॥
એર઼્હવીં યાગાદિક ક્રિયા । આહાણ તેચિ ધનંજયા ।
પરી વિફળતી આચરોનિયાં । નાટકી જૈસી ॥ ૩૭૬ ॥
પરી વિફળતી આચરોનિયાં । નાટકી જૈસી ॥ ૩૭૬ ॥
વલ્લભાચિયા ઉજરિયા । આપણયાપ્રતિ કુસ્ત્રિયા ।
જોડોનિ તોષિતી જૈસિયાં । અહેવપણેં ॥ ૩૭૭ ॥
જોડોનિ તોષિતી જૈસિયાં । અહેવપણેં ॥ ૩૭૭ ॥
આત્મસંભાવિતાઃ સ્તબ્ધા ધનમાનમદાન્વિતાઃ ।
યજન્તે નામયજ્ઞૈસ્તે દમ્ભેનાવિધિપૂર્વકમ્ ॥ ૧૭ ॥
યજન્તે નામયજ્ઞૈસ્તે દમ્ભેનાવિધિપૂર્વકમ્ ॥ ૧૭ ॥
તૈસેં આપણયાં આપણ । માનિતાં મહંતપણ ।
ફુગતી અસાધારણ । ગર્વેં તેણેં ॥ ૩૭૮ ॥
ફુગતી અસાધારણ । ગર્વેં તેણેં ॥ ૩૭૮ ॥
મગ લવોં નેણતી કૈસે । આટિવા લોહાચે ખાંબ જૈસે ।
કાં ઉધવલે આકાશેં । શિળારાશી ॥ ૩૭૯ ॥
કાં ઉધવલે આકાશેં । શિળારાશી ॥ ૩૭૯ ॥
તૈસેં આપુલિયે બરવે । આપણચિ રિઝતાં જીવેં ।
તૃણાહીહૂનિ આઘવેં । માનિતી નીચ ॥ ૩૮૦ ॥
તૃણાહીહૂનિ આઘવેં । માનિતી નીચ ॥ ૩૮૦ ॥
વરી ધનાચિયા મદિરા । માજૂનિ ધનુર્ધરા ।
કૃત્યાકૃત્યવિચારા । સવતેં કેલેં ॥ ૩૮૧ ॥
કૃત્યાકૃત્યવિચારા । સવતેં કેલેં ॥ ૩૮૧ ॥
જયા આંગીં આયતી ઐસી । તેથ યજ્ઞાચી ગોઠી કાયસી ।
તરી કાય કાય પિસીં । ન કરિતી ગા ? ॥ ૩૮૨ ॥
તરી કાય કાય પિસીં । ન કરિતી ગા ? ॥ ૩૮૨ ॥
મ્હણૌનિ કોણે એકે વેળે । મૌઢ્યમદ્યાચેનિ બળેં ।
યાગાચીંહી ટવાળેં । આદરિતી ॥ ૩૮૩ ॥
યાગાચીંહી ટવાળેં । આદરિતી ॥ ૩૮૩ ॥
ના કુંડ મંડપ વેદી । ના ઉચિત સાધનસમૃદ્ધી ।
આણિ તયાંસી તંવ વિધી । દ્વંદ્વચિ સદા ॥ ૩૮૪ ॥
આણિ તયાંસી તંવ વિધી । દ્વંદ્વચિ સદા ॥ ૩૮૪ ॥
દેવાં બ્રાહ્મણાંચેનિ નાંવેં । આડવારેનહિ નોહાવેં ।
ઐસેં આથી તેથ યાવેં । લાગે કવણા ? ॥ ૩૮૫ ॥
ઐસેં આથી તેથ યાવેં । લાગે કવણા ? ॥ ૩૮૫ ॥
પૈં વાસરુવાચા ભોકસા । ગાઈપુઢેં ઠેવૂનિ જૈસા ।
ઉગાણા ઘેતી ક્ષીરરસા । બુદ્ધિવંત ॥ ૩૮૬ ॥
ઉગાણા ઘેતી ક્ષીરરસા । બુદ્ધિવંત ॥ ૩૮૬ ॥
તૈસેં યાગાચેનિ નાંવેં । જગ વાઊનિ હાંવેં ।
નાગવિતી આઘવેં । અહેરાવારી ॥ ૩૮૭ ॥
નાગવિતી આઘવેં । અહેરાવારી ॥ ૩૮૭ ॥
ઐશા કાંહીં આપુલિયા । હોમિતી જે ઉજરિયા ।
તેણેં કામિતી પ્રાણિયા । સર્વનાશુ ॥ ૩૮૮ ॥
તેણેં કામિતી પ્રાણિયા । સર્વનાશુ ॥ ૩૮૮ ॥
અહઙ્કારં બલં દર્પં કામં ક્રોધમ્ ચ સંશ્રિતાઃ ।
મામાત્મપરદેહેષુ પ્રદ્વિષન્તોઽભ્યસૂયકાઃ ॥ ૧૮ ॥
મામાત્મપરદેહેષુ પ્રદ્વિષન્તોઽભ્યસૂયકાઃ ॥ ૧૮ ॥
મગ પુઢાં ભેરી નિશાણ । લાઉની તે દીક્ષિતપણ ।
જગીં ફોકારિતી આણ । વાવો વાવો ॥ ૩૮૯ ॥
જગીં ફોકારિતી આણ । વાવો વાવો ॥ ૩૮૯ ॥
તેવ્હાં મહત્ત્વેં તેણેં અધમા । ગર્વા ચઢે મહિમા ।
જૈસે લેવે દિધલે તમા । કાજળાચે ॥ ૩૯૦ ॥
જૈસે લેવે દિધલે તમા । કાજળાચે ॥ ૩૯૦ ॥
તૈસેં મૌઢ્ય ઘણાવે । ઔદ્ધત્ય ઉંચાવે ।
અહંકારુ દુણાવે । અવિવેકુહી ॥ ૩૯૧ ॥
અહંકારુ દુણાવે । અવિવેકુહી ॥ ૩૯૧ ॥
મગ દુજયાચી ભાષ । નુરવાવયા નિઃશેષ ।
બળીયેપણા અધિક । હોય બળ ॥ ૩૯૨ ॥
બળીયેપણા અધિક । હોય બળ ॥ ૩૯૨ ॥
ઐસા અહંકાર બળા । જાલિયા એકવળા ।
દર્પસાગરુ મર્યાદવેળા । સાંડૂનિ ઉતે ॥ ૩૯૩ ॥
દર્પસાગરુ મર્યાદવેળા । સાંડૂનિ ઉતે ॥ ૩૯૩ ॥
મગ વોસંડિલેનિ દર્પેં । કામાહી પિત્ત કુરુપે ।
તયા ધગીં સૈંઘ પળિપે । ક્રોધાગ્નિ તો ॥ ૩૯૪ ॥
તયા ધગીં સૈંઘ પળિપે । ક્રોધાગ્નિ તો ॥ ૩૯૪ ॥
તેથ ઉન્હાળા આગી ખરમરા । તેલાતુપાચિયા કોઠારા ।
લાગલા આણિ વારા । સુટલા જૈસા ॥ ૩૯૫ ॥
લાગલા આણિ વારા । સુટલા જૈસા ॥ ૩૯૫ ॥
તૈસા અહંકારુ બળા આલા । દર્પુ કામક્રોધીં ગૂઢલા ।
યા દોહીંચા મેળુ જાલા । જયાંચ્યા ઠાયીં ॥ ૩૯૬ ॥
યા દોહીંચા મેળુ જાલા । જયાંચ્યા ઠાયીં ॥ ૩૯૬ ॥
તે આપુલિયા સવેશા । મગ કોણી કોણી હિંસા ।
યા પ્રાણિયાંતે વીરેશા । ન સાધતી ગા ? ॥ ૩૯૭ ॥
યા પ્રાણિયાંતે વીરેશા । ન સાધતી ગા ? ॥ ૩૯૭ ॥
પહિલેં તંવ ધનુર્ધરા । આપુલિયા માંસરુધિરા ।
વેંચુ કરિતી અભિચારા- । લાગોનિયાં ॥ ૩૯૮ ॥
વેંચુ કરિતી અભિચારા- । લાગોનિયાં ॥ ૩૯૮ ॥
તેથ જાળિતી જિયેં દેહેં । યામાજીં જો મી આહેં ।
તયા આત્મયા મજ ઘાયે । વાજતી તે ॥ ૩૯૯ ॥
તયા આત્મયા મજ ઘાયે । વાજતી તે ॥ ૩૯૯ ॥
આણિ અભિચારકીં તિહીં । ઉપદ્રવિજે જેતુલેં કાંહીં ।
તેથ ચૈતન્ય મી પાહીં । સીણુ પાવે ॥ ૪૦૦ ॥
તેથ ચૈતન્ય મી પાહીં । સીણુ પાવે ॥ ૪૦૦ ॥
આણિ અભિચારાવેગળેં । વિપાયેં જે અવગળેં ।
તયા ટાકિતી ઇટાળેં । પૈશૂન્યાચીં ॥ ૪૦૧ ॥
તયા ટાકિતી ઇટાળેં । પૈશૂન્યાચીં ॥ ૪૦૧ ॥
સતી આણિ સત્પુરુખ । દાનશીળ યાજ્ઞિક ।
તપસ્વી અલૌકિક । સંન્યાસી જે ॥ ૪૦૨ ॥
તપસ્વી અલૌકિક । સંન્યાસી જે ॥ ૪૦૨ ॥
કાં ભક્ત હન મહાત્મે । ઇયેં માઝીં નિજાચીં ધામેં ।
નિર્વાળલીં હોમધર્મેં । શ્રૌતાદિકીં ॥ ૪૦૩ ॥
નિર્વાળલીં હોમધર્મેં । શ્રૌતાદિકીં ॥ ૪૦૩ ॥
તયાં દ્વેષાચેનિ કાળકૂટેં । બાસટોનિ તિખટેં ।
કુબોલાંચીં સદટેં । સૂતિ કાંડેં ॥ ૪૦૪ ॥
કુબોલાંચીં સદટેં । સૂતિ કાંડેં ॥ ૪૦૪ ॥
તાનહં દ્વિષતઃ ક્રૂરાન્ સંસારેષુ નરાધમાન્ ।
ક્ષિપામ્યજસ્રમશુભાનાસુરીષ્વેવ યોનિષુ ॥ ૧૯ ॥
ક્ષિપામ્યજસ્રમશુભાનાસુરીષ્વેવ યોનિષુ ॥ ૧૯ ॥
ઐસે આઘવાચિ પરી । પ્રવર્તલે માઝ્યા વૈરી ।
તયાં પાપિયાં જેં મી કરીં । તેં આઇક પાં ॥ ૪૦૫ ॥
તયાં પાપિયાં જેં મી કરીં । તેં આઇક પાં ॥ ૪૦૫ ॥
તરી મનુષ્યદેહાચા તાગા । ઘેઊનિ રુસતી જે જગા ।
તે પદવી હિરોનિ પૈં ગા । ઐસે ઠેવીં ॥ ૪૦૬ ॥
તે પદવી હિરોનિ પૈં ગા । ઐસે ઠેવીં ॥ ૪૦૬ ॥
જે ક્લેશગાંવીંચા ઉકરડા । ભવપુરીંચા પાનવડા ।
તે તમોયોનિ તયાં મૂઢાં । વૃત્તીચિ દેં ॥ ૪૦૭ ॥
તે તમોયોનિ તયાં મૂઢાં । વૃત્તીચિ દેં ॥ ૪૦૭ ॥
મગ આહારાચેનિ નાંવેં । તૃણહી જેથ નુગવે ।
તે વ્યાઘ્ર વૃશ્ચિક આડવે । તૈસિયે કરીં ॥ ૪૦૮ ॥
તે વ્યાઘ્ર વૃશ્ચિક આડવે । તૈસિયે કરીં ॥ ૪૦૮ ॥
તેથ ક્ષુધાદુઃખેં બહુતેં । તોડૂનિ ખાતી આપણયાતેં ।
મરમરોં માગુતેં । હોતચિ અસતી ॥ ૪૦૯ ॥
મરમરોં માગુતેં । હોતચિ અસતી ॥ ૪૦૯ ॥
કાં આપુલા ગરળજાળીં । જળિતી આંગાચી પેંદળી ।
તે સર્પચિ કરીં બિળીં । નિરુંધલા ॥ ૪૧૦ ॥
તે સર્પચિ કરીં બિળીં । નિરુંધલા ॥ ૪૧૦ ॥
પરી ઘેતલા શ્વાસુ ઘાપે । યેતુલેનહી માપેં ।
વિસાંવા તયાં નાટોપે । દુર્જનાંસી ॥ ૪૧૧ ॥
વિસાંવા તયાં નાટોપે । દુર્જનાંસી ॥ ૪૧૧ ॥
ઐસેનિ કલ્પાંચિયા કોડી । ગણિતાંહી સંખ્યા થોડી ।
તેતુલા વેળુ ન કાઢી । ક્લેશૌનિ તયાં ॥ ૪૧૨ ॥
તેતુલા વેળુ ન કાઢી । ક્લેશૌનિ તયાં ॥ ૪૧૨ ॥
તરી તયાંસી જેથ જાણેં । તેથિંચેં હેં પહિલેં પેણેં ।
તેં પાવોનિ યેરેં દારુણેં । ન હોતી દુઃખેં ॥ ૪૧૩ ॥
તેં પાવોનિ યેરેં દારુણેં । ન હોતી દુઃખેં ॥ ૪૧૩ ॥
આસુરીં યોનિમાપન્ના મૂઢા જન્મનિ જન્મનિ ।
મામપ્રાપ્યૈવ કૌન્તેય તતો યાન્ત્યધમાં ગતિમ્ ॥ ૨૦ ॥
મામપ્રાપ્યૈવ કૌન્તેય તતો યાન્ત્યધમાં ગતિમ્ ॥ ૨૦ ॥
હા ઠાયવરી । સંપત્તિ તે આસુરી ।
અધોગતી અવધારીં । જોડિલી તિહીં ॥ ૪૧૪ ॥
અધોગતી અવધારીં । જોડિલી તિહીં ॥ ૪૧૪ ॥
પાઠીં વ્યાઘ્રાદિ તામસા । યોની તો અળુમાળુ ઐસા ।
દેહાધારાચા ઉસાસા । આથી જોહી ॥ ૪૧૫ ॥
દેહાધારાચા ઉસાસા । આથી જોહી ॥ ૪૧૫ ॥
તોહી મી વોલ્હાવા હિરેં । મગ તમચિ હોતી એકસરેં ।
જેથે ગેલેં આંધારેં । કાળવંડૈજે ॥ ૪૧૬ ॥
જેથે ગેલેં આંધારેં । કાળવંડૈજે ॥ ૪૧૬ ॥
જયાંચી પાપા ચિળસી । નરક ઘેતી વિવસી ।
શીણ જાય મૂર્ચ્છી । સિણેં જેણેં ॥ ૪૧૭ ॥
શીણ જાય મૂર્ચ્છી । સિણેં જેણેં ॥ ૪૧૭ ॥
મળુ જેણેં મૈળે । તાપુ જેણેં પોળે ।
જયાચેનિ નાંવેં સળે । મહાભય ॥ ૪૧૮ ॥
જયાચેનિ નાંવેં સળે । મહાભય ॥ ૪૧૮ ॥
પાપા જયાચા કંટાળા । ઉપજે અમંગળ અમંગળા ।
વિટાળુહી વિટાળા । બિહે જયા ॥ ૪૧૯ ॥
વિટાળુહી વિટાળા । બિહે જયા ॥ ૪૧૯ ॥
ઐસેં વિશ્વાચેયા વોખટેયા । અધમ જે ધનંજયા ।
તેં તે હોતી ભોગૂનિયાં । તામસા યોની ॥ ૪૨૦ ॥
તેં તે હોતી ભોગૂનિયાં । તામસા યોની ॥ ૪૨૦ ॥
અહા સાંગતાં વાચા રડે । આઠવિતાં મન ખિરડે ।
કટારે મૂર્ખીં કેવઢે । જોડિલે નિરય ॥ ૪૨૧ ॥
કટારે મૂર્ખીં કેવઢે । જોડિલે નિરય ॥ ૪૨૧ ॥
કાયિસયા તે આસુર । સંપત્તિ પોષિતી વાઉર ।
જિયા દિધલેં ઘોર । પતન ઐસેં ॥ ૪૨૨ ॥
જિયા દિધલેં ઘોર । પતન ઐસેં ॥ ૪૨૨ ॥
મ્હણૌનિ તુવાં ધનુર્ધરા । નોહાવેં ગા તિયા મોહરા ।
જેઉતા વાસુ આસુરા । સંપત્તિવંતા ॥ ૪૨૩ ॥
જેઉતા વાસુ આસુરા । સંપત્તિવંતા ॥ ૪૨૩ ॥
આણિ દંભાદિ દોષ સાહી । હે સંપૂર્ણ જયાંચ્યા ઠાયીં ।
તે ત્યજાવે હેં કાઈ । મ્હણોં કીર ? ॥ ૪૨૪ ॥
તે ત્યજાવે હેં કાઈ । મ્હણોં કીર ? ॥ ૪૨૪ ॥
ત્રિવિધં નરકસ્યેદં દ્વારં નાશનમાત્મનઃ ।
કામઃ ક્રોધસ્તથા લોભસ્તસ્માદેતત્ ત્રયં ત્યજેત્ ॥ ૨૧ ॥
કામઃ ક્રોધસ્તથા લોભસ્તસ્માદેતત્ ત્રયં ત્યજેત્ ॥ ૨૧ ॥
પરી કામ ક્રોધ લોભ । યા તિહીંચેંહી થોંબ ।
થાંવે તેથેં અશુભ । પિકલેં જાણ ॥ ૪૨૫ ॥
થાંવે તેથેં અશુભ । પિકલેં જાણ ॥ ૪૨૫ ॥
સર્વ દુઃખાં આપુલિયા । દર્શના ધનંજયા ।
પાઢાઊ હે ભલતયા । દિધલેં આહાતી ॥ ૪૨૬ ॥
પાઢાઊ હે ભલતયા । દિધલેં આહાતી ॥ ૪૨૬ ॥
કાં પાપિયાં નરકભોગીં । સુવાવયાલાગીં જગીં ।
પાતકાંચી દાટુગી । સભાચિ હે ॥ ૪૨૭ ॥
પાતકાંચી દાટુગી । સભાચિ હે ॥ ૪૨૭ ॥
તે રૌરવ ગા તંવચિવરી । આઇકિજતી પટાંતરીં ।
જંવ હે તિન્હી અંતરીં । ઉઠતી ના ॥ ૪૨૮ ॥
જંવ હે તિન્હી અંતરીં । ઉઠતી ના ॥ ૪૨૮ ॥
અપાય તિહીં આસલગ । યાતના ઇહીં સવંગ ।
હાણી હાણી નોહે હે તિઘ । હેચિ હાણી ॥ ૪૨૯ ॥
હાણી હાણી નોહે હે તિઘ । હેચિ હાણી ॥ ૪૨૯ ॥
કાય બહુ બોલોં સુભટા । સાંગિતલિયા નિકૃષ્ટા ।
નરકાચા દારવંટા । ત્રિશંકુ હા ॥ ૪૩૦ ॥
નરકાચા દારવંટા । ત્રિશંકુ હા ॥ ૪૩૦ ॥
યા કામક્રોધલોભાં- । માજીં જીવેં જો હોય ઉભા ।
તો નિરયપુરીચી સભા । સન્માનુ પાવે ॥ ૪૩૧ ॥
તો નિરયપુરીચી સભા । સન્માનુ પાવે ॥ ૪૩૧ ॥
મ્હણૌનિ પુઢત પુઢતીં કિરીટી । હે કામાદિ દોષ ત્રિપુટી ।
ત્યજાવીંચિ ગા વોખટી । આઘવા વિષયીં ॥ ૪૩૨ ॥
ત્યજાવીંચિ ગા વોખટી । આઘવા વિષયીં ॥ ૪૩૨ ॥
એતૈર્વિમુક્તઃ કૌન્તેય તમોદ્વારૈસ્ત્રિભિર્નરઃ ।
આચરત્યાત્મનઃ શ્રેયસ્તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ૨૨ ॥
આચરત્યાત્મનઃ શ્રેયસ્તતો યાતિ પરાં ગતિમ્ ૨૨ ॥
ધર્માદિકાં ચૌંહી આંતુ । પુરુષાર્થાચી તૈંચિ માતુ ।
કરાવી જૈં સંઘાતુ । સાંડીલ હા ॥ ૪૩૩ ॥
કરાવી જૈં સંઘાતુ । સાંડીલ હા ॥ ૪૩૩ ॥
હે તિન્હી જીવીં જંવ જાગતી । તંવવરી નિકિયાચી પ્રાપ્તી ।
હે માઝે કાન નાઇકતી । દેવોહી મ્હણે ॥ ૪૩૪ ॥
હે માઝે કાન નાઇકતી । દેવોહી મ્હણે ॥ ૪૩૪ ॥
જયા આપણપેં પઢિયે । આત્મનાશા જો બિહે ।
તેણેં ન ધરાવી હે સોયે । સાવધુ હોઈજે ॥ ૪૩૫ ॥
તેણેં ન ધરાવી હે સોયે । સાવધુ હોઈજે ॥ ૪૩૫ ॥
પોટીં બાંધોનિ પાષાણ । સમુદ્રીં બાહીં આંગવણ ।
કાં જિયાવયા જેવણ । કાળકૂટાચેં ॥ ૪૩૬ ॥
કાં જિયાવયા જેવણ । કાળકૂટાચેં ॥ ૪૩૬ ॥
ઇહીં કામક્રોધલોભેંસી । કાર્યસિદ્ધિ જાણ તૈસી ।
મ્હણૌનિ ઠાવોચિ પુસીં । યયાંચા ગા ॥ ૪૩૭ ॥
મ્હણૌનિ ઠાવોચિ પુસીં । યયાંચા ગા ॥ ૪૩૭ ॥
જૈં કહીં અવચટેં । હે તિકડી સાંખળ તુટે ।
તૈં સુખેં આપુલિયે વાટે । ચાલોં લાભે ॥ ૪૩૮ ॥
તૈં સુખેં આપુલિયે વાટે । ચાલોં લાભે ॥ ૪૩૮ ॥
ત્રિદોષીં સાંડિલેં શરીર । ત્રિકુટીં ફિટલિયા નગર ।
ત્રિદાહ નિમાલિયા અંતર । જૈસેં હોય ॥ ૪૩૯ ॥
ત્રિદાહ નિમાલિયા અંતર । જૈસેં હોય ॥ ૪૩૯ ॥
તૈસા કામાદિકીં તિઘીં । સાંડિલા સુખ પાવોનિ જગીં ।
સંગુ લાહે મોક્ષમાર્ગીં । સજ્જનાંચા ॥ ૪૪૦ ॥
સંગુ લાહે મોક્ષમાર્ગીં । સજ્જનાંચા ॥ ૪૪૦ ॥
મગ સત્સંગેં પ્રબળેં । સચ્છાસ્ત્રાચેનિ બળેં ।
જન્મમૃત્યૂચીં નિમાળેં । નિસ્તરેં રાનેં ॥ ૪૪૧ ॥
જન્મમૃત્યૂચીં નિમાળેં । નિસ્તરેં રાનેં ॥ ૪૪૧ ॥
તે વેળીં આત્માનંદેં આઘવેં । જેં સદા વસતેં બરવેં ।
તેં તૈસેંચિ પાટણ પાવે । ગુરુકૃપેચેં ॥ ૪૪૨ ॥
તેં તૈસેંચિ પાટણ પાવે । ગુરુકૃપેચેં ॥ ૪૪૨ ॥
તેથ પ્રિયાચી પરમસીમા । તો ભેટે માઉલી આત્મા ।
તયેં ખેવીં આટે ડિંડિમા । સાંસારિક હે ॥ ૪૪૩ ॥
તયેં ખેવીં આટે ડિંડિમા । સાંસારિક હે ॥ ૪૪૩ ॥
ઐસા જો કામક્રોધલોભાં । ઝાડી કરૂનિ ઠાકે ઉભા ।
તો યેવઢિયા લાભા । ગોસાવી હોય ॥ ૪૪૪ ॥
તો યેવઢિયા લાભા । ગોસાવી હોય ॥ ૪૪૪ ॥
યઃ શાસ્ત્રવિધિમુત્સૃજ્ય વર્તતે કામકારત ।
ન સ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ ન સુખં ન પરાં ગતિમ્ ॥ ૨૩ ॥
ન સ સિદ્ધિમવાપ્નોતિ ન સુખં ન પરાં ગતિમ્ ॥ ૨૩ ॥
ના હેં નાવડોનિ કાંહીં । કામાદિકાંચ્યાચિ ઠાયીં ।
દાટિલી જેણેં ડોઈ । આત્મચોરેં ॥ ૪૪૫ ॥
દાટિલી જેણેં ડોઈ । આત્મચોરેં ॥ ૪૪૫ ॥
જો જગીં સમાન સકૃપુ । હિતાહિત દાવિતા દીપુ ।
તો અમાન્યુ કેલા બાપુ । વેદુ જેણેં ॥ ૪૪૬ ॥
તો અમાન્યુ કેલા બાપુ । વેદુ જેણેં ॥ ૪૪૬ ॥
ન ધરીચિ વિધીચી ભીડ । ન કરીચિ આપલી ચાડ ।
વાઢવીત ગેલા કોડ । ઇંદ્રિયાંચેં ॥ ૪૪૭ ॥
વાઢવીત ગેલા કોડ । ઇંદ્રિયાંચેં ॥ ૪૪૭ ॥
કામક્રોધલોભાંચી કાસ । ન સોડીચ પાળિલી ભાષ ।
સ્વૈરાચારાચેં અસોસ । વળઘલા રાન ॥ ૪૪૮ ॥
સ્વૈરાચારાચેં અસોસ । વળઘલા રાન ॥ ૪૪૮ ॥
તો સુટકેચિયા વાહિણીં । મગ પિવોં ન લાહે પાણી ।
સ્વપ્નીંહી તે કહાણી । દૂરીચિ તયા ॥ ૪૪૯ ॥
સ્વપ્નીંહી તે કહાણી । દૂરીચિ તયા ॥ ૪૪૯ ॥
આણિ પરત્ર તંવ જાયે । હેં કીર તયા આહે ।
પરી ઐહિકહી ન લાહે । ભોગ ભોગૂં ॥ ૪૫૦ ॥
પરી ઐહિકહી ન લાહે । ભોગ ભોગૂં ॥ ૪૫૦ ॥
તરી માશાલાગીં ભુલલા । બ્રાહ્મણ પાણબુડાં રિઘાલા ।
કીં તેથહી પાવલા । નાસ્તિકવાદુ ॥ ૪૫૧ ॥
કીં તેથહી પાવલા । નાસ્તિકવાદુ ॥ ૪૫૧ ॥
તૈસેં વિષયાંચેનિ કોડેં । જેણેં પરત્રા કેલેં ઉબડેં ।
તંવ તોચિ આણિકીકડે । મરણેં નેલા ॥ ૪૫૨ ॥
તંવ તોચિ આણિકીકડે । મરણેં નેલા ॥ ૪૫૨ ॥
એવં પરત્ર ના સ્વર્ગુ । ના ઐહિકહી વિષયભોગુ ।
તેથ કેઉતા પ્રસંગુ । મોક્ષાચા તો ? ॥ ૪૫૩ ॥
તેથ કેઉતા પ્રસંગુ । મોક્ષાચા તો ? ॥ ૪૫૩ ॥
મ્હણૌનિ કામાચેનિ બળેં । જો વિષય સેવૂં પાહે સળેં ।
તયા વિષયો ના સ્વર્ગુ મિળે । ના ઉદ્ધરે તો ॥ ૪૫૪ ॥
તયા વિષયો ના સ્વર્ગુ મિળે । ના ઉદ્ધરે તો ॥ ૪૫૪ ॥
તસ્માચ્છાસ્ત્રં પ્રમાણં તે કાર્યાકાર્યવ્યવસ્થિતૌ ।
જ્ઞાત્વા શાસ્ત્રવિધાનોક્તં કર્મ કર્તુમિહાર઼સિ ॥ ૨૪॥
જ્ઞાત્વા શાસ્ત્રવિધાનોક્તં કર્મ કર્તુમિહાર઼સિ ॥ ૨૪॥
ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે દૈવાસુરસંપદ્વિભાગયોગોનામ ષોડશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૬ ॥
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે દૈવાસુરસંપદ્વિભાગયોગોનામ ષોડશોઽધ્યાયઃ ॥ ૧૬ ॥
યાકારણેં પૈં બાપા । જયા આથી આપુલી કૃપા ।
તેણેં વેદાંચિયા નિરોપા । આન ન કીજે ॥ ૪૫૫ ॥
તેણેં વેદાંચિયા નિરોપા । આન ન કીજે ॥ ૪૫૫ ॥
પતીચિયા મતા । અનુસરોનિ પતિવ્રતા ।
અનાયાસેં આત્મહિતા । ભેટેચિ તે ॥ ૪૫૬ ॥
અનાયાસેં આત્મહિતા । ભેટેચિ તે ॥ ૪૫૬ ॥
નાતરી શ્રીગુરુવચના । દિઠી દેતુ જતના ।
શિષ્ય આત્મભુવના- । માજીં પૈસે ॥ ૪૫૭ ॥
શિષ્ય આત્મભુવના- । માજીં પૈસે ॥ ૪૫૭ ॥
હેં અસો આપુલા ઠેવા । હાતા આથી જરી યાવા ।
તરી આદરેં જેવીં દિવા । પુઢાં કીજે ॥ ૪૫૮ ॥
તરી આદરેં જેવીં દિવા । પુઢાં કીજે ॥ ૪૫૮ ॥
તૈસા અશેષાંહી પુરુષાર્થા । જો ગોસાવી હો મ્હણે પાર્થા ।
તેણેં શ્રુતિસ્મૃતિ માથાં । બૈસણેં ઘાપે ॥ ૪૫૯ ॥
તેણેં શ્રુતિસ્મૃતિ માથાં । બૈસણેં ઘાપે ॥ ૪૫૯ ॥
શાસ્ત્ર મ્હણેલ જેં સાંડાવેં । તેં રાજ્યહી તૃણ માનાવેં ।
જેં ઘેવવી તેં ન મ્હણાવેં । વિષહી વિરુ ॥ ૪૬૦ ॥
જેં ઘેવવી તેં ન મ્હણાવેં । વિષહી વિરુ ॥ ૪૬૦ ॥
ઐસિયા વેદૈકનિષ્ઠા । જાલિયા જરી સુભટા ।
તરી કેં આહે અનિષ્ટા । ભેટણેં ગા ? ॥ ૪૬૧ ॥
તરી કેં આહે અનિષ્ટા । ભેટણેં ગા ? ॥ ૪૬૧ ॥
પૈં અહિતાપાસૂનિ કાઢિતી । હિત દેઊનિ વાઢવિતી ।
નાહીં ગા શ્રુતિપરૌતી । માઉલી જગા ॥ ૪૬૨ ॥
નાહીં ગા શ્રુતિપરૌતી । માઉલી જગા ॥ ૪૬૨ ॥
મ્હણૌનિ બ્રહ્મેંશીં મેળવી । તંવ હે કોણેં ન સાંડાવી ।
અગા તુવાંહી ઐસીચિ ભજાવી । વિશેષેંસીં ॥ ૪૬૩ ॥
અગા તુવાંહી ઐસીચિ ભજાવી । વિશેષેંસીં ॥ ૪૬૩ ॥
જે આજિ અર્જુના તૂં યેથેં । કરાવયા સત્ય શાસ્ત્રેં સાર્થેં ।
જન્મલાસિ બળાર્થેં । ધર્માચેનિ ॥ ૪૬૪ ॥
જન્મલાસિ બળાર્થેં । ધર્માચેનિ ॥ ૪૬૪ ॥
આણિ ધર્માનુજ હેં ઐસેં । બોધેંચિ આલેં અપૈસેં ।
મ્હણૌનિ આનારિસેં । કરૂં નયે ॥ ૪૬૫ ॥
મ્હણૌનિ આનારિસેં । કરૂં નયે ॥ ૪૬૫ ॥
કાર્યાકાર્યવિવેકીં । શાસ્ત્રેંચિ કરાવીં પારખીં ।
અકૃત્ય તેં કુડેં લોકીં । વાળાવેં ગા ॥ ૪૬૬ ॥
અકૃત્ય તેં કુડેં લોકીં । વાળાવેં ગા ॥ ૪૬૬ ॥
મગ કૃત્યપણેં ખરેં નિગે । તેં તુવાં આપુલેનિ આંગેં ।
આચરોનિ આદરેં ચાંગેં । સારાવેં ગા ॥ ૪૬૭ ॥
આચરોનિ આદરેં ચાંગેં । સારાવેં ગા ॥ ૪૬૭ ॥
જે વિશ્વપ્રામાણ્યાચી મુદી । આજિ તુઝ્યા હાતીં અસેં સુબુદ્ધી ।
લોકસંગ્રહાસિ ત્રિશુદ્ધી । યોગ્યુ હોસી ॥ ૪૬૮ ॥
લોકસંગ્રહાસિ ત્રિશુદ્ધી । યોગ્યુ હોસી ॥ ૪૬૮ ॥
એવં આસુરવર્ગુ આઘવા । સાંગોનિ તેથિંચા નિગાવા ।
તોહિ દેવેં પાંડવા । નિરૂપિલા ॥ ૪૬૯ ॥
તોહિ દેવેં પાંડવા । નિરૂપિલા ॥ ૪૬૯ ॥
ઇયાવરી તો પંડૂચા । કુમરુ સદ્ભાવો જીવીંચા ।
પુસેલ તો ચૈતન્યાચા । કાનીં ઐકા ॥ ૪૭૦ ॥
પુસેલ તો ચૈતન્યાચા । કાનીં ઐકા ॥ ૪૭૦ ॥
સંજયેં વ્યાસાચિયા નિરોપા । તો વેળુ ફેડિલા તયા નૃપા ।
તૈસા મીહિ નિવૃત્તિકૃપા । સાંગેન તુમ્હાં ॥ ૪૭૧ ॥
તૈસા મીહિ નિવૃત્તિકૃપા । સાંગેન તુમ્હાં ॥ ૪૭૧ ॥
તુમ્હી સંત માઝિયા કડા । દિઠીચા કરાલ બહુડા ।
તરી તુમ્હાં માને યેવઢા । હોઈન મી ॥ ૪૭૨ ॥
તરી તુમ્હાં માને યેવઢા । હોઈન મી ॥ ૪૭૨ ॥
મ્હણૌનિ નિજ અવધાન । મજ વોળગે પસાયદાન ।
દીજો જી સનાથુ હોઈન । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૪૭૩ ॥
દીજો જી સનાથુ હોઈન । જ્ઞાનદેવો મ્હણે ॥ ૪૭૩ ॥
ઇતિ શ્રીજ્ઞાનદેવવિરચિતાયાં ભાવાર્થદીપિકાયાં ષોડશોઽધ્યાયઃ ॥