Lord Krishna

જ્ઞાનેશ્વરી અધ્યાય 7

(Dnyaneshwari Adhyay 7 in Gujarati)

Sant Dnyaneshwar

Also known as Dnyaneshwari · Jnaneshwari · Jnaneshwari adhyay 7

Dnyaneshwari Adhyay 7. The Dnyaneshwari — Sant Dnyaneshwar's commentary on the Bhagavad Gita, composed at Nevasa in 1290 when he was in his teens. Its proper name is Bhavarthadipika, and it is the work that made Marathi a language of scripture: the Gita's Sanskrit opened out into ovis of extraordinary beauty, image piled on image, for listeners who knew no Sanskrit at all.

#of 241
શ્રીભગવાનુવાચ –
મય્યાસક્તમનાઃ પાર્થ યોગં યુઞ્જન્મદાશ્રયઃ ।
અસંશયં સમગ્રં માં યથા જ્ઞાસ્યસિ તચ્છૃણુ ॥ ૧ ॥
જ્ઞાનં તેઽહં સવિજ્ઞાનં ઇદં વક્ષ્યામ્યશેષતઃ ।
યજ્ઞાત્વા નેહ ભૂયોઽન્યત્ જ્ઞાતવ્યં અવશિષ્યતે ॥ ૨ ॥
આઇકા મગ તો શ્રીઅનંતુ । પાર્થાતેં અસે મ્હણતુ ।
પૈં ગા તૂં યોગયુક્તુ । જાલાસિ આતાં ॥ ૧ ॥
મજ સમગ્રાતેં જાણસી ઐસેં । આપુલિયા તળહાતીંચેં રત્ન જૈસેં ।
તુજ જ્ઞાન સાંગેન તૈસેં । વિજ્ઞાનેંસીં ॥ ૨ ॥
એથ વિજ્ઞાનેં કાય કરાવેં । ઐસેં ઘેસી જરી મનોભાવેં ।
તરી પૈં આધીં જાણાવેં । તેંચિ લાગે ॥ ૩ ॥
મગ જ્ઞાનાચિયે વેળે । ઝાંકતી જાણિવેચે ડોળે ।
જૈસી તીરીં નાવ ન ઢળે । ટેકલીસાંતી ॥ ૪ ॥
તૈસી જાણીવ જેથ ન રિઘે । વિચાર માગુતા પાઉલીં નિઘે ।
તર્કુ આયણી નેઘે । આંગીં જયાંચ્યા ॥ ૫ ॥
અર્જુના તયા નાંવ જ્ઞાન । યેર પ્રપંચુ હેં વિજ્ઞાન ।
તેથ સત્યબુદ્ધિ તેં અજ્ઞાન । હેંહી જાણ ॥ ૬ ॥
આતાં અજ્ઞાન અવઘેં હરપે । વિજ્ઞાન નિઃશેષ કરપે ।
આણિ જ્ઞાન તેં સ્વરૂપેં । હોઊનિ જાઇજે ॥ ૭ ॥
જેણેં સાંગતયાચેં બોલણેં ખુંટે । ઐકતયાચેં વ્યસન તુટે ।
હેં જાણણેં સાનેં મોઠેં । ઉરોં નેદી ॥ ૮ ॥
ઐસેં વર્મ જેં ગૂઢ । તેં કિજેલ વાક્યારૂઢ ।
જેણેં થોડેન પુરે કોડ । બહુત મનીંચેં ॥ ૯ ॥
મનુષ્યાણાં સહસ્ત્રેષુ કશ્ચિદ્યતતિ સિદ્ધયે ।
યતતામપિ સિદ્ધાનાં કશ્ચિન્માં વેત્તિ તત્ત્વતઃ ॥ ૩ ॥
પૈં ગા મનુષ્યાંચિયા સહસ્તશાં- । માજીં વિપાઇલે યાચિ ધિંવસા ।
તૈસેં યા ધિંવસેકરાં બહુવસાં । માજીં વિરળા જાણે ॥ ૧૦ ॥
જૈસા ભરલેયા ત્રિભુવના- । આંતુ એકએકુ ચાંગુ અર્જુના ।
નિવડૂનિ કીજે સેના । લક્ષવરી ॥ ૧૧ ॥
કીં તયાહી પાઠીં । જે વેળીં લોહ માંસાતેં ઘાંટી ।
તે વેળીં વિજયશ્રિયેચ્યા પાટીં । એકુચી બૈસે ॥ ૧૨ ॥
તૈસેં આસ્થેચ્યા મહાપુરીં । રિઘતાતી કોટિવરી ।
પરી પ્રાપ્તીચ્યા પૈલતીરીં । વિપાઇલા નિગે ॥ ૧૩ ॥
મ્હણૌનિ સામાન્ય ગા નોહે । હેં સાંગતાં વડિલ ગોઠી આહે ।
પરી તેં બોલોં યેઈલ પાહેં । આતા પ્રસ્તુત ઐકેં ॥ ૧૪ ॥
તરી અવધારીં ગા ધનંજયા । હે મહદાદિક માઝી માયા ।
જૈસી પ્રતિબિંબે છાયા । નિજાંગાચી ॥ ૧૫ ॥
ભૂમિરાપોઽનલો વાયુઃ ખં મનો બુદ્ધિરેવ ચ ।
અહંકાર ઇતીયં મે ભિન્ના પ્રકૃતિરષ્ટધા ॥ ૪ ॥
આણિ ઇયેતેં પ્રકૃતિ મ્હણિજે । જે અષ્ટધા ભિન્ન જાણિજે ।
લોકત્રય નિપજે । ઇયેસ્તવ ॥ ૧૬ ॥
હે અષ્ટધા ભિન્ન કૈસી । ઐસા ધ્વનિ ધરિસી જરી માનસીં ।
તરી તેચિ ગા આતાં પરિયેસીં । વિવંચના ॥ ૧૭ ॥
આપ તેજ ગગન । મહી મારુત મન ।
બુદ્ધિ અહંકારુ હે ભિન્ન । આઠૈ ભાગ ॥ ૧૮ ॥
અપરેયમિતસ્ત્વન્યાં પ્રકૃતિં વિદ્ધિ મે પરામ્ ।
જીવભૂતાં મહાબાહો યયેદં ધાર્યતે જગત્ ॥ ૫ ॥
યા આઠાંચી જે સામ્યાવસ્થા । તે માઝી પરમ પ્રકૃતિ પાર્થા ।
તિયે નામ વ્યવસ્થા । જીવુ ઐસી ॥ ૧૯ ॥
જે જડાતેં જીવવી । ચેતનેતેં ચેતવી ।
મના કરવીં માનવી । શોક મોહો ॥ ૨૦ ॥
પૈં બુદ્ધીચ્યા અંગીં જાણણેં । તેં જિયે જવળિકેચેં કરણેં ।
જિયા અહંકારાચેનિ વિંદાણેં । જગચિ ધરિજે ॥ ૨૧ ॥
એતદ્યોનીનિ ભૂતાનિ સર્વાણીત્યુપધારય ।
અહં કૃત્સ્નસ્ય જગતઃ પ્રભવઃ પ્રલયસ્તથા ॥ ૬ ॥
તે સૂક્ષ્મ પ્રકૃતિ કોડેં । જૈં સ્થૂળાચિયા આંગા ઘડે ।
તૈં ભૂતસૃષ્ટીચી પડે । ટાંકસાળ ॥ ૨૨ ॥
ચતુર્વિધ ઠસા । ઉમટોં લાગે આપૈસા ।
મોલા તરી સરસા । પરી થરચિ આનાન ॥ ૨૩ ॥
હોતી ચૌર઼્યાંશીં લક્ષ થરા । યેરા મિતી નેણિજે ભાંડારા ।
ભરે આદિશૂન્યાચા ગાભારા । નાણેયાંસી ॥ ૨૪ ॥
ઐસેં એકતુકે પાંચભૌતિક । પડતી બહુવસ ટાંક ।
મગ તિયે સમૃદ્ધીચે લેખ । પ્રકૃતીચિ ધરી ॥ ૨૫ ॥
જે આખૂનિ નાણેં વિસ્તારી । પાઠી તયાચી આટણી કરી ।
માજીં કર્માકર્માચિયા વ્યવહારીં । પ્રવર્તુ દાવી ॥ ૨૬ ॥
હેં રૂપક પરી અસો । સાંગોં ઉઘડ જૈસેં પરિયેસોં ।
તરી નામરૂપાચા અતિસો । પ્રકૃતીચ કીજે ॥ ૨૭ ॥
આણિ પ્રકૃતિ તંવ માઝ્યા ઠાયીં । બિંબે યેથેં આન નાહીં ।
મ્હણૌનિ આદિ મધ્ય અવસાન પાહીં । જગાસિ મી ॥ ૨૮ ॥
મત્તઃ પરતરં નાન્યત્કિંચિદસ્તિ ધનંજય ।
મયિ સર્વમિદં પ્રોતં સૂત્રે મણિગણા ઇવ ॥ ૭ ॥
હેં રોહિણીચેં જળ । તયાચેં પાહતાં યેઇજે મૂળ ।
તૈં રશ્મિ નવ્હતી કેવળ । હોય તેં ભાનુ ॥ ૨૯ ॥
તયાચિપરી કિરીટી । ઇયા પ્રકૃતી જાલિયે સૃષ્ટી ।
જૈં ઉપસંહરૂનિ કીજેલ ઠી । તૈં મીચિ આહેં ॥ ૩૦ ॥
ઐસેં હોય દિસે ન દિસે । હેં મજચિ માજીં અસે ।
મિયાં વિશ્વ ધરિજે જૈસેં । સૂત્રેં મણિ ॥ ૩૧ ॥
સુવર્ણાચે મણી કેલે । તે સોનિયાચે સુતીં વોવિલે ।
તૈસેં મ્યાં જગ ધરિલેં । સબાહ્યાભ્યંતરીં ॥ ૩૨ ॥
રસોઽહમપ્સુ કૌન્તેય પ્રભાસ્મિ શશિસૂર્યયોઃ ।
પ્રણવઃ સર્વવેદેષુ શબ્દઃ ખે પૌરુષં નૃષુ ॥ ૮ ॥
મ્હણૌનિ ઉદકીં રસુ । કાં પવનીં જો સ્પર્શુ ।
શશિસૂર્યીં જો પ્રકાશુ । તો મીચિ જાણ ॥ ૩૩ ॥
તૈસાચિ નૈસર્ગિકુ શુદ્ધુ । મી પૃથ્વીચ્યા ઠાયીં ગંધુ ।
ગગનીં મી શબ્દુ । વેદીં પ્રણવુ ॥ ૩૪ ॥
નરાચ્યા ઠાયીં નરત્વ । જેં અહંભાવિયે સત્ત્વ ।
તેં પૌરુષ મી હેં તત્ત્વ । બોલિજત અસે ॥ ૩૫ ॥
પુણ્યો ગન્ધઃ પૃથિવ્યાં ચ તેજશ્ચાસ્મિ વિભાવસૌ ।
જીવનં સર્વભૂતેષુ તપશ્ચાસ્મિ તપસ્વિષુ ॥ ૯ ॥
અગ્નિ ઐસેં આહાચ । તેજ નામાચેં આહે કવચ ।
તેં પરતેં કેલિયા સાચ । નિજતેજ તેં મી ॥ ૩૬ ॥
આણિ નાનાવિધ યોની । જન્મોનિ ભૂતેં ત્રિભુવનીં ।
વર્તત આહાતિ જીવનીં । આપુલાલ્યા ॥ ૩૭ ॥
એકેં પવનેંચિ પિતી । એકેં તૃણાસ્તવ જિતી ।
એકેં અન્નાધારેં રાહતી । જળેં એકેં ॥ ૩૮ ॥
ઐસેં ભૂતાંપ્રતિ આનાન । જેં પ્રકૃતિવશેં દિસે જીવન ।
તેં આઘવાઠાયીં અભિન્ન । મીચિ એક ॥ ૩૯ ॥
પૈં આદિચેનિ અવસરેં । વિરૂઢે ગગનાચેનિ અંકુરેં ।
જે અંતીં ગિળી અક્ષરેં । પ્રણવપીઠીંચીં ॥ ૪૦ ॥
જંવ હા વિશ્વાકારુ અસે । તંવ જેં વિશ્વાચિસારિખેં દિસે ।
મગ મહાપ્રળયદશે । કૈસેંહી નવ્હે ॥ ૪૧ ॥
બીજં માં સર્વભૂતાનાં વિદ્ધિ પાર્થ સનાતનમ્ ।
બુદ્ધિર્બુદ્ધિમતામસ્મિ તેજસ્તેજસ્વિનામહમ્ ॥ ૧૦ ॥
ઐસેં અનાદિ જેં સહજ । તેં મી ગા વિશ્વબીજ ।
હેં હાતાતળીં તુજ । દેઇજત અસે ॥ ૪૨ ॥
મગ ઉઘડ કરૂનિ પાંડવા । જૈં હે આણિસીલ સાંખ્યાચિયા ગાંવા ।
તૈં યયાચા ઉપેગુ બરવા । દેખશીલ ॥ ૪૩ ॥
પરી હે અપ્રાસંગિક આલાપ । આતાં અસતુ ન બોલોં સંક્ષેપ ।
જાણ તપિયાંચ્યા ઠાયીં તપ । તેં રૂપ માઝેં ॥ ૪૪ ॥
બલં બલવતાં ચાહં કામરાગવિવર્જિતમ્ ।
ધર્માવિરુદ્ધો ભૂતેષુ કામોઽસ્મિ ભરતર્ષભ ॥ ૧૧ ॥
બળિયાંમાજીં બળ । તેં મી જાણેં અઢળ ।
બુદ્ધિમંતીં કેવળ । બુદ્ધિ તેં મી ॥ ૪૫ ॥
ભૂતાંચ્યા ઠાયીં કામુ । તો મી મ્હણે આત્મારામુ ।
જેણેં અર્થાસ્તવ ધર્મુ । થોરુ હોય ॥ ૪૬ ॥
એર્હવીં વિકારાચેનિ પૈસે । કરી કીર ઇંદ્રિયાંચિ ઐસેં ।
પરી ધર્માસિ વેખાસેં । જાવોં નેદી ॥ ૪૭ ॥
જો અપ્રવૃત્તીચા અવ્હાંટા । સાંડૂનિ વિધીચિયા નિઘે વાટા ।
તેવીંચિ નિયમાચા દિવટા । સવેં ચાલે ॥ ૪૮ ॥
કામુ ઐસિયા વોજા પ્રવર્તે । મ્હણૌનિ ધર્માસિ હોય પુરતેં ।
મોક્ષતીર્થીંચે મુક્તેં । સંસાર ભોગી ॥ ૪૯ ॥
જો શ્રુતિગૌરવાચ્યા માંડવીં । કામ સૃષ્ટીચા વેલુ વાઢવી ।
જંવ કર્મફળેંસિ પાલવી । અપવર્ગીં ટેંકે ॥ ૫૦ ॥
ઐસા નિયુત કાં કંદર્પુ । જો ભૂતાં યા બીજરૂપુ ।
તો મી મ્હણે બાપુ । યોગિયાંચા ॥ ૫૧ ॥
હેં એકેક કિતી સાંગાવેં । આતાં વસ્તુજાતચિ આઘવેં ।
મજપાસૂનિ જાણાવેં । વિકારલેં અસે ॥ ૫૨ ॥
યે ચૈવ સાત્ત્વિકા ભાવા રાજસાસ્તામસાશ્ચ યે ।
મત્ત એવેતિ તાન્વિદ્ધિ ન ત્વહં તેષુ તે મયિ ॥ ૧૨ ॥
જે સાત્ત્વિક હન ભાવ । કાં રજતમાદિ સર્વ ।
તેં મમરૂપસંભવ । વોળખેં તૂં ॥ ૫૩ ॥
હે જાલે તરી માઝ્યા ઠાયીં । પરી તયામાજીં મી નાહીં ।
જૈસી સ્વપ્નીંચ્યા ડોહીં । જાગૃતિ ન બુડે ॥ ૫૪ ॥
જૈસી રસાચીચ સુઘટ । બીજકણિકા ઘનવટ ।
પરી તિયેસ્તવ હોય કાષ્ઠ । અંકુરદ્વારેં ॥ ૫૫ ॥
મગ તયા કાષ્ઠાચ્યા ઠાયીં । સાંગ પાં બીજપણ અસે કાઈ ? ।
તૈસા મી વિકારીં નાહીં । જરી વિકારલા દિસે ॥ ૫૬ ॥
પૈં ગગનીં ઉપજે આભાળ । પરી તેથ ગગન નાહીં કેવળ ।
અથવા આભાળીં હોય સલિલ । તેથ અભ્ર નાહીં ॥ ૫૭ ॥
મગ ત્યા ઉદકાચેનિ આવેશેં । પ્રગટલેં તેજ જેં લખલખીત દિસે ।
તિયે વિજૂમાજીં અસે । સલિલ કાયી ? ॥ ૫૮ ॥
સાંગેં અગ્નીસ્તવ ધૂમ હોયે । તિયે ધૂમીં કાય અગ્નિ આહે ? ।
તૈસા વિકારુ હા મી નોહેં । જરી વિકારલા અસે ॥ ૫૯ ॥
ત્રિભિર્ગુણમયૈર્ભાવૈરેભિઃ સર્વમિદં જગત્ ।
મોહિતં નાભિજાનાતિ મામેભ્યઃ પરમવ્યયમ્ ॥ ૧૩ ॥
પરી ઉદકીં જાલી બાબુળી । તે ઉદકાતેં જૈસી ઝાંકોળી ।
કાં વાયાંચિ આભાળીં । આકાશ લોપે ॥ ૬૦ ॥
હાં ગા સ્વપ્ન લટિકેં મ્હણોં યે । પરિ નિદ્રાવશેં બાણલેં હોયે ।
તંવ આઠવુ કાય દેત આહે । આપણપેયાં ? ॥ ૬૧ ॥
હેં અસો ડોળ્યાંચેં । ડોળાંચિ પડળ રચે ।
તેણેં દેખણેંપણ ડોળ્યાંચે । ન ગિળજે કાયી ? ॥ ૬૨ ॥
તૈસી હે માઝીચ બિંબલી । ત્રિગુણાત્મક સાઉલી ।
કીં મજચિ આડ વોડવલી । જવનિકા જૈસી ॥ ૬૩ ॥
મ્હણૌનિ ભૂતેં માતેં નેણતી । માઝીંચ પરી મી નવ્હતી ।
જૈસી જળીંચિ જળીં ન વિરતી । મુક્તાફળેં ॥ ૬૪ ॥
પૈં પૃથ્વીયેચા ઘટુ કીજે । સવેંચિ પૃથ્વીસિ મિળે તરી મેળવિજે ।
એર્હવીં તોચિ અગ્નિસંગેં સિજે । તરી વેગળા હોય ॥ ૬૫ ॥
દૈવી હ્યેષા ગુણમયી મમ માયા દુરત્યયા ।
મામેવ યે પ્રપદ્યન્તે માયામેતાં તરન્તિ તે ॥ ૧૪ ॥
તૈસેં ભૂતજાત સર્વ । હે માઝેચિ કીર અવયવ ।
પરિ માયાયોગેં જીવ- । દશે આલે ॥ ૬૬ ॥
મ્હણૌનિ માઝેચિ મી નવ્હતી । માઝેચિ મજ નોળખતી ।
અહંમમતાભ્રાંતી । વિષયાંધ જાલે ॥ ૬૭ ॥
આતાં મહદાદિ હે માઝી માયા । ઉતરોનિયાં ધનંજયા ।
મી હોઈજે હેં આયા । કૈસેનિ યે ? ॥ ૬૮ ॥
જિયે બ્રહ્માચળાચા આધાડા । પહિલિયા સંકલ્પજળાચા ઉભડા ।
સવેંચિ મહાભૂતાંચા બુડબુડા । સાના આલા ॥ ૬૯ ॥
જે સૃષ્ટિવિસ્તારાચેનિ વોઘેં । ચઢત કાળકળનેચેનિ વેગેં ।
પ્રવૃત્તિનિવૃત્તીચીં તુંગેં । તટેં સાંડી ॥ ૭૦ ॥
જે ગુણઘનાચેનિ વૃષ્ટિભરેં । ભરલી મોહાચેનિ મહાપૂરેં ।
ઘેઊનિ જાત નગરેં । યમનિયમાંચીં ॥ ૭૧ ॥
જે દ્વેષાચ્યા આવર્તીં દાટત । મત્સરાચે વળસે પડત ।
માજીં પ્રમાદાદિ તળપત । મહામીન ॥ ૭૨ ॥
જેથ પ્રપંચાચીં વળણેં । કર્માકર્માંચીં વોભાણેં ।
વરી તરતાતી વોસાણેં । સુખદુઃખાંચીં ॥ ૭૩ ॥
રતીચિયા બેટા । આદળતી કામાચિયા લાટા ।
જેથ જીવફેન સંઘટા । સૈંઘ દિસે ॥ ૭૪ ॥
અહંકારાચિયા ચળિયા । વરિ મદત્રયાચિયા ઉકળિયા ।
જેથ વિષયોર્મીચ્યા આકળિયા । ઉલ્લાળ ઘેતી ॥ ૭૫ ॥
ઉદયાસ્તાચે લોંઢે । પાડીત જન્મમરણાચે ચોંઢે ।
જેથ પાંચભૌતિક બુડબુડે । હોતી જાતી ॥ ૭૬ ॥
સમ્મોહ વિભ્રમ માસે । ગિળિતાતી ધૈર્યાચીં આવિસેં ।
તેથ દેવ્હડે ભોંવત વળસે । અજ્ઞાનાચે ॥ ૭૭ ॥
ભ્રાંતીચેનિ ખડુળેં । રેવલે આસ્થેચે અવગાળેં ।
રજોગુણાચેનિ ખળાળેં । સ્વર્ગુ ગાજે ॥ ૭૮ ॥
તમાચે ધારસે વાડ । સત્ત્વાચેં સ્થિરપણ જાડ ।
કિંબહુના હે દુવાડ । માયાનદી ॥ ૭૯ ॥
પૈં પુનરાવૃત્તીચેનિ ઉભડેં । ઝળંબતી સત્યલોકીંચે હુડે ।
ઘાયેં ગડબડતી ધોંડે । બ્રહ્મગોળકાચે ॥ ૮૦ ॥
તયા પાણિયાચેનિ વહિલેપણેં । અઝુની ન ધ્રિતી વોભાણેં ।
ઐસા માયાપૂર હા કવણેં । તરિજેલ ગા ? ॥ ૮૧ ॥
યેથ એક નવલાવો । જો જો કીજે તરણોપાવો ।
તો તો અપાવો । હોય તેં એક ॥ ૮૨ ॥
એક સ્વયંબુદ્ધીચ્યા બાહીં । રિગાલે તયાંચી શુદ્ધીચિ નાહીં ।
એક જાણિવેચે ડોહીં । ગર્વેંચિ ગિળિલે ॥ ૮૩ ॥
એકીં વેદત્રયાચિયા સાંગડી । ઘેતલ્યા અહંભાવાચિયા ધોંડી ।
તે મદમીનાચ્યા તોંડીં । સગળેચિ ગેલે ॥ ૮૪ ॥
એકીં વયસેચેં જાડ બાંધલે । મગ મન્મથાચિયે કાંસે લાગલે ।
તે વિષયમગરીં સાંડિલે । ચઘળૂનિયાં ॥ ૮૫ ॥
આતાં વાર્ધક્યાચ્યા તરંગા- । માજીં મતિભ્રંશાચા જરંગા ।
તેણેં કવળિજતાતી પૈં ગા । ચહૂંકડે ॥ ૮૬ ॥
આણિ શોકાચા કડા ઉપડત । ક્રોધાચ્યા આવર્તીં દાટત ।
આપદાગિધીં ચુંબિજત । ઉધવલા ઠાયીં ॥ ૮૭ ॥
મગ દુઃખાચેનિ બરબટેં બોંબલે । પાઠીં મરણાચિયે રેવે રેવલે ।
ઐસે કામાચે કાંસે લાગલે । તે ગેલે વાયાં ॥ ૮૮ ॥
એકીં યજનક્રિયેચી પેટી । બાંધોનિ ઘાતલી પોટીં ।
તે સ્વર્ગસુખાચ્યા કપાટીં । શિરકોનિ ઠેલે ॥ ૮૯ ॥
એકીં મોક્ષીં લાગાવયાચિયા આશા । કેલા કર્મબાહ્યાંચા ભરંવસા ।
પરી તે પડિલે વળસાં । વિધિનિષેધાંચ્યા ॥ ૯૦ ॥
જેથ વૈરાગ્યાચી નાવ ન રિગે । વિવેકાચા તાગા ન લગે ।
વરિ કાંહીં તરોં યે યોગેં । તરી વિપાય તો ॥ ૯૧ ॥
ઐસેં તરી જીવાચિયે આંગવણેં । ઇયે માયાનદીચેં તરણેં ।
હેં કાસયાસારિખેં બોલણેં । મ્હણાવેં પાં ॥ ૯૨ ॥
જરી અપથ્યશીળા વ્યાધી । કળે સાધૂસી દુર્જનાચી બુદ્ધી ।
કીં રાગી સાંડી રિદ્ધી । આલી સાંતી ॥ ૯૩ ॥
જરી ચોરાં સભા દાટે । અથવા મીનાં ગળુ ઘોટે ।
ના તરી ભેડા ઉલટે । વિવસી જરી ॥ ૯૪ ॥
પાડસ વાગુર કરાંડી । કાં મુંગી મેરુ વોલાંડી ।
તરી માયેચી પૈલથડી । દેખતી જીવ ॥ ૯૫ ॥
મ્હણૌનિ ગા પંડુસુતા । જૈસી સકામા ન જિણવેચિ વનિતા ।
તેવીં માયામય હે સરિતા । ન તરવેં જીવાં ॥ ૯૬ ॥
યેથ એકચિ લીલા તરલે । જે સર્વભાવેં મજ ભજલે ।
તયાં ઐલીચ થડી સરલેં । માયાજળ ॥ ૯૭ ॥
જયાં સદ્ગુરુતારૂં ફુડેં । જે અનુભવાચે કાંસે ગાઢે ।
જયાં આત્મનિવેદન તરાંડે । આકળલેં ॥ ૯૮ ॥
જે અહંભાવાચેં વોઝેં સાંડુની । વિકલ્પાચિયા ઝુળકા ચુકાઉની ।
અનુરાગાચા નિરુતા હોઉનિ । પાણિઢાળુ ॥ ૯૯ ॥
જયા ઐક્યાચિયા ઉતારા । બોધાચા જોડલા તારા ।
મગ નિવૃત્તીચિયા પૈલ તીરા । ઝેંપાવલે જે ॥ ૧૦૦ ॥
તે ઉપરતીચ્યા વાંવીં સેલત । સોઽહંભાવાચેનિ થાવેં પેલત ।
મગ નિઘાલે અનકળિત । નિવૃત્તિતટીં ॥ ૧૦૧ ॥
યેણેં ઉપાયેં મજ ભજલે । તે હે માઝી માયા તરલે ।
પરિ ઐસે ભક્ત વિપાઇલે । બહુવસ નાહીં ॥ ૧૦૨ ॥
ન માં દુષ્કૃતિનો મૂઢાઃ પ્રપદ્યન્તે નરાધમાઃ ।
માયયાપહૃતજ્ઞાના આસુરં ભાવમાશ્રિતાઃ ॥ ૧૫ ॥
જે બહુતાં એકાં અવ્હાંતરુ । અહંકારાચા ભૂતસંચારુ ।
જાહલા મ્હણૌનિ વિસરુ । આત્મબોધાચા ॥ ૧૦૩ ॥
તે વેળીં નિયમાચેં વસ્ત્ર નાઠવે । પુઢીલ અધોગતીચી લાજ નેણવે ।
આણિ કરિતાતિ જેં ન કરાવેં । વેદુ મ્હણે ॥ ૧૦૪ ॥
પાહેં પાં શરીરાચિયા ગાંવા । જયાલાગીં આલે પાંડવા ।
તો કાર્યાર્થુ આઘવા । સાંડૂનિયાં ॥ ૧૦૫ ॥
ઇંદ્રિયગ્રામીંચે રાજબિદીં । અહંમમતેચિયા જલ્પવાદીં ।
વિકારાંતરાંચિ માંદીં । મેળવૂનિયાં ॥ ૧૦૬ ॥
દુઃખશોકાંચ્યા ઘાઈં । મારિલિયાચી સેચિ નાહીં ।
હે સાંગાવયા કારણ કાઈ । જે ગ્રાસિલે માયા ॥ ૧૦૭ ॥
ચતુર્વિધા ભજન્તે માં જનાઃ સુકૃતિનોઽર્જુન ।
આર્તો જિજ્ઞાસુરર્થાર્થી જ્ઞાની ચ ભરતર્ષભ ॥ ૧૬ ॥
મ્હણૌનિ તે માતેં ચુકલે । ઐકા ચતુર્વિધ મજ ભજલે ।
જિહીં આત્મહિત કેલેં । વાઢતેં ગા ॥ ૧૦૮ ॥
તો પહિલા આર્તુ મ્હણિજે । દુસરા જિજ્ઞાસુ બોલિજે ।
તિજા અર્થાર્થી જાણિજે । જ્ઞાનિયા ચૌથા ॥ ૧૦૯ ॥
તેથ આર્તુ તો આર્તીચેનિ વ્યાજેં । જિજ્ઞાસુ તો જાણાવયાલાગીં ભજે ।
તિજેનિ તેણેં ઇચ્છિજે । અર્થસિદ્ધિ ॥ ૧૧૦ ॥
મગ ચૌથિયાચ્યા ઠાયીં । કાંહીંચિ કરણેં નાહીં ।
મ્હણૌનિ ભક્તુ એકુ પાહીં । જ્ઞાનિયા જો ॥ ૧૧૧ ॥
તેષાં જ્ઞાની નિત્યયુક્ત એકભક્તિર્વિશિષ્યતે ।
પ્રિયો હિ જ્ઞાનિનોઽત્યર્થમહં સ ચ મમ પ્રિયઃ ॥ ૧૭ ॥
જે તયા જ્ઞાનાચેનિ પ્રકાશેં । ફિટલેં ભેદાભેદાંચેં કડવસેં ।
મગ મીચિ જાહલા સમરસેં । આણિ ભક્તુહી તેવીંચિ ॥ ૧૧૨ ॥
પરિ આણિકાંચિયે દિઠી નાવેક । જૈસા સ્ફટિકુચિ આભાસે ઉદક ।
તૈસા જ્ઞાની નવ્હે કૌતુક । સાંગતાં તો ૭- ॥ ૧૧૩ ॥
જૈસા વારા કાં ગગનીં વિરે । મગ વારેપણ વેગળેં નુરે ।
તેવીં ભક્ત હે પૈજ ન સરે । જરી ઐક્યા આલા ॥ ૧૧૪ ॥
જરી પવનુ હાલવૂનિ પાહિજે । તરી ગગનાવેગળા દેખિજે ।
એર્હવીં ગગન તો સહજેં । અસે જૈસેં ॥ ૧૧૫ ॥
તૈસેં શરીરીં હન કર્મેં । તો ભક્તુ ઐસા ગમે ।
પરી અંતરપ્રતીતિધર્મે । મીચિ જાહલા ॥ ૧૧૬ ॥
આણિ જ્ઞાનાચેનિ ઉજિડલેપણેં । મી આત્મા ઐસેં તો જાણેં ।
મ્હણૌનિ મીહી તૈસેંચિ મ્હણેં । ઉચંબળલા સાંતા ॥ ૧૧૭ ॥
હાં ગા જીવાપૈલીકડિલીયે ખુણે । જો પાવોનિ વાવરોં જાણેં ।
તો દેહાચેનિ વેગળેપણેં । કાય વેગળા હોય ? ॥ ૧૧૮ ॥
ઉદારાઃ સર્વ એવૈતે જ્ઞાની ત્વાત્મૈવ મે મતમ્ ।
આસ્થિતઃ સ હિ યુક્તાત્મા મામેવાનુત્તમાં ગતિમ્ ॥ ૧૮ ॥
મ્હણૌનિ આપુલાલ્યા હિતાચેનિ લોભેં । મજ આવડે તોહિ ભક્ત ઝોંબે ।
પરી મીચિ કરી વાલભેં । ઐસા જ્ઞાનિયા એકુ ॥ ૧૧૯ ॥
પાહેં પાં દુભતયાચિયા આશા । જગચિ ધેનૂસિ કરીતસે ફાંસા ।
પરિ દોરેંવીણ કૈસા । વત્સાચા બળી ॥ ૧૨૦ ॥
કાં જે તનુમનુપ્રાણેં । તેં આણિક કાંહીંચિ નેણેં ।
દેખે તયાતેં મ્હણે । હે માય માઝી ॥ ૧૨૧ ॥
તેં યેણેં માનેં અનન્યગતી । મ્હણૌનિ ધેનુહી તૈસીચિ પ્રીતિ ।
યાલાગીં લક્ષ્મીપતી । બોલિલે સાચેં ॥ ૧૨૨ ॥
હેં અસો મગ મ્હણિતલેં । જે કાં તુજ સાંગિતલેં ।
તેહી ભક્ત ભલે । પઢિયંતે આમ્હાં ॥ ૧૨૩ ॥
પરિ જાણોનિયાં માતેં । જે પાહોં વિસરલે માગૌતેં ।
જૈસેં સાગરા યેઊનિ સરિતેં । મુરડાવેં ઠેલેં ॥ ૧૨૪ ॥
તૈસી અંતઃકરણકુહરીં જન્મલી । જયાચી પ્રતીતિગંગા મજ મીનલી ।
તો મી હે કાય બોલી । ફાર કરૂં ? ॥ ૧૨૫ ॥
એર્હવીં જ્ઞાનિયા જો મ્હણિજે । તો ચૈતન્યચિ કેવળ માઝેં ।
હેં ન મ્હણાવેં પરિ કાય કીજે । ન બોલણેં બોલોં ॥ ૧૨૬ ॥
જે તો વિષયાંચી દાટ ઝાડી- । માજીં કામક્રોધાંચીં સાંકડીં ।
ચુકાવૂનિ આલા પાડીં । સદ્વાસનેચિયા ॥ ૧૨૭ ॥
મગ સાધુસંગેં સુભટા । ઉજૂ સત્કર્માચિયા વાટા ।
અપ્રવૃત્તીચા અવ્હાંટા । ડાવલૂનિ ॥ ૧૨૮ ॥
બહૂનાં જન્મનામન્તે જ્ઞાનવાન્માં પ્રપદ્યતે ।
વાસુદેવઃ સર્વમિતિ સ મહાત્મા સુદુર્લભઃ ॥ ૧૯ ॥
આણિ જન્મશતાંચા વાહતવણા । તેવિંચી આશેચિયા ન લેચિ વાહણા ।
તેથ ફલહેતૂચા ઉગાણા । કવણુ ચાળી ॥ ૧૨૯ ॥
ઐસા શરીરસંયોગાચિયે રાતી- । માજીં ધાંવતાં સડિયા આયતી ।
તંવ કર્મક્ષયાચી પાહાતી । પાહાંટ જાલી ॥ ૧૩૦ ॥
તૈસીચ ગુરુકૃપા ઉખા ઉજળલી । જ્ઞાનાચી વોતપલી પડલી ।
તેથ સામ્યાચી ઋદ્ધિ ઉઘડલી । તયાચિયે દિઠી ॥ ૧૩૧ ॥
તે વેળીં જયાકડે વાસ પાહે । તેઉતા મીચિ તયા એકુ આહે ।
અથવા નિવાંત જરી રાહે । તર્હી મીચિ તયા ॥ ૧૩૨ ॥
હેં અસો આણિક કાંહીં । તયા સર્વત્ર મીવાંચૂનિ નાહીં ।
જૈસેં સબાહ્ય જળ ડોહીં । બુડાલિયા ઘટા ॥ ૧૩૩ ॥
તૈસા તો મજભીતરીં । મી તયા આંતુબાહેરી ।
હેં સાંગિજેલ બોલવરી । તૈસેં નવ્હે ॥ ૧૩૪ ॥
મ્હણૌનિ અસો હેં ઇયાપરી । તો દેખે જ્ઞાનાચી વાખારી ।
તેણેં સંસરલેનિ કરી । આપુ વિશ્વ ॥ ૧૩૫ ॥
હેં સમસ્તહી શ્રીવાસુદેવો । ઐસા પ્રતીતિરસાચા વોતલા ભાવો ।
મ્હણૌનિ ભક્તાંમાજીં રાવો । આણિ જ્ઞાનિયા તોચિ ॥ ૧૩૬ ॥
જયાચિયે પ્રતીતીચા વાખારાં । પવાડુ હોય ચરાચરા ।
તો મહાત્મા ધનુર્ધરા । દુર્લભુ આથી ॥ ૧૩૭ ॥
યેર બહુત જોડતી કિરીટી । જયાંચીં ભજનેં ભોગાસાઠીં ।
જે આશાતિમિરેં દૃષ્ટી । વિષયાંધ જાલે ॥ ૧૩૮ ॥
કામૈસ્તૈસ્તૈર્હૃજ્ઞાનાઃ પ્રપદ્યન્તેઽન્યદેવતાઃ ।
તં તં નિયમમાસ્થાય પ્રકૃત્યા નિયતાઃ સ્વયા ॥ ૨૦ ॥
આણિ ફળાચિયા હાંવા । હૃદયીં કામા જાલા રિગાવા ।
કીં તયાચિયે ઘસણી દિવા । જ્ઞાનાચા ગેલા ॥ ૧૩૯ ॥
ઐસે ઉભયતાં આંધારીં પડલે । મ્હણૌનિ પાસીંચિ માતેં ચુકલે ।
મગ સર્વભાવેં અનુસરલે । દેવતાંતરાં ॥ ૧૪૦ ॥
આધીંચ પ્રકૃતીચે પાઇક । વરી ભોગાલાગીં તંવ રંક ।
મગ તેણેં લોલુપત્વેં કૌતુક । કૈસેનિ ભજતી ॥ ૧૪૧ ॥
કવણીં તિયા નિયમબુદ્ધિ । કૈસિયા હન ઉપચારસમૃદ્ધિ ।
કાં અર્પણ યથાવિધિ । વિહિત કરણેં ॥ ૧૪૨ ॥
યો યો યાં યાં તનું ભક્તઃ શ્રદ્ધયાર્ચિતુમિચ્છતિ ।
તસ્ય તસ્યાચલાં શ્રદ્ધાં તામેવ વિદધામ્યહમ્ ॥ ૨૧ ॥
પૈં જો જિયે દેવતાંતરીં । ભજાવયાચી ચાડ કરી ।
તયાચી તે ચાડ પુરી । પુરવિતા મી ॥ ૧૪૩ ॥
દેવોદેવીં મીચિ પાહીં । હાહી નિશ્ચયો ત્યાસિ નાહીં ।
ભાવો તે તે ઠાયીં । વેગળા ધરિતી ॥ ૧૪૪ ॥
સ તયા શ્રદ્ધયા યુક્તસ્તસ્યારાધનમીહતે ।
લભતે ચ તતઃ કામાન્મયૈવ વિહિતાન્હિ તાન્ ॥ ૨૨ ॥
મગ તિયા શ્રદ્ધાયુક્ત । તેથિંચેં આરાધન જેં ઉચિત ।
તેં સિદ્ધિવરી સમસ્ત । વર્તો લાગે ॥ ૧૪૫ ॥
ઐસેં જેણેં જેં ભાવિજે । તેં ફળ તેણેં પાવિજે ।
પરી તેંહી સકળ નિપજે । મજચિસ્તવ ॥ ૧૪૬ ॥
પરી તે ભક્ત માતેં નેણતી । જે કલ્પનેબાહેરી ન નિઘતી ।
મ્હણૌનિ કલ્પિત ફળ પાવતી । અંતવંત ॥ ૧૪૭ ॥
અન્તવત્તુ ફલં તેષાં તદ્ભ્વત્યલ્પમેધસામ્ ।
દેવાન્દેવયજો યાન્તિ મદ્ભક્તા યાન્તિ મામપિ ॥ ૨૩ ॥
કિંબહુના ઐસેં જેં ભજન । તેં સંસારાચેંચિ સાધન ।
યેર ફળભોગ તો સ્વપ્ન । નાવભરી દિસે ॥ ૧૪૮ ॥
હેં અસો પરૌંતે । મગ હો કાં આવડે તેં ।
પરી યજી જો દેવતાંતેં । તો દેવત્વાસીચિ યે ॥ ૧૪૯ ॥
યેર તનુમનુપ્રાણી । જે અનુસરલે માઝેયાચિ વાહણીં ।
તે દેહાચ્યા નિર્વાણીં । મીચિ હોતી ॥ ૧૫૦ ॥
પરી તૈસેં ન કરિતી પ્રાણિયે । વાયાં આપુલિયા હિતીં વાણિયે ।
જેં પોહતાતી પાણિયેં । તળહાતીંચેનિ ॥ ૧૫૧ ॥
નાના અમૃતાચ્યા સાગરીં બુડિજે । મગ તોંડા કાં વજ્રમિઠી પાડિજે ? ।
આણિ મનીં તરી આઠવિજે । થિલ્લરોદકાતેં ? ॥ ૧૫૨ ॥
હેં ઐસેં કાસયા કરાવેં । જે અમૃતીંહી રિગોનિ મરાવેં ।
તેં સુખેં અમૃત હોઊનિ કાં નસાવેં । અમૃતામાજીં ? ॥ ૧૫૩ ॥
તૈસા ફળહેતૂચા પાંજરા । સાંડૂનિયાં ધનુર્ધરા ।
કાં પ્રતીતિપાખીં ચિદંબરા । ગોસાવિયા નોહાવેં ? ॥ ૧૫૪ ॥
જેથ ઉંચાવલેનિ પવાડેં । સુખાચા પૈસારુ જોડે ।
આપુલેનિ સુરવાડેં । ઉડોં યે ઐસા ॥ ૧૫૫ ॥
અવ્યક્તં વ્યક્તિમાપન્નં મન્યન્તે મામબુદ્ધયઃ ।
પરં ભાવમજાનન્તો મમાવ્યયમનુત્તમમ્ ॥ ૨૪ ॥
તયા ઉમપા માપ કાં સુવાવેં । મજ અવ્યક્તા વ્યક્ત કાં માનાવેં ।
સિદ્ધ અસતાં કાં નિમાવેં । સાધનવરી ? ॥ ૧૫૬ ॥
પરી હા બોલ આઘવા । જરી વિચારીજતસે પાંડવા ।
તરી વિશેષેં યા જીવાં । ન ચોજવે ગા ॥ ૧૫૭ ॥
નાહં પ્રકાશઃ સર્વસ્ય યોગમાયાસમાવૃતઃ ।
મૂઢોઽયં નાભિજાનાતિ લોકો મામજમવ્યયમ્ ॥ ૨૫ ॥
કાં જે યોગમાયાપડળેં । હે જાલે આહાતિ આંધળે ।
મ્હણૌનિ પ્રકાશાચેનિ દેહબળેં । ન દેખતી માતેં ॥ ૧૫૮ ॥
એર્હવીં મી નસેં ઐસેં । કાય વસ્તુજાત અસે ? ।
પાહેં પાં કણવ જળ રસેં- । રહિત આહે ? ॥ ૧૫૯ ॥
પવનુ કવણાતેં ન શિવેચિ । આકાશ કેં ન સમાયેચિ ।
હેં અસો એકુ મીચિ । વિશ્વીં આહેં ॥ ૧૬૦ ॥
વેદાહં સમતીતાનિ વર્તમાનાનિ ચાર્જુન ।
ભવિષ્યાણિ ચ ભૂતાનિ માં તુ વેદ ન કશ્ચન ॥ ૨૬ ॥
યેથેં ભૂતેં જિયેં અતીતલીં । તિયેં મીચિ હોઊનિ ઠેલીં ।
આણિ વર્તત આહાતિ જેતુલીં । તીંહી મીચિ ॥ ૧૬૧ ॥
કાં ભવિષ્યમાણેં જિયેં હીં । તીંહીં મજવેગળીં નાહીં ।
હા બોલચિ એર્હવીં કાંહીં । હોય ના જાય ॥ ૧૬૨ ॥
દોરાચિયા સાપાસી । ડોંબા બડિયા ના ગવ્હાળા ઐસી ।
સંખ્યા ન કરવે કોણ્હાસી । તેવીં ભૂતાંસિ મિથ્યત્વેં ॥ ૧૬૩ ॥
મી ઐસા પંડુસુતા । અનુસ્યૂતુ સદા અસતાં ।
યા સંસાર જો ભૂતાં । તો આનેં બોલેં ॥ ૧૬૪ ॥
ઇચ્છાદ્વેષસત્મુત્થેન દ્વંદ્વમોહેન ભારત ।
સર્વભૂતાનિ સંમોહં સર્ગે યાન્તિ પરંતપ ॥ ૨૭ ॥
તરી તેચિ આતાં થોડીસી । ગોઠી સાંગિજેલ પરિયેસીં ।
જૈ અહંકારા તનૂંસીં । વાલભ પડિલેં ॥ ૧૬૫ ॥
તેથ ઇચ્છા હે કુમારી જાલી । મગ તે કામાચિયા તારુણ્યા આલી ।
તેથ દ્વેષેંસીં માંડિલી । વર્હાડિક ॥ ૧૬૬ ॥
તયા દોઘાંસ્તવ જન્મલા । ઐસા દ્વંદ્વમોહો જાલા ।
મગ તો આજેયાનેં વાઢવિલા । અહંકારેં ॥ ૧૬૭ ॥
જો ધૃતીસી સદાં પ્રતિકૂળુ । નિયમાહી નાગવે સળુ ।
આશારસેં દોંદિલુ । જાલા સાંતા ॥ ૧૬૮ ॥
અસંતુષ્ટીચિયા મદિરા । મત્ત હોઊનિ ધનુર્ધરા ।
વિષયાંચે વોવરાં । વિકૃતીશીં ॥ ૧૬૯ ॥
તેણેં ભાવશુદ્ધીચિયે વાટે । વિખુરલે વિકલ્પાચે કાંટે ।
મગ ચિરિલેં આવ્હાંટે । અપ્રવૃત્તીચે ॥ ૧૭૦ ॥
તેણેં ભૂતેં ભાંબાવલીં । મ્હણૌનિ સંસારાચિયા આડવામાજીં પડિલીં ।
મગ મહાદુઃખાચ્યા ઘેતલીં । દાંડે વરી ॥ ૧૭૧ ॥
ઐસે વિકલ્પાચે વાંયાણે । કાંટે દેખોનિ સણાણે ।
જે મતિભ્રમાચે પાસવણેં । ઘેતીચિના ॥ ૧૭૨ ॥
યેષાં ત્વન્તગતં પાપં જનાનાં પુણ્યકર્મણામ્ ।
તે દ્વંદ્વમોહનિર્મુક્તા ભજન્તે માં દૃઢવરતાઃ ॥ ૨૮ ॥
ઉજૂ એકનિષ્ઠેચ્યા પાઉલીં । રગડૂનિ વિકલ્પાચિયા ભાલીં ।
મહાપાતકાચી સાંડિલી । અટવીં જિહીં ॥ ૧૭૩ ॥
મગ પુણ્યાચે ધાંવા ઘેતલે । આણિ માઝી જવળીક પાતલે ।
કિંબહુના ચુકલે । વાટવધેયાં ॥ ૧૭૪ ॥
જરામરણમોક્ષાય મામાશ્રિત્ય યતન્તિ યે ।
તે બ્રહ્મ તદ્વિદુઃ કૃત્સ્નમધ્યાત્મં કર્મ ચાખિલમ્ ॥ ૨૯ ॥
એર્હવીં તરી પાર્થા । જન્મમરણાચી નિમે કથા ।
ઐસિયા પ્રયત્નાતેં આસ્થા । વિયે જયાંચી ॥ ૧૭૫ ॥
તયાં તો પ્રયત્નુચિ એકે વેળે । મગ સમગ્ર પરબ્રહ્મેં ફળે ।
જયા પિકલેયા રસુ ગળે । પૂર્ણતેચા ॥ ૧૭૬ ॥
તે વેળીં કૃતકૃત્યતા જગ ભરે । તેથ અધ્યાત્માચેં નવલપણ પુરે ।
કર્માચેં કામ સરે । વિરમે મન ॥ ૧૭૭ ॥
ઐસા અધ્યાત્મલાભુ તયા । હોય ગા ધનંજયા ।
ભાંડવલ જયા । ઉદ્યમીં મી ॥ ૧૭૮ ॥
તયાતેં સામ્યાચિયે વાઢી । ઐક્યાચી સાંદે કુળવાડી ।
તેથ ભેદાચિયા દુબળવાડી । નેણિજે તયા ॥ ૧૭૯ ॥
સાધિભૂતાધિદૈવં માં સાધિયજ્ઞં ચ યે વિદુઃ ।
પ્રયાણકાલેઽપિ ચ માં તે વિદુર્યુક્તચેતસઃ ॥ ૩૦ ॥
હરિ ૐ તત્સદિતિ શ્રીમદ્ભગવદ્ગીતાસૂપનિષત્સુ બ્રહ્મવિદ્યાયાં યોગશાસ્ત્રે
શ્રીકૃષ્ણાર્જુનસંવાદે જ્ઞાનવિજ્ઞાનયોગો નામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ ॥ ૭ ॥
જિહીં સાધિભૂતા માતેં । પ્રતીતીચેનિ હાતેં ।
ધરૂનિ અધિદૈવાતેં । શિવતલે ગા ॥ ૧૮૦ ॥
જયા જાણિવેચેનિ વેગેં । મી અધિયજ્ઞુહી દૃષ્ટી રિગેં ।
તે તનૂચેનિ વિયોગેં । વિર્હયે નવ્હતી ॥ ૧૮૧ ॥
એર્હવીં આયુષ્યાચેં સૂત્ર વિઘડતાં । ભૂતાંચી ઉમટે ખડાડતા ।
કાય ન મરતયાચિયાહિ ચિત્તા । યુગાંતુ નોહે ? ॥ ૧૮૨ ॥
પરી નેણોં કૈસે પૈં ગા । જે જડોનિ ગેલે માઝિયા આંગા ।
તે પ્રયાણીંચિયા લગબગા । ન સાંડિતીચ માતેં ॥ ૧૮૩ ॥
એર્હવી તરીં જાણ । ઐસે જે નિપુણ ।
તેચિ અંતઃકરણ- । યુક્ત યોગી ॥ ૧૮૪ ॥
તંવ ઇયે શબ્દકુપિકેતળીં । નોડવેચિ અવધાનાચી અંજુળી ।
જે નાવેક અર્જુન તયે વેળીં । માગાંચિ હોતા ॥ ૧૮૫ ॥
જેથ તદ્બ્રહ્મવાક્યફળેં । જિયે નાનાર્થરસેં રસાળેં ।
બહકતાતી પરિમળેં । ભાવાચેનિ ॥ ૧૮૬ ॥
સહજ કૃપામંદાનિળેં । કૃષ્ણદ્રુમાચી વચનફળેં ।
અર્જુન શ્રવણાચિયે ખોળે । અવચિત પડિલીં ॥ ૧૮૭ ॥
તિયેં પ્રમેયાચી હો કાં વળલીં । કીં બ્રહ્મરસાચ્યા સાગરીં ચુબુકળિલીં ।
મગ તૈસીચિ કાં ઘોળિલીં । પરમાનંદેં ॥ ૧૮૮ ॥
તેણેં બરવેપણેં નિર્મળેં । અર્જુના ઉન્મેષાચે ડોહળે ।
ઘેતાતિ ગળાળે । વિસ્મયામૃતાચે ॥ ૧૮૯ ॥
તિયા સુખસંપત્તી જોડલિયા । મગ સ્વર્ગા વાતી વાંકુલિયા ।
હૃદયાચ્યા જીવીં ગુતકુલિયા । હોત આહાતી ॥ ૧૯૦ ॥
ઐસેં વરચિલીચિ બરવા । સુખ જાવોં લાગલેં ફાવા ।
તંવ રસસ્વાદાચિયા હાંવા । લાહો કેલા ॥ ૧૯૧ ॥
ઝડકરી અનુમાનાચેનિ કરતળેં । ઘેઊનિ તિયેં વાક્યફળેં ।
પ્રતીતિમુખીં એકે વેળે । ઘાલૂં પાહે ॥ ૧૯૨ ॥
તંવ વિચારાચિયા રસના ન દાટતી । પરી હેતૂચ્યા દશનીં ન ફુટતી ।
ઐસેં જાણૌનિ સુભદ્રાપતી । ચુંબિચિના ॥ ૧૯૩ ॥
મગ ચમત્કારલા મ્હણે । ઇયેં જળીંચીં મા તારાંગણેં ।
કૈસા ઝકવિલોં અસલગપણેં । અક્ષરાંચેનિ ॥ ૧૯૪ ॥
ઇયેં પદેં નવ્હતી ફુડિયા । ગગનાચિયા ઘડિયા ।
યેથ આમુચી મતિ બુડાલિયા । થાવો ન નિઘે ॥ ૧૯૫ ॥
વાંચૂનિ જાણાવયાચી કેં ગોઠી । ઐસેં જીવીં કલ્પૂનિ કિરીટી ।
તિયા પુનરપિ કેલી દૃષ્ટી । યાદવેંદ્રા ॥ ૧૯૬ ॥
મગ વિનવિલેં સુભટેં । હાં હો જી યે એકવાટે ।
સાતહી પદેં અનુચ્છિષ્ટેં । નવલેં આહાતી ॥ ૧૯૭ ॥
એર્હવીં અવધાનાચેનિ વહિલેપણેં । નાના પ્રમેયાંચેં ઉગાણેં ।
કાય શ્રવણાચેનિ આંગવણેં । બોંલોં લાહાતી ? ॥ ૧૯૮ ॥
પરી તૈસેં હેં નોહેચિ દેવા । દેખિલા અક્ષરાંચા મેળાવા ।
આણિ વિસ્મયાચિયા જીવા । વિસ્મયો જાલા ॥ ૧૯૯ ॥
કાનાચેનિ ગવાક્ષદ્વારેં । બોલાચે રશ્મી અભ્યંતરેં ।
પાહેના તંવ ચમત્કારેં । અવધાન ઠકલેં ॥ ૨૦૦ ॥
તેવીંચિ અર્થાચી ચાડ મજ આહે । તેં સાંગતાંહી વેળુ ન સાહે ।
મ્હણૌનિ નિરૂપણ લવલાહેં । કીજો દેવા ॥ ૨૦૧ ॥
ઐસા માગીલ પડતાળા ઘેઉની । પુઢાં અભિપ્રાય દૃષ્ટી સૂની ।
તેવીંચિ માજીં શિરૌની । આર્તી આપુલી ॥ ૨૦૨ ॥
કૈસી પુસતી પાહેં પાં જાણિવ । ભિડેચિ તરી લંઘોં નેદીં શિંવ ।
એર્હવીં શ્રીકૃષ્ણ હૃદયાસિ ખેંવ । દેવોં સરલા ॥ ૨૦૩ ॥
અહો શ્રીગુરૂતેં જૈં પુસાવેં । તૈં યેણેં માનેં સાવધ હોઆવેં ।
હેં એકચિ જાણેં આઘવેં । સવ્યસાચી ॥ ૨૦૪ ॥
આતાં તયાચેં તેં પ્રશ્ન કરણેં । વરી સર્વજ્ઞ શ્રીહરીચેં બોલણેં ।
સંજયો આવડલેપણેં । સાંગૈલ કૈસેં ॥ ૨૦૫ ॥
તિયે અવધાન દ્યાવેં ગોઠી । બોલિજેલ નીટ મર્હાટી ।
જૈસી કાનાચે આધીં દિઠી । ઉપેગા જાયે ॥ ૨૦૬ ॥
બુદ્ધીચિયા જિભા । બોલાચા ન ચાખતાં ગાભા ।
અક્ષરાંચિયા ભાંબા । ઇંદ્રિયેં જિતી ॥ ૨૦૭ ॥
પહા પાં માલતીચે કળે । ઘ્રાણાસિ કીર વાટલે પરિમળેં ।
પરિ વરચિલા બરવા કાઇ ડોળે । સુખિયે નવ્હતી ? ॥ ૨૦૮ ॥
તૈસેં દેશિયેચિયા હવાવા । ઇંદ્રિયેં કરિતી રાણિવા ।
મગ પ્રમેયાચિયા ગાંવા । લેસાં જાઇજે ॥ ૨૦૯ ॥
ઐસેનિ નાગરપણેં । બોલુ નિમે તેં બોલણેં ।
ઐકા જ્ઞાનદેવો મ્હણે । નિવૃત્તીચા ॥ ૨૧૦ ॥

Explore More