Lord Krishna

జ్ఞానేశ్వరీ అధ్యాయ 16

(Dnyaneshwari Adhyay 16 in Telugu)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 16

Dnyaneshwari Adhyay 16. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 501
॥ ఓం శ్రీ పరమాత్మనే నమః ॥
॥ అథ శ్రీమద్భగవద్గీతా ॥
। అథ షోడశోశోఽధ్యాయః – అధ్యాయ సోళావా । ।
। దైవాసురసంపత్తివిభాగయోగః ।
మావళవీత విశ్వాభాసు । నవల ఉదయలా చండాంశు ।
అద్వయాబ్జినీవికాశు । వందూం ఆతాం ॥ ౧ ॥
జో అవిద్యారాతీ రుసోనియాం । గిళీ జ్ఞానాజ్ఞానచాందణియా ।
జో సుదిను కరీ జ్ఞానియాం । స్వబోధాచా ॥ ౨ ॥
జేణేం వివళతియే సవళే । లాహోని ఆత్మజ్ఞానాచే డోళే ।
సాండితీ దేహాహంతేచీం అవిసాళేం । జీవపక్షీ ॥ ౩ ॥
లింగదేహకమళాచా । పోటీం వేంచు తయా చిద్భ్రమరాచా ।
బందిమోక్షు జయాచా । ఉదైలా హోయ ॥ ౪ ॥
శబ్దాచియా ఆసకడీం । భేద నదీచ్యా దోహీం థడీం ।
ఆరడాతే విరహవేడీం । బుద్ధిబోధు ॥ ౫ ॥
తయా చక్రవాకాంచేం మిథున । సామరస్యాచేం సమాధాన ।
భోగవీ జో చిద్గగన । భువనదివా ॥ ౬ ॥
జేణేం పాహాలియే పాహాంటే । భేదాచీ చోరవేళ ఫిటే ।
రిఘతీ ఆత్మానుభవవాటే । పాంథిక యోగీ ॥ ౭ ॥
జయాచేని వివేకకిరణసంగేం । ఉన్మేఖసూర్యకాంతు ఫుణగే ।
దీపలే జాళితీ దాంగేం । సంసారాచీం ॥ ౮ ॥
జయాచా రశ్మిపుంజు నిబరు । హోతా స్వరూప ఉఖరీం స్థిరు ।
యే మహాసిద్ధీచా పూరు । మృగజళ తేం ॥ ౯ ॥
జో ప్రత్యగ్బోధాచియా మాథయా । సోఽహంతేచా మధ్యాన్హీం ఆలియా ।
లపే ఆత్మభ్రాంతిఛాయా । ఆపణపాం తళీం ॥ ౧౦ ॥
తే వేళీం విశ్వస్వప్నాసహితేం । కోణ అన్యథామతీ నిద్రేతేం ।
సాంభాళీ నురేచి జేథేం । మాయారాతీ ॥ ౧౧ ॥
మ్హణౌని అద్వయబోధపాటణీం । తేథ మహానందాచీ దాటణీ ।
మగ సుఖానుభూతీచీం ఘేణీం దేణీం । మందావో లాగతీ ॥ ౧౨ ॥
కింబహునా ఐసైసేం । ముక్తకైవల్య సుదివసేం ।
సదా లాహిజే కాం ప్రకాశేం । జయాచేని ॥ ౧౩ ॥
జో నిజధామవ్యోమీంచా రావో । ఉదైలాచి ఉదైజతఖేంవో ।
ఫేడీ పూర్వాది దిశాంసి ఠావో । ఉదోఅస్తూచా ॥ ౧౪ ॥
న దిసణేం దిసణేంనసీం మావళవీ । దోహీం ఝాంకిలేం తే సైంఘ పాలవీ ।
కాయ బహు బోలోం తే ఆఘవీ । ఉఖాచి ఆనీ ॥ ౧౫ ॥
తో అహోరాత్రాంచా పైలకడు । కోణేం దేఖావా జ్ఞానమార్తండు ।
జో ప్రకాశ్యేంవీణ సురవాడు । ప్రకాశాచా ॥ ౧౬ ॥
తయా చిత్సూర్యా శ్రీనివృత్తీ । ఆతాం నమోం మ్హణోం పుఢతపుఢతీ ।
జే బాధకా యేఇజతసే స్తుతీ । బోలాచియా ॥ ౧౭ ॥
దేవాచేం మహిమాన పాహోనియాం । స్తుతి తరీ యేఇజే చాంగావయా ।
జరీ స్తవ్యబుద్ధీసీం లయా । జాఈజే కాం ॥ ౧౮ ॥
జో సర్వనేణివాం జాణిజే । మౌనాచియా మిఠీయా వానిజే ।
కాంహీంచ న హోని ఆణిజే । ఆపణపయాం జో ॥ ౧౯ ॥
తయా తుఝియా ఉద్దేశాసాఠీం । పశ్యంతీ మధ్యమా పోటీం ।
సూని పరేసీంహీ పాఠీం । వైఖరీ విరే ॥ ౨౦ ॥
తయా తూతేం మీ సేవకపణేం । లేవవీం బోలకేయా స్తోత్రాచేం లేణేం ।
హేం ఉపసాహావేంహీ మ్హణతాం ఉణేం । అద్వయానందా ॥ ౨౧ ॥
పరీ రంకేం అమృతాచా సాగరు । దేఖిలియా పడే ఉచితాచా విసరు ।
మగ కరూం ధాంవే పాహుణేరు । శాకాంచా తయా ॥ ౨౨ ॥
తేథ శాకుహీ కీర బహుత మ్హణావా । తయాచా హర్షవేగుచి తో ఘ్యావా ।
ఉజళోని దివ్యతేజా హాతివా । తే భక్తీచి పాహావీ ॥ ౨౩ ॥
బాళా ఉచిత జాణణేం హోయే । తరీ బాళపణచి కేం ఆహే ? ।
పరీ సాచచి యేరీ మాయే । మ్హణౌని తోషే ॥ ౨౪ ॥
హాం గా గాంవరసేం భరలేం । పాణీ పాఠీం పాయ దేత ఆలేం ।
తేం గంగా కాయ మ్హణితలేం । పరతేం సర ? ॥ ౨౫ ॥
జీ భృగూచా కైసా అపకారు । కీం తో మానూని ప్రియోపచారు ।
తోషేచినా శారఙ్గధరు । గురుత్వాసీం ? ॥ ౨౬ ॥
కీం ఆంధారేం ఖతేలేం అంబర । ఝాలేయా దివసనాథాసమోర ।
తేణేం తయాతేం పఱ్హా సర । మ్హణితలేం కాఈ ? ॥ ౨౭ ॥
తేవీం భేదబుద్ధీచియే తుళే । ఘాలూని సూర్యశ్లేషాచేం కాంటాళే ।
తుకిలాసి తేం యేకీ వేళే । ఉపసాహిజో జీ ॥ ౨౮ ॥
జిహీం ధ్యానాచా డోళాం పాహిలాసీ । వేదాది వాచాం వానిలాసీ ।
జేం ఉపసాహిలేం తయాసీ । తేం ఆమ్హాంహీ కరీం ॥ ౨౯ ॥
పరీ మీ ఆజి తుఝ్యా గుణీం । లాంచావలోం అపరాధు న గణీం ।
భలతేం కరీం పరీ అర్ధధణీం । నుఠీ కదా ॥ ౩౦ ॥
మియాం గీతా యేణేం నాంవేం । తుఝేం పసాయామృత సుహావేం ।
వానూం లాధలోం తేం దుణేన థావేం । దైవలోం దైవేం ॥ ౩౧ ॥
మాఝియా సత్యవాదాచేం తప । వాచా కేలేం బహుత కల్ప ।
తయా ఫళాచేం హేం మహాద్వీప । పాతలీ ప్రభు ॥ ౩౨ ॥
పుణ్యేం పోశిలీం అసాధరణేం । తియేం తుఝేం గుణ వానణేం ।
దేఊని మజ ఉత్తీర్ణేం । జాలీం ఆజీ ॥ ౩౩ ॥
జీ జీవిత్వాచ్యా ఆడవీం । ఆతుడలోం హోతోం మరణగాంవీం ।
తే అవదసాచీ ఆఘవీ । ఫేడిలీ ఆజీ ॥ ౩౪ ॥
జే గీతా యేణేం నాంవేం నావాణిగీ । జే అవిద్యా జిణోని దాటుగీ ।
తే కీర్తీ తుఝీ ఆమ్హాంజోగీ । వానావయా జాలీ ॥ ౩౫ ॥
పైం నిర్ధనా ఘరీం వానివసేం । మహాలక్ష్మీ యేఊని బైసే ।
తయాతేం నిర్ధన ఐసేం । మ్హణోం యే కాఈ ? ॥ ౩౬ ॥
కాం అంధకారాచియా ఠాయా । దైవేం సుర్యు ఆలియా ।
తో అంధారుచి జగా యయా । ప్రకాశు నోహే ? ॥ ౩౭ ॥
జయా దేవాచీ పాహతాం థోరీ । విశ్వ పరమాణుహీ దశా న ధరీ ।
తో భావాచియే సరోభరీ । నవ్హేచి కాఈ ? ॥ ౩౮ ॥
తైసా మీ గీతా వాఖాణీ । హే ఖపుష్పాచీ తురంబణీ ।
పరీ సమర్థేం తువాం శిరయాణీ । ఫేడిలీ తే ॥ ౩౯ ॥
మ్హణౌని తుఝేని ప్రసాదేం । మీ గీతాపద్యేం అగాధేం ।
నిరూపీన జీ విశదేం । జ్ఞానదేవో మ్హణే ॥ ౪౦ ॥
తరీ అధ్యాయీం పంధరావా । శ్రీకృష్ణేం తయా పాండవా ।
శాస్త్రసిద్ధాంతు ఆఘవా । ఉగాణిలా ॥ ౪౧ ॥
జే వృక్షరూపక పరీభాషా । కేలేం ఉపాధి రూప అశేషా ।
సద్వైద్యేం జైసేం దోషా । అంగలీనా ॥ ౪౨ ॥
ఆణి కూటస్థు జో అక్షరు । దావిలా పురుషప్రకారు ।
తేణేం ఉపహితాహీ ఆకారు । చైతన్యా కేలా ॥ ౪౩ ॥
పాఠీం ఉత్తమ పురుష । శబ్దాచేం కరూని మిష ।
దావిలేం చోఖ । ఆత్మతత్త్వ ॥ ౪౪ ॥
ఆత్మవిషయీం ఆంతువట । సాధన జేం ఆంగదట ।
జ్ఞాన హేంహీ స్పష్ట । చావళలా ॥ ౪౫ ॥
మ్హణౌని ఇయే అధ్యాయీం । నిరూప్య నురేచి కాంహీం ।
ఆతాం గురుశిష్యాం దోహీం । స్నేహో లాహణా ॥ ౪౬ ॥
ఏవం ఇయేవిషయీం కీర । జాణతే బుఝావలే అపార ।
పరీ ముముక్షు ఇతర । సాకాంక్ష జాలే ॥ ౪౭ ॥
త్యా మజ పురుషోత్తమా । జ్ఞానేం భేటే జో సువర్మా ।
తో సర్వజ్ఞు తోచి సీమా । భక్తీచీహీ ॥ ౪౮ ॥
ఐసేం హేం త్రైలోక్యనాయకేం । బోలిలేం అధ్యాయాంత శ్లోకేం ।
తేథేం జ్ఞానచి బహుతేకేం । వానిలేం తోషేం ॥ ౪౯ ॥
భరూని ప్రపంచాచా ఘోంటు । కీజే దేఖతాంచి దేఖతయా ద్రష్టు ।
ఆనందసామ్రాజ్యీం పాటు । బాంధిజే జీవా ॥ ౫౦ ॥
యేవఢేయా లాఠేపణాచా ఉపావో । ఆను నాహీంచి మ్హణే దేవో ।
హా సమ్యక్జ్ఞానాచా రావో । ఉపాయాంమాజీం ॥ ౫౧ ॥
ఐసే ఆత్మజిజ్ఞాసు జే హోతే । తిహీం తోషలేని చిత్తేం ।
ఆదరేం తయా జ్ఞానాతేం । వోంవాళిలేం జీవేం ॥ ౫౨ ॥
ఆతాం ఆవడీ జేథ పడే । తయాచి అవసరీం పుఢేం పుఢేం ।
రిగోం లాగేం హేం ఘడే । ప్రేమ ఐసేం ॥ ౫౩ ॥
మ్హణౌని జిజ్ఞాసూంచ్యా పైకీం । జ్ఞానీ ప్రతీతీ హోయ నా జంవ నికీ ।
తంవ యోగ క్షేము జ్ఞానవిఖీం । స్ఫురేలచి కీం ॥ ౫౪ ॥
మ్హణౌని తేంచి సమ్యక్ జ్ఞాన । కైసేని హోయ స్వాధీన ।
జాలియా వృద్ధియత్న । ఘడేల కేవీం ॥ ౫౫ ॥
కాం ఉపజోంచి జేం న లాహే । జేం ఉపజలేంహీ అవ్హాంటా సూయే ।
తేం జ్ఞానీం విరుద్ధ కాయ ఆహే । హేం జాణావేం కీం ॥ ౫౬ ॥
మగ జాణతయాం జేం విరూ । తయాచీం వాట వాహతీ కరూం ।
జ్ఞానా హిత తేంచి విచారూం । సర్వభావేం ॥ ౫౭ ॥
ఐసా జ్ఞానజిజ్ఞాసు తుమ్హీం సమస్తీం । భావో జో ధరిలా అసే చిత్తీం ।
తో పురవావయా లక్ష్మీపతీ । బోలిజేల ॥ ౫౮ ॥
జ్ఞానాసి సుజన్మ జోడే । ఆపలీ విశ్రాంతిహీ వరీ వాఢే ।
తే సంపత్తీచే పవాడే । సాంగిజేల దైవీ ॥ ౫౯ ॥
ఆణి జ్ఞానాచేని కామాకారేం । జే రాగద్వేషాంసి దే థారే ।
తియే ఆసురియేహి ఘోరే । కరీల రూప ॥ ౬౦ ॥
సహజ ఇష్టానిష్టకరణీ । దోఘీచి ఇయా కవతుకిణీ ।
హే నవమాధ్యాయీం ఉభారణీ । కేలీ హోతీ ॥ ౬౧ ॥
తేథ సాఉమా ఘేయావయా ఉవావో । తంవ వోడవలా ఆన ప్రస్తావో ।
తరీ తయాం ప్రసంగేం ఆతాం దేవో । నిరూపీత అసే ॥ ౬౨ ॥
తయా నిరూపణాచేని నాంవేం । అధ్యాయ పద సోళావేం ।
లావణీ పాహతాం జాణావేం । మాగిలావరీ ॥ ౬౩ ॥
పరీ హేం అసో ఆతాం ప్రస్తుతీం । జ్ఞానాచ్యా హితాహితీం ।
సమర్థా సంపత్తీ । ఇయాచి దోన్హీ ॥ ౬౪ ॥
జే ముముక్షుమార్గీంచీ బోళావీ । జే మోహరాత్రీచీ ధర్మదివీ ।
తే ఆధీం తంవ దైవీ । సంపత్తీ ఐకా ॥ ౬౫ ॥
జేథ ఏక ఏకాతేం పోఖీ । ఐసే బహుత పదార్థ యేకీం ।
సంపాదిజతీ తే లోకీం । సంపత్తి మ్హణిజే ॥ ౬౬ ॥
తే దైవీ సుఖసంభవీ । తేథ దైవగుణేం యేకోపజీవీం ।
జాలీ మ్హణౌని దైవీ । సంపత్తి హే ॥ ౬౭ ॥
శ్రీ భగవానువాచ ।
అభయం సత్త్వసంశుద్ధిర్జ్ఞానయోగవ్యవస్థితః ।
దానం దమశ్చ యజ్ఞశ్చ స్వాధ్యాయస్తప ఆర్జవం ॥ ౧ ॥
ఆతాం తయాచి దైవగుణాం- । మాజీం ధురేచా బైసణా ।
బైసే తయా ఆకర్ణా । అభయ ఐసేం ॥ ౬౮ ॥
తరీ న ఘాలూని మహాపురీం । న ఘేపే బుడణయాచీ శియారీ ।
కాం రోగు న గణిజే ఘరీం । పథ్యాచియా ॥ ౬౯ ॥
తైసా కర్మాకర్మాచియా మోహరా । ఉఠూం నేదూని అహంకారా ।
సంసారాచా దరారా । సాండణేం యేణేం ॥ ౭౦ ॥
అథవా ఐక్యభావాచేని పైసేం । దుజే మానూని ఆత్మా ఐసేం ।
భయవార్తా దేశేం । దవడణేం జేం ॥ ౭౧ ॥
పాణీ బుడ{ఊం} యే మిఠాతేం । తంవ మీఠచి పాణీ ఆతేం ।
తేవీం ఆపణ జాలేని అద్వైతేం । నాశే భయ ॥ ౭౨ ॥
అగా అభయ యేణేం నాంవేం । బోలిజే తేం హేం జాణావేం ।
సమ్యక్జ్ఞానాచేం ఆఘవేం । ధాంవణేం హేం ॥ ౭౩ ॥
ఆతాం సత్త్వశుద్ధీ జే మ్హణిజే । తే ఐశా చిన్హీం జాణిజే ।
తరీ జళే నా విఝే । రాఖోండీ జైసీ ॥ ౭౪ ॥
కాం పాడివా వాఢీ న మగే । అంవసే తుటీ సాండూని మాగే ।
మాజీం అతిసూక్ష్మ అంగేం । చంద్రు జైసా రాహే ॥ ౭౫ ॥
నాతరీ వార్షియా నాహీం మాండిలీ । గ్రీష్మేం నాహీం సాండిలీ ।
మాజీం నిజరూపేం నివడలీ । గంగా జైసీ ॥ ౭౬ ॥
తైసీ సంకల్పవికల్పాచీ వోఢీ । సాండూని రజతమాచీ కావడీ ।
భోగితాం నిజధర్మాచీ ఆవడీ । బుద్ధి ఉరే ॥ ౭౭ ॥
ఇంద్రియవర్గీం దాఖవిలియా । విరుద్ధా అథవా భలీయా ।
విస్మయో కాంహీం కేలియా । నుఠీ చిత్తీం ॥ ౭౮ ॥
గాంవా గేలియా వల్లభు । పతివ్రతేచా విరహక్షోభు ।
భలతేసణీ హానిలాభు । న మనీం జేవీం ॥ ౭౯ ॥
తేవీం సత్స్వరూప రుచలేపణేం । బుద్ధీ జేం ఐసేం అనన్య హోణేం ।
తే సత్త్వశుద్ధీ మ్హణే । కేశిహంతా ॥ ౮౦ ॥
ఆతాం ఆత్మలాభావిఖీం । జ్ఞానయోగామాజీం ఏకీం ।
జే ఆపులియా ఠాకీ । హాంవేం భరే ॥ ౮౧ ॥
తేథ సగళియే చిత్తవృత్తీ । త్యాగు కరణేం యా రీతీ ।
నిష్కామేం పూర్ణాహుతీ । హుతాశీం జైసీ ॥ ౮౨ ॥
కాం సుకుళీనేం ఆపులీ । ఆత్మజా సత్కుళీంచి దిధలీ ।
హేం అసో లక్ష్మీ స్థిరావలీ । ముకుందీం జైసీ ॥ ౮౩ ॥
తైసే నిర్వికల్పపణేం । జేం యోగజ్ఞానీంచ యా వృత్తిక హోణేం ।
తో తిజా గుణ మ్హణే । శ్రీకృష్ణనాథు ॥ ౮౪ ॥
ఆతాం దేహవాచాచిత్తేం । యథాసంపన్నేం విత్తేం ।
వైరీ జాలియాహీ ఆర్తాతేం । న వంచణే జేం కాం ॥ ౮౫ ॥
పత్ర పుష్ప ఛాయా । ఫళేం మూళ ధనంజయా ।
వాటేచా న చుకే ఆలియా । వృక్షు జైసా ॥ ౮౬ ॥
తైసేం మనౌని ధనధాన్యవరీ । విద్యమానేం ఆల్యా అవసరీం ।
శ్రాంతాచియే మనోహారీం । ఉపయోగా జాణేం ॥ ౮౭ ॥
తయాం నాంవ జాణ దాన । జేం మోక్షనిధానాచేం అంజన ।
హేం అసో ఆఇక చిన్హ । దమాచేం తేం ॥ ౮౮ ॥
తరీ విషయేంద్రియాం మిళణీ । కరూని ఘాపే వితుటణీ ।
జైసేం తోడిజే ఖడ్గపాణీ । పారకేయా ॥ ౮౯ ॥
తైసా విషయజాతాంచా వారా । వాజోం నేదిజే ఇంద్రియద్వారాం ।
ఇయే బాంధోని ప్రత్యాహారా । హాతీం వోపీ ॥ ౯౦ ॥
ఆంతులా చిత్తాచేం అంగవరీం । ప్రవృత్తి పళే పర బాహేరీ ।
ఆగీ సుయిజే దాహీంహి ద్వారీం । వైరాగ్యాచీ ॥ ౯౧ ॥
శ్వాసోశ్వాసాహునీ బహువసేం । వ్రతేం ఆచరే ఖరపుసేం ।
వోసంతితా రాత్రిదివసేం । నారాణుక జయా ॥ ౯౨ ॥
పైం దము ఐసా మ్హణిపే । తో హా జాణ స్వరూపేం ।
యాగార్థుహీ సంక్షేపేం । సాంగోం ఐక ॥ ౯౩ ॥
తరీ బ్రాహ్మణ కరూని ధురే । స్త్రియాదిక పైల మేరే ।
మాఝారీం అధికారేం । ఆపులాలేని ॥ ౯౪ ॥
జయా జే సర్వోత్తమ । భజనీయ దేవతాధర్మ ।
తే తేణేం యథాగమ । విధీ యజిజే ॥ ౯౫ ॥
జైసా ద్విజ షట్కర్మేం కరీ । శూద్ర తయాతేం నమస్కారీ ।
కీం దోహీంసహీ సరోభరీ । నిపజే యాగు ॥ ౯౬ ॥
తైసేం అధికారపర్యాలోచేం । హేం యజ్ఞ కరణేం సర్వాంచేం ।
పరీ విషయ విష ఫళాశేచేం । న ఘాపే మాజీం ॥ ౯౭ ॥
ఆణి మీ కర్తా ఐసా భావో । నేదిజే దేహాచేని ద్వారేం జావోం ।
నా వేదాజ్ఞేసి తరీ ఠావో । హోఇజే స్వయేం ॥ ౯౮ ॥
అర్జునా ఏవం యజ్ఞు । సర్వత్ర జాణ సాజ్ఞు ।
కైవల్యమార్గీంచా అభిజ్ఞు । సాంగాతీ హా ॥ ౯౯ ॥
ఆతాం చేండువేం భూమీ హాణిజే । నవ్హే తో హాతా ఆణిజే ।
కీం శేతీం బీం విఖురిజే । పరీ పికీం లక్ష ॥ ౧౦౦ ॥
నాతరీ ఠేవిలేం దేఖావయా । ఆదర కీజే దివియా ।
కాం శాఖా ఫళేం యావయా । సింపిజే మూళ ॥ ౧౦౧ ॥
హేం బహు అసో ఆరిసా । ఆపణపేం దేఖావయా జైసా ।
పుఢతపుఢతీ బహువసా । ఉటిజే ప్రీతీ ॥ ౧౦౨ ॥
తైసా వేదప్రతిపాద్యు జో ఈశ్వరు । తో హోఆవయాలాగీం గోచరు ।
శ్రుతీచా నిరంతరు । అభ్యాసు కరణేం ॥ ౧౦౩ ॥
తేంచి ద్విజాంసీచ బ్రహ్మసూత్ర । యేరా స్తోత్ర కాం నామమంత్ర ।
ఆవర్తవణేం పవిత్ర । పావావయా తత్త్వ ॥ ౧౦౪ ॥
పార్థా గా స్వాధ్యావో । బోలిజే తో హా మ్హణే దేవో ।
ఆతాం తప శబ్దాభిప్రావో । ఆఈక సాంగోం ॥ ౧౦౫ ॥
తరీ దానేం సర్వస్వ దేణేం । వేంచణేం తేం వ్యర్థ కరణేం ।
జైసే ఫళోని స్వయేం సుకణేం । ఇంద్రావణీ జేవీం ॥ ౧౦౬ ॥
నానా ధూపాచా అగ్నిప్రవేశు । కనకీం తుకాచా నాశు ।
పితృపక్షు పోషితా ఱ్హాసు । చంద్రాచా జైసా ॥ ౧౦౭ ॥
తైసా స్వరూపాచియా ప్రసరా -। లాగీం ప్రాణేంద్రియశరీరాం ।
ఆటణీ కరణేం జేం వీరా । తేంచి తప ॥ ౧౦౮ ॥
అథవా అనారిసేం । తపాచేం రూప జరీ అసే ।
తరీ జాణ జేవీం దుధీం హంసేం । సూదలీ చాంచూ ॥ ౧౦౯ ॥
తైసేం దేహజీవాచియే మిళణీం । జో ఉదయజత సూయే పాణీ ।
తో వివేక అంతఃకరణీం । జాగవీజే ॥ ౧౧౦ ॥
పాహతాం ఆత్మయాకడే । బుద్ధీచా పైసు సాంకడేం ।
సనిద్ర స్వప్న బుడే । జాగణీం జైసేం ॥ ౧౧౧ ॥
తైసా ఆత్మపర్యాలోచు । ప్రవర్తే జో సాచు ।
తపాచా హా నిర్వేచు । ధనుర్ధరా ॥ ౧౧౨ ॥
ఆతాం బాళాచ్యా హితీం స్తన్య । జైసేం నానాభూతీం చైతన్య ।
తైసేం ప్రాణిమాత్రీం సౌజన్య । ఆర్జవ తేం ॥ ౧౧౩ ॥
అహింసా సత్యమక్రోధ్స్త్యాగః శాన్తిరపైశునమ్ ।
దయా భూతేష్వలోలుప్త్వం మార్దవం హ్రీరచాపలమ్ ॥ ౨ ॥
ఆణి జగాచియా సుఖోద్దేశేం । శరీరవాచామానసేం ।
రాహాటణేం తేం అహింసే । రూప జాణ ॥ ౧౧౪ ॥
ఆతాం తీఖ హోఊని మవాళ । జైసేం జాతీచేం ముకుళ ।
కాం తేజ పరీ శీతళ । శశాంకాచేం ॥ ౧౧౫ ॥
శకే దావితాంచి రోగ ఫేడూం । ఆణి జిభే తరీ నవ్హే కడు ।
తే వోఖదు నాహీం మా ఘడూ । ఉపమా కైంచీ ॥ ౧౧౬ ॥
తరీ మఊపణేం బుబుళే । ఝగడతాంహీ పరీ నాడళే ।
ఏఱ్హవీం ఫోడీ కోంరాళేం । పాణీ జైసేం ॥ ౧౧౭ ॥
తైసేం తోడావయా సందేహ । తీఖ జైసేం కాం లోహ ।
శ్రావ్యత్వేం తరీ మాధుర్య । పాయీం ఘాలీం ॥ ౧౧౮ ॥
ఐకోం ఠాతాం కౌతుకేం । కానాతేం నిఘతీ ముఖేం ।
జేం సాచారివేచేని బికేం । బ్రహ్మహీ భేదీ ॥ ౧౧౯ ॥
కింబహునా ప్రియపణే । కోణాతేంహీ ఝక{ఊం} నేణే ।
యథార్థ తరీ ఖుపణేం । నాహీం కవణా ॥ ౧౨౦ ॥
ఏఱ్హవీం గోరీ కీర కానా గోడ । పరీ సాచాచా పాఖాళీం కీడ ।
ఆగీచేం కరణేం ఉఘడ । పరీ జళోం తేం సాచ ॥ ౧౨౧ ॥
కానీం లాగతాం మహూర । అర్థేం విభాండీ జివ్హార ।
తేం వాచా నవ్హే సుందర । లాంవచి పాం ॥ ౧౨౨ ॥
పరీ అహితీం కోపోని సోప । లాలనీం మఊ జైసేం పుష్ప ।
తియే మాతేచేం స్వరూప । జైసేం కాం హోయ ॥ ౧౨౩ ॥
తైసేం శ్రవణసుఖ చతుర । పరీణమోని సాచార ।
బోలణేం జేం అవికార । తేం సత్య యేథేం ॥ ౧౨౪ ॥
ఆతాం ఘాలితాంహీ పాణీ । పాషాణీం న నిఘే ఆణీ ।
కాం మథిలియా లోణీ । కాంజీ నేదీ ॥ ౧౨౫ ॥
త్వచా పాయేం శిరీం । హాలేయాహీ ఫడే న కరీ ।
వసంతీంహీ అంబరీం । న హోతీ ఫులేం ॥ ౧౨౬ ॥
నానా రంభేచేనిహీ రూపేం । శుకీం నుఠిజేచి కందర్పేం ।
కాం భస్మీం వన్హి న ఉద్దీపే । ఘృతేంహీ జేవీం ॥ ౧౨౭ ॥
తేవీంచి కుమారు క్రోధేం భరే । తైసియా మంత్రాచీం బీజాక్షరేం ।
తియేం నిమిత్తేంహీ అపారేం । మీనలియా ॥ ౧౨౮ ॥
పరీ ధాతయాహీ పాయాం పడతాం । నుఠీ గతాయు పండుసుతా ।
తైసీ నుపజే ఉపజవితాం । క్రోధోర్మీ గా ॥ ౧౨౯ ॥
అక్రోధత్వ ఐసేం । నాంవ తేం యే దశే ।
జాణ ఐసేం శ్రీనివాసేం । మ్హణితలేం తయా ॥ ౧౩౦ ॥
ఆతాం మృత్తికాత్యాగేం ఘటు । తంతుత్యాగేం పటు ।
త్యజిజే జేవీం వటు । బీజత్యాగేం ॥ ౧౩౧ ॥
కాం త్యజుని భింతిమాత్ర । త్యజిజే ఆఘవేంచి చిత్ర ।
కాం నిద్రాత్యాగేం విచిత్ర । స్వప్నజాళ ॥ ౧౩౨ ॥
నానా జళత్యాగేం తరంగ । వర్షాత్యాగేం మేఘ ।
త్యజిజతీ జైసే భోగ । ధనత్యాగేం ॥ ౧౩౩ ॥
తేవీం బుద్ధిమంతీం దేహీం । అహంతా సాండూని పాహీం ।
సాండిజే అశేషహీ । సంసారజాత ॥ ౧౩౪ ॥
తయా నాంవ త్యాగు । మ్హణే తో యజ్ఞాంగు ।
హే మానూని సుభగు । పార్థు పుసే ॥ ౧౩౫ ॥
ఆతాం శాంతీచేం లింగ । తేం వ్యక్త మజ సాంగ ।
దేవో మ్హణతీ చాంగ । అవధాన దేఈం ॥ ౧౩౬ ॥
తరీ గిళోని జ్ఞేయాతేం । జ్ఞాతా జ్ఞానహీ మాఘౌతేం ।
హారపేం నిరుతేం । తే శాంతి పైం గా ॥ ౧౩౭ ॥
జైసా ప్రళయాంబూచా ఉభడు । బుడవూని విశ్వాచా పవాడు ।
హోయ ఆపణపేం నిబిడు । ఆపణచి ॥ ౧౩౮ ॥
మగ ఉగమ ఓఘ సింధు । హా నురేచి వ్యవహారభేదు ।
పరీ జలైక్యాచా బోధు । తోహీ కవణా ? ॥ ౧౩౯ ॥
తైసీ జ్ఞేయా దేతాం మిఠీ । జ్ఞాతృత్వహీ పడే పోటీం ।
మగ ఉరే తేంచి కిరీటీ । శాంతీచేం రూప ॥ ౧౪౦ ॥
ఆతాం కదర్థవీత వ్యాధీ । బళీకరణాచియా ఆధీం ।
ఆపపరు న శోధీ । సద్వైద్యు జైసా ॥ ౧౪౧ ॥
కా చిఖలీం రుతలీ గాయే । ధడభాకడ న పాహే ।
జో తియేచియా గ్లానీ హోయే । కాలాభులా ॥ ౧౪౨ ॥
నానా బుడతయాతేం సకరుణు । న పుసే అంత్యజు కాం బ్రాహ్మణు ।
కాఢూని రాఖే ప్రాణు । హేంచి జాణే ॥ ౧౪౩ ॥
కీం మాయ వనీం పాపియేం । ఉఘడీ కేలీ విపాయేం ।
తే నేసవిల్యావీణ న పాహే । శిష్టు జైసా ॥ ౧౪౪ ॥
తైసే అజ్ఞానప్రమాదాదికీం । కాం ప్రాక్తనహీన సదోఖీం ।
నిందత్వాచ్యా సర్వవిఖీం । ఖిళిలే జే ॥ ౧౪౫ ॥
తయాం ఆంగీక ఆపులేం । దేఊనియాం భలేం ।
విసరవిజతీ సలేం । సలతీం తియేం ॥ ౧౪౬ ॥
అగా పుఢిలాచా దోఖు । కరూని ఆపులియే దిఠీ చోఖు ।
మగ ఘాపే అవలోకు । తయావరీ ॥ ౧౪౭ ॥
జైసా పుజూని దేవో పాహిజే । పేరూని శేతా జాఇజే ।
తోషౌని ప్రసాదు ఘేఇజే । అతిథీచా ॥ ౧౪౮ ॥
తైసేం ఆపులేని గుణేం । పుఢిలాచేం ఉణేం ।
ఫేడునియాం పాహణేం । తయాకడే ॥ ౧౪౯ ॥
వాంచూని న వింధిజేం వర్మీం । నాతుడవిజే అకర్మీం ।
న బోలవిజే నామీం । సదోషీం తిహీం ॥ ౧౫౦ ॥
వరీ కోణే ఏకేం ఉపాయేం । పడిలేం తేం ఉభేం హోయే ।
తేంచ కీజే పరీ ఘాయే । నేదావే వర్మీం ॥ ౧౫౧ ॥
పైం ఉత్తమాచియాసాఠీం । నీచ మానిజే కిరీటీ ।
హేం వాంచోని దిఠీ । దోషు న ఘేపే ॥ ౧౫౨ ॥
అగా అపైశూన్యాచేం లక్షణ । అర్జునా హేం ఫుడేం జాణ ।
మోక్షమార్గీంచేం సుఖాసన । ముఖ్య హేం గా ॥ ౧౫౩ ॥
ఆతాం దయా తే ఐసీ । పూర్ణచంద్రికా జైసీ ।
నివవితాం న కడసీ । సానేం థోర ॥ ౧౫౪ ॥
తైసేం దుఃఖితాచేం శిణణేం । హిరతాం సకణవపణేం ।
ఉత్తమాధమ నేణేం । వివంచూం గా ॥ ౧౫౫ ॥
పైం జగీం జీవనాసారిఖేం । వస్తు అంగవరీ ఉపఖేం ।
పరీ జాతేం జీవిత రాఖే । తృణాచేంహి ॥ ౧౫౬ ॥
తైసేం పుఢిలాచేని తాపేం । కళవళలియే కృపేం ।
సర్వస్వేంసీం దిధలేంహి ఆపణపేం । థోడేంచి గమే ॥ ౧౫౭ ॥
నిమ్న భరలియావిణేం । పాణీ ఢళోంచి నేణే ।
తేవీం శ్రాంతా తోషౌని జాణేం । సామోరేం పాం ॥ ౧౫౮ ॥
పైం పాయీం కాంటా నేహటే । తంవ వ్యథా జీవీం ఉమటే ।
తైసా పోళే సంకటేం । పుఢిలాంచేని ॥ ౧౫౯ ॥
కాం పావో శీతళతా లాహే । కీం తే డోళ్యాచిలాగీం హోయే ।
తైసా పరసుఖేం జాయే । సుఖావతు ॥ ౧౬౦ ॥
కింబహునా తృషితాలాగీం । పాణీ ఆరాయిలేం అసే జగీం ।
తైసేం దుఃఖితాంచే సేలభాగీం । జిణేం జయాచేం ॥ ౧౬౧ ॥
తో పురుషు వీరరాయా । మూర్తిమంత జాణ దయా ।
మీ ఉదయజతాంచి తయా । ఋణియా లాభేం ॥ ౧౬౨ ॥
ఆతాం సూర్యాసి జీవేం । అనుసరలియా రాజీవేం ।
పరీ తేం తో న శివే । సౌరభ్య జైసేం ॥ ౧౬౩ ॥
కాం వసంతాచియా వాహాణీం । ఆలియా వనశ్రీచ్యా అక్షౌహిణీ ।
తే న కరీతుచి ఘేణీ । నిగాలా తో ॥ ౧౬౪ ॥
హేం అసో మహాసిద్ధీసీ । లక్ష్మీహీ ఆలియా పాశీం ।
పరీ మహావిష్ణు జైసీ । న గణీచ తే ॥ ౧౬౫ ॥
తైసే ఐహికీంచే కాం స్వర్గీంచే । భోగ పాఈక జాలియా ఇచ్ఛేచే ।
పరీ భోగావే హేం న రుచే । మనామాజీం ॥ ౧౬౬ ॥
బహువేం కాయ కౌతుకీం । జీవ నోహే విషయాభిలాఖీ ।
అలోలుప్త్వదశా ఠాఉకీ । జాణ తే హే ॥ ౧౬౭ ॥
ఆతాం మాశియాం జైసేం మోహళ । జళచరాం జేవీం జళ ।
కాం పక్షియాం అంతరాళ । మోకళేం హేం ॥ ౧౬౮ ॥
నాతరీ బాళకోద్దేశేం । మాతేచేం స్నేహ జైసేం ।
కాం వసంతీచ్యా స్పర్శేం । మఊ మలయానిళు ॥ ౧౬౯ ॥
డోళ్యాం ప్రియాచీ భేటీ । కాం పిలియాం కూర్మీచీ దిఠీ ।
తైసీం భూతమాత్రీం రాహటీ । మవాళ తే ॥ ౧౭౦ ॥
స్పర్శేం అతిమృదు । ముఖీం ఘేతాం సుస్వాదు ।
ఘ్రాణాసి సుగంధు । ఉజాళు ఆంగేం ॥ ౧౭౧ ॥
తో ఆవడే తేవఢా ఘేతాం । విరుద్ధ జరీ న హోతాం ।
తరీ ఉపమే యేతా । కాపూర కీం ॥ ౧౭౨ ॥
పరీ మహాభూతేం పోటీం వాహే । తేవీంచి పరమాణూమాజీం సామాయే ।
యా విశ్వానుసార హోయే । గగన జైసేం ॥ ౧౭౩ ॥
కాయ సాంగోం ఐసేం జిణేం । జేం జగాచేని జీవేం ప్రాణేం ।
తయా నాంవ మ్హణేం । మార్దవ మీ ॥ ౧౭౪ ॥
ఆతాం పరాజయేం రాజా । జైసా కదర్థిజే లాజా ।
కాం మానియా నిస్తేజా । నికృష్టాస్తవ ॥ ౧౭౫ ॥
నానా చాండాళ మందిరాశీం । అవచటేం ఆలియా సంన్యాశీ ।
మగ లాజ హోయ జైసీ । ఉత్తమా తయా ॥ ౧౭౬ ॥
క్షత్రియా రణీం పళోని జాణేం । తేం కోణ సాహే లాజిరవాణేం ।
కాం వైధవ్యేం పాచారణేం । మహాసతియేతేం ॥ ౧౭౭ ॥
రూపసా ఉదయలేం కుష్ట । సంభావితాం కుటీచేం బోట ।
తయా లాజా ప్రాణసంకట । హోయ జైసేం ॥ ౧౭౮ ॥
తైసేం ఔటహాతపణేం । జేం శవ హోఊని జిణేం ।
ఉపజోం ఉపజోం మరణేం । నావానావా ॥ ౧౭౯ ॥
తియేం గర్భమేదముసేం । రక్తమూత్రరసేం ।
వోంతీవ హోఊని అసే । తేం లాజిరవాణేం ॥ ౧౮౦ ॥
హేం బహు అసో దేహపణేం । నామరూపాసి యేణేం ।
నాహీం గా లాజిరవాణేం । తయాహూనీ ॥ ౧౮౧ ॥
ఐసైసియా అవకళా । ఘేపే శరీరాచా కంటాళా ।
తే లాజ పైం నిర్మళా । నిసుగా గోడ ॥ ౧౮౨ ॥
ఆతాం సూత్రతంతు తుటలియా । చేష్టాచి ఠాకే సాయఖడియా ।
తైసేం ప్రాణజయేం కర్మేంద్రియాం । ఖుంటే గతీ ॥ ౧౮౩ ॥
కీం మావళలియా దినకరు । సరే కిరణాంచా ప్రసరు ।
తైసా మనోజయేం ప్రకారు । జ్ఞానేంద్రియాంచా ॥ ౧౮౪ ॥
ఏవం మనపవననియమేం । హోతీ దాహీ ఇంద్రియేం అక్షమేం ।
తేం అచాపల్య వర్మేం । యేణేం హోయ ॥ ౧౮౫ ॥
తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా ।
భవన్తి సంపదం దైవీమభిజాతస్య భారత ॥ ౩ ॥
ఆతాం ఈశ్వరప్రాప్తీలాగీం । ప్రవర్తతాం జ్ఞానమార్గీం ।
ధింవసేయాచి ఆంగీ । ఉణీవ నోహే ॥ ౧౮౬ ॥
వోఖటేం మరణా{ఐ}సేం । తేంహీ ఆలేం అగ్నిప్రవేశేం ।
పరీ ప్రాణేశ్వరోద్దేశేం । న గణీచి సతీ ॥ ౧౮౭ ॥
తైసేం ఆత్మనాథాచియా ఆధీ । లాఊని విషయవిషాచీ బాధీ ।
ధాంవోం ఆవడే పాణధీ । శూన్యాచియే ॥ ౧౮౮ ॥
న ఠాకే నిషేధు ఆడ । న పడే విధీచీ భీడ ।
నుపజేచి జీవీం కోడ । మహాసిద్ధీచేం ॥ ౧౮౯ ॥
ఐసేం ఈశ్వరాకడే నిజ । ధాంవే ఆపసయా సహజ ।
తయా నాంవ తేజ । ఆధ్యాత్మిక తేం ॥ ౧౯౦ ॥
ఆతాం సర్వహీ సాహాతియా గరిమా । గర్వా న యే తేచి క్షమా ।
జైసేం దేహ వాహోని రోమా । వాహణేం నేణేం ॥ ౧౯౧ ॥
ఆణి మాతలియా ఇంద్రియాంచే వేగ । కాం ప్రాచీనేం ఖవళలే రోగ ।
అథవా యోగవియోగ । ప్రియాప్రియాంచే ॥ ౧౯౨ ॥
యయా ఆఘవియాంచాచి థోరు । ఏకే వేళే ఆలియా పూరు ।
తరీ అగస్త్య కాం హోఊని ధీరు । ఉభా ఠాకే ॥ ౧౯౩ ॥
ఆకాశీం ధూమాచీ రేఖా । ఉఠిలీ బహువా ఆగళికా ।
తే గిళీ యేకీ ఝుళుకా । వారా జేవీం ॥ ౧౯౪ ॥
తైసేం అధిభూతాధిదైవాం । అధ్యాత్మాది ఉపద్రవాం ।
పాతలేయాం పాండవా । గిళుని ఘాలీ ॥ ౧౯౫ ॥
ఐసేం చిత్తక్షోభాచ్యా అవసరీం । ఉచలూని ధైర్యా జేం చాంగావేం కరీ ।
ధృతి మ్హణిపే అవధారీం । తియేతేం గా ॥ ౧౯౬ ॥
ఆతాం నిర్వాళూని కనకేం । భరిలా గాంగేం పీయూఖేం ।
తయా కలశాచియాసారిఖేం । శౌచ అసేం ॥ ౧౯౭ ॥
జే ఆంగీం నిష్కామ ఆచారు । జీవీం వివేకు సాచారు ।
తో సబాహ్య ఘడలా ఆకారు । శుచిత్వాచాచి ॥ ౧౯౮ ॥
కాం ఫేడిత పాప తాప । పోఖీత తీరీంచే పాదప ।
సముద్రా జాయ ఆప । గంగేచేం జైసేం ॥ ౧౯౯ ॥
కాం జగాచేం ఆంధ్య ఫేడితు । శ్రియేచీం రాఉళేం ఉఘడితు ।
నిఘే జైసా భాస్వతు । ప్రదక్షిణే ॥ ౨౦౦ ॥
తైసీం బాంధిలీం సోడితా । బుడాలీం కాఢితా ।
సాంకడీ ఫేడితా । ఆర్తాంచియా ॥ ౨౦౧ ॥
కింబహునా దివసరాతీ । పుఢిలాంచేం సుఖ ఉన్నతి ।
ఆణిత ఆణిత స్వార్థీం । ప్రవేశిజే ॥ ౨౦౨ ॥
వాంచూని ఆపులియా కాజాలాగీం । ప్రాణిజాతాచ్యా అహితభాగీం ।
సంకల్పాచీహీ ఆడవంగీ । న కరణేం జేం ॥ ౨౦౩ ॥
పైం అద్రోహత్వ ఐశియా గోష్టీ । ఐకసీ జియా కిరీటీ ।
తేం సాంగితలేం హేం దిఠీ । పాహోం యే తైసేం ॥ ౨౦౪ ॥
ఆణి గంగా శంభూచా మాథాం । పావోని సంకోచే జేవీం పార్థా ।
తేవీం మాన్యపణేం సర్వథా । లాజణేం జేం ॥ ౨౦౫ ॥
తేం హేం పుఢత పుఢతీ । అమానిత్వ జాణ సుమతీ ।
మాగాం సాంగితలేంసే కితీ । తేంచి తేం బోలోం ॥ ౨౦౬ ॥
ఏవం ఇహీం సవ్విసేం । బ్రహ్మసంపదా హే వసత అసే ।
మోక్షచక్రవర్తీచేం జైసేం । అగ్రహార హోయ ॥ ౨౦౭ ॥
నానా హే సంపత్తి దైవీ । యా గుణతీర్థాంచీ నీచ నవీ ।
నిర్విణ్ణసగరాంచీ దైవీ । గంగాచి ఆలీ ॥ ౨౦౮ ॥
కీం గణకుసుమాంచీ మాళా । హే ఘేఊని ముక్తిబాళా ।
వైరాగ్యనిరపేక్షాచా గళా । గింవసీత అసే ॥ ౨౦౯ ॥
కీం సవ్విసేం గుణజ్యోతీ । ఇహీం ఉజళూని ఆరతీ ।
గీతా ఆత్మయా నిజపతీ । నీరాంజనా ఆలీ ॥ ౨౧౦ ॥
ఉగళితేం నిర్మళేం । గుణ ఇయేంచి ముక్తాఫళేం ।
దైవీ శుక్తికళేం । గీతార్ణవీంచీ ॥ ౨౧౧ ॥
కాయ బహు వానూం ఐసీ । అభివ్యక్తీ యే అపైసీ ।
కేలేం దైవీ గుణరాశీ । సంపత్తిరూప ॥ ౨౧౨ ॥
ఆతాం దుఃఖాచీ ఆంతువట వేలీ । దోషకాట్యాంచీ జరీ భరలీ ।
తరీ నిజాభిధానీ ఘాలీ । ఆసురీ తే ॥ ౨౧౩ ॥
పైం త్యాజ్య త్యజావయాలాగీం । జాణావీ జరీ అనుపయోగీ ।
తరీ ఐకా తే చాంగీ । శ్రోత్రశక్తీ ॥ ౨౧౪ ॥
తరీ నరకవ్యథా థోరీ । ఆణావయా దోషీంఘోరీం ।
మేళు కేలా తే ఆసురీ । సంపత్తి హే ॥ ౨౧౫ ॥
నానా విషవర్గు ఏకవటు । తయా నాంవ జైసా బాసటు ।
ఆసురీ సంపత్తీ హా ఖోటు । దోషాంచా తైసా ॥ ౨౧౬ ॥
దమ్భో దర్పోఽభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ ।
అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సంపదమాసురీమ్ ॥ ౪ ॥
తరీ తయాచి అసురాం । దోషాంమాజీం జయా వీరా ।
వాడపణాచా డాంగోరా । తో దంభు ఐసా ॥ ౨౧౭ ॥
జైసీ ఆపులీ జననీ । నగ్న దావిలియా జనీం ।
తే తీర్థచి పరీ పతనీం । కారణ హోయ ॥ ౨౧౮ ॥
కాం విద్యా గురూపదిష్టా । బోభాఇలియా చోహటాం ।
తరీ ఇష్టదా పరీ అనిష్టా । హేతు హోతీ ॥ ౨౧౯ ॥
పైం ఆంగేం బుడతాం మహాపూరీం । జే వేగేం కాఢీ పైలతీరీం ।
తే నాంవచి బాంధిలియా శిరీం । బుడవీ జైసీ ॥ ౨౨౦ ॥
కారణ జేం జీవితా । తేం వానిలేం జరీ సేవితాం ।
తరీ అన్నచి పండుసుతా । హోయ విష ॥ ౨౨౧ ॥
తైసా దృష్టాదృష్టాచా సఖా । ధర్ము జాలా తో ఫోకారిజే దేఖా ।
తరీ తారితా తోచి దోఖా- । లాగీం హోయ ॥ ౨౨౨ ॥
మ్హణౌని వాచేచా చౌబారా । ఘాతలియా ధర్మాచా పసారా ।
ధర్ముచి తో అధర్ము హోయ వీరా । తో దంభు జాణే ॥ ౨౨౩ ॥
ఆతాం మూర్ఖాచియే జిభే । అక్షరాంచా ఆంబుఖా సుభే ।
ఆణి తో బ్రహ్మసభే । న రిఝే జైసా ॥ ౨౨౪ ॥
కాం మాదురీ లోకాంచా ఘోడా । గజపతిహీ మానీ థోడా ।
కాం కాంటియేవరిల్యా సరడా । స్వర్గుహీ నీచ ॥ ౨౨౫ ॥
తృణాచేని ఇంధనేం । ఆగీ ధాంవే గగనేం ।
థిల్లరబళేం మీనేం । న గణిజే సింధు ॥ ౨౨౬ ॥
తైసా మాజే స్త్రియా ధనేం । విద్యా స్తుతీ బహుతేం మానేం ।
ఏకే దివసీంచేని పరాన్నేం । అల్పకు జైసా ॥ ౨౨౭ ॥
అభ్రచ్ఛాయేచియా జోడీ । నిదైవు ఘర మోడీ ।
మృగాంబు దేఖోని ఫోడీ । పణియాడేం మూర్ఖ ॥ ౨౨౮ ॥
కింబహునా ఐసైసేం । ఉతణేం జేం సంపత్తిమిసేం ।
తో దర్పు గా అనారిసేం । న బోలేం ఘేఈం ॥ ౨౨౯ ॥
ఆణి జగా వేదీం విశ్వాసు । ఆణి విశ్వాసీం పూజ్య ఈశు ।
జగీం ఏక తేజసు । సూర్యుచి హా ॥ ౨౩౦ ॥
జగస్పృహే ఆస్పద । ఏక సార్వభౌమపద ।
న మరణేం నిర్వివాద । జగా పఢియేం ॥ ౨౩౧ ॥
మ్హణౌని జగ ఉత్సాహేం । యాతేం వానూం జాయే ।
కీం తేం ఆఇకోని మత్సరు వాహే । ఫుగోం లాగే ॥ ౨౩౨ ॥
మ్హణే ఈశ్వరాతేం ఖాయేం । తయా వేదా విష సూయేం ।
గౌరవామాజీం త్రాయే । భంగీత అసే ॥ ౨౩౩ ॥
పతంగా నావడే జ్యోతీ । ఖద్యోతా భానూచీ ఖంతీ ।
టిటిభేనేం ఆపాంపతీ । వైరీ కేలా ॥ ౨౩౪ ॥
తైసా అభిమానాచేని మోహేం । ఈశ్వరాచేంహీ నామ న సాహే ।
బాపాతేం మ్హణే మజ హే । సవతీ జాలీ ॥ ౨౩౫ ॥
ఐసా మాన్యతేచా పుష్టగండు । తో అభిమానీ పరమలండు ।
రౌరవాచా రూఢు । మార్గుచి పై ॥ ౨౩౬ ॥
ఆణి పుఢిలాంచేం సుఖ । దేఖణియాచేం హోయ మిఖ ।
చఢే క్రోధాగ్నీచేం విఖ । మనోవృత్తీ ॥ ౨౩౭ ॥
శీతళాచియే భేటీ । తాతలా తేలీం ఆగీ ఉఠీ ।
చంద్రు దేఖోని జళే పోటీం । కోల్హా జైసా ॥ ౨౩౮ ॥
విశ్వాచేం ఆయుష్య జేణేం ఉజళే । తో సూర్యు ఉదైలా దేఖోని సవళే ।
పాపియా ఫుటతీ డోళే । డుడుళాచే ॥ ౨౩౯ ॥
జగాచీ సుఖపహాంట । చోరాం మరణాహూని నికృష్ట ।
దుధాచేం కాళకూట । హోయ వ్యాళీం ॥ ౨౪౦ ॥
అగాధేం సముద్రజళేం । ప్రాశితాం అధిక జళే ।
వడవాగ్నీ న మిళే । శాంతి కహీం ॥ ౨౪౧ ॥
తైసా విద్యావినోదవిభవేం । దేఖే పుఢిలాంచీం దైవేం ।
తంవ తంవ రోషు దుణావే । క్రోధు తో జాణ ॥ ౨౪౨ ॥
ఆణి మన సర్పాచీ కుటీ । డోళే నారాచాంచీ సుటీ ।
బోలణేం తే వృష్టీ । ఇంగళాంచీ ॥ ౨౪౩ ॥
యేర జేం క్రియాజాత । తేం తిఖయాచేం కర్వత ।
ఐసేం సబాహ్య ఖసాసిత । జయాచేం గా ॥ ౨౪౪ ॥
తో మనుష్యాంత అధము జాణ । పారుష్యాచేం అవతరణ ।
ఆతాం ఆఇక ఖూణ । అజ్ఞానాచీ ॥ ౨౪౫ ॥
తరీ శీతోష్ణస్పర్శా । నివాడు నేణేం పాషాణు జైసా ।
కాం రాత్రీ ఆణి దివసా । జాత్యంధు తో ॥ ౨౪౬ ॥
ఆగీ ఉఠిలా ఆరోగణేం । జైసా ఖాద్యాఖాద్య న మ్హణే ।
కాం పరిసా పాడు నేణేం । సోనయా లోహా ॥ ౨౪౭ ॥
నాతరీ నానారసీం । రిఘోని దర్వీ జైసీ ।
పరీ రసస్వాదాసీ । చాఖోం నేణేం ॥ ౨౪౮ ॥
కాం వారా జైసా పారఖీ । నవ్హేచి గా మార్గామార్గవిఖీం ।
తైసే కృత్యాకృత్యవివేకీం । అంధపణ జేం ॥ ౨౪౯ ॥
హేం చోఖ హేం మైళ । ఐసేం నేణోనియాం బాళ ।
దేఖే తేం కేవళ । ముఖీంచి ఘాలీ ॥ ౨౫౦ ॥
తైసేం పాపపుణ్యాచేం ఖిచటేం । కరోని ఖాతాం బుద్ధిచేష్టే ।
కడు మధుర న వాటే । ఐసీ జే దశా ॥ ౨౫౧ ॥
తియే నామ అజ్ఞాన । యా బోలా నాహీం ఆన ।
ఏవం సాహీ దోషాంచేం చిన్హ । సాంగితలేం ॥ ౨౫౨ ॥
ఇహీంచ సాహీ దోషాంగీం । హే ఆసురీ సంపత్తి దాటుగీ ।
జైసేం థోర విషయ సుభగే అంగీం । అంగ సానేం ॥ ౨౫౩ ॥
కాం తిఘా వన్హీంచ్యా పాంతీ । పాహతాం థోడే ఠాయ గమతీ ।
పరీ విశ్వహీ ప్రాణాహుతీ । కరూం న పురే ॥ ౨౫౪ ॥
ధాతయాహీ గేలియా శరణ । త్రిదోషీం న చుకే మరణ ।
తయా తిహీంచీ దుణీ జాణ । సాహీ దోష హే ॥ ౨౫౫ ॥
ఇహీం సాహీ దోషీం సంపూర్ణీం । జాలీ ఇయేచి ఉభారణీ ।
మ్హణౌని ఆసురీ ఉణీ । సంపదా నవ్హే ॥ ౨౫౬ ॥
పరీ క్రూరగ్రహాంచీ జైసీ । మాందీ మిళే ఏకేచి రాశీ ।
కాం యేతీ నిందకాపాసీం । అశేష పాపేం ॥ ౨౫౭ ॥
మరణారాచేం ఆంగ । పడిఘాతీ అవఘేచి రోగ ।
కాం కుముహూర్తీం దుర్యోగ । ఏకవటతీ ॥ ౨౫౮ ॥
విశ్వాసలా ఆతుడవీజే చోరా । శిణలా సుఇజే మహాపురా ।
తైసేం దోషీం ఇహీం నరా । అనిష్ట కీజే ॥ ౨౫౯ ॥
కాం ఆయుష్య జాతియే వేళే । శేళియే సాతవేఉళీ మిళే ।
తైసే సాహీ దోష సగళే । జోడతీ తయా ॥ ౨౬౦ ॥
మోక్షమార్గాకడే । జైం యాంచా ఆంబుఖా పడే ।
తైం న నిఘే మ్హణౌని బుడే । సంసారీం తో ॥ ౨౬౧ ॥
అధమాం యోనీంచ్యా పాఉటీం । ఉతరత జో కిరీటీ ।
స్థావరాంహీ తళవటీం । బైసణేం ఘే ॥ ౨౬౨ ॥
హేం అసో తయాచ్యా ఠాయీం । మిళోని సాహీ దోషీం ఇహీం ।
ఆసురీ సంపత్తి పాహీం । వాఢవిజే ॥ ౨౬౩ ॥
ఐసియా యా దోనీ । సంపదా ప్రసిద్ధా జనీం ।
సాంగితలియా చిన్హీం । వేగళాల్యా ॥ ౨౬౪ ॥
దైవీ సంపద్విమోక్షాయ నిబన్ధాయాసురీ మతా ।
మా శుచః సంపదం దైవీమభిజాతోఽసి పాణ్డవ ॥ ౫ ॥
ఇయా దోన్హీంమాజీం పహిలీ । దైవీ జే మ్హణితలీ ।
తే మోక్షసూర్యేం పాహలీ । ఉఖాచి జాణ ॥ ౨౬౫ ॥
యేరీ జే దుసరీ । సంపత్తి కాం ఆసురీ ।
తే మోహలోహాచీ ఖరీ । సాంఖళీ జీవాం ॥ ౨౬౬ ॥
పరీ హేం ఆఇకోని ఝణేం । భయ ఘేసీ హో మనేం ।
కాయ రాత్రీచా దినేం । ధాకు ధరిజే ॥ ౨౬౭ ॥
హే ఆసురీ సంపత్తి తయా । బంధాలాగీం ధనంజయా ।
జో సాహీ దోషాం యయాం । ఆశ్రయో హోయ ॥ ౨౬౮ ॥
తూం తంవ పాండవా । సాంగితలేయా దైవా ।
గుణనిధీ బరవా । జన్మలాసీ ॥ ౨౬౯ ॥
మ్హణౌని పార్థా తూం యా । దైవీ సంపత్తీ స్వామియా ।
హోఊని యావేం ఉవాయా । కైవల్యాచియా ॥ ౨౭౦ ॥
ద్వౌ భూతసర్గౌ లోకేఽస్మిన్ దైవ ఆసుర ఏవ చ ।
దైవో విస్తరశః ప్రోక్త ఆసురం పార్థ మే శ్రుణు ॥ ౬ ॥
ఆణి దైవాం ఆసురాం । సంపత్తివంతాం నరాం ।
అనాదిసిద్ధ ఉజగరా । రాహాటీచా ఆహే ॥ ౨౭౧ ॥
జైసేం రాత్రీచ్యా అవసరీం । వ్యాపారిజే నిశాచరీం ।
దివసా సువ్యవహారీం । మనుష్యాదికీం ॥ ౨౭౨ ॥
తైసియా ఆపులాలియా రాహాటీం । వర్తతీ దోన్హీ సృష్టీ ।
దైవీ ఆణి కిరీటీ । ఆసురీ యేథ ॥ ౨౭౩ ॥
తేవీంచి విస్తారూని దైవీ । జ్ఞానకథనాది ప్రస్తావీం ।
మాగీల గ్రంథీం బరవీ । సాంగితలీ ॥ ౨౭౪ ॥
ఆతాం ఆసురీ జే సృష్టీ । తేథించీ ఉపలఊం గోఠీ ।
అవధానాచీ దిఠీ । దే పాం నికీ ॥ ౨౭౫ ॥
తరీ వాద్యేంవీణ నాదు । నేదీ కవణాహీ సాదు ।
కాం అపుష్పీం మకరందు । న లభే జైసా ॥ ౨౭౬ ॥
తైసీ ప్రకృతి హే ఆసుర । ఏకలీ నోహే గోచర ।
జంవ ఏకాధేం శరీర । మాల్హాతీనా ॥ ౨౭౭ ॥
మగ ఆవిష్కారలా లాంకుడేం । పావకు జైసా జోడే ।
తైసీ ప్రాణిదేహీం సాంపడే । ఆటోపలీ హే ॥ ౨౭౮ ॥
తే వేళీం జే వాఢీ ఊంసా । తేచి ఆంతులా రసా ।
దేహాకారు హోయ తైసా । ప్రాణియాంచా ॥ ౨౭౯ ॥
ఆతాం తయాచి ప్రాణియాం । రూప కరూం ధనంజయా ।
ఘడలే జే ఆసురీయా । దోషవృందీం ॥ ౨౮౦ ॥
ప్రవృత్తిం చ నివృత్తిం చ జనా న విదురాసురాః ।
న శౌచం నాపి చాచారో న సత్యం తేషు విద్యతే ॥ ౭ ॥
తరీ పుణ్యాలాగీం ప్రవృత్తీ । కాం పాపావిషయీం నివృత్తీ ।
యా జాణణేయాచీ రాతీ । తయాంచేం మన ॥ ౨౮౧ ॥
నిగణేయా ఆణి ప్రవేశా । చిత్త నేదీతు ఆవేశా ।
కోశకిటు జైసా । జాచిన్నలా పైం ॥ ౨౮౨ ॥
కాం దిధలేం మాగుతీ యేఈల । కీం న యే హేం పుఢీల ।
న పాహాతాం దే భాండవల । మూర్ఖ చోరాం ॥ ౨౮౩ ॥
తైసియా ప్రవృత్తి నివృత్తి దోనీ । నేణిజతీ ఆసురీం జనీం ।
ఆణి శౌచ తే స్వప్నీం । దేఖతీ నా తే ॥ ౨౮౪ ॥
కాళిమా సాండీల కోళసా । వరీ చోఖీ హోఈల వాయసా ।
రాక్షసహీ మాంసా । విటోం శకే ॥ ౨౮౫ ॥
పరీ ఆసురాం ప్రాణియాం । శౌచ నాహీం ధనంజయా ।
పవిత్రత్వ జేవీం భాండియా । మద్యాచియా ॥ ౨౮౬ ॥
వాఢవితీ విధీచీ ఆస । కాం పాహాతీ వడిలాంచీ వాస ।
ఆచారాచీ భాష । నేణతీచి తే ॥ ౨౮౭ ॥
జైసేం చరణేం శేళియేచేం । కాం ధావణేం వారియాచేం ।
జాళణేం ఆగీచేం । భలతేఉతేం ॥ ౨౮౮ ॥
తైసేం పుఢాం సూని స్వైర । ఆచరతీ తే గా ఆసుర ।
సత్యేంసి కీర వైర । సదాచి తయాం ॥ ౨౮౯ ॥
జరీ నాంగియా ఆపులియా । వించూ కరీ గుదగులియా ।
తరీ సాచా బోలీ బోలియా । బోలతీ తే ॥ ౨౯౦ ॥
ఆపానాచేని తోండేం । జరీ సుగంధా యేణేం ఘడే ।
తరీ సత్య తయాం జోడే । ఆసురాంతేం ॥ ౨౯౧ ॥
ఐసేం తే న కరితాం కాంహీం । ఆంగేంచి వోఖటే పాహీం ।
ఆతాం బోలతీ తే నవాఈ । సాంగిజైల ॥ ౨౯౨ ॥
ఏఱ్హవీం కరేయాచ్యా ఠాయీం చాంగ । తేం తయాసి కైచేం నీట ఆంగ ।
తైసా ఆసురాంచా ప్రసంగ । ప్రసంగేం పరీస ॥ ౨౯౩ ॥
ఉధవణీచేం జేవీం తోండ । ఉభళీ ధుంవాచే ఉభడ ।
హేం జాణిజే తేవీం ఉఘడ । సాంగోం తే బోల ॥ ౨౯౪ ॥
అసత్యమప్రతిష్ఠం తే జగదాహురనీశ్వరమ్ ।
అపరస్పరసంభూతం కిమన్యత్ కామహైతుకమ్ ॥ ౮ ॥
తరీ విశ్వ హా అనాది ఠావో । యేథ నియంతా ఈశ్వరరావో ।
చావడియే న్యావో అన్యావో । నివడీ వేదు ॥ ౨౯౫ ॥
వేదీం అన్యాయీం పడే । తో నిరయభోగేం దండే ।
సన్యాయీ తో సురవాడేం । స్వర్గీం జియే ॥ ౨౯౬ ॥
ఐసీ హే విశ్వవ్యవస్థా । అనాది జే పార్థా ।
ఇయేతేం మ్హణతీ తే వృథా । అవఘేంచి హేం ॥ ౨౯౭ ॥
యజ్ఞమూఢ ఠకిలే యాగీం । దేవపిసేం ప్రతిమాలింగీం ।
నాగవిలే భగవే యోగీ । సమాధిభ్రమేం ॥ ౨౯౮ ॥
యేథ ఆపులేని బళేం । భోగిజే జేం జేం వేంటాళేం ।
హేం వాంచోని వేగళేం । పుణ్య ఆహే ? ॥ ౨౯౯ ॥
నా అశక్తపణేం ఆంగికేం । వేగళవేంటాళీం న టకేం ।
ఐసా గాదిజేవీణ విషయసుఖేం । తేంచి పాప ॥ ౩౦౦ ॥
ప్రాణ ఘేపతీ సంపన్నాంచే । తే పాప జరీ సాచేం ।
తరీ సర్వస్వ హాతా యే తయాంచేం । హేం పుణ్యఫళ కీం ? ॥ ౩౦౧ ॥
బళీ అబళాతేం ఖాయ । హేంచి బాధిత జరీ హోయ ।
తరీ మాసయాం కాం న హోయ । నిసంతాన ? ॥ ౩౦౨ ॥
ఆణి కుళేం శోధూని దోన్హీ । కుమారేంచి శుభలగ్నీం ।
మేళవీజతీ ప్రజాసాధనీం । హేతు జరీ ॥ ౩౦౩ ॥
తరీ పశుపక్షాది జాతీ । జయా మితీ నాహీం సంతతీ ।
తయాం కోణేం ప్రతిపత్తీం । వివాహ కేలే ? ॥ ౩౦౪ ॥
చోరియేచేం ధన ఆలేం । తరీ తేం కోణాసి విష జాలేం ? ।
వాలభేం పరద్వార కేలేం । కోఢీ కోణీ హోయ ? ॥ ౩౦౫ ॥
మ్హణౌని దేవో గోసాంవీ । తో ధర్మాధర్ము భోగవీ ।
ఆణి పరత్రాచ్యా గాంవీం । కరీ తో భోగీ ॥ ౩౦౬ ॥
పరీ పరత్ర నా దేవో । న దిసే మ్హణౌని తేం వావో ।
ఆణి కర్తా నిమే మా ఠావో । భోగ్యాసి కవణు ? ॥ ౩౦౭ ॥
యేథ ఉర్వశియా ఇంద్ర సుఖీ । జైసా కాం స్వర్గలోకీం ।
తైసాచి కృమిహీ నరకీం । లోళతు శ్లాఘే ॥ ౩౦౮ ॥
మ్హణౌని నరక స్వర్గు । నవ్హే పాపపుణ్యభాగు ।
జే దోహీం ఠాయీం సుఖభోగు । కామాచాచి తో ॥ ౩౦౯ ॥
యాకారణేం కామేం । స్త్రీపురుషయుగ్మేం ।
మిళతీ తేథ జన్మే । ఆఘవేం జగ ॥ ౩౧౦ ॥
ఆణి జేం జేం అభిలాషేం । స్వార్థాలాగీం హేం పోషే ।
పాఠీం పరస్పరద్వేషేం । కామచి నాశీ ॥ ౩౧౧ ॥
ఏవం కామావాంచూని కాంహీం । జగా మూళచి ఆన నాహీం ।
ఐసేం బోలతీ పాహీం । ఆసుర గా తే ॥ ౩౧౨ ॥
ఆతాం అసో హేం కిడాళ । బోలీ న కరూం పఘళ ।
సాంగతాంచి సఫోల । హోతసే వాచా ॥ ౩౧౩ ॥
ఏతాం దృష్టిమవష్టభ్య నష్టాత్మానోఽల్పబుద్ధయః ।
ప్రభవన్త్యుగ్రకర్మాణః క్షయాయ జగతోఽహితాః ॥ ౯ ॥
ఆణి ఈశ్వరాచియా ఖంతీ । నుసధియాచి కరితీ చాంథీ ।
హేంహీ నాహీం చిత్తీం । నిశ్చయో ఏకు ॥ ౩౧౪ ॥
కింబహునా ఉఘడ । ఆంగీ లాఊనియాం పాఖాండ ।
నాస్తికపణాచేం హాడ । రోంవిలేం జీవీం ॥ ౩౧౫ ॥
తే వేళీం స్వర్గాలాగీం ఆదరు । కాం నరకాచా అడదరు ।
యా వాసనాంచా అంకురు । జళోని గేలా ॥ ౩౧౬ ॥
మగ కేవళ యే దేహఖోడాం । అమేధ్యోదకాచా బుడబుడా ।
విషయపంకీం సుహాడా । బుడాలే గా ॥ ౩౧౭ ॥
జైం ఆటావేం హోతీ జళచర । తైం డోహీం మిళతీం ఢీవర ।
కాం పడావేం హోయ శరీర । తైం రోగా ఉదయో ॥ ౩౧౮ ॥
ఉదైజణేం కేతూచేం జైసేం । విశ్వా అనిష్టోద్దేశేం ।
జన్మతీ తే తైసే । లోకాం ఆటూం ॥ ౩౧౯ ॥
విరూఢలియా అశుభ । ఫుటతీ తైం తే కోంభ ।
పాపాచే కీర్తిస్తంభ । చాలతే తే ॥ ౩౨౦ ॥
ఆణి మాగాంపుఢాం జాళణేం । వాంచూని ఆగీ కాంహీం నేణేం ।
తైసేం విరుద్ధచి ఏక కరణేం । భలతేయాం ॥ ౩౨౧ ॥
పరీ తేంచి గా కరణేం । ఆదరితీ సంభ్రమేం జేణేం ।
తో ఆఇక పార్థా మ్హణే । శ్రీనివాసు ॥ ౩౨౨ ॥
కామమాశ్రిత్య దుష్పూరం దమ్భమానమదాన్వితాః ।
మోహాద్ గృహీత్వాఽసద్గ్రహాన్ప్రవర్తన్తేఽశుచివ్రతాః ॥ ౧౦ ॥
తరీ జాళ పాణియేం న భరే । ఆగీ ఇంధన న పురే ।
తయాం దుర్భరాంచియే ధురే । భుకాళు జో ॥ ౩౨౩ ॥
తయా కామాచా వోలావా । జీవీం ధరునియా పాండవా ।
దంభమానాచా మేళావా । మేళవితీ ॥ ౩౨౪ ॥
మాతలియా కుంజరా । ఆగళీ జాలీ మదిరా ।
తైసా మదాచా తాఠా తంవ జరా । చఢతాం ఆంగీం ॥ ౩౨౫ ॥
ఆణి ఆగ్రహా తోచి ఠావో । వరీ మౌఢ్యా{ఐ}సా సావావో ।
మగ కాయ వానూం నిర్వాహో । నిశ్చయాచా ॥ ౩౨౬ ॥
జిహీం పరోపతాపు ఘడే । పరావా జీవు రగడే ।
తిహీం కర్మీం హోఊని గాఢే । జన్మవృత్తీ ॥ ౩౨౭ ॥
మగ ఆపులేం కేలేం ఫోకారితీ । ఆణి జగాతేం ధిక్కారితీ ।
దాహీం దిశీం పసరితీ । స్పృహాజాళ ॥ ౩౨౮ ॥
ఐసేని గా ఆటోపేం । థోరియేం ఆణతీ పాపేం ।
ధర్మధేను ఖురపేం । సుటలేం జైసేం ॥ ౩౨౯ ॥
చిన్తామపరిమేయాం చ ప్రలయాన్తాముపాశ్రితాః ।
కామోపభోగపరమా ఏతావదితి నిశ్చితాః ॥ ౧౧ ॥
యాచి ఏకా ఆయతీ । తయాచియా కర్మప్రవృత్తీ ।
ఆణి జిణియాహీ పరౌతీ । వాహతీ చింతా ॥ ౩౩౦ ॥
పాతాళాహూని నిమ్న । జియేచియే ఉంచీయే సానేం గగన ।
జేం పాహాతాం త్రిభువన । అణుహీ నోహే ॥ ౩౩౧ ॥
తే యోగపటాచీ మవణీ । జీవీం అనియమ చింతవణీ ।
జే సాండూం నేణేం మరణీం । వల్లభా జైసీ ॥ ౩౩౨ ॥
తైసీ చింతా అపార । వాఢవితీ నిరంతర ।
జీవీం సూని అసార । విషయాదిక ॥ ౩౩౩ ॥
స్త్రియా గాఇలేం ఆఇకావేం । స్త్రీరూప డోళాం దేఖావేం ।
సర్వేంద్రియేం ఆలింగావేం । స్త్రియేతేంచి ॥ ౩౩౪ ॥
కురవండీ కీజే అమృతేం । ఐసేం సుఖ స్త్రియేపరౌతేం ।
నాహీంచి మ్హణౌని చిత్తేం । నిశ్చయో కేలా ॥ ౩౩౫ ॥
మగ తయాచి స్త్రీభోగా- । లాగీం పాతాళ స్వర్గా ।
ధాంవతీ దిగ్విభాగా । పరౌతేహీ ॥ ౩౩౬ ॥
ఆశాపాశశతైర్బద్ధాః కామక్రోధపరాయాణాః ।
ఈహన్తే కామభోగార్థమన్యాయేనార్థసఞ్చయాన్ ॥ ౧౨ ॥
ఆమిషకవళు థోరీ ఆశా । న విచారితాం గిళీ మాసా ।
తైసేం కీజే విషయాశా । తయాంసి గా ॥ ౩౩౭ ॥
వాంఛిత తంవ న పవతీ । మగ కోరడియేచి ఆశేచీ సంతతీ ।
వాఢఊం వాఢఊం హోతీ । కోశకిడే ॥ ౩౩౮ ॥
ఆణి పసరిలా అభిలాషు । అపూర్ణు హోయ తోచి ద్వేషు ।
ఏవం కామక్రోధాంహూని అధికు । పురుషార్థు నాహీం ॥ ౩౩౯ ॥
దిహా ఖోలణేం రాత్రీం జాగోవా । ఠాణాంతరీయాం జైసా పాండవా ।
అహోరాత్రీంహీ విసాంవా । భేటేచినా ॥ ౩౪౦ ॥
తైసేం ఉంచౌని లోటిలేం కామేం । నేహటతీ క్రోధాచియే ఢేమే ।
తరీ రాగద్వేష ప్రేమేం । న మాతీ కేంహీ ॥ ౩౪౧ ॥
తేవీంచి జీవీంచియా హాంవా । విషయవాసనాంచా మేళావా ।
కేలా తరీ భోగావా । అర్థేం కీం నా ? ॥ ౩౪౨ ॥
మ్హణౌని భోగావయాజోగా । పురతా అర్థు పైం గా ।
ఆణావయా జగా । ఝోంబతీ సైరా ॥ ౩౪౩ ॥
ఏకాతేం సాధూని మారితీ । ఏకాచి సర్వస్వేం హరితీ ।
ఏకాలాగీం ఉభారితీ । అపాయయంత్రేం ॥ ౩౪౪ ॥
పాశికేం పోతీం వాగురా । సుణీం ససాణేం చికాటీ ఖోంచారా ।
ఘేఊని నిఘతీ డోంగరా । పారధీ జైసేం ॥ ౩౪౫ ॥
తే పోసావయా పోట । మారూని ప్రాణియాంచే సంఘాట ।
ఆణితీ ఐసేం నికృష్ట । తేంహీ కరితీ ॥ ౩౪౬ ॥
పరప్రాణఘాతేం । మేళవితీ విత్తేం ।
మిళాల్యా చిత్తేం । తోషణేం కైసేం ॥ ౩౪౭ ॥
ఇదమద్య మయా లబ్ధమిమం ప్రాప్స్యే మనోరథమ్ ।
ఇదమస్తీదమపి మే భవిష్యతి పునర్ధనమ్ ॥ ౧౩ ॥
మ్హణే ఆజి మియాం । సంపత్తి బహుతేకాంచియా ।
ఆపుల్యా హాతీం కేలియా । ధన్యు నా మీ ? ॥ ౩౪౮ ॥
ఐసా శ్లాఘోం జంవ జాయే । తంవ మన ఆణీకహీ వాహే ।
సవేంచి మ్హణే పాహే । ఆణికాంచేంహీ ఆణూం ॥ ౩౪౯ ॥
హేం జేతులేం అసే జోడిలేం । తయాచేని భాండవలేం ।
లాభా ఘేఈన ఉరలేం । చరాచర హేం ॥ ౩౫౦ ॥
ఐసేని ధనా విశ్వాచియా । మీచి హోఈన స్వామియా ।
మగ దిఠీ పడే తయా । ఉరోం నేదీ ॥ ౩౫౧ ॥
అసౌ మయా హతః శత్రుఱనిష్యే చాపరానపి ।
ఈశ్వరోఽహమహం భోగీ సిద్ధోఽహం బలవాన్ సుఖీ ॥ ౧౪ ॥
హే మారిలే వైరీ థోడే । ఆణీకహీ సాధీన గాఢే ।
మగ నాందేన పవాడేం । యేకలాచి మీ ॥ ౩౫౨ ॥
మగ మాఝీ హోతీల కామారీం । తియేంవాంచూని యేరేం మారీం ।
కింబహునా చరాచరీం । ఈశ్వరు తో మీ ॥ ౩౫౩ ॥
మీ భోగభూమీచా రావో । ఆజి సర్వసుఖాసీ ఠావో ।
మ్హణౌని ఇంద్రుహీ వావో । మాతేం పాహుని ॥ ౩౫౪ ॥
మీ మనేం వాచా దేహేం । కరీం తే కైసేం నోహే ।
కేం మజవాంచూని ఆహే । ఆజ్ఞాసిద్ధ ఆన ? ॥ ౩౫౫ ॥
తంవచి బళియా కాళు । జంవ న దిసేం మీ అతుర్బళు ।
సుఖాచా కీర నిఖిళు । రాసివా మీచి ॥ ౩౫౬ ॥
ఆఢ్యోఽభిజనవానస్మి కోఽన్యోఽస్తి సదృశో మయా ।
యక్ష్యే దాస్యామి మోదిష్య ఇత్యజ్ఞానవిమోహితాః ॥ ౧౫ ॥
కుబేరు ఆథిలా హోయే । పరీ తో నేణేం మాఝీ సోయే ।
సంపత్తీ మజసమ నవ్హే । శ్రీనాథాహీ ॥ ౩౫౭ ॥
మాఝియా కుళాచా ఉజాళూ । కాం జాతిగోతాంచా మేళూ ।
పాహతాం బ్రహ్మాహీ హళూ । ఉణాచి దిసే ॥ ౩౫౮ ॥
మ్హణౌని మిరవితీ నాంవేం । వాయాం ఈశ్వరాది ఆఘవే ।
నాహీం మజసీం సరీ పావే । ఐసేం కోణ్హీ ॥ ౩౫౯ ॥
ఆతాం లోపలా అభిచారు । తయా కరీన మీ జీర్ణోద్ధారు ।
ప్రతిష్ఠీన పరమారు । యాగవరీ ॥ ౩౬౦ ॥
మాతేం గాతీ వానితీ । నటనాచేం రిఝవితీ ।
తయాం దేఈన మాగతీ । తే తే వస్తు ॥ ౩౬౧ ॥
మాజిరా అన్నపానీం । ప్రమదాంచ్యా ఆలింగనీం ।
మీ హోఈన త్రిభువనీం । ఆనందాకారు ॥ ౩౬౨ ॥
కాయ బహు సాంగోం ఐసేం । తే ఆసురీప్రకృతీ పిసేం ।
తురంబితీ అసోసేం । గగనౌళేం తియేం ॥ ౩౬౩ ॥
అనేకచిత్తవిభ్రాన్తా మోహజాలసమావృతాః ।
ప్రసక్తాః కామభోగేషు పతన్తి నరకేఽశుచౌ ॥ ౧౬ ॥
జ్వరాచేని ఆటోపేం । రోగీ భలతైసేం జల్పే ।
చావళతీ సంకల్పేం । జాణ తే తైసేం ॥ ౩౬౪ ॥
అజ్ఞాన ఆతులే ధుళీ । మ్హణౌని ఆశా వాహటుళీ ।
భోవండీజతీ అంతరాళీం । మనోరథాంచ్యా ॥ ౩౬౫ ॥
అనియమ ఆషాఢ మేఘ । కాం సముద్రోర్మీ అభంగ ।
తైసే కామితీ అనేగ । అఖండ కామ ॥ ౩౬౬ ॥
మగ పైం కామనాచి తయా । జీవీం జాల్యా వేలరియా ।
వోరపిలీ కాంటియా । కమళేం జైసీం ॥ ౩౬౭ ॥
కాం పాషాణాచియా మాథాం । హాండీ ఫుటలీ పార్థా ।
జీవీం తైసేం సర్వథా । కుటకే జాలే ॥ ౩౬౮ ॥
తేవ్హాం చఢతియే రజనీ । తమాచీ హోయ పురవణీ ।
తైసా మోహో అంతఃకరణీం । వాఢోంచి లాగే ॥ ౩౬౯ ॥
ఆణి వాఢే జంవ జంవ మోహో । తంవ తంవ విషయీం రోహో ।
విషయ తేథ ఠావో । పాతకాసీ ॥ ౩౭౦ ॥
పాపేం ఆపలేని థాంవేం । జంవ కరితీ మేళావే ।
తంవ జితాంచి ఆఘవే । యేతీ నరకాం ॥ ౩౭౧ ॥
మ్హణౌని గా సుమతీ । జే కుమనోరథాం పాళితీ ।
తే ఆసుర యేతీ వస్తీ । తయా ఠాయా ॥ ౩౭౨ ॥
జేథ అసిపత్రతరువర । ఖదిరాంగారాచే డోంగర ।
తాతలా తేలీం సాగర । ఉతతాతీ ॥ ౩౭౩ ॥
జేథ యాతనాంచీ శ్రేణీ । హే నిత్య నవీ యమజాచణీ ।
పడతీ తియే దారుణీం । నరకలోకీం ॥ ౩౭౪ ॥
ఐసే నరకాచియే శేలే । భాగీం జే జే జన్మలే ।
తేహీ దేఖోం భులలే । యజితీ యాగీం ॥ ౩౭౫ ॥
ఏఱ్హవీం యాగాదిక క్రియా । ఆహాణ తేచి ధనంజయా ।
పరీ విఫళతీ ఆచరోనియాం । నాటకీ జైసీ ॥ ౩౭౬ ॥
వల్లభాచియా ఉజరియా । ఆపణయాప్రతి కుస్త్రియా ।
జోడోని తోషితీ జైసియాం । అహేవపణేం ॥ ౩౭౭ ॥
ఆత్మసంభావితాః స్తబ్ధా ధనమానమదాన్వితాః ।
యజన్తే నామయజ్ఞైస్తే దమ్భేనావిధిపూర్వకమ్ ॥ ౧౭ ॥
తైసేం ఆపణయాం ఆపణ । మానితాం మహంతపణ ।
ఫుగతీ అసాధారణ । గర్వేం తేణేం ॥ ౩౭౮ ॥
మగ లవోం నేణతీ కైసే । ఆటివా లోహాచే ఖాంబ జైసే ।
కాం ఉధవలే ఆకాశేం । శిళారాశీ ॥ ౩౭౯ ॥
తైసేం ఆపులియే బరవే । ఆపణచి రిఝతాం జీవేం ।
తృణాహీహూని ఆఘవేం । మానితీ నీచ ॥ ౩౮౦ ॥
వరీ ధనాచియా మదిరా । మాజూని ధనుర్ధరా ।
కృత్యాకృత్యవిచారా । సవతేం కేలేం ॥ ౩౮౧ ॥
జయా ఆంగీం ఆయతీ ఐసీ । తేథ యజ్ఞాచీ గోఠీ కాయసీ ।
తరీ కాయ కాయ పిసీం । న కరితీ గా ? ॥ ౩౮౨ ॥
మ్హణౌని కోణే ఏకే వేళే । మౌఢ్యమద్యాచేని బళేం ।
యాగాచీంహీ టవాళేం । ఆదరితీ ॥ ౩౮౩ ॥
నా కుండ మండప వేదీ । నా ఉచిత సాధనసమృద్ధీ ।
ఆణి తయాంసీ తంవ విధీ । ద్వంద్వచి సదా ॥ ౩౮౪ ॥
దేవాం బ్రాహ్మణాంచేని నాంవేం । ఆడవారేనహి నోహావేం ।
ఐసేం ఆథీ తేథ యావేం । లాగే కవణా ? ॥ ౩౮౫ ॥
పైం వాసరువాచా భోకసా । గాఈపుఢేం ఠేవూని జైసా ।
ఉగాణా ఘేతీ క్షీరరసా । బుద్ధివంత ॥ ౩౮౬ ॥
తైసేం యాగాచేని నాంవేం । జగ వాఊని హాంవేం ।
నాగవితీ ఆఘవేం । అహేరావారీ ॥ ౩౮౭ ॥
ఐశా కాంహీం ఆపులియా । హోమితీ జే ఉజరియా ।
తేణేం కామితీ ప్రాణియా । సర్వనాశు ॥ ౩౮౮ ॥
అహఙ్కారం బలం దర్పం కామం క్రోధమ్ చ సంశ్రితాః ।
మామాత్మపరదేహేషు ప్రద్విషన్తోఽభ్యసూయకాః ॥ ౧౮ ॥
మగ పుఢాం భేరీ నిశాణ । లాఉనీ తే దీక్షితపణ ।
జగీం ఫోకారితీ ఆణ । వావో వావో ॥ ౩౮౯ ॥
తేవ్హాం మహత్త్వేం తేణేం అధమా । గర్వా చఢే మహిమా ।
జైసే లేవే దిధలే తమా । కాజళాచే ॥ ౩౯౦ ॥
తైసేం మౌఢ్య ఘణావే । ఔద్ధత్య ఉంచావే ।
అహంకారు దుణావే । అవివేకుహీ ॥ ౩౯౧ ॥
మగ దుజయాచీ భాష । నురవావయా నిఃశేష ।
బళీయేపణా అధిక । హోయ బళ ॥ ౩౯౨ ॥
ఐసా అహంకార బళా । జాలియా ఏకవళా ।
దర్పసాగరు మర్యాదవేళా । సాండూని ఉతే ॥ ౩౯౩ ॥
మగ వోసండిలేని దర్పేం । కామాహీ పిత్త కురుపే ।
తయా ధగీం సైంఘ పళిపే । క్రోధాగ్ని తో ॥ ౩౯౪ ॥
తేథ ఉన్హాళా ఆగీ ఖరమరా । తేలాతుపాచియా కోఠారా ।
లాగలా ఆణి వారా । సుటలా జైసా ॥ ౩౯౫ ॥
తైసా అహంకారు బళా ఆలా । దర్పు కామక్రోధీం గూఢలా ।
యా దోహీంచా మేళు జాలా । జయాంచ్యా ఠాయీం ॥ ౩౯౬ ॥
తే ఆపులియా సవేశా । మగ కోణీ కోణీ హింసా ।
యా ప్రాణియాంతే వీరేశా । న సాధతీ గా ? ॥ ౩౯౭ ॥
పహిలేం తంవ ధనుర్ధరా । ఆపులియా మాంసరుధిరా ।
వేంచు కరితీ అభిచారా- । లాగోనియాం ॥ ౩౯౮ ॥
తేథ జాళితీ జియేం దేహేం । యామాజీం జో మీ ఆహేం ।
తయా ఆత్మయా మజ ఘాయే । వాజతీ తే ॥ ౩౯౯ ॥
ఆణి అభిచారకీం తిహీం । ఉపద్రవిజే జేతులేం కాంహీం ।
తేథ చైతన్య మీ పాహీం । సీణు పావే ॥ ౪౦౦ ॥
ఆణి అభిచారావేగళేం । విపాయేం జే అవగళేం ।
తయా టాకితీ ఇటాళేం । పైశూన్యాచీం ॥ ౪౦౧ ॥
సతీ ఆణి సత్పురుఖ । దానశీళ యాజ్ఞిక ।
తపస్వీ అలౌకిక । సంన్యాసీ జే ॥ ౪౦౨ ॥
కాం భక్త హన మహాత్మే । ఇయేం మాఝీం నిజాచీం ధామేం ।
నిర్వాళలీం హోమధర్మేం । శ్రౌతాదికీం ॥ ౪౦౩ ॥
తయాం ద్వేషాచేని కాళకూటేం । బాసటోని తిఖటేం ।
కుబోలాంచీం సదటేం । సూతి కాండేం ॥ ౪౦౪ ॥
తానహం ద్విషతః క్రూరాన్ సంసారేషు నరాధమాన్ ।
క్షిపామ్యజస్రమశుభానాసురీష్వేవ యోనిషు ॥ ౧౯ ॥
ఐసే ఆఘవాచి పరీ । ప్రవర్తలే మాఝ్యా వైరీ ।
తయాం పాపియాం జేం మీ కరీం । తేం ఆఇక పాం ॥ ౪౦౫ ॥
తరీ మనుష్యదేహాచా తాగా । ఘేఊని రుసతీ జే జగా ।
తే పదవీ హిరోని పైం గా । ఐసే ఠేవీం ॥ ౪౦౬ ॥
జే క్లేశగాంవీంచా ఉకరడా । భవపురీంచా పానవడా ।
తే తమోయోని తయాం మూఢాం । వృత్తీచి దేం ॥ ౪౦౭ ॥
మగ ఆహారాచేని నాంవేం । తృణహీ జేథ నుగవే ।
తే వ్యాఘ్ర వృశ్చిక ఆడవే । తైసియే కరీం ॥ ౪౦౮ ॥
తేథ క్షుధాదుఃఖేం బహుతేం । తోడూని ఖాతీ ఆపణయాతేం ।
మరమరోం మాగుతేం । హోతచి అసతీ ॥ ౪౦౯ ॥
కాం ఆపులా గరళజాళీం । జళితీ ఆంగాచీ పేందళీ ।
తే సర్పచి కరీం బిళీం । నిరుంధలా ॥ ౪౧౦ ॥
పరీ ఘేతలా శ్వాసు ఘాపే । యేతులేనహీ మాపేం ।
విసాంవా తయాం నాటోపే । దుర్జనాంసీ ॥ ౪౧౧ ॥
ఐసేని కల్పాంచియా కోడీ । గణితాంహీ సంఖ్యా థోడీ ।
తేతులా వేళు న కాఢీ । క్లేశౌని తయాం ॥ ౪౧౨ ॥
తరీ తయాంసీ జేథ జాణేం । తేథించేం హేం పహిలేం పేణేం ।
తేం పావోని యేరేం దారుణేం । న హోతీ దుఃఖేం ॥ ౪౧౩ ॥
ఆసురీం యోనిమాపన్నా మూఢా జన్మని జన్మని ।
మామప్రాప్యైవ కౌన్తేయ తతో యాన్త్యధమాం గతిమ్ ॥ ౨౦ ॥
హా ఠాయవరీ । సంపత్తి తే ఆసురీ ।
అధోగతీ అవధారీం । జోడిలీ తిహీం ॥ ౪౧౪ ॥
పాఠీం వ్యాఘ్రాది తామసా । యోనీ తో అళుమాళు ఐసా ।
దేహాధారాచా ఉసాసా । ఆథీ జోహీ ॥ ౪౧౫ ॥
తోహీ మీ వోల్హావా హిరేం । మగ తమచి హోతీ ఏకసరేం ।
జేథే గేలేం ఆంధారేం । కాళవండైజే ॥ ౪౧౬ ॥
జయాంచీ పాపా చిళసీ । నరక ఘేతీ వివసీ ।
శీణ జాయ మూర్చ్ఛీ । సిణేం జేణేం ॥ ౪౧౭ ॥
మళు జేణేం మైళే । తాపు జేణేం పోళే ।
జయాచేని నాంవేం సళే । మహాభయ ॥ ౪౧౮ ॥
పాపా జయాచా కంటాళా । ఉపజే అమంగళ అమంగళా ।
విటాళుహీ విటాళా । బిహే జయా ॥ ౪౧౯ ॥
ఐసేం విశ్వాచేయా వోఖటేయా । అధమ జే ధనంజయా ।
తేం తే హోతీ భోగూనియాం । తామసా యోనీ ॥ ౪౨౦ ॥
అహా సాంగతాం వాచా రడే । ఆఠవితాం మన ఖిరడే ।
కటారే మూర్ఖీం కేవఢే । జోడిలే నిరయ ॥ ౪౨౧ ॥
కాయిసయా తే ఆసుర । సంపత్తి పోషితీ వాఉర ।
జియా దిధలేం ఘోర । పతన ఐసేం ॥ ౪౨౨ ॥
మ్హణౌని తువాం ధనుర్ధరా । నోహావేం గా తియా మోహరా ।
జేఉతా వాసు ఆసురా । సంపత్తివంతా ॥ ౪౨౩ ॥
ఆణి దంభాది దోష సాహీ । హే సంపూర్ణ జయాంచ్యా ఠాయీం ।
తే త్యజావే హేం కాఈ । మ్హణోం కీర ? ॥ ౪౨౪ ॥
త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః ।
కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్ త్రయం త్యజేత్ ॥ ౨౧ ॥
పరీ కామ క్రోధ లోభ । యా తిహీంచేంహీ థోంబ ।
థాంవే తేథేం అశుభ । పికలేం జాణ ॥ ౪౨౫ ॥
సర్వ దుఃఖాం ఆపులియా । దర్శనా ధనంజయా ।
పాఢాఊ హే భలతయా । దిధలేం ఆహాతీ ॥ ౪౨౬ ॥
కాం పాపియాం నరకభోగీం । సువావయాలాగీం జగీం ।
పాతకాంచీ దాటుగీ । సభాచి హే ॥ ౪౨౭ ॥
తే రౌరవ గా తంవచివరీ । ఆఇకిజతీ పటాంతరీం ।
జంవ హే తిన్హీ అంతరీం । ఉఠతీ నా ॥ ౪౨౮ ॥
అపాయ తిహీం ఆసలగ । యాతనా ఇహీం సవంగ ।
హాణీ హాణీ నోహే హే తిఘ । హేచి హాణీ ॥ ౪౨౯ ॥
కాయ బహు బోలోం సుభటా । సాంగితలియా నికృష్టా ।
నరకాచా దారవంటా । త్రిశంకు హా ॥ ౪౩౦ ॥
యా కామక్రోధలోభాం- । మాజీం జీవేం జో హోయ ఉభా ।
తో నిరయపురీచీ సభా । సన్మాను పావే ॥ ౪౩౧ ॥
మ్హణౌని పుఢత పుఢతీం కిరీటీ । హే కామాది దోష త్రిపుటీ ।
త్యజావీంచి గా వోఖటీ । ఆఘవా విషయీం ॥ ౪౩౨ ॥
ఏతైర్విముక్తః కౌన్తేయ తమోద్వారైస్త్రిభిర్నరః ।
ఆచరత్యాత్మనః శ్రేయస్తతో యాతి పరాం గతిమ్ ౨౨ ॥
ధర్మాదికాం చౌంహీ ఆంతు । పురుషార్థాచీ తైంచి మాతు ।
కరావీ జైం సంఘాతు । సాండీల హా ॥ ౪౩౩ ॥
హే తిన్హీ జీవీం జంవ జాగతీ । తంవవరీ నికియాచీ ప్రాప్తీ ।
హే మాఝే కాన నాఇకతీ । దేవోహీ మ్హణే ॥ ౪౩౪ ॥
జయా ఆపణపేం పఢియే । ఆత్మనాశా జో బిహే ।
తేణేం న ధరావీ హే సోయే । సావధు హోఈజే ॥ ౪౩౫ ॥
పోటీం బాంధోని పాషాణ । సముద్రీం బాహీం ఆంగవణ ।
కాం జియావయా జేవణ । కాళకూటాచేం ॥ ౪౩౬ ॥
ఇహీం కామక్రోధలోభేంసీ । కార్యసిద్ధి జాణ తైసీ ।
మ్హణౌని ఠావోచి పుసీం । యయాంచా గా ॥ ౪౩౭ ॥
జైం కహీం అవచటేం । హే తికడీ సాంఖళ తుటే ।
తైం సుఖేం ఆపులియే వాటే । చాలోం లాభే ॥ ౪౩౮ ॥
త్రిదోషీం సాండిలేం శరీర । త్రికుటీం ఫిటలియా నగర ।
త్రిదాహ నిమాలియా అంతర । జైసేం హోయ ॥ ౪౩౯ ॥
తైసా కామాదికీం తిఘీం । సాండిలా సుఖ పావోని జగీం ।
సంగు లాహే మోక్షమార్గీం । సజ్జనాంచా ॥ ౪౪౦ ॥
మగ సత్సంగేం ప్రబళేం । సచ్ఛాస్త్రాచేని బళేం ।
జన్మమృత్యూచీం నిమాళేం । నిస్తరేం రానేం ॥ ౪౪౧ ॥
తే వేళీం ఆత్మానందేం ఆఘవేం । జేం సదా వసతేం బరవేం ।
తేం తైసేంచి పాటణ పావే । గురుకృపేచేం ॥ ౪౪౨ ॥
తేథ ప్రియాచీ పరమసీమా । తో భేటే మాఉలీ ఆత్మా ।
తయేం ఖేవీం ఆటే డిండిమా । సాంసారిక హే ॥ ౪౪౩ ॥
ఐసా జో కామక్రోధలోభాం । ఝాడీ కరూని ఠాకే ఉభా ।
తో యేవఢియా లాభా । గోసావీ హోయ ॥ ౪౪౪ ॥
యః శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతే కామకారత ।
న స సిద్ధిమవాప్నోతి న సుఖం న పరాం గతిమ్ ॥ ౨౩ ॥
నా హేం నావడోని కాంహీం । కామాదికాంచ్యాచి ఠాయీం ।
దాటిలీ జేణేం డోఈ । ఆత్మచోరేం ॥ ౪౪౫ ॥
జో జగీం సమాన సకృపు । హితాహిత దావితా దీపు ।
తో అమాన్యు కేలా బాపు । వేదు జేణేం ॥ ౪౪౬ ॥
న ధరీచి విధీచీ భీడ । న కరీచి ఆపలీ చాడ ।
వాఢవీత గేలా కోడ । ఇంద్రియాంచేం ॥ ౪౪౭ ॥
కామక్రోధలోభాంచీ కాస । న సోడీచ పాళిలీ భాష ।
స్వైరాచారాచేం అసోస । వళఘలా రాన ॥ ౪౪౮ ॥
తో సుటకేచియా వాహిణీం । మగ పివోం న లాహే పాణీ ।
స్వప్నీంహీ తే కహాణీ । దూరీచి తయా ॥ ౪౪౯ ॥
ఆణి పరత్ర తంవ జాయే । హేం కీర తయా ఆహే ।
పరీ ఐహికహీ న లాహే । భోగ భోగూం ॥ ౪౫౦ ॥
తరీ మాశాలాగీం భులలా । బ్రాహ్మణ పాణబుడాం రిఘాలా ।
కీం తేథహీ పావలా । నాస్తికవాదు ॥ ౪౫౧ ॥
తైసేం విషయాంచేని కోడేం । జేణేం పరత్రా కేలేం ఉబడేం ।
తంవ తోచి ఆణికీకడే । మరణేం నేలా ॥ ౪౫౨ ॥
ఏవం పరత్ర నా స్వర్గు । నా ఐహికహీ విషయభోగు ।
తేథ కేఉతా ప్రసంగు । మోక్షాచా తో ? ॥ ౪౫౩ ॥
మ్హణౌని కామాచేని బళేం । జో విషయ సేవూం పాహే సళేం ।
తయా విషయో నా స్వర్గు మిళే । నా ఉద్ధరే తో ॥ ౪౫౪ ॥
తస్మాచ్ఛాస్త్రం ప్రమాణం తే కార్యాకార్యవ్యవస్థితౌ ।
జ్ఞాత్వా శాస్త్రవిధానోక్తం కర్మ కర్తుమిహాఱసి ॥ ౨౪॥
ఓం తత్సదితి శ్రీమద్భగవద్గీతాసూపనిషత్సు బ్రహ్మవిద్యాయాం యోగశాస్త్రే
శ్రీకృష్ణార్జునసంవాదే దైవాసురసంపద్విభాగయోగోనామ షోడశోఽధ్యాయః ॥ ౧౬ ॥
యాకారణేం పైం బాపా । జయా ఆథీ ఆపులీ కృపా ।
తేణేం వేదాంచియా నిరోపా । ఆన న కీజే ॥ ౪౫౫ ॥
పతీచియా మతా । అనుసరోని పతివ్రతా ।
అనాయాసేం ఆత్మహితా । భేటేచి తే ॥ ౪౫౬ ॥
నాతరీ శ్రీగురువచనా । దిఠీ దేతు జతనా ।
శిష్య ఆత్మభువనా- । మాజీం పైసే ॥ ౪౫౭ ॥
హేం అసో ఆపులా ఠేవా । హాతా ఆథీ జరీ యావా ।
తరీ ఆదరేం జేవీం దివా । పుఢాం కీజే ॥ ౪౫౮ ॥
తైసా అశేషాంహీ పురుషార్థా । జో గోసావీ హో మ్హణే పార్థా ।
తేణేం శ్రుతిస్మృతి మాథాం । బైసణేం ఘాపే ॥ ౪౫౯ ॥
శాస్త్ర మ్హణేల జేం సాండావేం । తేం రాజ్యహీ తృణ మానావేం ।
జేం ఘేవవీ తేం న మ్హణావేం । విషహీ విరు ॥ ౪౬౦ ॥
ఐసియా వేదైకనిష్ఠా । జాలియా జరీ సుభటా ।
తరీ కేం ఆహే అనిష్టా । భేటణేం గా ? ॥ ౪౬౧ ॥
పైం అహితాపాసూని కాఢితీ । హిత దేఊని వాఢవితీ ।
నాహీం గా శ్రుతిపరౌతీ । మాఉలీ జగా ॥ ౪౬౨ ॥
మ్హణౌని బ్రహ్మేంశీం మేళవీ । తంవ హే కోణేం న సాండావీ ।
అగా తువాంహీ ఐసీచి భజావీ । విశేషేంసీం ॥ ౪౬౩ ॥
జే ఆజి అర్జునా తూం యేథేం । కరావయా సత్య శాస్త్రేం సార్థేం ।
జన్మలాసి బళార్థేం । ధర్మాచేని ॥ ౪౬౪ ॥
ఆణి ధర్మానుజ హేం ఐసేం । బోధేంచి ఆలేం అపైసేం ।
మ్హణౌని ఆనారిసేం । కరూం నయే ॥ ౪౬౫ ॥
కార్యాకార్యవివేకీం । శాస్త్రేంచి కరావీం పారఖీం ।
అకృత్య తేం కుడేం లోకీం । వాళావేం గా ॥ ౪౬౬ ॥
మగ కృత్యపణేం ఖరేం నిగే । తేం తువాం ఆపులేని ఆంగేం ।
ఆచరోని ఆదరేం చాంగేం । సారావేం గా ॥ ౪౬౭ ॥
జే విశ్వప్రామాణ్యాచీ ముదీ । ఆజి తుఝ్యా హాతీం అసేం సుబుద్ధీ ।
లోకసంగ్రహాసి త్రిశుద్ధీ । యోగ్యు హోసీ ॥ ౪౬౮ ॥
ఏవం ఆసురవర్గు ఆఘవా । సాంగోని తేథించా నిగావా ।
తోహి దేవేం పాండవా । నిరూపిలా ॥ ౪౬౯ ॥
ఇయావరీ తో పండూచా । కుమరు సద్భావో జీవీంచా ।
పుసేల తో చైతన్యాచా । కానీం ఐకా ॥ ౪౭౦ ॥
సంజయేం వ్యాసాచియా నిరోపా । తో వేళు ఫేడిలా తయా నృపా ।
తైసా మీహి నివృత్తికృపా । సాంగేన తుమ్హాం ॥ ౪౭౧ ॥
తుమ్హీ సంత మాఝియా కడా । దిఠీచా కరాల బహుడా ।
తరీ తుమ్హాం మానే యేవఢా । హోఈన మీ ॥ ౪౭౨ ॥
మ్హణౌని నిజ అవధాన । మజ వోళగే పసాయదాన ।
దీజో జీ సనాథు హోఈన । జ్ఞానదేవో మ్హణే ॥ ౪౭౩ ॥
ఇతి శ్రీజ్ఞానదేవవిరచితాయాం భావార్థదీపికాయాం షోడశోఽధ్యాయః ॥

Explore More