śrībhagavānuvāca –
mayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu || 1 ||
mayyāsaktamanāḥ pārtha yogaṃ yuñjanmadāśrayaḥ |
asaṃśayaṃ samagraṃ māṃ yathā jñāsyasi tacchṛṇu || 1 ||
jñānaṃ te'haṃ savijñānaṃ idaṃ vakṣyāmyaśeṣataḥ |
yajñātvā neha bhūyo'nyat jñātavyaṃ avaśiṣyate || 2 ||
yajñātvā neha bhūyo'nyat jñātavyaṃ avaśiṣyate || 2 ||
āikā maga to śrīanaṃtu | pārthāteṃ ase mhaṇatu |
paiṃ gā tūṃ yogayuktu | jālāsi ātāṃ || 1 ||
paiṃ gā tūṃ yogayuktu | jālāsi ātāṃ || 1 ||
maja samagrāteṃ jāṇasī aiseṃ | āpuliyā tal̤ahātīṃceṃ ratna jaiseṃ |
tuja jñāna sāṃgena taiseṃ | vijñāneṃsīṃ || 2 ||
tuja jñāna sāṃgena taiseṃ | vijñāneṃsīṃ || 2 ||
etha vijñāneṃ kāya karāveṃ | aiseṃ ghesī jarī manobhāveṃ |
tarī paiṃ ādhīṃ jāṇāveṃ | teṃci lāge || 3 ||
tarī paiṃ ādhīṃ jāṇāveṃ | teṃci lāge || 3 ||
maga jñānāciye vel̤e | jhāṃkatī jāṇivece ḍol̤e |
jaisī tīrīṃ nāva na ḍhal̤e | ṭekalīsāṃtī || 4 ||
jaisī tīrīṃ nāva na ḍhal̤e | ṭekalīsāṃtī || 4 ||
taisī jāṇīva jetha na righe | vicāra māgutā pāulīṃ nighe |
tarku āyaṇī neghe | āṃgīṃ jayāṃcyā || 5 ||
tarku āyaṇī neghe | āṃgīṃ jayāṃcyā || 5 ||
arjunā tayā nāṃva jñāna | yera prapaṃcu heṃ vijñāna |
tetha satyabuddhi teṃ ajñāna | heṃhī jāṇa || 6 ||
tetha satyabuddhi teṃ ajñāna | heṃhī jāṇa || 6 ||
ātāṃ ajñāna avagheṃ harape | vijñāna niḥśeṣa karape |
āṇi jñāna teṃ svarūpeṃ | hoūni jāije || 7 ||
āṇi jñāna teṃ svarūpeṃ | hoūni jāije || 7 ||
jeṇeṃ sāṃgatayāceṃ bolaṇeṃ khuṃṭe | aikatayāceṃ vyasana tuṭe |
heṃ jāṇaṇeṃ sāneṃ moṭheṃ | uroṃ nedī || 8 ||
heṃ jāṇaṇeṃ sāneṃ moṭheṃ | uroṃ nedī || 8 ||
aiseṃ varma jeṃ gūḍha | teṃ kijela vākyārūḍha |
jeṇeṃ thoḍena pure koḍa | bahuta manīṃceṃ || 9 ||
jeṇeṃ thoḍena pure koḍa | bahuta manīṃceṃ || 9 ||
manuṣyāṇāṃ sahastreṣu kaścidyatati siddhaye |
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || 3 ||
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || 3 ||
paiṃ gā manuṣyāṃciyā sahastaśāṃ- | mājīṃ vipāile yāci dhiṃvasā |
taiseṃ yā dhiṃvasekarāṃ bahuvasāṃ | mājīṃ viral̤ā jāṇe || 10 ||
taiseṃ yā dhiṃvasekarāṃ bahuvasāṃ | mājīṃ viral̤ā jāṇe || 10 ||
jaisā bharaleyā tribhuvanā- | āṃtu ekaeku cāṃgu arjunā |
nivaḍūni kīje senā | lakṣavarī || 11 ||
nivaḍūni kīje senā | lakṣavarī || 11 ||
kīṃ tayāhī pāṭhīṃ | je vel̤īṃ loha māṃsāteṃ ghāṃṭī |
te vel̤īṃ vijayaśriyecyā pāṭīṃ | ekucī baise || 12 ||
te vel̤īṃ vijayaśriyecyā pāṭīṃ | ekucī baise || 12 ||
taiseṃ āsthecyā mahāpurīṃ | righatātī koṭivarī |
parī prāptīcyā pailatīrīṃ | vipāilā nige || 13 ||
parī prāptīcyā pailatīrīṃ | vipāilā nige || 13 ||
mhaṇauni sāmānya gā nohe | heṃ sāṃgatāṃ vaḍila goṭhī āhe |
parī teṃ boloṃ yeīla pāheṃ | ātā prastuta aikeṃ || 14 ||
parī teṃ boloṃ yeīla pāheṃ | ātā prastuta aikeṃ || 14 ||
tarī avadhārīṃ gā dhanaṃjayā | he mahadādika mājhī māyā |
jaisī pratibiṃbe chāyā | nijāṃgācī || 15 ||
jaisī pratibiṃbe chāyā | nijāṃgācī || 15 ||
bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṃkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā || 4 ||
ahaṃkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā || 4 ||
āṇi iyeteṃ prakṛti mhaṇije | je aṣṭadhā bhinna jāṇije |
lokatraya nipaje | iyestava || 16 ||
lokatraya nipaje | iyestava || 16 ||
he aṣṭadhā bhinna kaisī | aisā dhvani dharisī jarī mānasīṃ |
tarī teci gā ātāṃ pariyesīṃ | vivaṃcanā || 17 ||
tarī teci gā ātāṃ pariyesīṃ | vivaṃcanā || 17 ||
āpa teja gagana | mahī māruta mana |
buddhi ahaṃkāru he bhinna | āṭhai bhāga || 18 ||
buddhi ahaṃkāru he bhinna | āṭhai bhāga || 18 ||
apareyamitastvanyāṃ prakṛtiṃ viddhi me parām |
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat || 5 ||
jīvabhūtāṃ mahābāho yayedaṃ dhāryate jagat || 5 ||
yā āṭhāṃcī je sāmyāvasthā | te mājhī parama prakṛti pārthā |
tiye nāma vyavasthā | jīvu aisī || 19 ||
tiye nāma vyavasthā | jīvu aisī || 19 ||
je jaḍāteṃ jīvavī | cetaneteṃ cetavī |
manā karavīṃ mānavī | śoka moho || 20 ||
manā karavīṃ mānavī | śoka moho || 20 ||
paiṃ buddhīcyā aṃgīṃ jāṇaṇeṃ | teṃ jiye javal̤ikeceṃ karaṇeṃ |
jiyā ahaṃkārāceni viṃdāṇeṃ | jagaci dharije || 21 ||
jiyā ahaṃkārāceni viṃdāṇeṃ | jagaci dharije || 21 ||
etadyonīni bhūtāni sarvāṇītyupadhāraya |
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā || 6 ||
ahaṃ kṛtsnasya jagataḥ prabhavaḥ pralayastathā || 6 ||
te sūkṣma prakṛti koḍeṃ | jaiṃ sthūl̤āciyā āṃgā ghaḍe |
taiṃ bhūtasṛṣṭīcī paḍe | ṭāṃkasāl̤a || 22 ||
taiṃ bhūtasṛṣṭīcī paḍe | ṭāṃkasāl̤a || 22 ||
caturvidha ṭhasā | umaṭoṃ lāge āpaisā |
molā tarī sarasā | parī tharaci ānāna || 23 ||
molā tarī sarasā | parī tharaci ānāna || 23 ||
hotī cauṟyāṃśīṃ lakṣa tharā | yerā mitī neṇije bhāṃḍārā |
bhare ādiśūnyācā gābhārā | nāṇeyāṃsī || 24 ||
bhare ādiśūnyācā gābhārā | nāṇeyāṃsī || 24 ||
aiseṃ ekatuke pāṃcabhautika | paḍatī bahuvasa ṭāṃka |
maga tiye samṛddhīce lekha | prakṛtīci dharī || 25 ||
maga tiye samṛddhīce lekha | prakṛtīci dharī || 25 ||
je ākhūni nāṇeṃ vistārī | pāṭhī tayācī āṭaṇī karī |
mājīṃ karmākarmāciyā vyavahārīṃ | pravartu dāvī || 26 ||
mājīṃ karmākarmāciyā vyavahārīṃ | pravartu dāvī || 26 ||
heṃ rūpaka parī aso | sāṃgoṃ ughaḍa jaiseṃ pariyesoṃ |
tarī nāmarūpācā atiso | prakṛtīca kīje || 27 ||
tarī nāmarūpācā atiso | prakṛtīca kīje || 27 ||
āṇi prakṛti taṃva mājhyā ṭhāyīṃ | biṃbe yetheṃ āna nāhīṃ |
mhaṇauni ādi madhya avasāna pāhīṃ | jagāsi mī || 28 ||
mhaṇauni ādi madhya avasāna pāhīṃ | jagāsi mī || 28 ||
mattaḥ parataraṃ nānyatkiṃcidasti dhanaṃjaya |
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva || 7 ||
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva || 7 ||
heṃ rohiṇīceṃ jal̤a | tayāceṃ pāhatāṃ yeije mūl̤a |
taiṃ raśmi navhatī keval̤a | hoya teṃ bhānu || 29 ||
taiṃ raśmi navhatī keval̤a | hoya teṃ bhānu || 29 ||
tayāciparī kirīṭī | iyā prakṛtī jāliye sṛṣṭī |
jaiṃ upasaṃharūni kījela ṭhī | taiṃ mīci āheṃ || 30 ||
jaiṃ upasaṃharūni kījela ṭhī | taiṃ mīci āheṃ || 30 ||
aiseṃ hoya dise na dise | heṃ majaci mājīṃ ase |
miyāṃ viśva dharije jaiseṃ | sūtreṃ maṇi || 31 ||
miyāṃ viśva dharije jaiseṃ | sūtreṃ maṇi || 31 ||
suvarṇāce maṇī kele | te soniyāce sutīṃ vovile |
taiseṃ myāṃ jaga dharileṃ | sabāhyābhyaṃtarīṃ || 32 ||
taiseṃ myāṃ jaga dharileṃ | sabāhyābhyaṃtarīṃ || 32 ||
raso'hamapsu kaunteya prabhāsmi śaśisūryayoḥ |
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu || 8 ||
praṇavaḥ sarvavedeṣu śabdaḥ khe pauruṣaṃ nṛṣu || 8 ||
mhaṇauni udakīṃ rasu | kāṃ pavanīṃ jo sparśu |
śaśisūryīṃ jo prakāśu | to mīci jāṇa || 33 ||
śaśisūryīṃ jo prakāśu | to mīci jāṇa || 33 ||
taisāci naisargiku śuddhu | mī pṛthvīcyā ṭhāyīṃ gaṃdhu |
gaganīṃ mī śabdu | vedīṃ praṇavu || 34 ||
gaganīṃ mī śabdu | vedīṃ praṇavu || 34 ||
narācyā ṭhāyīṃ naratva | jeṃ ahaṃbhāviye sattva |
teṃ pauruṣa mī heṃ tattva | bolijata ase || 35 ||
teṃ pauruṣa mī heṃ tattva | bolijata ase || 35 ||
puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu || 9 ||
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu || 9 ||
agni aiseṃ āhāca | teja nāmāceṃ āhe kavaca |
teṃ parateṃ keliyā sāca | nijateja teṃ mī || 36 ||
teṃ parateṃ keliyā sāca | nijateja teṃ mī || 36 ||
āṇi nānāvidha yonī | janmoni bhūteṃ tribhuvanīṃ |
vartata āhāti jīvanīṃ | āpulālyā || 37 ||
vartata āhāti jīvanīṃ | āpulālyā || 37 ||
ekeṃ pavaneṃci pitī | ekeṃ tṛṇāstava jitī |
ekeṃ annādhāreṃ rāhatī | jal̤eṃ ekeṃ || 38 ||
ekeṃ annādhāreṃ rāhatī | jal̤eṃ ekeṃ || 38 ||
aiseṃ bhūtāṃprati ānāna | jeṃ prakṛtivaśeṃ dise jīvana |
teṃ āghavāṭhāyīṃ abhinna | mīci eka || 39 ||
teṃ āghavāṭhāyīṃ abhinna | mīci eka || 39 ||
paiṃ ādiceni avasareṃ | virūḍhe gaganāceni aṃkureṃ |
je aṃtīṃ gil̤ī akṣareṃ | praṇavapīṭhīṃcīṃ || 40 ||
je aṃtīṃ gil̤ī akṣareṃ | praṇavapīṭhīṃcīṃ || 40 ||
jaṃva hā viśvākāru ase | taṃva jeṃ viśvācisārikheṃ dise |
maga mahāpral̤ayadaśe | kaiseṃhī navhe || 41 ||
maga mahāpral̤ayadaśe | kaiseṃhī navhe || 41 ||
bījaṃ māṃ sarvabhūtānāṃ viddhi pārtha sanātanam |
buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham || 10 ||
buddhirbuddhimatāmasmi tejastejasvināmaham || 10 ||
aiseṃ anādi jeṃ sahaja | teṃ mī gā viśvabīja |
heṃ hātātal̤īṃ tuja | deijata ase || 42 ||
heṃ hātātal̤īṃ tuja | deijata ase || 42 ||
maga ughaḍa karūni pāṃḍavā | jaiṃ he āṇisīla sāṃkhyāciyā gāṃvā |
taiṃ yayācā upegu baravā | dekhaśīla || 43 ||
taiṃ yayācā upegu baravā | dekhaśīla || 43 ||
parī he aprāsaṃgika ālāpa | ātāṃ asatu na boloṃ saṃkṣepa |
jāṇa tapiyāṃcyā ṭhāyīṃ tapa | teṃ rūpa mājheṃ || 44 ||
jāṇa tapiyāṃcyā ṭhāyīṃ tapa | teṃ rūpa mājheṃ || 44 ||
balaṃ balavatāṃ cāhaṃ kāmarāgavivarjitam |
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha || 11 ||
dharmāviruddho bhūteṣu kāmo'smi bharatarṣabha || 11 ||
bal̤iyāṃmājīṃ bal̤a | teṃ mī jāṇeṃ aḍhal̤a |
buddhimaṃtīṃ keval̤a | buddhi teṃ mī || 45 ||
buddhimaṃtīṃ keval̤a | buddhi teṃ mī || 45 ||
bhūtāṃcyā ṭhāyīṃ kāmu | to mī mhaṇe ātmārāmu |
jeṇeṃ arthāstava dharmu | thoru hoya || 46 ||
jeṇeṃ arthāstava dharmu | thoru hoya || 46 ||
erhavīṃ vikārāceni paise | karī kīra iṃdriyāṃci aiseṃ |
parī dharmāsi vekhāseṃ | jāvoṃ nedī || 47 ||
parī dharmāsi vekhāseṃ | jāvoṃ nedī || 47 ||
jo apravṛttīcā avhāṃṭā | sāṃḍūni vidhīciyā nighe vāṭā |
tevīṃci niyamācā divaṭā | saveṃ cāle || 48 ||
tevīṃci niyamācā divaṭā | saveṃ cāle || 48 ||
kāmu aisiyā vojā pravarte | mhaṇauni dharmāsi hoya purateṃ |
mokṣatīrthīṃce mukteṃ | saṃsāra bhogī || 49 ||
mokṣatīrthīṃce mukteṃ | saṃsāra bhogī || 49 ||
jo śrutigauravācyā māṃḍavīṃ | kāma sṛṣṭīcā velu vāḍhavī |
jaṃva karmaphal̤eṃsi pālavī | apavargīṃ ṭeṃke || 50 ||
jaṃva karmaphal̤eṃsi pālavī | apavargīṃ ṭeṃke || 50 ||
aisā niyuta kāṃ kaṃdarpu | jo bhūtāṃ yā bījarūpu |
to mī mhaṇe bāpu | yogiyāṃcā || 51 ||
to mī mhaṇe bāpu | yogiyāṃcā || 51 ||
heṃ ekeka kitī sāṃgāveṃ | ātāṃ vastujātaci āghaveṃ |
majapāsūni jāṇāveṃ | vikāraleṃ ase || 52 ||
majapāsūni jāṇāveṃ | vikāraleṃ ase || 52 ||
ye caiva sāttvikā bhāvā rājasāstāmasāśca ye |
matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi || 12 ||
matta eveti tānviddhi na tvahaṃ teṣu te mayi || 12 ||
je sāttvika hana bhāva | kāṃ rajatamādi sarva |
teṃ mamarūpasaṃbhava | vol̤akheṃ tūṃ || 53 ||
teṃ mamarūpasaṃbhava | vol̤akheṃ tūṃ || 53 ||
he jāle tarī mājhyā ṭhāyīṃ | parī tayāmājīṃ mī nāhīṃ |
jaisī svapnīṃcyā ḍohīṃ | jāgṛti na buḍe || 54 ||
jaisī svapnīṃcyā ḍohīṃ | jāgṛti na buḍe || 54 ||
jaisī rasācīca sughaṭa | bījakaṇikā ghanavaṭa |
parī tiyestava hoya kāṣṭha | aṃkuradvāreṃ || 55 ||
parī tiyestava hoya kāṣṭha | aṃkuradvāreṃ || 55 ||
maga tayā kāṣṭhācyā ṭhāyīṃ | sāṃga pāṃ bījapaṇa ase kāī ? |
taisā mī vikārīṃ nāhīṃ | jarī vikāralā dise || 56 ||
taisā mī vikārīṃ nāhīṃ | jarī vikāralā dise || 56 ||
paiṃ gaganīṃ upaje ābhāl̤a | parī tetha gagana nāhīṃ keval̤a |
athavā ābhāl̤īṃ hoya salila | tetha abhra nāhīṃ || 57 ||
athavā ābhāl̤īṃ hoya salila | tetha abhra nāhīṃ || 57 ||
maga tyā udakāceni āveśeṃ | pragaṭaleṃ teja jeṃ lakhalakhīta dise |
tiye vijūmājīṃ ase | salila kāyī ? || 58 ||
tiye vijūmājīṃ ase | salila kāyī ? || 58 ||
sāṃgeṃ agnīstava dhūma hoye | tiye dhūmīṃ kāya agni āhe ? |
taisā vikāru hā mī noheṃ | jarī vikāralā ase || 59 ||
taisā vikāru hā mī noheṃ | jarī vikāralā ase || 59 ||
tribhirguṇamayairbhāvairebhiḥ sarvamidaṃ jagat |
mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam || 13 ||
mohitaṃ nābhijānāti māmebhyaḥ paramavyayam || 13 ||
parī udakīṃ jālī bābul̤ī | te udakāteṃ jaisī jhāṃkol̤ī |
kāṃ vāyāṃci ābhāl̤īṃ | ākāśa lope || 60 ||
kāṃ vāyāṃci ābhāl̤īṃ | ākāśa lope || 60 ||
hāṃ gā svapna laṭikeṃ mhaṇoṃ ye | pari nidrāvaśeṃ bāṇaleṃ hoye |
taṃva āṭhavu kāya deta āhe | āpaṇapeyāṃ ? || 61 ||
taṃva āṭhavu kāya deta āhe | āpaṇapeyāṃ ? || 61 ||
heṃ aso ḍol̤yāṃceṃ | ḍol̤āṃci paḍal̤a race |
teṇeṃ dekhaṇeṃpaṇa ḍol̤yāṃce | na gil̤aje kāyī ? || 62 ||
teṇeṃ dekhaṇeṃpaṇa ḍol̤yāṃce | na gil̤aje kāyī ? || 62 ||
taisī he mājhīca biṃbalī | triguṇātmaka sāulī |
kīṃ majaci āḍa voḍavalī | javanikā jaisī || 63 ||
kīṃ majaci āḍa voḍavalī | javanikā jaisī || 63 ||
mhaṇauni bhūteṃ māteṃ neṇatī | mājhīṃca parī mī navhatī |
jaisī jal̤īṃci jal̤īṃ na viratī | muktāphal̤eṃ || 64 ||
jaisī jal̤īṃci jal̤īṃ na viratī | muktāphal̤eṃ || 64 ||
paiṃ pṛthvīyecā ghaṭu kīje | saveṃci pṛthvīsi mil̤e tarī mel̤avije |
erhavīṃ toci agnisaṃgeṃ sije | tarī vegal̤ā hoya || 65 ||
erhavīṃ toci agnisaṃgeṃ sije | tarī vegal̤ā hoya || 65 ||
daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te || 14 ||
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te || 14 ||
taiseṃ bhūtajāta sarva | he mājheci kīra avayava |
pari māyāyogeṃ jīva- | daśe āle || 66 ||
pari māyāyogeṃ jīva- | daśe āle || 66 ||
mhaṇauni mājheci mī navhatī | mājheci maja nol̤akhatī |
ahaṃmamatābhrāṃtī | viṣayāṃdha jāle || 67 ||
ahaṃmamatābhrāṃtī | viṣayāṃdha jāle || 67 ||
ātāṃ mahadādi he mājhī māyā | utaroniyāṃ dhanaṃjayā |
mī hoīje heṃ āyā | kaiseni ye ? || 68 ||
mī hoīje heṃ āyā | kaiseni ye ? || 68 ||
jiye brahmācal̤ācā ādhāḍā | pahiliyā saṃkalpajal̤ācā ubhaḍā |
saveṃci mahābhūtāṃcā buḍabuḍā | sānā ālā || 69 ||
saveṃci mahābhūtāṃcā buḍabuḍā | sānā ālā || 69 ||
je sṛṣṭivistārāceni vogheṃ | caḍhata kāl̤akal̤aneceni vegeṃ |
pravṛttinivṛttīcīṃ tuṃgeṃ | taṭeṃ sāṃḍī || 70 ||
pravṛttinivṛttīcīṃ tuṃgeṃ | taṭeṃ sāṃḍī || 70 ||
je guṇaghanāceni vṛṣṭibhareṃ | bharalī mohāceni mahāpūreṃ |
gheūni jāta nagareṃ | yamaniyamāṃcīṃ || 71 ||
gheūni jāta nagareṃ | yamaniyamāṃcīṃ || 71 ||
je dveṣācyā āvartīṃ dāṭata | matsarāce val̤ase paḍata |
mājīṃ pramādādi tal̤apata | mahāmīna || 72 ||
mājīṃ pramādādi tal̤apata | mahāmīna || 72 ||
jetha prapaṃcācīṃ val̤aṇeṃ | karmākarmāṃcīṃ vobhāṇeṃ |
varī taratātī vosāṇeṃ | sukhaduḥkhāṃcīṃ || 73 ||
varī taratātī vosāṇeṃ | sukhaduḥkhāṃcīṃ || 73 ||
ratīciyā beṭā | ādal̤atī kāmāciyā lāṭā |
jetha jīvaphena saṃghaṭā | saiṃgha dise || 74 ||
jetha jīvaphena saṃghaṭā | saiṃgha dise || 74 ||
ahaṃkārāciyā cal̤iyā | vari madatrayāciyā ukal̤iyā |
jetha viṣayormīcyā ākal̤iyā | ullāl̤a ghetī || 75 ||
jetha viṣayormīcyā ākal̤iyā | ullāl̤a ghetī || 75 ||
udayāstāce loṃḍhe | pāḍīta janmamaraṇāce coṃḍhe |
jetha pāṃcabhautika buḍabuḍe | hotī jātī || 76 ||
jetha pāṃcabhautika buḍabuḍe | hotī jātī || 76 ||
sammoha vibhrama māse | gil̤itātī dhairyācīṃ āviseṃ |
tetha devhaḍe bhoṃvata val̤ase | ajñānāce || 77 ||
tetha devhaḍe bhoṃvata val̤ase | ajñānāce || 77 ||
bhrāṃtīceni khaḍul̤eṃ | revale āsthece avagāl̤eṃ |
rajoguṇāceni khal̤āl̤eṃ | svargu gāje || 78 ||
rajoguṇāceni khal̤āl̤eṃ | svargu gāje || 78 ||
tamāce dhārase vāḍa | sattvāceṃ sthirapaṇa jāḍa |
kiṃbahunā he duvāḍa | māyānadī || 79 ||
kiṃbahunā he duvāḍa | māyānadī || 79 ||
paiṃ punarāvṛttīceni ubhaḍeṃ | jhal̤aṃbatī satyalokīṃce huḍe |
ghāyeṃ gaḍabaḍatī dhoṃḍe | brahmagol̤akāce || 80 ||
ghāyeṃ gaḍabaḍatī dhoṃḍe | brahmagol̤akāce || 80 ||
tayā pāṇiyāceni vahilepaṇeṃ | ajhunī na dhritī vobhāṇeṃ |
aisā māyāpūra hā kavaṇeṃ | tarijela gā ? || 81 ||
aisā māyāpūra hā kavaṇeṃ | tarijela gā ? || 81 ||
yetha eka navalāvo | jo jo kīje taraṇopāvo |
to to apāvo | hoya teṃ eka || 82 ||
to to apāvo | hoya teṃ eka || 82 ||
eka svayaṃbuddhīcyā bāhīṃ | rigāle tayāṃcī śuddhīci nāhīṃ |
eka jāṇivece ḍohīṃ | garveṃci gil̤ile || 83 ||
eka jāṇivece ḍohīṃ | garveṃci gil̤ile || 83 ||
ekīṃ vedatrayāciyā sāṃgaḍī | ghetalyā ahaṃbhāvāciyā dhoṃḍī |
te madamīnācyā toṃḍīṃ | sagal̤eci gele || 84 ||
te madamīnācyā toṃḍīṃ | sagal̤eci gele || 84 ||
ekīṃ vayaseceṃ jāḍa bāṃdhale | maga manmathāciye kāṃse lāgale |
te viṣayamagarīṃ sāṃḍile | caghal̤ūniyāṃ || 85 ||
te viṣayamagarīṃ sāṃḍile | caghal̤ūniyāṃ || 85 ||
ātāṃ vārdhakyācyā taraṃgā- | mājīṃ matibhraṃśācā jaraṃgā |
teṇeṃ kaval̤ijatātī paiṃ gā | cahūṃkaḍe || 86 ||
teṇeṃ kaval̤ijatātī paiṃ gā | cahūṃkaḍe || 86 ||
āṇi śokācā kaḍā upaḍata | krodhācyā āvartīṃ dāṭata |
āpadāgidhīṃ cuṃbijata | udhavalā ṭhāyīṃ || 87 ||
āpadāgidhīṃ cuṃbijata | udhavalā ṭhāyīṃ || 87 ||
maga duḥkhāceni barabaṭeṃ boṃbale | pāṭhīṃ maraṇāciye reve revale |
aise kāmāce kāṃse lāgale | te gele vāyāṃ || 88 ||
aise kāmāce kāṃse lāgale | te gele vāyāṃ || 88 ||
ekīṃ yajanakriyecī peṭī | bāṃdhoni ghātalī poṭīṃ |
te svargasukhācyā kapāṭīṃ | śirakoni ṭhele || 89 ||
te svargasukhācyā kapāṭīṃ | śirakoni ṭhele || 89 ||
ekīṃ mokṣīṃ lāgāvayāciyā āśā | kelā karmabāhyāṃcā bharaṃvasā |
parī te paḍile val̤asāṃ | vidhiniṣedhāṃcyā || 90 ||
parī te paḍile val̤asāṃ | vidhiniṣedhāṃcyā || 90 ||
jetha vairāgyācī nāva na rige | vivekācā tāgā na lage |
vari kāṃhīṃ taroṃ ye yogeṃ | tarī vipāya to || 91 ||
vari kāṃhīṃ taroṃ ye yogeṃ | tarī vipāya to || 91 ||
aiseṃ tarī jīvāciye āṃgavaṇeṃ | iye māyānadīceṃ taraṇeṃ |
heṃ kāsayāsārikheṃ bolaṇeṃ | mhaṇāveṃ pāṃ || 92 ||
heṃ kāsayāsārikheṃ bolaṇeṃ | mhaṇāveṃ pāṃ || 92 ||
jarī apathyaśīl̤ā vyādhī | kal̤e sādhūsī durjanācī buddhī |
kīṃ rāgī sāṃḍī riddhī | ālī sāṃtī || 93 ||
kīṃ rāgī sāṃḍī riddhī | ālī sāṃtī || 93 ||
jarī corāṃ sabhā dāṭe | athavā mīnāṃ gal̤u ghoṭe |
nā tarī bheḍā ulaṭe | vivasī jarī || 94 ||
nā tarī bheḍā ulaṭe | vivasī jarī || 94 ||
pāḍasa vāgura karāṃḍī | kāṃ muṃgī meru volāṃḍī |
tarī māyecī pailathaḍī | dekhatī jīva || 95 ||
tarī māyecī pailathaḍī | dekhatī jīva || 95 ||
mhaṇauni gā paṃḍusutā | jaisī sakāmā na jiṇaveci vanitā |
tevīṃ māyāmaya he saritā | na taraveṃ jīvāṃ || 96 ||
tevīṃ māyāmaya he saritā | na taraveṃ jīvāṃ || 96 ||
yetha ekaci līlā tarale | je sarvabhāveṃ maja bhajale |
tayāṃ ailīca thaḍī saraleṃ | māyājal̤a || 97 ||
tayāṃ ailīca thaḍī saraleṃ | māyājal̤a || 97 ||
jayāṃ sadgurutārūṃ phuḍeṃ | je anubhavāce kāṃse gāḍhe |
jayāṃ ātmanivedana tarāṃḍe | ākal̤aleṃ || 98 ||
jayāṃ ātmanivedana tarāṃḍe | ākal̤aleṃ || 98 ||
je ahaṃbhāvāceṃ vojheṃ sāṃḍunī | vikalpāciyā jhul̤akā cukāunī |
anurāgācā nirutā houni | pāṇiḍhāl̤u || 99 ||
anurāgācā nirutā houni | pāṇiḍhāl̤u || 99 ||
jayā aikyāciyā utārā | bodhācā joḍalā tārā |
maga nivṛttīciyā paila tīrā | jheṃpāvale je || 100 ||
maga nivṛttīciyā paila tīrā | jheṃpāvale je || 100 ||
te uparatīcyā vāṃvīṃ selata | so'haṃbhāvāceni thāveṃ pelata |
maga nighāle anakal̤ita | nivṛttitaṭīṃ || 101 ||
maga nighāle anakal̤ita | nivṛttitaṭīṃ || 101 ||
yeṇeṃ upāyeṃ maja bhajale | te he mājhī māyā tarale |
pari aise bhakta vipāile | bahuvasa nāhīṃ || 102 ||
pari aise bhakta vipāile | bahuvasa nāhīṃ || 102 ||
na māṃ duṣkṛtino mūḍhāḥ prapadyante narādhamāḥ |
māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ || 15 ||
māyayāpahṛtajñānā āsuraṃ bhāvamāśritāḥ || 15 ||
je bahutāṃ ekāṃ avhāṃtaru | ahaṃkārācā bhūtasaṃcāru |
jāhalā mhaṇauni visaru | ātmabodhācā || 103 ||
jāhalā mhaṇauni visaru | ātmabodhācā || 103 ||
te vel̤īṃ niyamāceṃ vastra nāṭhave | puḍhīla adhogatīcī lāja neṇave |
āṇi karitāti jeṃ na karāveṃ | vedu mhaṇe || 104 ||
āṇi karitāti jeṃ na karāveṃ | vedu mhaṇe || 104 ||
pāheṃ pāṃ śarīrāciyā gāṃvā | jayālāgīṃ āle pāṃḍavā |
to kāryārthu āghavā | sāṃḍūniyāṃ || 105 ||
to kāryārthu āghavā | sāṃḍūniyāṃ || 105 ||
iṃdriyagrāmīṃce rājabidīṃ | ahaṃmamateciyā jalpavādīṃ |
vikārāṃtarāṃci māṃdīṃ | mel̤avūniyāṃ || 106 ||
vikārāṃtarāṃci māṃdīṃ | mel̤avūniyāṃ || 106 ||
duḥkhaśokāṃcyā ghāīṃ | māriliyācī seci nāhīṃ |
he sāṃgāvayā kāraṇa kāī | je grāsile māyā || 107 ||
he sāṃgāvayā kāraṇa kāī | je grāsile māyā || 107 ||
caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtino'rjuna |
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha || 16 ||
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha || 16 ||
mhaṇauni te māteṃ cukale | aikā caturvidha maja bhajale |
jihīṃ ātmahita keleṃ | vāḍhateṃ gā || 108 ||
jihīṃ ātmahita keleṃ | vāḍhateṃ gā || 108 ||
to pahilā ārtu mhaṇije | dusarā jijñāsu bolije |
tijā arthārthī jāṇije | jñāniyā cauthā || 109 ||
tijā arthārthī jāṇije | jñāniyā cauthā || 109 ||
tetha ārtu to ārtīceni vyājeṃ | jijñāsu to jāṇāvayālāgīṃ bhaje |
tijeni teṇeṃ icchije | arthasiddhi || 110 ||
tijeni teṇeṃ icchije | arthasiddhi || 110 ||
maga cauthiyācyā ṭhāyīṃ | kāṃhīṃci karaṇeṃ nāhīṃ |
mhaṇauni bhaktu eku pāhīṃ | jñāniyā jo || 111 ||
mhaṇauni bhaktu eku pāhīṃ | jñāniyā jo || 111 ||
teṣāṃ jñānī nityayukta ekabhaktirviśiṣyate |
priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ || 17 ||
priyo hi jñānino'tyarthamahaṃ sa ca mama priyaḥ || 17 ||
je tayā jñānāceni prakāśeṃ | phiṭaleṃ bhedābhedāṃceṃ kaḍavaseṃ |
maga mīci jāhalā samaraseṃ | āṇi bhaktuhī tevīṃci || 112 ||
maga mīci jāhalā samaraseṃ | āṇi bhaktuhī tevīṃci || 112 ||
pari āṇikāṃciye diṭhī nāveka | jaisā sphaṭikuci ābhāse udaka |
taisā jñānī navhe kautuka | sāṃgatāṃ to 7- || 113 ||
taisā jñānī navhe kautuka | sāṃgatāṃ to 7- || 113 ||
jaisā vārā kāṃ gaganīṃ vire | maga vārepaṇa vegal̤eṃ nure |
tevīṃ bhakta he paija na sare | jarī aikyā ālā || 114 ||
tevīṃ bhakta he paija na sare | jarī aikyā ālā || 114 ||
jarī pavanu hālavūni pāhije | tarī gaganāvegal̤ā dekhije |
erhavīṃ gagana to sahajeṃ | ase jaiseṃ || 115 ||
erhavīṃ gagana to sahajeṃ | ase jaiseṃ || 115 ||
taiseṃ śarīrīṃ hana karmeṃ | to bhaktu aisā game |
parī aṃtarapratītidharme | mīci jāhalā || 116 ||
parī aṃtarapratītidharme | mīci jāhalā || 116 ||
āṇi jñānāceni ujiḍalepaṇeṃ | mī ātmā aiseṃ to jāṇeṃ |
mhaṇauni mīhī taiseṃci mhaṇeṃ | ucaṃbal̤alā sāṃtā || 117 ||
mhaṇauni mīhī taiseṃci mhaṇeṃ | ucaṃbal̤alā sāṃtā || 117 ||
hāṃ gā jīvāpailīkaḍilīye khuṇe | jo pāvoni vāvaroṃ jāṇeṃ |
to dehāceni vegal̤epaṇeṃ | kāya vegal̤ā hoya ? || 118 ||
to dehāceni vegal̤epaṇeṃ | kāya vegal̤ā hoya ? || 118 ||
udārāḥ sarva evaite jñānī tvātmaiva me matam |
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim || 18 ||
āsthitaḥ sa hi yuktātmā māmevānuttamāṃ gatim || 18 ||
mhaṇauni āpulālyā hitāceni lobheṃ | maja āvaḍe tohi bhakta jhoṃbe |
parī mīci karī vālabheṃ | aisā jñāniyā eku || 119 ||
parī mīci karī vālabheṃ | aisā jñāniyā eku || 119 ||
pāheṃ pāṃ dubhatayāciyā āśā | jagaci dhenūsi karītase phāṃsā |
pari doreṃvīṇa kaisā | vatsācā bal̤ī || 120 ||
pari doreṃvīṇa kaisā | vatsācā bal̤ī || 120 ||
kāṃ je tanumanuprāṇeṃ | teṃ āṇika kāṃhīṃci neṇeṃ |
dekhe tayāteṃ mhaṇe | he māya mājhī || 121 ||
dekhe tayāteṃ mhaṇe | he māya mājhī || 121 ||
teṃ yeṇeṃ māneṃ ananyagatī | mhaṇauni dhenuhī taisīci prīti |
yālāgīṃ lakṣmīpatī | bolile sāceṃ || 122 ||
yālāgīṃ lakṣmīpatī | bolile sāceṃ || 122 ||
heṃ aso maga mhaṇitaleṃ | je kāṃ tuja sāṃgitaleṃ |
tehī bhakta bhale | paḍhiyaṃte āmhāṃ || 123 ||
tehī bhakta bhale | paḍhiyaṃte āmhāṃ || 123 ||
pari jāṇoniyāṃ māteṃ | je pāhoṃ visarale māgauteṃ |
jaiseṃ sāgarā yeūni sariteṃ | muraḍāveṃ ṭheleṃ || 124 ||
jaiseṃ sāgarā yeūni sariteṃ | muraḍāveṃ ṭheleṃ || 124 ||
taisī aṃtaḥkaraṇakuharīṃ janmalī | jayācī pratītigaṃgā maja mīnalī |
to mī he kāya bolī | phāra karūṃ ? || 125 ||
to mī he kāya bolī | phāra karūṃ ? || 125 ||
erhavīṃ jñāniyā jo mhaṇije | to caitanyaci keval̤a mājheṃ |
heṃ na mhaṇāveṃ pari kāya kīje | na bolaṇeṃ boloṃ || 126 ||
heṃ na mhaṇāveṃ pari kāya kīje | na bolaṇeṃ boloṃ || 126 ||
je to viṣayāṃcī dāṭa jhāḍī- | mājīṃ kāmakrodhāṃcīṃ sāṃkaḍīṃ |
cukāvūni ālā pāḍīṃ | sadvāsaneciyā || 127 ||
cukāvūni ālā pāḍīṃ | sadvāsaneciyā || 127 ||
maga sādhusaṃgeṃ subhaṭā | ujū satkarmāciyā vāṭā |
apravṛttīcā avhāṃṭā | ḍāvalūni || 128 ||
apravṛttīcā avhāṃṭā | ḍāvalūni || 128 ||
bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ || 19 ||
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ || 19 ||
āṇi janmaśatāṃcā vāhatavaṇā | teviṃcī āśeciyā na leci vāhaṇā |
tetha phalahetūcā ugāṇā | kavaṇu cāl̤ī || 129 ||
tetha phalahetūcā ugāṇā | kavaṇu cāl̤ī || 129 ||
aisā śarīrasaṃyogāciye rātī- | mājīṃ dhāṃvatāṃ saḍiyā āyatī |
taṃva karmakṣayācī pāhātī | pāhāṃṭa jālī || 130 ||
taṃva karmakṣayācī pāhātī | pāhāṃṭa jālī || 130 ||
taisīca gurukṛpā ukhā ujal̤alī | jñānācī votapalī paḍalī |
tetha sāmyācī ṛddhi ughaḍalī | tayāciye diṭhī || 131 ||
tetha sāmyācī ṛddhi ughaḍalī | tayāciye diṭhī || 131 ||
te vel̤īṃ jayākaḍe vāsa pāhe | teutā mīci tayā eku āhe |
athavā nivāṃta jarī rāhe | tarhī mīci tayā || 132 ||
athavā nivāṃta jarī rāhe | tarhī mīci tayā || 132 ||
heṃ aso āṇika kāṃhīṃ | tayā sarvatra mīvāṃcūni nāhīṃ |
jaiseṃ sabāhya jal̤a ḍohīṃ | buḍāliyā ghaṭā || 133 ||
jaiseṃ sabāhya jal̤a ḍohīṃ | buḍāliyā ghaṭā || 133 ||
taisā to majabhītarīṃ | mī tayā āṃtubāherī |
heṃ sāṃgijela bolavarī | taiseṃ navhe || 134 ||
heṃ sāṃgijela bolavarī | taiseṃ navhe || 134 ||
mhaṇauni aso heṃ iyāparī | to dekhe jñānācī vākhārī |
teṇeṃ saṃsaraleni karī | āpu viśva || 135 ||
teṇeṃ saṃsaraleni karī | āpu viśva || 135 ||
heṃ samastahī śrīvāsudevo | aisā pratītirasācā votalā bhāvo |
mhaṇauni bhaktāṃmājīṃ rāvo | āṇi jñāniyā toci || 136 ||
mhaṇauni bhaktāṃmājīṃ rāvo | āṇi jñāniyā toci || 136 ||
jayāciye pratītīcā vākhārāṃ | pavāḍu hoya carācarā |
to mahātmā dhanurdharā | durlabhu āthī || 137 ||
to mahātmā dhanurdharā | durlabhu āthī || 137 ||
yera bahuta joḍatī kirīṭī | jayāṃcīṃ bhajaneṃ bhogāsāṭhīṃ |
je āśātimireṃ dṛṣṭī | viṣayāṃdha jāle || 138 ||
je āśātimireṃ dṛṣṭī | viṣayāṃdha jāle || 138 ||
kāmaistaistairhṛjñānāḥ prapadyante'nyadevatāḥ |
taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā || 20 ||
taṃ taṃ niyamamāsthāya prakṛtyā niyatāḥ svayā || 20 ||
āṇi phal̤āciyā hāṃvā | hṛdayīṃ kāmā jālā rigāvā |
kīṃ tayāciye ghasaṇī divā | jñānācā gelā || 139 ||
kīṃ tayāciye ghasaṇī divā | jñānācā gelā || 139 ||
aise ubhayatāṃ āṃdhārīṃ paḍale | mhaṇauni pāsīṃci māteṃ cukale |
maga sarvabhāveṃ anusarale | devatāṃtarāṃ || 140 ||
maga sarvabhāveṃ anusarale | devatāṃtarāṃ || 140 ||
ādhīṃca prakṛtīce pāika | varī bhogālāgīṃ taṃva raṃka |
maga teṇeṃ lolupatveṃ kautuka | kaiseni bhajatī || 141 ||
maga teṇeṃ lolupatveṃ kautuka | kaiseni bhajatī || 141 ||
kavaṇīṃ tiyā niyamabuddhi | kaisiyā hana upacārasamṛddhi |
kāṃ arpaṇa yathāvidhi | vihita karaṇeṃ || 142 ||
kāṃ arpaṇa yathāvidhi | vihita karaṇeṃ || 142 ||
yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati |
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham || 21 ||
tasya tasyācalāṃ śraddhāṃ tāmeva vidadhāmyaham || 21 ||
paiṃ jo jiye devatāṃtarīṃ | bhajāvayācī cāḍa karī |
tayācī te cāḍa purī | puravitā mī || 143 ||
tayācī te cāḍa purī | puravitā mī || 143 ||
devodevīṃ mīci pāhīṃ | hāhī niścayo tyāsi nāhīṃ |
bhāvo te te ṭhāyīṃ | vegal̤ā dharitī || 144 ||
bhāvo te te ṭhāyīṃ | vegal̤ā dharitī || 144 ||
sa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate |
labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān || 22 ||
labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhi tān || 22 ||
maga tiyā śraddhāyukta | tethiṃceṃ ārādhana jeṃ ucita |
teṃ siddhivarī samasta | varto lāge || 145 ||
teṃ siddhivarī samasta | varto lāge || 145 ||
aiseṃ jeṇeṃ jeṃ bhāvije | teṃ phal̤a teṇeṃ pāvije |
parī teṃhī sakal̤a nipaje | majacistava || 146 ||
parī teṃhī sakal̤a nipaje | majacistava || 146 ||
parī te bhakta māteṃ neṇatī | je kalpanebāherī na nighatī |
mhaṇauni kalpita phal̤a pāvatī | aṃtavaṃta || 147 ||
mhaṇauni kalpita phal̤a pāvatī | aṃtavaṃta || 147 ||
antavattu phalaṃ teṣāṃ tadbhvatyalpamedhasām |
devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi || 23 ||
devāndevayajo yānti madbhaktā yānti māmapi || 23 ||
kiṃbahunā aiseṃ jeṃ bhajana | teṃ saṃsārāceṃci sādhana |
yera phal̤abhoga to svapna | nāvabharī dise || 148 ||
yera phal̤abhoga to svapna | nāvabharī dise || 148 ||
heṃ aso parauṃte | maga ho kāṃ āvaḍe teṃ |
parī yajī jo devatāṃteṃ | to devatvāsīci ye || 149 ||
parī yajī jo devatāṃteṃ | to devatvāsīci ye || 149 ||
yera tanumanuprāṇī | je anusarale mājheyāci vāhaṇīṃ |
te dehācyā nirvāṇīṃ | mīci hotī || 150 ||
te dehācyā nirvāṇīṃ | mīci hotī || 150 ||
parī taiseṃ na karitī prāṇiye | vāyāṃ āpuliyā hitīṃ vāṇiye |
jeṃ pohatātī pāṇiyeṃ | tal̤ahātīṃceni || 151 ||
jeṃ pohatātī pāṇiyeṃ | tal̤ahātīṃceni || 151 ||
nānā amṛtācyā sāgarīṃ buḍije | maga toṃḍā kāṃ vajramiṭhī pāḍije ? |
āṇi manīṃ tarī āṭhavije | thillarodakāteṃ ? || 152 ||
āṇi manīṃ tarī āṭhavije | thillarodakāteṃ ? || 152 ||
heṃ aiseṃ kāsayā karāveṃ | je amṛtīṃhī rigoni marāveṃ |
teṃ sukheṃ amṛta hoūni kāṃ nasāveṃ | amṛtāmājīṃ ? || 153 ||
teṃ sukheṃ amṛta hoūni kāṃ nasāveṃ | amṛtāmājīṃ ? || 153 ||
taisā phal̤ahetūcā pāṃjarā | sāṃḍūniyāṃ dhanurdharā |
kāṃ pratītipākhīṃ cidaṃbarā | gosāviyā nohāveṃ ? || 154 ||
kāṃ pratītipākhīṃ cidaṃbarā | gosāviyā nohāveṃ ? || 154 ||
jetha uṃcāvaleni pavāḍeṃ | sukhācā paisāru joḍe |
āpuleni suravāḍeṃ | uḍoṃ ye aisā || 155 ||
āpuleni suravāḍeṃ | uḍoṃ ye aisā || 155 ||
avyaktaṃ vyaktimāpannaṃ manyante māmabuddhayaḥ |
paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam || 24 ||
paraṃ bhāvamajānanto mamāvyayamanuttamam || 24 ||
tayā umapā māpa kāṃ suvāveṃ | maja avyaktā vyakta kāṃ mānāveṃ |
siddha asatāṃ kāṃ nimāveṃ | sādhanavarī ? || 156 ||
siddha asatāṃ kāṃ nimāveṃ | sādhanavarī ? || 156 ||
parī hā bola āghavā | jarī vicārījatase pāṃḍavā |
tarī viśeṣeṃ yā jīvāṃ | na cojave gā || 157 ||
tarī viśeṣeṃ yā jīvāṃ | na cojave gā || 157 ||
nāhaṃ prakāśaḥ sarvasya yogamāyāsamāvṛtaḥ |
mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam || 25 ||
mūḍho'yaṃ nābhijānāti loko māmajamavyayam || 25 ||
kāṃ je yogamāyāpaḍal̤eṃ | he jāle āhāti āṃdhal̤e |
mhaṇauni prakāśāceni dehabal̤eṃ | na dekhatī māteṃ || 158 ||
mhaṇauni prakāśāceni dehabal̤eṃ | na dekhatī māteṃ || 158 ||
erhavīṃ mī naseṃ aiseṃ | kāya vastujāta ase ? |
pāheṃ pāṃ kaṇava jal̤a raseṃ- | rahita āhe ? || 159 ||
pāheṃ pāṃ kaṇava jal̤a raseṃ- | rahita āhe ? || 159 ||
pavanu kavaṇāteṃ na śiveci | ākāśa keṃ na samāyeci |
heṃ aso eku mīci | viśvīṃ āheṃ || 160 ||
heṃ aso eku mīci | viśvīṃ āheṃ || 160 ||
vedāhaṃ samatītāni vartamānāni cārjuna |
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana || 26 ||
bhaviṣyāṇi ca bhūtāni māṃ tu veda na kaścana || 26 ||
yetheṃ bhūteṃ jiyeṃ atītalīṃ | tiyeṃ mīci hoūni ṭhelīṃ |
āṇi vartata āhāti jetulīṃ | tīṃhī mīci || 161 ||
āṇi vartata āhāti jetulīṃ | tīṃhī mīci || 161 ||
kāṃ bhaviṣyamāṇeṃ jiyeṃ hīṃ | tīṃhīṃ majavegal̤īṃ nāhīṃ |
hā bolaci erhavīṃ kāṃhīṃ | hoya nā jāya || 162 ||
hā bolaci erhavīṃ kāṃhīṃ | hoya nā jāya || 162 ||
dorāciyā sāpāsī | ḍoṃbā baḍiyā nā gavhāl̤ā aisī |
saṃkhyā na karave koṇhāsī | tevīṃ bhūtāṃsi mithyatveṃ || 163 ||
saṃkhyā na karave koṇhāsī | tevīṃ bhūtāṃsi mithyatveṃ || 163 ||
mī aisā paṃḍusutā | anusyūtu sadā asatāṃ |
yā saṃsāra jo bhūtāṃ | to āneṃ boleṃ || 164 ||
yā saṃsāra jo bhūtāṃ | to āneṃ boleṃ || 164 ||
icchādveṣasatmutthena dvaṃdvamohena bhārata |
sarvabhūtāni saṃmohaṃ sarge yānti paraṃtapa || 27 ||
sarvabhūtāni saṃmohaṃ sarge yānti paraṃtapa || 27 ||
tarī teci ātāṃ thoḍīsī | goṭhī sāṃgijela pariyesīṃ |
jai ahaṃkārā tanūṃsīṃ | vālabha paḍileṃ || 165 ||
jai ahaṃkārā tanūṃsīṃ | vālabha paḍileṃ || 165 ||
tetha icchā he kumārī jālī | maga te kāmāciyā tāruṇyā ālī |
tetha dveṣeṃsīṃ māṃḍilī | varhāḍika || 166 ||
tetha dveṣeṃsīṃ māṃḍilī | varhāḍika || 166 ||
tayā doghāṃstava janmalā | aisā dvaṃdvamoho jālā |
maga to ājeyāneṃ vāḍhavilā | ahaṃkāreṃ || 167 ||
maga to ājeyāneṃ vāḍhavilā | ahaṃkāreṃ || 167 ||
jo dhṛtīsī sadāṃ pratikūl̤u | niyamāhī nāgave sal̤u |
āśāraseṃ doṃdilu | jālā sāṃtā || 168 ||
āśāraseṃ doṃdilu | jālā sāṃtā || 168 ||
asaṃtuṣṭīciyā madirā | matta hoūni dhanurdharā |
viṣayāṃce vovarāṃ | vikṛtīśīṃ || 169 ||
viṣayāṃce vovarāṃ | vikṛtīśīṃ || 169 ||
teṇeṃ bhāvaśuddhīciye vāṭe | vikhurale vikalpāce kāṃṭe |
maga cirileṃ āvhāṃṭe | apravṛttīce || 170 ||
maga cirileṃ āvhāṃṭe | apravṛttīce || 170 ||
teṇeṃ bhūteṃ bhāṃbāvalīṃ | mhaṇauni saṃsārāciyā āḍavāmājīṃ paḍilīṃ |
maga mahāduḥkhācyā ghetalīṃ | dāṃḍe varī || 171 ||
maga mahāduḥkhācyā ghetalīṃ | dāṃḍe varī || 171 ||
aise vikalpāce vāṃyāṇe | kāṃṭe dekhoni saṇāṇe |
je matibhramāce pāsavaṇeṃ | ghetīcinā || 172 ||
je matibhramāce pāsavaṇeṃ | ghetīcinā || 172 ||
yeṣāṃ tvantagataṃ pāpaṃ janānāṃ puṇyakarmaṇām |
te dvaṃdvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavaratāḥ || 28 ||
te dvaṃdvamohanirmuktā bhajante māṃ dṛḍhavaratāḥ || 28 ||
ujū ekaniṣṭhecyā pāulīṃ | ragaḍūni vikalpāciyā bhālīṃ |
mahāpātakācī sāṃḍilī | aṭavīṃ jihīṃ || 173 ||
mahāpātakācī sāṃḍilī | aṭavīṃ jihīṃ || 173 ||
maga puṇyāce dhāṃvā ghetale | āṇi mājhī javal̤īka pātale |
kiṃbahunā cukale | vāṭavadheyāṃ || 174 ||
kiṃbahunā cukale | vāṭavadheyāṃ || 174 ||
jarāmaraṇamokṣāya māmāśritya yatanti ye |
te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam || 29 ||
te brahma tadviduḥ kṛtsnamadhyātmaṃ karma cākhilam || 29 ||
erhavīṃ tarī pārthā | janmamaraṇācī nime kathā |
aisiyā prayatnāteṃ āsthā | viye jayāṃcī || 175 ||
aisiyā prayatnāteṃ āsthā | viye jayāṃcī || 175 ||
tayāṃ to prayatnuci eke vel̤e | maga samagra parabrahmeṃ phal̤e |
jayā pikaleyā rasu gal̤e | pūrṇatecā || 176 ||
jayā pikaleyā rasu gal̤e | pūrṇatecā || 176 ||
te vel̤īṃ kṛtakṛtyatā jaga bhare | tetha adhyātmāceṃ navalapaṇa pure |
karmāceṃ kāma sare | virame mana || 177 ||
karmāceṃ kāma sare | virame mana || 177 ||
aisā adhyātmalābhu tayā | hoya gā dhanaṃjayā |
bhāṃḍavala jayā | udyamīṃ mī || 178 ||
bhāṃḍavala jayā | udyamīṃ mī || 178 ||
tayāteṃ sāmyāciye vāḍhī | aikyācī sāṃde kul̤avāḍī |
tetha bhedāciyā dubal̤avāḍī | neṇije tayā || 179 ||
tetha bhedāciyā dubal̤avāḍī | neṇije tayā || 179 ||
sādhibhūtādhidaivaṃ māṃ sādhiyajñaṃ ca ye viduḥ |
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ || 30 ||
prayāṇakāle'pi ca māṃ te viduryuktacetasaḥ || 30 ||
hari oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde jñānavijñānayogo nāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 ||
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde jñānavijñānayogo nāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 ||
jihīṃ sādhibhūtā māteṃ | pratītīceni hāteṃ |
dharūni adhidaivāteṃ | śivatale gā || 180 ||
dharūni adhidaivāteṃ | śivatale gā || 180 ||
jayā jāṇiveceni vegeṃ | mī adhiyajñuhī dṛṣṭī rigeṃ |
te tanūceni viyogeṃ | virhaye navhatī || 181 ||
te tanūceni viyogeṃ | virhaye navhatī || 181 ||
erhavīṃ āyuṣyāceṃ sūtra vighaḍatāṃ | bhūtāṃcī umaṭe khaḍāḍatā |
kāya na maratayāciyāhi cittā | yugāṃtu nohe ? || 182 ||
kāya na maratayāciyāhi cittā | yugāṃtu nohe ? || 182 ||
parī neṇoṃ kaise paiṃ gā | je jaḍoni gele mājhiyā āṃgā |
te prayāṇīṃciyā lagabagā | na sāṃḍitīca māteṃ || 183 ||
te prayāṇīṃciyā lagabagā | na sāṃḍitīca māteṃ || 183 ||
erhavī tarīṃ jāṇa | aise je nipuṇa |
teci aṃtaḥkaraṇa- | yukta yogī || 184 ||
teci aṃtaḥkaraṇa- | yukta yogī || 184 ||
taṃva iye śabdakupiketal̤īṃ | noḍaveci avadhānācī aṃjul̤ī |
je nāveka arjuna taye vel̤īṃ | māgāṃci hotā || 185 ||
je nāveka arjuna taye vel̤īṃ | māgāṃci hotā || 185 ||
jetha tadbrahmavākyaphal̤eṃ | jiye nānārtharaseṃ rasāl̤eṃ |
bahakatātī parimal̤eṃ | bhāvāceni || 186 ||
bahakatātī parimal̤eṃ | bhāvāceni || 186 ||
sahaja kṛpāmaṃdānil̤eṃ | kṛṣṇadrumācī vacanaphal̤eṃ |
arjuna śravaṇāciye khol̤e | avacita paḍilīṃ || 187 ||
arjuna śravaṇāciye khol̤e | avacita paḍilīṃ || 187 ||
tiyeṃ prameyācī ho kāṃ val̤alīṃ | kīṃ brahmarasācyā sāgarīṃ cubukal̤ilīṃ |
maga taisīci kāṃ ghol̤ilīṃ | paramānaṃdeṃ || 188 ||
maga taisīci kāṃ ghol̤ilīṃ | paramānaṃdeṃ || 188 ||
teṇeṃ baravepaṇeṃ nirmal̤eṃ | arjunā unmeṣāce ḍohal̤e |
ghetāti gal̤āl̤e | vismayāmṛtāce || 189 ||
ghetāti gal̤āl̤e | vismayāmṛtāce || 189 ||
tiyā sukhasaṃpattī joḍaliyā | maga svargā vātī vāṃkuliyā |
hṛdayācyā jīvīṃ gutakuliyā | hota āhātī || 190 ||
hṛdayācyā jīvīṃ gutakuliyā | hota āhātī || 190 ||
aiseṃ varacilīci baravā | sukha jāvoṃ lāgaleṃ phāvā |
taṃva rasasvādāciyā hāṃvā | lāho kelā || 191 ||
taṃva rasasvādāciyā hāṃvā | lāho kelā || 191 ||
jhaḍakarī anumānāceni karatal̤eṃ | gheūni tiyeṃ vākyaphal̤eṃ |
pratītimukhīṃ eke vel̤e | ghālūṃ pāhe || 192 ||
pratītimukhīṃ eke vel̤e | ghālūṃ pāhe || 192 ||
taṃva vicārāciyā rasanā na dāṭatī | parī hetūcyā daśanīṃ na phuṭatī |
aiseṃ jāṇauni subhadrāpatī | cuṃbicinā || 193 ||
aiseṃ jāṇauni subhadrāpatī | cuṃbicinā || 193 ||
maga camatkāralā mhaṇe | iyeṃ jal̤īṃcīṃ mā tārāṃgaṇeṃ |
kaisā jhakaviloṃ asalagapaṇeṃ | akṣarāṃceni || 194 ||
kaisā jhakaviloṃ asalagapaṇeṃ | akṣarāṃceni || 194 ||
iyeṃ padeṃ navhatī phuḍiyā | gaganāciyā ghaḍiyā |
yetha āmucī mati buḍāliyā | thāvo na nighe || 195 ||
yetha āmucī mati buḍāliyā | thāvo na nighe || 195 ||
vāṃcūni jāṇāvayācī keṃ goṭhī | aiseṃ jīvīṃ kalpūni kirīṭī |
tiyā punarapi kelī dṛṣṭī | yādaveṃdrā || 196 ||
tiyā punarapi kelī dṛṣṭī | yādaveṃdrā || 196 ||
maga vinavileṃ subhaṭeṃ | hāṃ ho jī ye ekavāṭe |
sātahī padeṃ anucchiṣṭeṃ | navaleṃ āhātī || 197 ||
sātahī padeṃ anucchiṣṭeṃ | navaleṃ āhātī || 197 ||
erhavīṃ avadhānāceni vahilepaṇeṃ | nānā prameyāṃceṃ ugāṇeṃ |
kāya śravaṇāceni āṃgavaṇeṃ | boṃloṃ lāhātī ? || 198 ||
kāya śravaṇāceni āṃgavaṇeṃ | boṃloṃ lāhātī ? || 198 ||
parī taiseṃ heṃ noheci devā | dekhilā akṣarāṃcā mel̤āvā |
āṇi vismayāciyā jīvā | vismayo jālā || 199 ||
āṇi vismayāciyā jīvā | vismayo jālā || 199 ||
kānāceni gavākṣadvāreṃ | bolāce raśmī abhyaṃtareṃ |
pāhenā taṃva camatkāreṃ | avadhāna ṭhakaleṃ || 200 ||
pāhenā taṃva camatkāreṃ | avadhāna ṭhakaleṃ || 200 ||
tevīṃci arthācī cāḍa maja āhe | teṃ sāṃgatāṃhī vel̤u na sāhe |
mhaṇauni nirūpaṇa lavalāheṃ | kījo devā || 201 ||
mhaṇauni nirūpaṇa lavalāheṃ | kījo devā || 201 ||
aisā māgīla paḍatāl̤ā gheunī | puḍhāṃ abhiprāya dṛṣṭī sūnī |
tevīṃci mājīṃ śiraunī | ārtī āpulī || 202 ||
tevīṃci mājīṃ śiraunī | ārtī āpulī || 202 ||
kaisī pusatī pāheṃ pāṃ jāṇiva | bhiḍeci tarī laṃghoṃ nedīṃ śiṃva |
erhavīṃ śrīkṛṣṇa hṛdayāsi kheṃva | devoṃ saralā || 203 ||
erhavīṃ śrīkṛṣṇa hṛdayāsi kheṃva | devoṃ saralā || 203 ||
aho śrīgurūteṃ jaiṃ pusāveṃ | taiṃ yeṇeṃ māneṃ sāvadha hoāveṃ |
heṃ ekaci jāṇeṃ āghaveṃ | savyasācī || 204 ||
heṃ ekaci jāṇeṃ āghaveṃ | savyasācī || 204 ||
ātāṃ tayāceṃ teṃ praśna karaṇeṃ | varī sarvajña śrīharīceṃ bolaṇeṃ |
saṃjayo āvaḍalepaṇeṃ | sāṃgaila kaiseṃ || 205 ||
saṃjayo āvaḍalepaṇeṃ | sāṃgaila kaiseṃ || 205 ||
tiye avadhāna dyāveṃ goṭhī | bolijela nīṭa marhāṭī |
jaisī kānāce ādhīṃ diṭhī | upegā jāye || 206 ||
jaisī kānāce ādhīṃ diṭhī | upegā jāye || 206 ||
buddhīciyā jibhā | bolācā na cākhatāṃ gābhā |
akṣarāṃciyā bhāṃbā | iṃdriyeṃ jitī || 207 ||
akṣarāṃciyā bhāṃbā | iṃdriyeṃ jitī || 207 ||
pahā pāṃ mālatīce kal̤e | ghrāṇāsi kīra vāṭale parimal̤eṃ |
pari varacilā baravā kāi ḍol̤e | sukhiye navhatī ? || 208 ||
pari varacilā baravā kāi ḍol̤e | sukhiye navhatī ? || 208 ||
taiseṃ deśiyeciyā havāvā | iṃdriyeṃ karitī rāṇivā |
maga prameyāciyā gāṃvā | lesāṃ jāije || 209 ||
maga prameyāciyā gāṃvā | lesāṃ jāije || 209 ||
aiseni nāgarapaṇeṃ | bolu nime teṃ bolaṇeṃ |
aikā jñānadevo mhaṇe | nivṛttīcā || 210 ||
aikā jñānadevo mhaṇe | nivṛttīcā || 210 ||