Brahman (Supreme Consciousness)

īśāvāsyopaniṣad (īśopaniṣad)

(Ishavasya Upanishad (Isha Upanishad) in English (IAST))

From Shukla Yajurveda

Also known as ompurnamadah purnamidampurnatpurnamudacyate

The Ishavasya Upanishad is a foundational text embedded within the final chapter of the Shukla Yajurveda. It centers on the concept of Ishvara, the omnipresent Divine indwelling in all existence. Rather than invoking a singular deity, it provides a profound metaphysical roadmap for spiritual liberation through the synthesis of renunciation and action. The text teaches practitioners to live in the world without being enslaved by material desires, ultimately leading to the realization of the unity between the individual soul and the infinite Brahman. Chanting it fosters deep inner peace, mental clarity, and profound spiritual equanimity.

o-mpūrṇamadaḥ pūrṇamida-mpūrṇātpūrṇamudacyate |
pūrṇasya pūrṇamādāya pūrṇamevāvaśiṣyate ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||
oṃ īśā vāsya̭midagṃ sarvaṃ-ya~tkiñca jaga̭tvā-ñjaga̭t |
tena̭ tyaktena̭ bhuñjīthā mā gṛ̭dhaḥ kasya̭sviddhanam || 1 ||
kurvanneveha karmāṇi jijīviṣeccatagṃ samāḥ |
eva-ntvayi nānyatheto-'sti na karma̭ lipyatḙ nare || 2 ||
asuryā nāma te lokā andhena tamasā-''vṛ̭tāḥ |
tāgṃste pretyābhiga̭cchanti ye ke cātmahano janāḥ || 3 ||
anejadeka-mmana̭so javīyo naina̭ddevā āpnuvanpūrvamarṣa̭t |
taddhāva̭to-'nyānatyeti tiṣṭhattasminnapo mātariśvā dadhāti || 4 ||
tadejati tanneja̭ti taddūre tadva̭ntike |
tadantara̭sya sarva̭sya tadu sarva̭syāsya bāhyataḥ || 5 ||
yastu sarvāṇi bhūtānyātmanyevānupaśya̭ti |
sarvabhūteṣṷ cātmāna-ntato na vihṷgupsate || 6 ||
yasminsarvāṇi bhūtānyātmaivābhūdvijānataḥ |
tatra ko mohaḥ ka-śśokaḥ̭ ekatvama̭nupaśya̭taḥ || 7 ||
sa parya̭gāccukrama̭kāyama̭vraṇama̭snāviragṃ śuddhamapāpaviddham |
kavirma̭nīṣī pa̭ribhū-ssva̭yambhū-ryāthātathyato-'rthān
vya̭dadhācchāśvatībhya-ssamābhyaḥ || 8 ||
andha-ntamaḥ pravi̭śanti ye-'vi̭dyāmupāsa̭te |
tato bhūya̭ iva te tamo ya ṷ vidyāyāgṃ ratāḥ || 9 ||
anyadevāhu-rvidyayā-'nyadāhuravi̭dyayā |
iti̭ śuśruma dhīrāṇāṃ-ye~ nastadvi̭cacakṣire || 10 ||
vidyā-ñcāvi̭dyā-ñca yastadvedobhaya̭gṃ saha |
avi̭dyayā mṛtyu-ntīrtvā vidyayā-'mṛta̭maśnute || 11 ||
andha-ntamaḥ pravi̭śanti ye-'sambhūtimupāsa̭te |
tato bhūya̭ iva te tamo ya u sambhūtyāgṃ ratāḥ || 12 ||
anyadevāhu-ssambhavādanyadāhurasambhavāt |
iti̭ śuśruma dhīrāṇāṃ-ye~ nastadvi̭cacakṣire || 13 ||
sambhūti-ñca viṇāśa-ñca yastadvedobhaya̭gṃ saha |
vināśena̭ mṛtyu-ntīrtvā sambhūtyā-'mṛta̭maśnute || 14 ||
hiraṇmayena pātreṇa satyasyāpi̭hita-mmukham |
tatva-mpūṣannapāvṛ̭ṇu satyadharmāya dṛṣṭaye || 15 ||
pūṣa̭nnekarṣe yama sūrya prājāpatya vyūha raśmīn
samūha tejo yatte rūpa-ṅkalyāṇatama-ntatte paśyāmi |
yo-'sāvasau purṷṣa-sso-'hama̭smi || 16 ||
vāyurani̭lamamṛtamatheda-mbhasmāntagṃ śarī̭ram |
oṃ 3 krato smara̭ kṛtagṃ sma̭ra krato smara̭ kṛtagṃ sma̭ra || 17 ||
agne naya̭ supathā rāye asmān viśvā̭ni deva vayanā̭ni vidvān |
yuyodhyasmajjṷhurāṇameno bhūyi̭ṣṭā-nte nama̭uktiṃ-vi~dhema || 18 ||
o-mpūrṇamadaḥ pūrṇamida-mpūrṇātpūrṇamudacyate |
pūrṇasya pūrṇamādāya pūrṇamevāvaśiṣyate ||
oṃ śānti-śśānti-śśāntiḥ̭ ||

Explore More