3.1 - નક્ષત્રેષ્ટીનાં યાજ્યાઽનુવાક્યા બ્રાહ્મણાનિ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - અગ્નિરઃ પાતુ કૃત્તિકાઃ

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે પ્રથમઃ પ્રપાઠકઃ - નક્ષત્રેષ્ટીનાં-યાઁજ્યા-ઽનુવાક્યા બ્રાહ્મણાનિ
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1 - દેવનક્ષત્રાણાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
અગ્નિર્નઃ પાતુ કૃત્તિકાઃ । નક્ષત્ર-ન્દેવમિન્દ્રિયમ્ । ઇદમાસાં-વિઁચક્ષણમ્ । હવિરાસ-ઞ્જુહોતન ॥ યસ્ય ભાન્તિ રશ્મયો યસ્ય કેતવઃ । યસ્યેમા વિશ્વા ભુવનાનિ સર્વા ।
સ કૃત્તિકાભિરભિ સંવઁસાનઃ । અગ્નિર્નો દેવ-સ્સુવિતે દધાતુ ॥ પ્રજાપતે રોહિણી વેતુ પત્ની ।
વિશ્વરૂપા બૃહતી ચિત્રભાનુઃ ॥ 1 ॥

સા નો યજ્ઞસ્ય સુવિતે દધાતુ । યથા જીવેમ શરદ-સ્સવીરાઃ ॥ રોહિણી દેવ્યુદગા-ત્પુરસ્તાત્ । વિશ્વા રૂપાણિ પ્રતિમોદમાના । પ્રજાપતિગ્ં હવિષા વર્ધયન્તી । પ્રિયા દેવાના-મુપયાતુ યજ્ઞમ્ ॥ સોમો રાજા મૃગશીર.ષેણ આગન્ન્ । શિવ-ન્નક્ષત્ર-મ્પ્રિયમસ્ય ધામ ।
આપ્યાયમાનો બહુધા જનેષુ ।
રેતઃ પ્રજાં-યઁજમાને દધાતુ ॥ 2 ॥

ય-ત્તે નક્ષત્ર-મ્મૃગશીર.ષમસ્તિ ।
પ્રિયગ્ં રાજ-ન્પ્રિયતમ-મ્પ્રિયાણામ્ ।
તસ્મૈ તે સોમ હવિષા વિધેમ ।
શન્ન એધિ દ્વિપદે શ-ઞ્ચતુષ્પદે ॥
આર્દ્રયા રુદ્રઃ પ્રથમાન એતિ । શ્રેષ્ઠો દેવાના-મ્પતિરઘ્નિયાનામ્ । નક્ષત્રમસ્ય હવિષા વિધેમ । મા નઃ પ્રજાગ્ં રીરિષ-ન્મોત વીરાન્ ॥
હેતી રુદ્રસ્ય પરિણો વૃણક્તુ । આર્દ્રા નક્ષત્ર-ઞ્જુષતાગ્ં હવિર્નઃ ॥ 3 ॥

પ્રમુઞ્ચમાનૌ દુરિતાનિ વિશ્વા । અપાઘશગ્ં સ-ન્નુદતામરાતિમ્ ॥ પુનર્નો દેવ્યદિતિ-સ્સ્પૃણોતુ । પુનર્વસૂ નઃ પુનરેતાં-યઁજ્ઞમ્ ।
પુનર્નો દેવા અભિયન્તુ સર્વે । પુનઃ પુનર્વો હવિષા યજામઃ ॥ એવા ન દેવ્યદિતિરનર્વા । વિશ્વસ્ય ભર્ત્રી જગતઃ પ્રતિષ્ઠા । પુનર્વસૂ હવિષા વર્ધયન્તી । પ્રિય-ન્દેવાના-મપ્યેતુ પાથઃ ॥ 4 ॥

બૃહસ્પતિઃ પ્રથમ-ઞ્જાયમાનઃ । તિષ્ય-ન્નક્ષત્રમભિ સમ્બભૂવ । શ્રેષ્ઠો દેવાના-મ્પૃતનાસુ જિષ્ણુઃ । દિશો-ઽનુ સર્વા અભયન્નો અસ્તુ ॥
તિષ્યઃ પુરસ્તાદુત મદ્ધ્યતો નઃ । બૃહસ્પતિ ર્નઃ પરિપાતુ પશ્ચાત્ । બાધેતા-ન્દ્વેષો અભય-ઙ્કૃણુતામ્ । સુવીર્યસ્ય પતય-સ્સ્યામ ॥
ઇદગ્ં સર્પેભ્યો હવિરસ્તુ જુષ્ટમ્ ।
આશ્રેષા યેષા-મનુયન્તિ ચેતઃ ॥ 5 ॥

યે અન્તરિક્ષ-મ્પૃથિવી-ઙ્ક્ષિયન્તિ । તેનઃ સર્પાસો હવમાગમિષ્ઠાઃ ॥ યે રોચને સૂર્યસ્યાપિ
સર્પાઃ । યે દિવ-ન્દેવીમનુ સઞ્ચરન્તિ ।
યેષામાશ્રેષા અનુયન્તિ કામમ્ ।
તેભ્યઃ સર્પેભ્યો મધુમજ્જુહોમિ ॥
ઉપહૂતાઃ પિતરો યે મઘાસુ । મનોજવસ-સ્સુકૃતઃ સુકૃત્યાઃ । તે નો નક્ષત્રે હવમાગમિષ્ઠાઃ । સ્વધાભિ ર્યજ્ઞ-મ્પ્રયત-ઞ્જુષન્તામ્ ॥ 6 ॥

યે અગ્નિદગ્ધા યે-ઽનગ્નિ-દગ્ધાઃ । યે-ઽમું-લોઁક-મ્પિતરઃ ક્ષિયન્તિ । યાગ્શ્ચ વિદ્મયાગ્ં ઉ ચ ન પ્રવિદ્મ । મઘાસુ યજ્ઞગ્ં સુકૃત-ઞ્જુષન્તામ્ ॥
ગવા-મ્પતિઃ ફલ્ગુનીનામસિ ત્વમ્ । તદર્યમન્ વરુણ મિત્ર ચારુ । ત-ન્ત્વા વયગ્ં સનિતારગ્ં સનીનામ્ । જીવા જીવન્તમુપ સંવિઁશેમ ॥
યેનેમા વિશ્વા ભુવનાનિ સઞ્જિતા ।
યસ્ય દેવા અનુ સંયઁન્તિ ચેતઃ ॥ 7 ॥

અર્યમા રાજા-ઽજરસ્તુવિષ્માન્ । ફલ્ગુનીના-મૃષભો રોરવીતિ ॥ શ્રેષ્ઠો દેવાના-મ્ભગવો ભગાસિ । તત્ત્વા વિદુઃ ફલ્ગુનીસ્તસ્ય વિત્તાત્ । અસ્મભ્ય-ઙ્ક્ષત્રમજરગ્ં સુવીર્યમ્ । ગોમદશ્વ-વદુપ-સન્નુદેહ ॥ ભગો હ દાતા ભગ ઇ-ત્પ્રદાતા । ભગો દેવીઃ ફલ્ગુનીરાવિવેશ । ભગસ્યેત્ત-મ્પ્રસવ-ઙ્ગમેમ । યત્ર દેવૈ-સ્સધમાદ-મ્મદેમ ॥ 8 ॥

આયાતુ દેવ-સ્સવિતોપયાતુ । હિરણ્યયેન સુવૃતા રથેન । વહન્. હસ્તગ્ં સુભગં-વિઁદ્મનાપસમ્ । પ્રયચ્છન્ત-મ્પપુરિ-મ્પુણ્યમચ્છ ॥
હસ્તઃ પ્રયચ્છ ત્વમૃતં-વઁસીયઃ ।
દક્ષિણેન પ્રતિગૃભ્ણીમ એનત્ ।
દાતારમદ્ય સવિતા વિદેય ।
યો નો હસ્તાય પ્રસુવાતિ યજ્ઞમ્ ॥
ત્વષ્ટા નક્ષત્રમભ્યેતિ ચિત્રામ્ ।
સુભગ્ં સસં-યુઁવતિગ્ં રોચમાનામ્ ॥ 9 ॥

નિવેશય-ન્નમૃતા-ન્મર્ત્યાગ્શ્ચ ।
રૂપાણિ પિગ્ંશ-ન્ભુવનાનિ વિશ્વા ॥
તન્નસ્ત્વષ્ટા તદુ ચિત્રા વિચષ્ટામ્ ।
તન્નક્ષત્ર-મ્ભૂરિદા અસ્તુ મહ્યમ્ ।
તન્નઃ પ્રજાં-વીઁરવતીગ્ં સનોતુ ।
ગોભિર્નો અશ્વૈ-સ્સમનક્તુ યજ્ઞમ્ ॥
વાયુર્નક્ષત્ર-મભ્યેતિ નિષ્ટ્યામ્ ।
તિગ્મશૃઙ્ગો વૃષભો રોરુવાણઃ ।
સમીરય-ન્ભુવના માતરિશ્વા ।
અપ દ્વેષાગ્ંસિ નુદતામરાતીઃ ॥ 10 ॥

તન્નો વાયુસ્તદુ નિષ્ટ્યા શૃણોતુ ।
તન્નક્ષત્ર-મ્ભૂરિદા અસ્તુ મહ્યમ્ ।
તન્નો દેવાસો અનુ જાનન્તુ કામમ્ । યથા તરેમ દુરિતાનિ વિશ્વા ॥ દૂરમસ્મચ્છત્રવો યન્તુ ભીતાઃ । તદિન્દ્રાગ્ની કૃણુતા-ન્ત-દ્વિશાખે ।
તન્નો દેવા અનુમદન્તુ યજ્ઞમ્ । પશ્ચા-ત્પુરસ્તા-દભયન્નો અસ્તુ ॥ નક્ષત્રાણા-મધિપત્ની વિશાખે ।
શ્રેષ્ઠાવિન્દ્રાગ્ની ભુવનસ્ય ગોપૌ ॥ 11 ॥

વિષૂચ-શ્શત્રૂ-નપબાધમાનૌ । અપ ક્ષુધ-ન્નુદતામરાતિમ્ ॥ પૂર્ણા પશ્ચાદુત પૂર્ણા પુરસ્તાત્ । ઉન્મદ્ધ્યતઃ પૌર્ણમાસી જિગાય ।
તસ્યા-ન્દેવા અધિ સંવઁસન્તઃ ।
ઉત્તમે નાક ઇહ માદયન્તામ્ ॥
પૃથ્વી સુવર્ચા યુવતિ-સ્સજોષાઃ । પૌર્ણમાસ્યુદગા-ચ્છોભમાના ।
આપ્યાયયન્તી દુરિતાનિ વિશ્વા ।
ઉરુ-ન્દુહાં-યઁજમાનાય યજ્ઞમ્ ॥ 12 ॥

(ચિત્રભાનુ-ર્ યજમાને દધાતુ - હવિર્નઃ - પાથ - શ્ચેતો - જુષન્તાં - ચેતો - મદેમ - રોચમાના - મરાતી--ર્ ગોપૌ - યજ્ઞં) (અ. 1)
અનુવાકં 2 - યમનક્ષત્રાણાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
ઋદ્ધ્યાસ્મ હવ્યૈ-ર્નમસોપ સદ્ય ।
મિત્ર-ન્દેવ-મ્મિત્રધેયન્નો અસ્તુ । અનૂરાધાન્. હવિષા વર્ધયન્તઃ । શત-ઞ્જીવેમ શરદ-સ્સવીરાઃ ॥ ચિત્ર-ન્નક્ષત્ર-મુદગા-ત્પુરસ્તાત્ । અનૂરાધાસ ઇતિ ય-દ્વદન્તિ । તન્મિત્ર એતિ પથિભિ ર્દેવયાનૈઃ । હિરણ્યયૈ ર્વિતતૈ-રન્તરિક્ષે ॥
ઇન્દ્રો જ્યેષ્ઠામનુ નક્ષત્રમેતિ । યસ્મિન્ વૃત્રં-વૃઁત્ર તૂર્યે તતાર ॥ 13 ॥

તસ્મિન્ વયમમૃત-ન્દુહાનાઃ । ક્ષુધ-ન્તરેમ દુરિતિ-ન્દુરિષ્ટિમ્ ॥ પુરન્દરાય વૃષભાય ધૃષ્ણવે । અષાઢાય સહમાનાય મીઢુષે ।
ઇન્દ્રાય જ્યેષ્ઠા મધુમ-દ્દુહાના ।
ઉરુ-ઙ્કૃણોતુ યજમાનાય લોકમ્ ॥
મૂલ-મ્પ્રજાં-વીઁરવતીં-વિઁદેય । પરાચ્યેતુ નિર્-ઋતિઃ પરાચા । ગોભિ ર્નક્ષત્ર-મ્પશુભિ-સ્સમક્તમ્ । અહર્ભૂયા-દ્યજમાનાય મહ્યમ્ ॥ 14 ॥

અહર્નો અદ્ય સુવિતે દધાતુ । મૂલ-ન્નક્ષત્રમિતિ ય-દ્વદન્તિ । પરાચીં-વાઁચા નિર્-ઋતિ-ન્નુદામિ ।
શિવ-મ્પ્રજાયૈ શિવમસ્તુ મહ્યમ્ ॥
યા દિવ્યા આપઃ પયસા સ-મ્બભૂવુઃ । યા અન્તરિક્ષ ઉત પાર્થિવીર્યાઃ । યાસામષાઢા અનુયન્તિ
કામમ્ । તા ન આપ-શ્શગ્ગ્ સ્યોના ભવન્તુ ॥
યાશ્ચ કૂપ્યા યાશ્ચ નાદ્યા-સ્સમુદ્રિયાઃ ।
યાશ્ચ વૈશન્તીરુત પ્રાસચીર્યાઃ ॥ 15 ॥

યાસામષાઢા મધુ ભક્ષયન્તિ । તા ન આપ-શ્શગ્ગ્ સ્યોના ભવન્તુ ॥ તન્નો વિશ્વે ઉપ શૃણ્વન્તુ દેવાઃ । તદષાઢા અભિ સંયઁન્તુ યજ્ઞમ્ ।
તન્નક્ષત્ર-મ્પ્રથતા-મ્પશુભ્યઃ ।
કૃષિ-ર્વૃષ્ટિ-ર્યજમાનાય કલ્પતામ્ ॥
શુભ્રાઃ કન્યા યુવતયઃ સુપેશસઃ । કર્મકૃતઃ સુકૃતો વીર્યાવતીઃ ।
વિશ્વા-ન્દેવાન્. હવિષા વર્ધયન્તીઃ ।
અષાઢાઃ કામમુપયાન્તુ યજ્ઞમ્ ॥ 16 ॥

યસ્મિ-ન્બ્રહ્મા-ઽભ્યજય-થ્સર્વમેતત્ ।
અમુઞ્ચ લોક મિદમૂચ સર્વમ્ ।
તન્નો નક્ષત્રમભિજિ-દ્વિજિત્ય । શ્રિય-ન્દધા-ત્વહૃણીયમાનમ્ ॥ ઉભૌ લોકૌ બ્રહ્મણા સઞ્જિતેમૌ । તન્નો નક્ષત્રમભિજિ-દ્વિચષ્ટામ્ ।
તસ્મિન્ વય-મ્પૃતના-સ્સ-ઞ્જયેમ ।
તન્નો દેવાસો અનુજાનન્તુ કામમ્ ॥
શૃણ્વન્તિ શ્રોણા-મમૃતસ્ય ગોપામ્ ।
પુણ્યામસ્યા ઉપશૃણોમિ વાચમ્ ॥ 17 ॥

મહી-ન્દેવીં-વિઁષ્ણુપત્ની-મજૂર્યામ્ । પ્રતીચીમેનાગ્ં હવિષા યજામઃ ॥
ત્રેધા વિષ્ણુ-રુરુગાયો વિચક્રમે ।
મહી-ન્દિવ-મ્પૃથિવી-મન્તરિક્ષમ્ ।
તચ્છ્રોણૈતિ શ્રવ ઇચ્છમાના ।
પુણ્યગ્ગ્ શ્લોકં-યઁજમાનાય કૃણ્વતી ॥
અષ્ટૌ દેવા વસવ-સ્સોમ્યાસઃ ।
ચતસ્રો દેવી રજરા-શ્શ્રવિષ્ઠાઃ ।
તે યજ્ઞ-મ્પાન્તુ રજસઃ પરસ્તાત્ ।
સંવઁથ્સરીણ-મમૃતગ્ગ્ સ્વસ્તિ ॥ 18 ॥

યજ્ઞ-ન્નઃ પાન્તુ વસવઃ પુરસ્તાત્ । દક્ષિણતો-ઽભિયન્તુ શ્રવિષ્ઠાઃ । પુણ્ય-ન્નક્ષત્રમભિ સંવિઁશામ । મા નો અરાતિ-રઘશગ્ંસા ગન્ન્ ॥
ક્ષત્રસ્ય રાજા વરુણો-ઽધિરાજઃ । નક્ષત્રાણાગ્ં શતભિષગ્ વસિષ્ઠઃ । તૌ દેવેભ્યઃ કૃણુતો દીર્ઘમાયુઃ । શતગ્ં સહસ્રા ભેષજાનિ ધત્તઃ ॥
યજ્ઞન્નો રાજા વરુણ ઉપયાતુ । તન્નો વિશ્વે અભિ સંયઁન્તુ દેવાઃ ॥ 19 ॥

તન્નો નક્ષત્રગ્ં શતભિષગ્ જુષાણમ્ । દીર્ઘમાયુઃ પ્રતિર-દ્ભેષજાનિ ॥ અજ એકપાદુદગા-ત્પુરસ્તાત્ । વિશ્વા ભૂતાનિ પ્રતિમોદમાનઃ । તસ્ય દેવાઃ પ્રસવં-યઁન્તિ સર્વે । પ્રોષ્ઠપદાસો અમૃતસ્ય ગોપાઃ ॥
વિભ્રાજમાન-સ્સમિધાન ઉગ્રઃ । આ-ઽન્તરિક્ષ-મરુહદ-ગન્દ્યામ્ । તગ્ં સૂર્ય-ન્દેવ-મજમેકપાદમ્ । પ્રોષ્ઠપદાસો અનુયન્તિ સર્વે ॥ 20 ॥

અહિ-ર્બુદ્ધ્નિયઃ પ્રથમાન એતિ । શ્રેષ્ઠો દેવાનામુત માનુષાણામ્ । ત-મ્બ્રાહ્મણા-સ્સોમપા-સ્સોમ્યાસઃ ।
પ્રોષ્ઠપદાસો અભિ રક્ષન્તિ સર્વે ॥
ચત્વાર એકમભિ કર્મ દેવાઃ ।
પ્રોષ્ઠપદાસ ઇતિ યાન્. વદન્તિ ।
તે બુદ્ધનિય-મ્પરિષદ્યગ્ગ્ સ્તુવન્તઃ ।
અહિગ્ં રક્ષન્તિ નમસોપસદ્ય ॥
પૂષા રેવત્યન્વેતિ પન્થામ્ । પુષ્ટિપતી પશુપા વાજબસ્ત્યૌ ॥ 21 ॥

ઇમાનિ હવ્યા પ્રયતા જુષાણા ।
સુગૈર્નો યાનૈરુપયાતાં-યઁજ્ઞમ્ ॥
ક્ષુદ્રા-ન્પશૂ-ન્રક્ષતુ રેવતી નઃ ।
ગાવો નો અશ્વાગ્ં અન્વેતુ પૂષા ।
અન્નગ્ં રક્ષન્તૌ બહુધા વિરૂપમ્ ।
વાજગ્ં સનુતાં-યઁજમાનાય યજ્ઞમ્ ॥
તદશ્વિના-વશ્વયુજોપયાતામ્ ।
શુભ-ઙ્ગમિષ્ઠૌ સુયમેભિરશ્વૈઃ ।
સ્વ-ન્નક્ષત્રગ્ં હવિષા યજન્તૌ ।
મદ્ધ્વા સમ્પૃક્તૌ યજુષા સમક્તૌ ॥ 22 ॥

યૌ દેવાના-મ્ભિષજૌ હવ્યવાહૌ । વિશ્વસ્ય દૂતા-વમૃતસ્ય ગોપૌ । તૌ નક્ષત્ર-ઞ્જુજુષાણો-પયાતામ્ । નમો-ઽશ્વિભ્યા-ઙ્કૃણુમો-ઽશ્વયુગ્ભ્યામ્ ॥
અપ પાપ્માન-મ્ભરણીર્ભરન્તુ । ત-દ્યમો રાજા ભગવાન્. વિચષ્ટામ્ । લોકસ્ય રાજા મહતો મહાન્. હિ । સુગ-ન્નઃ પન્થામભય-ઙ્કૃણોતુ ॥
યસ્મિ-ન્નક્ષત્રે યમ એતિ રાજા ।
યસ્મિ-ન્નેનમભ્યષિચન્ન્ત દેવાઃ ।
તદસ્ય ચિત્રગ્ં હવિષા યજામ ।
અપ પાપ્માન-મ્ભરણી-ર્ભરન્તુ ॥
નિવેશની સઙ્ગમની વસૂનાં-વિઁશ્વા રૂપાણિ વસૂન્યાવેશયન્તી । સહસ્રપોષગ્ં સુભગા રરાણા સા ન આગન્ વર્ચસા સંવિઁદાના ॥ યત્તે દેવા અદધુ-ર્ભાગધેયમમાવાસ્યે સંવઁસન્તો મહિત્વા । સાનો યજ્ઞ-મ્પિપૃહિ વિશ્વવારે રયિ-ન્નો ધેહિ સુભગે સુવીરમ્ ॥ ॥ 23 ॥

(તતાર - મહ્યં - પ્રાસચીર્યા - યાન્તુ યજ્ઞં - ઁવાચગ્ગ્ - સ્વસ્તિ - દેવા-અનુ યન્તિ સર્વે-વાજબસ્ત્યૌ-સમક્તૌ-દેવા સ્ત્રીણિ ચ) (અ. 2)
અનુવાકં 3 - ચાન્દ્રમસાદીનાં સપ્તનામિષ્ટીનાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
નવોનવો ભવતિ જાયમાનો-ઽહ્ના-ઙ્કેતુરુષસા મેત્યગ્રે । ભાગ-ન્દેવેભ્યો વિદધાત્યાય-ન્પ્રચન્દ્રમાસ્તિરતિ દીર્ઘમાયુઃ ॥ યમાદિત્યા
અગ્ંશુમાપ્યાયયન્તિ યમાદિત્યા અગ્ંશુમાપ્યાયયન્તિ યમક્ષિત-મક્ષિતયઃ પિબન્તિ । તેન નો રાજા વરુણો બૃહસ્પતિરા પ્યાયયન્તુ ભુવનસ્ય ગોપાઃ ॥॥ યે વિરૂપે સમનસા સંવ્યઁયન્તી । સમાન-ન્તન્તુ-મ્પરિ તાતનાતે । વિભૂ પ્રભૂ અનુભૂ વિશ્વતો હુવે ।
તે નો નક્ષત્રે હવમાગમેતમ્ ॥
વય-ન્દેવી બ્રહ્મણા સંવિઁદાનાઃ ।
સુરત્નાસો દેવવીતિ-ન્દધાનાઃ ।
અહોરાત્રે હવિષા વર્ધયન્તઃ ।
અતિ પાપ્માન-મતિમુક્ત્યા ગમેમ ॥ પ્રત્યુવદૃશ્યાયતી ॥ 24 ॥

વ્યુચ્છન્તી દુહિતા દિવઃ । અપો મહી વૃણુતે ચક્ષુષા ॥ તમો જ્યોતિષ્કૃણોતિ સૂનરી । ઉદુશ્રિયા-સ્સચતે સૂર્યઃ । સ ચા ઉદ્યન્નક્ષત્ર-મર્ચિમત્ । તવેદુષો વ્યુષિ સૂર્યસ્ય ચ ॥
સ-મ્ભક્તેન ગમેમહિ । તન્નો નક્ષત્ર-મર્ચિમત્ । ભાનુમત્તેજ ઉચ્ચરત્ । ઉપ યજ્ઞ-મિહાગમત્ ॥ 25 ॥

પ્ર નક્ષત્રાય દેવાય । ઇન્દ્રાયેન્દુગ્ં હવામહે ।
સ નઃ સવિતા સુવ-થ્સનિમ્ । પુષ્ટિદાં-વીઁરવત્તમમ્ ॥ ઉદુ ત્ય-ઞ્જાતવેદસ-ન્દેવં-વઁહન્તિ કેતવઃ । દૃશે વિશ્વાય સૂર્યમ્ ॥ ચિત્ર-ન્દેવાના-મુદગાદનીક-ઞ્ચક્ષુ-ર્મિત્રસ્ય વરુણસ્યા-ઽગ્નેઃ । આ-ઽ પ્રા દ્યાવાપૃથિવી અન્તરિક્ષગ્ં સૂર્ય આત્મા જગતસ્તસ્થુષશ્ચ ॥॥
અદિતિર્ન ઉરુષ્યત્વદિતિ-શ્શર્મ યચ્છતુ । અદિતિઃ પાત્વગ્ં હસઃ ॥ મહીમૂષુ માતરગ્ં સુવ્રતાનામૃતસ્ય પત્નીમવસે હુવેમ । તુવિક્ષત્રામજરન્તીમુરૂચીગ્ં સુશર્માણમદિતિગ્ં સુપ્રણીતિમ્ ॥ ॥
ઇદં-વિઁષ્ણુ-ર્વિચક્રમે ત્રેધા નિ દધે પદમ્ । સ મૂઢમસ્ય પાગ્ં સુરે ॥ પ્રત-દ્વિષ્ણુઃ સ્તવતે વીર્યાય । મૃગો ન ભીમઃ કુચરો ગિરિષ્ઠાઃ । યસ્યોરુષુ ત્રિષુ વિક્રમણેષુ । અધિક્ષિયન્તિ ભુવનાનિ વિશ્વા ॥ ॥
અગ્નિર્મૂર્ધા દિવઃ કકુ-ત્પતિઃ પૃથિવ્યા અયમ્ । અપાગ્ં રેતાગ્ંસિ જિન્વતિ ॥ ભુવો યજ્ઞસ્ય રજસશ્ચ નેતા યત્રા નિયુદ્ભિ-સ્સચસે શિવાભિઃ । દિવિ મૂર્ધાન-ન્દધિષે સુવર્ષા-ઞ્જિહ્વામગ્ને ચકૃષે હવ્યવાહમ્ ॥ ॥
અનુ નો-ઽદ્યા-ઽનુમતિ-ર્યજ્ઞ-ન્દેવેષુ મન્યતામ્ । અગ્નિશ્ચ હવ્યવાહનો ભવતા-ન્દાશુષે મયઃ ॥ અન્વિદનુમતે ત્વ-મ્મન્યાસૈ શઞ્ચનઃ કૃધિ । ક્રત્વે દક્ષાય નો હિનુ પ્રણ આયૂગ્ંષિ તારિષઃ ॥ ॥
હવ્યવાહ-મભિમાતિષા-ઽહમ્ । રક્ષોહણ-મ્પૃતનાસુ જિષ્ણુમ્ । જ્યોતિષ્મન્ત-ન્દીદ્યત-મ્પુરન્ધિમ્ । અગ્નિગ્ગ્ સ્વિષ્ટકૃતમા હુવેમ ॥ સ્વિષ્ટમગ્ને અભિ ત-ત્પૃણાહિ । વિશ્વા દેવ પૃતના અભિષ્ય । ઉરુ-ન્નઃ પન્થા-મ્પ્રદિશન્વિ ભાહિ । જ્યોતિષ્મદ્ધેહ્યજર-ન્ન આયુઃ ॥ ॥ 26 ॥

(આયત્ય - ગમથ્ - સ્વિષ્ટમ્) (અ. 3)
અનુવાકં 4 - દેવ નક્ષત્રેષ્ટિબ્રાહ્મણમ્
અગ્નિર્વા અકામયત । અન્નાદો દેવાનાગ્ સ્યામિતિ ।
સ એતમગ્નયે કૃત્તિકાભ્યઃ પુરોડાશ-મષ્ટાકપાલ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સો-ઽન્નાદો દેવાનામભવત્ । અગ્નિર્વૈ દેવાનામન્નાદઃ ॥
યથા હ વા અગ્નિ-ર્દેવાના-મન્નાદઃ ।
એવગ્ં હ વા એષ મનુષ્યાણા-મ્ભવતિ ।
ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ ॥ સો-ઽત્ર જુહોતિ । અગ્નયે સ્વાહા કૃત્તિકાભ્ય-સ્સ્વાહા । અમ્બાયૈ સ્વાહા દુલાયૈ સ્વાહા । નિતત્ન્યૈ સ્વાહા ઽભ્રયન્ત્યૈ સ્વાહા । મેઘયન્ત્યૈ સ્વાહા વર.ષયન્ત્યૈ સ્વાહા । ચુપુણીકાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 27 ॥

પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત । તા અસ્મા-થ્સૃષ્ટાઃ પરાચીરાયન્ન્ । તાસાગ્ં રોહિણી-મભ્યદ્ધ્યાયત્ । સો-ઽકામયત । ઉપ મા-ઽઽવર્તેત । સમેનયા ગચ્છેયેતિ । સ એત-મ્પ્રજાપતયે રોહિણ્યૈ ચરુ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સા તમુપાવર્તત । સમેનયા ઽગચ્છત ॥ ઉપ હ વા એન-મ્પ્રિયમાવર્તતે ।
સ-મ્પ્રિયેણ ગચ્છતે । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ ॥ સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
પ્રજાપતયે સ્વાહા રોહિણ્યૈ સ્વાહા ।
રોચમાનાયૈ સ્વાહા પ્રજાભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 28 ॥

સોમો વા અકામયત । ઓષધીનાગ્ં રાજ્ય-મભિજયેયમિતિ । સ એતગ્ં સોમાય મૃગશીર.ષાય શ્યામાક-ઞ્ચરુ-મ્પયસિ નિરવપત્ । તતો વૈ સ ઓષધીનાગ્ં
રાજ્યમભ્યજયત્ । સમાનાનાગ્ં હ વૈ રાજ્યમભિજયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
સોમાય સ્વાહા મૃગશીર.ષાય સ્વાહા ।
ઇન્વકાભ્ય-સ્સ્વાહૌષધીભ્ય-સ્સ્વાહા ।
રાજ્યાય સ્વાહા ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 29 ॥

રુદ્રો વા અકામયત । પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ ।
સ એતગ્ં રુદ્રાયાર્દ્રાયૈ પ્રૈયઙ્ગવ-ઞ્ચરુ-મ્પયસિ નિરવપત્ । તતો વૈ સ પશુમાનભવત્ । પશુમાન્. હ વૈ ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । રુદ્રાય સ્વાહા ઽઽર્દ્રાયૈ સ્વાહા । પિન્વમાનાયૈ સ્વાહા પશુભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 30 ॥

ઋક્ષા વા ઇયમલોમકા-ઽઽસીત્ । સા-ઽકામયત ।
ઓષધીભિ-ર્વનસ્પતિભિઃ પ્રજાયેયેતિ ।
સૈતમદિત્યૈ પુનર્વસુભ્યા-ઞ્ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વા ઇયમોષધીભિ-ર્વનસ્પતિભિઃ પ્રાજાયત ।
પ્રજાયતે હ વૈ પ્રજયા પશુભિઃ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ ।
સો-ઽત્ર જુહોતિ । અદિત્યૈ સ્વાહા પુનર્વસુભ્યામ્ ।
સ્વાહા-ઽઽભૂત્યૈ સ્વાહા પ્રજાત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 31 ॥

બૃહસ્પતિર્વા અકામયત । બ્રહ્મવર્ચસી સ્યામિતિ ।
સ એત-મ્બૃહસ્પતયે તિષ્યાય નૈવાર-ઞ્ચરુ-મ્પયસિ નિરવપત્ । તતો વૈ સ બ્રહ્મવર્ચસ્યભવત્ । બ્રહ્મવર્ચસી હ વૈ ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
બૃહસ્પતયે સ્વાહા તિષ્યાય સ્વાહા । બ્રહ્મવર્ચસાય સ્વાહેતિ ॥ 32 ॥

દેવાસુરા-સ્સંયઁત્તા આસન્ન્ । તે દેવા-સ્સર્પેભ્ય આશ્રેષાભ્ય આજ્યે કરમ્ભ-ન્નિરવપન્ન્ ।
તાનેતાભિરેવ દેવતા-ભિરુપાનયન્ન્ ।
એતાભિર્હ વૈ દેવતાભિ-ર્દ્વિષન્ત-મ્ભ્રાતૃવ્ય-મુપનયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
સર્પેભ્ય-સ્સ્વાહા-ઽઽશ્રેષાભ્ય-સ્સ્વાહા । દન્દશૂકેભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 33 ॥

પિતરો વા અકામયન્ત । પિતૃલોક ઋદ્ધ્નુયામેતિ ।
ત એત-મ્પિતૃભ્યો મઘાભ્યઃ પુરોડાશગ્ં ષટ્કપાલ-ન્નિરવપન્ન્ । તતો વૈ તે પિતૃલોક આર્ધ્નુવન્ન્ । પિતૃલોકે હ વા ઋધ્નોતિ ।
ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । પિતૃભ્ય-સ્સ્વાહા મઘાભ્યઃ ।
સ્વાહા ઽનઘાભ્ય-સ્સ્વાહા ઽગદાભ્યઃ ।
સ્વાહા ઽરુન્ધતીભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 34 ॥

અર્યમા વા અકામયત । પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ ।
સ એતમર્યમ્ણે ફલ્ગુનીભ્યા-ઞ્ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સ પશુમાનભવત્ ।
પશુમાન્. હ વૈ ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । અર્યમ્ણે સ્વાહા ફલ્ગુનીભ્યાગ્ સ્વાહા ।
પશુભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 35 ॥

ભગો વા અકામયત । ભગી શ્રેષ્ઠી દેવાનાગ્ સ્યામિતિ । સ એત-મ્ભગાય ફલ્ગુનીભ્યા-ઞ્ચરુ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સ ભગી શ્રેષ્ઠી દેવાનામભવત્ ।
ભગી હ વૈ શ્રેષ્ઠી સમાનાના-મ્ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । ભગાય સ્વાહા ફલ્ગુનીભ્યાગ્ સ્વાહા । શ્રૈષ્ઠ્યાય સ્વાહેતિ ॥ 36 ॥

સવિતા વા અકામયત । શ્રન્મે દેવા દધીરન્ન્ । સવિતા સ્યામિતિ । સ એતગ્ં સવિત્રે હસ્તાય પુરોડાશ-ન્દ્વાદશકપાલ-ન્નિરવપદાશૂનાં
ઁવ્રીહીણામ્ । તતો વૈ તસ્મૈ શ્રદ્દેવા અદધત । સવિતા-ઽભવત્ । શ્રદ્ધ વા અસ્મૈ મનુષ્યા દધતે । સવિતા સમાનાના-મ્ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
સવિત્રે સ્વાહા હસ્તાય । સ્વાહા દદતે સ્વાહા પૃણતે । સ્વાહા પ્રયચ્છતે સ્વાહા પ્રતિગૃભ્ણતે સ્વાહેતિ ॥ 37 ॥

ત્વષ્ટા વા અકામયત । ચિત્ર-મ્પ્રજાં-વિઁન્દેયેતિ ।
સ એત-ન્ત્વષ્ટ્રે ચિત્રાયૈ પુરોડાશમષ્ટા-કપાલ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સ ચિત્ર-મ્પ્રજામવિન્દત । ચિત્રગ્ં હ વૈ પ્રજાં-વિઁન્દતે ।
ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
ત્વષ્ટ્રે સ્વાહા ચિત્રાયૈ સ્વાહા ।
ચૈત્રાય સ્વાહા પ્રજાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 38 ॥

વાયુર્વા અકામયત । કામચારમેષુ લોકેષ્વભિજયેયમિતિ । સ એત-દ્વાયવે નિષ્ટ્યાયૈ ગૃષ્ટ્યૈ દુગ્ધ-મ્પયો નિરવપત્ ।
તતો વૈ સ કામચારમેષુ લોકેષ્વભ્યજયત્ ।
કામચારગ્ં હ વા એષુ લોકેષ્વભિજયતિ ।
ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । વાયવે સ્વાહા નિષ્ટ્યાયૈ સ્વાહા ।
કામચારાય સ્વાહા-ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 39 ॥

ઇન્દ્રાગ્ની વા અકામયેતામ્ । શ્રૈષ્ઠ્ય-ન્દેવાના-મભિજયેવેતિ । તાવેતમિન્દ્રાગ્નિભ્યાં-વિઁશાખાભ્યા-મ્પુરોડાશ-મેકાદશકપાલ-ન્નિરવપતામ્ । તતો વૈ તૌ શ્રૈષ્ઠ્ય-ન્દેવાના-મભ્યજયતામ્ । શ્રૈષ્ઠ્યગ્ં હ વૈ સમાનાનામભિજયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
ઇન્દ્રાગ્નિભ્યાગ્ સ્વાહા વિશાખાભ્યાગ્ સ્વાહા ।
શ્રૈષ્ઠ્યાય સ્વાહા ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 40 ॥

અથૈતત્-પૌર્ણમાસ્યા આજ્ય-ન્નિર્વપતિ । કામો વૈ પૌર્ણમાસી । કામ આજ્યમ્ । કામેનૈવ કામગ્ં સમર્ધયતિ । ક્ષિપ્રમેનગ્ં સ કામ ઉપનમતિ । યેન કામેન યજતે । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
પૌર્ણમાસ્યૈ સ્વાહા કામાય સ્વાહા-ઽઽગત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 41 ॥

અનુવાકં 5 - યમનક્ષત્રેષ્ટિબ્રાહ્મણમ્
મિત્રો વા અકામયત । મિત્રધેયમેષુ લોકેષ્વભિ જયેયમિતિ । સ એત-મ્મિત્રાયાનૂરાધેભ્યશ્ચરુ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સ મિત્રધેયમેષુ લોકેષ્વભ્યજયત્ । મિત્રધેયગ્ં હ વા એષુ લોકેષ્વભિજયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
મિત્રાય સ્વાહા ઽનૂરાધેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
મિત્રધેયાય સ્વાહા ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 42 ॥

ઇન્દ્રો વા અકામયત । જ્યૈષ્ઠ્ય-ન્દેવાના-મભિજયેયમિતિ । સ એતમિન્દ્રાય જ્યેષ્ઠાયૈ પુરોડાશ-મેકાદશકપાલ-ન્નિરવપ-ન્મહાવ્રીહીણામ્ । તતો વૈ સ જ્યૈષ્ઠ્ય-ન્દેવાનામભ્યજયત્ । જ્યૈષ્ઠ્યગ્ં હ વૈ સમાનાના-મભિજયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । ઇન્દ્રાય સ્વાહા જ્યેષ્ઠાયૈ સ્વાહા ।
જ્યૈષ્ઠ્યાય સ્વાહા ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 43 ॥

પ્રજાપતિર્વા અકામયત । મૂલ-મ્પ્રજાં-વિઁન્દેયેતિ । સ એત-મ્પ્રજાપતયે મૂલાય ચરુ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સ મૂલ-મ્પ્રજામવિન્દત । મૂલગ્ં હ વૈ પ્રજાં-વિઁન્દતે । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । પ્રજાપતયે સ્વાહા મૂલાય સ્વાહા । પ્રજાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 44 ॥

આપો વા અકામયન્ત । સમુદ્ર-ઙ્કામમ ભિજયેમેતિ । તા એતમદ્ભ્યો-ઽષાઢાભ્યશ્ચરુ-ન્નિરવપન્ન્ । તતો વૈ તા-સ્સમુદ્ર-ઙ્કામમભ્યજયન્ન્ । સમુદ્રગ્ં હ વૈ કામમભિજયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
અદ્ભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષાઢાભ્ય-સ્સ્વાહા । સમુદ્રાય સ્વાહા કામાય સ્વાહા । અભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 45 ॥

વિશ્વે વૈ દેવા અકામયન્ત । અનપજય્ય-ઞ્જયેમેતિ । ત એતં-વિઁશ્વેભ્યો દેવેભ્યો-ઽષાઢાભ્યશ્ચરુ-ન્નિરવપન્ન્ ।
તતો વૈ તે-ઽનપજય્ય-મજયન્ન્ । અનપજય્યગ્ં હ વૈ જયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
વિશ્વેભ્યો દેવેભ્ય-સ્સ્વાહા ઽષાઢાભ્ય-સ્સ્વાહા ।
અનપજય્યાય સ્વાહા જિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 46 ॥

બ્રહ્મ વા અકામયત । બ્રહ્મલોકમભિજયેયમિતિ ।
તદેત-મ્બ્રહ્મણે-ઽભિજિતે ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ તદ્બ્રહ્મલોકમભ્યજયત્ । બ્રહ્મલોકગ્ં હ વા અભિજયતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । બ્રહ્મણે સ્વાહા ઽભિજિતે સ્વાહા । બ્રહ્મલોકાય સ્વાહા ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 47 ॥

વિષ્ણુર્વા અકામયત । પુણ્યગ્ગ્ શ્લોકગ્ં શૃણ્વીય ।
ન મા પાપી કીર્તિરાગચ્છેદિતિ । સ એતં-વિઁષ્ણવે શ્રોણાયૈ પુરોડાશ-ન્ત્રિકપાલ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સ પુણ્યગ્ગ્ શ્લોકમ શૃણુત । નૈન-મ્પાપી કીર્તિરા- ગચ્છત્ । પુણ્યગ્ં હ વૈ શ્લોકગ્ં શૃણુતે । નૈન-મ્પાપી કીર્તિરાગચ્છતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
વિષ્ણવે સ્વાહા શ્રોણાયૈ સ્વાહા ।
શ્લોકાય સ્વાહા શ્રુતાય સ્વાહેતિ ॥ 48 ॥

વસવો વા અકામયન્ત । અગ્ર-ન્દેવતાના-મ્પરીયામેતિ । ત એતં-વઁસુભ્ય-શ્શ્રવિષ્ઠાભ્યઃ પુરોડાશમષ્ટાકપાલ-ન્નિરવપન્ન્ ।
તતો વૈ તે-ઽગ્ર-ન્દેવતાના-મ્પર્યાયન્ન્ ।
અગ્રગ્ં હ વૈ સમાનાના-મ્પર્યેતિ ।
ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । વસુભ્ય-સ્સ્વાહા શ્રવિષ્ઠાભ્ય-સ્સ્વાહા । અગ્રાય સ્વાહા પરીત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 49 ॥

ઇન્દ્રો વા અકામયત । દૃઢો ઽશિથિલ-સ્સ્યામિતિ ।
સ એતં-વઁરુણાય શતભિષજે ભેષજેભ્યઃ પુરોડાશ-ન્દશકપાલ-ન્નિરવપત્-કૃષ્ણાનાં-વ્રીઁહીણામ્ । તતો વૈ સ દૃઢો-ઽશિથિલો-ઽભવત્ ।
દૃઢો હ વા અશિથિલો ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
વરુણાય સ્વાહા શતભિષજે સ્વાહા ।
ભેષજેભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 50 ॥

અજો વા એકપાદકામયત । તેજસ્વી બ્રહ્મવર્ચસી સ્યામિતિ । સ એતમજાયૈકપદે પ્રોષ્ઠપદેભ્ય-શ્ચરુ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સ તેજસ્વી બ્રહ્મવર્ચસ્યભવત્ । તેજસ્વી હ વૈ બ્રહ્મવર્ચસી ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
અજાયૈકપદે સ્વાહા પ્રોષ્ઠપદેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
તેજસે સ્વાહા બ્રહ્મવર્ચસાય સ્વાહેતિ ॥ 51 ॥

અહિર્વૈ બુદ્ધ્નિયો-ઽકામયત । ઇમા-મ્પ્રતિષ્ઠાં-વિઁન્દેયેતિ । સ એતમહયે બુદ્ધ્નિયાય પ્રોષ્ઠપદેભ્યઃ પુરોડાશ-મ્ભૂમિકપાલ-ન્નિરવપત્ । તતો વૈ સ ઇમા-મ્પ્રતિષ્ઠા-મવિન્દત । ઇમાગ્ં હ વૈ પ્રતિષ્ઠાં-વિઁન્દતે ।
ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । અહયે બુદ્ધ્નિયાય સ્વાહા પ્રોષ્ઠપદેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
પ્રતિષ્ઠાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 52 ॥

પૂષા વા અકામયત । પશુમાન્-થ્સ્યામિતિ ।
સ એત-મ્પૂષ્ણે રેવત્યૈ ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સ પશુમાનભવત્ ।
પશુમાન્. હ વૈ ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ ।
સો-ઽત્ર જુહોતિ । પૂષ્ણે સ્વાહા રેવત્યૈ સ્વાહા ।
પશુભ્ય-સ્સ્વાહેતિ ॥ 53 ॥

અશ્વિનૌ વા અકામયેતામ્ । શ્રોત્રસ્વિનાવબધિરૌ સ્યાવેતિ । તાવેતમશ્વિભ્યા-મશ્વયુગ્ભ્યા-મ્પુરોડાશ-ન્દ્વિકપાલ-ન્નિરવપતામ્ ।
તતો વૈ તૌ શ્રોત્રસ્વિનાવબધિરા-વભવતામ્ ।
શ્રોત્રસ્વી હ વા અબધિરો ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
અશ્વિભ્યાગ્ સ્વાહા-ઽશ્વયુગ્ભ્યાગ્ સ્વાહા ।
શ્રોત્રાય સ્વાહા શ્રુત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 54 ॥

યમો વા અકામયત ।
પિતૃણાગ્ં રાજ્ય-મભિજયેયમિતિ ।
સ એતં-યઁમાયાપભરણીભ્યશ્ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સ પિતૃણાગ્ં રાજ્યમભ્યજયત્ ।
સમાનાનાગ્ં હ વૈ રાજ્યમભિજયતિ ।
ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
યમાય સ્વાહા ઽપભરણીભ્ય-સ્સ્વાહા ।
રાજ્યાય સ્વાહા ઽભિજિત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 55 ॥

અથૈતદ-માવાસ્યાયા આજ્ય-ન્નિર્વપતિ ।
કામો વા અમાવાસ્યા । કામ આજ્યમ્ । કામેનૈવ કામગ્ં સમર્ધયતિ । ક્ષિપ્રમેનગ્ં સ કામ ઉપનમતિ । યેન કામેન યજતે । સો-ઽત્ર જુહોતિ । અમાવાસ્યાયૈ સ્વાહા કામાય સ્વાહા ઽઽગત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 56 ॥

બુદ્ધ્નિયઃ - પુષા - ઽશ્વિનૌ - યમો દશદશા - થૈતદ - માવાસ્યાયા અષ્ટૌ પઞ્ચદશ ) (અ. 5)
અનુવાકં 6 - ચાન્દ્રમસાદીષ્ટિબ્રાહ્મણમ્
ચન્દ્રમા વા અકામયત । અહોરાત્રા-નર્ધમાસા-ન્માસા-નૃતૂન્થ્- સંવઁથ્સર-માપ્ત્વા । ચન્દ્રમસ-સ્સાયુજ્યગ્ં સલોકતા-માપ્નુયામિતિ । સ એત-ઞ્ચન્દ્રમસે પ્રતીદૃશ્યાયૈ પુરોડાશ-મ્પઞ્ચદશકપાલ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સો-ઽહોરાત્રા-નર્ધમાસા-ન્માસા-નૃતૂન્-થ્સંવઁથ્સર-માપ્ત્વા ।
ચન્દ્રમસ-સ્સાયુજ્યગ્ં સલોકતામાપ્નોત્ ।
અહોરાત્રાન્. હ વા અર્ધમાસા-ન્માસાન્-ઋતૂન્-થ્સંવઁથ્સર-માપ્ત્વા । ચન્દ્રમસ-સ્સાયુજ્યગ્ં સલોકતામાપ્નોતિ । ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
ચન્દ્રમસે સ્વાહા પ્રતીદૃશ્યાયૈ સ્વાહા ।
અહોરાત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા ઽર્ધમાસેભ્ય-સ્સ્વાહા ।
માસેભ્ય-સ્સ્વાહર્તુભ્ય-સ્સ્વાહા । સંવઁથ્સરાય સ્વાહેતિ ॥ 57 ॥

અહોરાત્રે વા અકામયેતામ્ । અત્યહોરાત્રે મુચ્યેવહિ ।
ન નાવહોરાત્રે આપ્નુયાતામિતિ । તે એતમહો-રાત્રાભ્યા-ઞ્ચરુ-ન્નિરવપતામ્ । દ્વયાનાં-વ્રીઁહીણામ્ । શુક્લાના-ઞ્ચ કૃષ્ણાના-ઞ્ચ । સવાત્યોર્દુગ્ધે । શ્વેતાયૈ ચ કૃષ્ણાયૈ ચ ।
તતો વૈ તે અત્યહોરાત્રે અમુચ્યેતે ।
નૈને અહોરાત્રે આપ્નુતામ્ । અતિ હ વા અહોરાત્રે મુચ્યતે । નૈનમહોરાત્રે આપ્નુતઃ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવંવેઁદ ।
સો-ઽત્ર જુહોતિ । અહ્ને સ્વાહા રાત્રિયૈ સ્વાહા ।
અતિમુક્ત્યૈ સ્વાહેતિ ॥ 58 ॥

ઉષા વા અકામયત । પ્રિયા ઽઽદિત્યસ્ય સુભગા સ્યામિતિ । સૈતમુષસે ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સા પ્રિયા ઽઽદિત્યસ્ય સુભગા ઽભવત્ ।
પ્રિયો હ વૈ સમાનાનાગ્ં સુભગો ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । ઉષસે સ્વાહા વ્યુષ્ટ્યૈ સ્વાહા ।
વ્યૂષુષ્યૈ સ્વાહા વ્યુચ્છન્ત્યૈ સ્વાહા । વ્યુષ્ટાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 59 ॥

અથૈતસ્મૈ નક્ષત્રાય ચરુ-ન્નિર્વપતિ । યથા ત્વ-ન્દેવાનામસિ । એવમહ-મ્મનુષ્યાણા-મ્ભૂયાસમિતિ । યથા હ વા એત-દ્દેવાનામ્ ।
એવગ્ં હ વા એષ મનુષ્યાણા-મ્ભવતિ । ય એતેન હવિષા યજતે । ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । નક્ષત્રાય સ્વાહોદેષ્યતે સ્વાહા ।
ઉદ્યતે સ્વાહોદિતાય સ્વાહા । હરસે સ્વાહા ભરસે સ્વાહા । ભ્રાજસે સ્વાહા તેજસે સ્વાહા ।
તપસે સ્વાહા બ્રહ્મવર્ચસાય સ્વાહેતિ ॥ 60 ॥

સૂર્યો વા અકામયત । નક્ષત્રાણા-મ્પ્રતિષ્ઠા સ્યામિતિ । સ એતગ્ં સૂર્યાય નક્ષત્રેભ્યશ્ચરુ-ન્નિરવપત્ ।
તતો વૈ સ નક્ષત્રાણા-મ્પ્રતિષ્ઠા ઽભવત્ ।
પ્રતિષ્ઠા હ વૈ સમાનાના-મ્ભવતિ ।
ય એતેન હવિષા યજતે ।
ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
સૂર્યાય સ્વાહા નક્ષત્રેભ્ય-સ્સ્વાહા । પ્રતિષ્ઠાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 61 ॥

અથૈતમદિત્યૈ ચરુ-ન્નિર્વપતિ । ઇયં-વાઁ અદિતિઃ ।
અસ્યામેવ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । સો-ઽત્ર જુહોતિ ।
અદિત્યૈ સ્વાહા પ્રતિષ્ઠાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 62 ॥

અથૈતં-વિઁષ્ણવે ચરુ-ન્નિર્વપતિ । યજ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ । યજ્ઞ એવાન્તતઃ પ્રતિ તિષ્ઠતિ । સો-ઽત્ર જુહોતિ । વિષ્ણવે સ્વાહા યજ્ઞાય સ્વાહા । પ્રતિષ્ઠાયૈ સ્વાહેતિ ॥ 63 ॥
(ચન્દ્રમાઃ પઞ્ચદશા - હોરાત્રે સપ્તદ - શોષા એકાદશા - થૈતસ્મૈ નક્ષત્તાય ત્રયોદશ - સૂર્યો દશા - થૈતમદિત્યૈ પઞ્ચા - થૈતં-વિઁષ્ણવે ષટ્-થ્સપ્ત) (અ. 6)
[સવિતા-ઽઽશૂનાં-વ્રીઁહીણામિન્દ્રો મહાવ્રીહીણામિન્દ્રઃ કૃષ્ણાનોં
ઁવ્રીહીણામહોરાત્રે દ્વયાનાં-વ્રીઁહીણામ્ । પિતર-ષ્ષટ્કપાલગ્ં સવિતા દ્વાદશકપાલમિન્દ્રાગ્ની એકાદશકપાલમિન્દ્ર એકાદશકપાલમિન્દ્રો દશકપાલં-વિઁષ્ણુસ્ત્રિકપાલમહિ-ર્ભૂમિકપાલમશ્વિનૌ દ્વિકપાલ-ઞ્ચન્દ્રમાઃ પઞ્ચદશકપાલ-મગ્નિરત્વષ્ટા વસવો-ઽષ્ટાકપાલમન્યત્ર ચરુમ્ । રુદ્રો-ઽર્યમા પૂષા પશુમાન્-થ્સ્યાગ્ં સોમો રુદ્રો બૃહસ્પતિઃ પયસિ વાયુઃ પય-સ્સોમો વાયુરિન્દ્રાગ્ની મિત્ર ઇન્દ્ર આપો બ્રહ્મ યમો-ઽભિજિત્યૈ ત્વષ્ટા પ્રજાપતિઃ પ્રજાયૈ પૌર્ણમાસ્યા અમાવાસ્યાયા આગત્યૈ વિશ્વે જિત્યા
અશ્વિનૌ શ્રુત્યૈ । બ્રહ્મ તદેતં-વિઁષ્ણુ-સ્સ એતં-વાઁયુ-સ્સ એતદાપસ્તાઃ । પિતરો વિશ્વે વસવો-ઽકામયન્તમેતિ ત એત-ન્નિરવપન્ન્ । આપો-ઽકામયન્ત મેતિ તા એત-ન્નિરવપન્ન્ । ઇન્દ્રાગ્ની અશ્વિનાવકામયેતાં-વેઁતિ તાવેત-ન્નિરવપદામ્ । અહોરાત્રે વા અકામયેતામિતિ તે એત-ન્નિરવપતામ્ ।
અન્યત્રાકામયતમિતિ સ એત-ન્નિરવપત્ । ઇન્દ્રાગ્ની શ્રૈષ્ઠ્યમિન્દ્રો જ્યૈષ્ઠ્યમિન્દ્રો દૃઢઃ ।
આહિ-સ્સૂર્યો-ઽદિત્યૈ વિષ્ણવે પ્રતિષ્ઠાયૈ ।
સોમો યમ-સ્સમાનાનામ્ । અગ્નિર્નો રીરિષદન્યત્ર રીરિષઃ]
[વિદુષો હવિષા ય ઉ ચૈનદેવં-વેઁદ । ઇષ્ટિભિર્ય ઉ ચૈના એવં-વેઁદ ।
અન્યત્ર બ્રાહ્મણે ય ઉ ચૈનમેવં-વેઁદ ]
ફ્રપાતક ખોર્વૈ વિ-થ્સ્તર્તિન્ગ્ ફદમ્સ્ ઓf 1 તો 6 આનુવાકમ્સ્ ઃ-
(અગ્નિર્ન-ઋદ્ધ્યાસ્મ-નવોનવો-ઽગ્નિ-ર્મિત્ર - શ્ચન્દ્રમા-ષ્ષટ્)
(અગ્નિર્ન - સ્તન્નો વાયુ - રહિર્બૂદ્ધ્નિય - ઋક્ષા વા ઇય - મથૈત-ત્પૌર્ણમાસ્યા - અજો વા એકપાથ્ - સૂર્ય સ્ત્રિષષ્ટિઃ)
(અગ્નિર્નઃ - પાતુ પ્રતિષ્ઠાયૈ સ્વાહેતિ )
॥ હરિઃ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે પ્રથમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥