2.1 - વાયવ્યગ્ગ્ શ્વેત મા લભેત - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય સંહિતા પાઠઃ

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય સંહિતાયા-ન્દ્વિતીયકાણ્ડે પ્રથમઃ પ્રશ્નઃ - પશુવિધાનં
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હરિઃ ઓમ્ ॥
વાયવ્યગ્ગ્ શ્વેતમા લભેત ભૂતિકામો વાયુર્વૈ ક્ષેપિષ્ઠા દેવતાવાયુમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈન-મ્ભૂતિ-ઙ્ગમયતિ ભવત્યેવા-તિક્ષિપ્રા દેવતેત્યાહુ-સ્સૈનમીશ્વરા પ્રદહ ઇત્યેતમેવ સન્તં-વાઁયવે નિયુત્વત આ લભેત નિયુદ્વા અસ્ય ધૃતિર્ધૃત એવ ભૂતિમુપૈત્ય પ્રદાહાય ભવત્યેવ [ ] 1
વાયવે નિયુત્વત આ લભેત ગ્રામકામો વાયુર્વા ઇમાઃ પ્રજા નસ્યોતા નેનીયતે વાયુમેવ નિયુત્વન્તગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ પ્રજા નસ્યોતા નિયચ્છતિ ગ્રામ્યેવ ભવતિ નિયુત્વતે ભવતિ ધ્રુવા એવાસ્મા અનપગાઃ કરોતિ વાયવે નિયુત્વત આ લભેત પ્રજાકામઃ પ્રાણો વૈ વાયુરપાનો નિયુ-ત્પ્રાણાપાનૌ ખલુ વા એતસ્ય પ્રજાયા [પ્રજાયાઃ, અપ] 2
અપ ક્રામતો યો-ઽલ-મ્પ્રજાયૈ સ-ન્પ્રજા-ન્ન વિન્દતે વાયુમેવ નિયુત્વન્તગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ પ્રાણાપાનાભ્યા-મ્પ્રજા-મ્પ્ર જનયતિ વિન્દતે પ્રજાં-વાઁયવે નિયુત્વત આ લભેત જ્યોગામયાવી પ્રાણો વૈ વાયુરપાનો નિયુ-ત્પ્રાણાપાનૌ ખલુ વા એતસ્મા દપક્રામતો યસ્ય જ્યોગામયતિ વાયુમેવ નિયુત્વન્તગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ - [ભાગધેયેનોપ, ધાવતિ સ] 3
ધાવતિ સ એવા-ઽસ્મિ-ન્પ્રાણાપાનૌ દધાત્યુત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ પ્રજાપતિર્વા ઇદમેક આસી-થ્સો-ઽકામયત પ્રજાઃ પશૂન્-થ્સૃજેયેતિ સ આત્મનો વપામુદક્ખિદ-ત્તામગ્નૌ પ્રાગૃહ્ણા-ત્તતો-ઽજસ્તૂપર-સ્સમભવ-ત્તગ્ગ્ સ્વાયૈ દેવતાયા આ ઽલભત તતો વૈ સ પ્રજાઃ પશૂનસૃજત યઃ પ્રજાકામઃ [ ] 4
પશુકામ-સ્સ્યા-થ્સ એત-મ્પ્રાજાપત્યમજ-ન્તૂપરમા લભેત પ્રજાપતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ પ્રજા-મ્પશૂ-ન્પ્રજનયતિ યચ્છ્મશ્રુણસ્ત-ત્પુરુષાણાગ્ં રૂપં-યઁ-ત્તૂપરસ્તદશ્વાનાં-યઁદન્યતોદ-ન્ત-દ્ગવાં-યઁદવ્યા ઇવ શફાસ્તદવીનાં-યઁદજસ્ત-દજાના-મેતાવન્તો વૈ ગ્રામ્યાઃ પશવસ્તા- [પશવસ્તાન્, રૂપેણૈવાવ રુન્ધે] 5
-ન્રૂપેણૈવાવ રુન્ધે સોમાપૌષ્ણ-ન્ત્રૈતમા લભેત પશુકામોદ્વૌ વા અજાયૈ સ્તનૌ નાનૈવ દ્વાવભિ જાયેતે ઊર્જ-મ્પુષ્ટિ-ન્તૃતીયઃસોમાપૂષણાવેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તાવેવાસ્મૈ પશૂ-ન્પ્રજનયત-સ્સોમો વૈ રેતોધાઃ પૂષા પશૂના-મ્પ્રજનયિતા સોમ એવાસ્મૈ રેતો દધાતિ પૂષા પશૂ-ન્પ્ર જનયત્યૌદુમ્બરો યૂપો ભવત્યૂર્ગ્વા ઉદુમ્બર ઊર્ક્પશવ ઊર્જૈવાસ્મા ઊર્જ-મ્પશૂનવ રુન્ધે ॥ 6 ॥

(અપ્રદાહાય ભવત્યેવ - પ્રજાયા - આમયતિ વાયુમેવ નિયુત્વતગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ - પ્રજાકમ - સ્તાન્ - યૂપ - સ્ત્રયોદશ ચ ) (અ. 1)
પ્રજાપતિઃ પ્રજા અસૃજત તા અસ્મા-થ્સૃષ્ટાઃ પરાચીરાય-ન્તા વરુણમગચ્છ-ન્તા અન્વૈ-ત્તાઃ પુનરયાચત તા અસ્મૈ ન પુનરદદા-થ્સો-ઽબ્રવી-દ્વરં-વૃઁણીષ્વાથ મે પુનર્દેહીતિ તાસાં-વઁરમા ઽલભત સ કૃષ્ણ એકશિતિપાદ-ભવદ્યો વરુણ ગૃહીત-સ્સ્યા-થ્સ એતં-વાઁરુણ-ઙ્કૃષ્ણ-મેકશિતિપાદમા-લભેત વરુણ- [વરુણમ્, એવ સ્વેન] 7
-મેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈનં-વઁરુણપાશા-ન્મુઞ્ચતિ કૃષ્ણ એકશિતિપા-દ્ભવતિ વારુણો હ્યેષ દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ સુવર્ભાનુરાસુર-સ્સૂર્ય-ન્તમસા-ઽવિદ્ધ્યત તસ્મૈદેવાઃ પ્રાયશ્ચિત્તિ-મૈચ્છ-ન્તસ્ય ય-ત્પ્રથમ-ન્તમો-ઽપાઘ્નન્-થ્સા કૃષ્ણા-ઽવિરભવ-દ્ય-દ્દ્વિતીયગ્ં સા ફલ્ગુની યત તૃતીયગ્ં સા બલક્ષી યદદ્ધ્યસ્થા-દપાકૃન્તન્-થ્સા ઽવિર્વશા [ ] 8
સમભવ-ત્તે દેવા અબ્રુવ-ન્દેવપશુર્વા અયગ્ં સમભૂ-ત્કસ્મા ઇમમા લફ્સ્યામહ ઇત્યથ વૈ તર્હ્યલ્પા પૃથિવ્યાસી-દજાતા ઓષધયસ્તામવિં-વઁશામાદિત્યેભ્યઃ કામાયા-ઽલભન્ત તતો વા અપ્રથત પૃથિવ્ય-જાયન્તૌષધયો યઃ કામયેત પ્રથેય પશુભિઃ પ્ર પ્રજયા જાયેયેતિ સ એતામવિં-વઁશામાદિત્યેભ્યઃ કામાયા- [કામાય, આલભેતા ઽઽદિત્યાનેવ] 9
-ઽઽલભેતા ઽઽદિત્યાનેવ કામગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ ત એવૈન-મ્પ્રથયન્તિ પશુભિઃ પ્ર પ્રજયા જનયન્ત્ય-સાવાદિત્યો ન વ્યરોચત તસ્મૈ દેવાઃ પ્રાયશ્ચિત્તિમૈચ્છ-ન્તસ્મા એતા મલ્હા આલભન્તા-ઽઽગ્નેયી-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવીગ્ં સગ્ંહિતામૈન્દ્રીગ્ શ્વેતા-મ્બાર્હસ્પત્યા-ન્તાભિરેવાસ્મિ-ન્રુચમદધુર્યો બ્રહ્મવર્ચસ-કામ-સ્સ્યા-ત્તસ્મા એતા મલ્હા આ લભેતા- [આ લભેત, આગ્નેયી-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવીગ્ં] 10

(શિખણ્ડિ પઞ્ચતિ)
-ઽઽગ્નેયી-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવીગ્ં સગ્ંહિતામૈન્દ્રીગ્ શ્વેતા-મ્બાર્હસ્પત્યામેતા એવ દેવતા-સ્સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તા એવાસ્મિ-ન્બ્રહ્મવર્ચસ-ન્દધતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ વસન્તા પ્રાતરાગ્નેયી-ઙ્કૃષ્ણ ગ્રીવીમા લભેત ગ્રીષ્મે મદ્ધ્યન્દિને સગ્ંહિતામૈન્દ્રીગ્ં શરદ્યપરાહ્ણે શ્વેતા-મ્બાર્હસ્પત્યા-ન્ત્રીણિ વા આદિત્યસ્ય તેજાગ્ંસિ વસન્તા પ્રાતર્ગ્રીષ્મે મદ્ધ્યન્દિને શરદ્યપરાહ્ણે યાવન્ત્યેવ તેજાગ્ંસિ તાન્યેવા- [તાન્યેવ, અવ રુન્ધે] 11
-ઽવ રુન્ધે સંવઁથ્સર-મ્પર્યાલભ્યન્તે સંવઁથ્સરો વૈ બ્રહ્મવર્ચસસ્ય પ્રદાતા સંવઁથ્સર એવાસ્મૈ બ્રહ્મવર્ચસ-મ્પ્ર યચ્છતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ ગર્ભિણયો ભવન્તીન્દ્રિયં-વૈઁ ગર્ભ ઇન્દ્રિયમેવાસ્મિ-ન્દધતિ સારસ્વતી-મ્મેષીમા લભેત ય ઈશ્વરો વાચો વદિતો-સ્સન્ વાચ-ન્ન વદે-દ્વાગ્વૈ સરસ્વતી સરસ્વતીમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સૈવાસ્મિ- [સૈવાસ્મિન્ન્, વાચ-ન્દધાતિ] 12
-ન્વાચ-ન્દધાતિ પ્રવદિતા વાચો ભવત્યપન્નદતી ભવતિ તસ્મા-ન્મનુષ્યા-સ્સર્વાં-વાઁચં-વઁદન્ત્યાગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવમા લભેત સૌમ્ય-મ્બભ્રુ-ઞ્જ્યોગામયાવ્યગ્નિં-વાઁ એતસ્ય શરીર-ઙ્ગચ્છતિ સોમગ્ં રસો યસ્ય જ્યોગામયત્યગ્નેરેવાસ્ય શરીર-ન્નિષ્ક્રીણાતિ સોમા-દ્રસમુત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ સૌમ્ય-મ્બભ્રુમા લભેતા-ઽઽગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવ-મ્પ્રજાકામ-સ્સોમો [સોમઃ, વૈ રેતોધા] 13
વૈ રેતોધા અગ્નિઃ પ્રજાના-મ્પ્રજનયિતા સોમ એવાસ્મૈ રેતો દધાત્યગ્નિઃ પ્રજા-મ્પ્રજનયતિ વિન્દતે પ્રજામાગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવમા લભેત સૌમ્ય-મ્બભ્રું-યોઁ બ્રાહ્મણો વિદ્યામનૂચ્ય ન વિરોચેત યદાગ્નેયો ભવતિ તેજ એવાસ્મિ-ન્તેન દધાતિ ય-થ્સૌમ્યો બ્રહ્મવર્ચસ-ન્તેન કૃષ્ણગ્રીવ આગ્નેયો ભવતિ તમ એવાસ્માદપ હન્તિ શ્વેતો ભવતિ [ભવતિ, રુચમેવાસ્મિ-ન્દધાતિ] 14
રુચમેવાસ્મિ-ન્દધાતિ બભ્રુ-સ્સૌમ્યો ભવતિ બ્રહ્મવર્ચસમેવાસ્મિ-ન્ત્વિષિ-ન્દધાત્યા-ગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવમા લભેત સૌમ્ય-મ્બભ્રુમાગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવ-મ્પુરોધાયાગ્ સ્પર્ધમાન આગ્નેયો વૈ બ્રાહ્મણ-સ્સૌમ્યો રાજન્યો-ઽભિતઃ સૌમ્યમાગ્નેયૌ ભવત-સ્તેજસૈવ બ્રહ્મણોભયતો રાષ્ટ્ર-મ્પરિ ગૃહ્ણાત્યેકધા સમા વૃઙ્ક્તે પુર એન-ન્દધતે ॥ 15 ॥

(લભેત વરુણં - ઁવશૈ - તામવિં-વઁશામાદિત્યેભ્યઃ કામાય - મલ્હા આ લભેત - તાન્યેવ - સૈવાસ્મિન્થ્ - સોમઃ - સ્વેતો ભવતિ - ત્રિચત્વારિગ્ંશચ્ચ ) (અ. 2)
દેવાસુરા એષુ લોકેષ્વસ્પર્ધન્ત સ એતં-વિઁષ્ણુ-ર્વામનમપશ્ય-ત્તગ્ગ્ સ્વાયૈ દેવતાયા આ-ઽલભત તતો વૈ સ ઇમાં-લોઁકાનભ્યજયદ્- વૈષ્ણવં-વાઁમનમા લભેત સ્પર્ધમાનો વિષ્ણુરેવ ભૂત્વેમાન્ ઁલોકાનભિ જયતિ વિષમ આ લભેત વિષમા ઇવ હીમે લોકા-સ્સમૃદ્ધ્યા ઇન્દ્રાય મન્યુમતે મનસ્વતે લલામ-મ્પ્રાશૃઙ્ગમા લભેત સઙ્ગ્રામે [ ] 16
સંયઁત્ત ઇન્દ્રિયેણ વૈ મન્યુના મનસા સઙ્ગ્રામ-ઞ્જયતીન્દ્રમેવ મન્યુમન્ત-મ્મનસ્વન્તગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મિન્નિન્દ્રિય-મ્મન્યુ-મ્મનો દધાતિ જયતિ તગ્ં સગ્રામ્મમિન્દ્રાય મરુત્વતે પૃશ્ઞિસક્થમા લભેત ગ્રામકામ ઇન્દ્રમેવ મરુત્વન્તગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ સ જાતા-ન્પ્રયચ્છતિ ગ્રામ્યેવ ભવતિ યદૃષભસ્તેનૈ- [યદૃષભસ્તેન, ઐન્દ્રો ય-ત્પૃશ્ઞિસ્તેન] 17
-ન્દ્રો ય-ત્પૃશ્ઞિસ્તેન મારુત-સ્સમૃદ્ધ્યૈ પશ્ચા-ત્પૃશ્ઞિસક્થો ભવતિ પશ્ચાદન્વ-વસાયિનીમેવાસ્મૈ વિશ-ઙ્કરોતિ સૌમ્ય-મ્બભ્રુમા લભેતાન્નકામ-સ્સૌમ્યં-વાઁ અન્નગ્ં સોમમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મા અન્ન-મ્પ્રયચ્છત્યન્નાદ એવ ભવતિ બભ્રુર્ભવત્યેતદ્વા અન્નસ્ય રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યૈ સૌમ્ય-મ્બભ્રુમા લભેત યમલગ્ં [યમલમ્, રાજ્યાય] 18
રાજ્યાય સન્તગ્ં રાજ્ય-ન્નોપનમે-થ્સૌમ્યં-વૈઁ રાજ્યગ્ં સોમમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ રાજ્ય-મ્પ્રયચ્છત્યુપૈનગ્ં રાજ્ય-ન્નમતિ બભ્રુર્ભવત્યેત-દ્વૈ સોમસ્ય રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યા ઇન્દ્રાય વૃત્રતુરે લલામ-મ્પ્રાશૃઙ્ગમા લભેત ગતશ્રીઃ પ્રતિષ્ઠાકામઃ પાપ્માનમેવ વૃત્ર-ન્તીર્ત્વા પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગચ્છતીન્દ્રાયાભિમાતિઘ્ને લલામ-મ્પ્રાશૃઙ્ગમા [લલામ-મ્પ્રાશૃઙ્ગમા, લભેત યઃ પાપ્મના] 19
લભેત યઃ પાપ્મના ગૃહીત-સ્સ્યા-ત્પાપ્મા વા અભિમાતિરિન્દ્રમેવા- ભિમાતિહનગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મા-ત્પાપ્માનમભિમાતિ-મ્પ્રણુદત ઇન્દ્રાય વજ્રિણે લલામ-મ્પ્રાશૃઙ્ગમા લભેત યમલગ્ં રાજ્યાય સન્તગ્ં રાજ્ય-ન્નોપનમેદિન્દ્રમેવ વજ્રિણગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ વજ્ર-મ્પ્ર યચ્છતિ સ એનં ઁવજ્રો ભૂત્યા ઇન્ધ ઉપૈનગ્ં રાજ્ય-ન્નમતિ લલામઃ પ્રાશૃઙ્ગો ભવત્યેતદ્વૈ વજ્રસ્ય રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યૈ ॥ 20

(સગ્રામ્મે - તેના - લ - મભિમાતિઘ્ને લલામ-મ્પ્રાશૃઙ્ગમૈ - નં - પઞ્ચદશ ચ ) (અ. 3)
અસાવાદિત્યો ન વ્યરોચત તસ્મૈ દેવાઃ પ્રાયશ્ચિત્તિમૈચ્છ-ન્તસ્મા એતા-ન્દશર્ષભામા-ઽલભન્ત તયૈવાસ્મિ-ન્રુચમદધુર્યો બ્રહ્મવર્ચસકામ-સ્સ્યા-ત્તસ્મા એતા-ન્દશર્ષભામા લભેતા-મુમેવા-ઽઽદિત્યગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મિ-ન્બ્રહ્મવર્ચસ-ન્દધાતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ વસન્તા પ્રાતસ્ત્રીન્ ઁલલામાના લભેત ગ્રીષ્મે મદ્ધ્યન્દિને - [મદ્ધ્યન્દિને, ત્રીઞ્છિતિ પૃષ્ઠાઞ્છરદ્યપરાહ્ણે] 21
ત્રીઞ્છિતિ પૃષ્ઠાઞ્છરદ્યપરાહ્ણે ત્રીઞ્છિતિવારા-ન્ત્રીણિ વા આદિત્યસ્ય તેજાગ્ંસિ વસન્તા પ્રાતર્ગ્રીષ્મે મદ્ધ્યન્દિને શરદ્યપરાહ્ણે યાવન્ત્યેવ તેજાગ્ંસિ તાન્યેવાવ રુન્ધે ત્રયસ્ત્રય આ લભ્યન્તે-ઽભિ પૂર્વમેવાસ્મિ-ન્તેજો દધાતિ સંવઁથ્સર-મ્પર્યાલભ્યન્તે સંવઁથ્સરો વૈ બ્રહ્મવર્ચસસ્ય પ્રદાતા સંવઁથ્સર એવાસ્મૈ બ્રહ્મવર્ચસ-મ્પ્ર યચ્છતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ સંવઁથ્સરસ્ય પરસ્તા-ત્પ્રાજાપત્ય-ઙ્કદ્રુ- [ પ્રાજાપત્ય-ઙ્કદ્રુમ્, આ લભેત] 22
-મા લભેત પ્રજાપતિ-સ્સર્વા દેવતા દેવતાસ્વેવ પ્રતિતિષ્ઠતિ યદિ બિભીયા-દ્દુશ્ચર્મા ભવિષ્યામીતિ સોમાપૌષ્ણગ્ગ્ શ્યામમા લભેત સૌમ્યો વૈ દેવતયા પુરુષઃ પૌષ્ણાઃ પશવ-સ્સ્વયૈવાસ્મૈ દેવતયા પશુભિસ્ત્વચ-ઙ્કરોતિ ન દુશ્ચર્મા ભવતિ દેવાશ્ચ વૈ યમશ્ચાસ્મિન્ ઁલોકે-ઽસ્પર્ધન્ત સ યમો દેવાનામિન્દ્રિયં-વીઁર્યમયુવત તદ્યમસ્ય [તદ્યમસ્ય, યમત્વ-ન્તે] 23
યમત્વ-ન્તે દેવા અમન્યન્ત યમો વા ઇદમભૂ-દ્ય-દ્વયગ્ગ્ સ્મ ઇતિ તે પ્રજાપતિમુપાધાવન્-થ્સ એતૌ પ્રજાપતિરાત્મન ઉક્ષવશૌ નિરમિમીત તે દેવા વૈષ્ણાવરુણીં-વઁશામા-ઽલભન્તૈન્દ્રમુક્ષાણન્તં-વઁરુણેનૈવ ગ્રાહયિત્વા વિષ્ણુના યજ્ઞેન પ્રાણુદન્તૈન્દ્રેણૈ-વાસ્યેન્દ્રિયમ-વૃઞ્જત યો ભ્રાતૃવ્યવાન્-થ્સ્યા-થ્સ સ્પર્ધમાનો વૈષ્ણાવરુણીં- [વૈષ્ણાવરુણીમ્, વશામા] 24
-ઁવશામા લભેતૈન્દ્રમુક્ષાણં-વઁરુણેનૈવ ભ્રાતૃવ્ય-ઙ્ગ્રાહયિત્વા વિષ્ણુના યજ્ઞેન પ્રણુદત ઐન્દ્રેણૈવાસ્યેન્દ્રિયં-વૃઁઙ્ક્તે ભવત્યાત્મના પરાસ્ય ભ્રાતૃવ્યો ભવતીન્દ્રો વૃત્રમહ-ન્તં-વૃઁત્રો હત-ષ્ષોડશભિ-ર્ભોગૈરસિના-ત્તસ્ય વૃત્રસ્ય શીર્ષતો ગાવ ઉદાય-ન્તા વૈદેહ્યો-ઽભવ-ન્તાસામૃષભો જઘને-ઽનૂદૈ-ત્તમિન્દ્રો- [જઘને-ઽનૂદૈ-ત્તમિન્દ્રઃ, અચાયથ્સો-ઽમન્યત] 25
-ઽચાયથ્સો-ઽમન્યત યો વા ઇમમાલભેત મુચ્યેતાસ્મા-ત્પાપ્મન ઇતિ સ આગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવમા લભતૈન્દ્રમૃષભ-ન્તસ્યાગ્નિરેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ સૃત-ષ્ષોડશધા વૃત્રસ્ય ભોગાનપ્યદહદૈન્દ્રેણેન્દ્રિય- માત્મન્નધત્ત યઃ પાપ્મના ગૃહીત-સ્સ્યા-થ્સ આગ્નેય-ઙ્કૃષ્ણગ્રીવમા લભેતૈન્દ્રમૃષભ-મગ્નિરેવાસ્ય સ્વેન ભાગધેયેનોપસૃતઃ [ ] 26
પાપ્માનમપિ દહત્યૈન્દ્રેણેન્દ્રિયમાત્મ-ન્ધત્તે મુચ્યતે પાપ્મનો ભવત્યેવ દ્યાવાપૃથિવ્યા-ન્ધેનુમા લભેત જ્યોગપરુદ્ધો ઽનયોર્હિ વા એષો-ઽપ્રતિષ્ઠિતો-ઽથૈષ જ્યોગપરુદ્ધો દ્યાવાપૃથિવી એવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તે એવૈન-મ્પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમયતઃ પ્રત્યેવ તિષ્ઠતિ પર્યારિણી ભવતિ પર્યારીવ હ્યેતસ્ય રાષ્ટ્રં-યોઁ જ્યોગપરુદ્ધ-સ્સમૃદ્ધ્યૈ વાયવ્યં- [વાયવ્યમ્, વથ્સમા] 27
-ઁવથ્સમા લભેત વાયુર્વા અનયોર્વથ્સ ઇમે વા એતસ્મૈ લોકા અપશુષ્કા વિડપશુષ્કા-ઽથૈષ જ્યોગપરુદ્ધો વાયુમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મા ઇમાં-લોઁકાન્. વિશ-મ્પ્રદાપયતિ પ્રાસ્મા ઇમે લોકા-સ્સ્નુવન્તિભુઞ્જત્યેનં-વિઁડુપતિષ્ઠતે ॥ 28 ॥

(મધ્યન્દિને - કદ્રું - ઁયમસ્ય - સ્પર્ધમાનો વૈષ્ણાવરુણીં -તમિન્દ્રો - ઽસ્ય સ્વેન ભાગધેયેનોપસૃતો - વાયવ્યં - દ્વિચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 4)
ઇન્દ્રો વલસ્ય બિલમપૌર્ણો-થ્સ ય ઉત્તમઃ પશુરાસી-ત્ત-મ્પૃષ્ઠ-મ્પ્રતિ સગૃંહ્યોદક્ખિદ-ત્તગ્ં સહસ્ર-મ્પશવો-ઽનૂદાયન્-થ્સ ઉન્નતો-ઽભવદ્યઃ પશુકામ-સ્સ્યા-થ્સ એતમૈન્દ્રમુન્નતમા લભેતેન્દ્રમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ પશૂ-ન્પ્રયચ્છતિ પશુમાનેવ ભવત્યુન્નતો [ભવત્યુન્નતઃ, ભવતિ સાહસ્રી] 29
ભવતિ સાહસ્રી વા એષા લક્ષ્મી યદુન્નતો લક્ષ્મિયૈ વ પશૂનવ રુન્ધે યદા સહસ્ર-મ્પશૂ-ન્પ્રાપ્નુયાદથ વૈષ્ણવં-વાઁ મનમા લભેતૈતસ્મિન્. વૈ ત-થ્સહસ્રમદ્ધ્યતિષ્ઠ-ત્તસ્માદેષ વામન-સ્સમીષિતઃ પશુભ્ય એવ પ્રજાતેભ્યઃ પ્રતિષ્ઠા-ન્દધાતિ કો-ઽર્હતિ સહસ્ર-મ્પશૂ-ન્પ્રાપ્તુમિત્યાહુ-રહોરાત્રાણ્યેવ સહસ્રગ્ં સમ્પાદ્યા-ઽઽલભેત પશવો [પશવઃ, વા અહોરાત્રાણિ] 30
વા અહોરાત્રાણિ પશૂનેવ પ્રજાતા-ન્પ્રતિષ્ઠા-ઙ્ગમય-ત્યોષધીભ્યો વેહતમા લભેત પ્રજાકામ ઓષધયો વા એત-મ્પ્રજાયૈ પરિબાધન્તે યો-ઽલ-મ્પ્રજાયૈ સ-ન્પ્રજા-ન્ન વિન્દત ઓષધયઃ ખલુ વા એતસ્યૈ સૂતુમપિ ઘ્નન્તિ યા વેહ-દ્ભવત્યોષધીરેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તા એવાસ્મૈ સ્વાદ્યોનેઃ પ્રજા-મ્પ્ર જનયન્તિ વિન્દતે [ ] 31
પ્રજામાપો વા ઓષધયો-ઽસ-ત્પુરુષ આપ એવાસ્મા અસત-સ્સદ્દદતિ તસ્માદાહુર્યશ્ચૈવં-વેઁદ યશ્ચ નાપસ્ત્વાવાસત-સ્સદ્દદતી-ત્યૈન્દ્રીગ્ં સૂતવશામા લભેત ભૂતિકામો-ઽજાતો વા એષ યો-ઽલ-મ્ભૂત્યૈ સ-ન્ભૂતિ-ન્ન પ્રાપ્નોતીન્દ્ર-ઙ્ખલુ વા એષા સૂત્વા વશા-ઽભવ- [વશા-ઽભવત્, ઇન્દ્રમેવ] 32
-દિન્દ્રમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈન-મ્ભૂતિ-ઙ્ગમયતિ ભવત્યેવ યગ્ં સૂત્વા વશા સ્યા-ત્તમૈન્દ્રમેવા-ઽઽ લભેતૈતદ્વાવ તદિન્દ્રિયગ્ં સાક્ષાદેવેન્દ્રિયમવ રુન્ધ ઐન્દ્રાગ્ન-મ્પુનરુ-થ્સૃષ્ટમા લભેત ય આ તૃતીયા-ત્પુરુષા-થ્સોમ-ન્ન પિબે-દ્વિચ્છિન્નો વા એતસ્ય સોમપીથો યો બ્રાહ્મણ-સ્સન્ના [ ] 33
તૃતીયા-ત્પુરુષા-થ્સોમ-ન્ન પિબતીન્દ્રાગ્ની એવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તાવેવાસ્મૈ સોમપીથ-મ્પ્રયચ્છત ઉપૈનગ્ં સોમપીથો નમતિ યદૈન્દ્રો ભવતીન્દ્રિયં-વૈઁ સોમપીથ ઇન્દ્રિયમેવ સોમપીથમવ રુન્ધે યદાગ્નેયો ભવત્યાગ્નેયો વૈ બ્રાહ્મણ-સ્સ્વામેવ દેવતામનુ સન્તનોતિ પુનરુથ્સૃષ્ટો ભવતિ પુનરુથ્સૃષ્ટ ઇવ હ્યેતસ્ય [હ્યેતસ્ય, સોમપીથ-સ્સમૃદ્ધ્યૈ] 34
સોમપીથ-સ્સમૃદ્ધ્યૈ બ્રાહ્મણસ્પત્ય-ન્તૂપરમા લભેતા-ભિચર-ન્બ્રહ્મણસ્પતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તસ્મા એવૈનમા વૃશ્ચતિ તાજગાર્તિ-માર્ચ્છતિ તૂપરો ભવતિ ક્ષુરપવિર્વા એષા લક્ષ્મી ય-ત્તૂપર-સ્સમૃદ્ધ્યૈ સ્ફ્યો યૂપો ભવતિ વજ્રો વૈ સ્ફ્યો વજ્રમેવાસ્મૈ પ્રહરતિ શરમય-મ્બર્હિ-શ્શૃણાત્યેવૈનં-વૈઁભીદક ઇદ્ધ્મો ભિનત્ત્યેવૈનમ્ ॥ 35 ॥

(ભવત્યુન્નતઃ - પશવો - જનયન્તિ વિન્દતે - ઽભવથ્ - સન્નૈ - તસ્યે - ધ્મ - સ્ત્રીણિ ચ) (અ. 5)
બાર્હસ્પત્યગ્ં શિતિપૃષ્ઠમા લભેત ગ્રામકામો યઃ કામયેત પૃષ્ઠગ્ં સમાનાનાગ્ સ્યામિતિ બૃહસ્પતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈન-મ્પૃષ્ઠગ્ં સમાનાના-ઙ્કરોતિ ગ્રામ્યેવ ભવતિ શિતિપૃષ્ઠો ભવતિ બાર્હસ્પત્યો હ્યેષ દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ પૌષ્ણગ્ગ્ શ્યામમા લભેતાન્નકામો-ઽન્નં-વૈઁ પૂષા પૂષણમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મા [એવાસ્મૈ, અન્ન-મ્પ્ર] 36
અન્ન-મ્પ્ર યચ્છત્યન્નાદ એવ ભવતિ શ્યામો ભવત્યેતદ્વા અન્નસ્ય રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યૈ મારુત-મ્પૃશ્ઞિમા લભેતા-ઽન્ન-કામો-ઽન્નં-વૈઁ મરુતોમરુત એવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ ત એવાસ્મા અન્ન-મ્પ્રયચ્છન્ત્યન્નાદએવ ભવતિ પૃશ્ઞિ ર્ભવત્યેતદ્વા અન્નસ્ય રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યા ઐન્દ્રમરુણમા લભેતેન્દ્રિયકામ ઇન્દ્રમેવ [ ] 37
સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મિન્નિન્દ્રિય-ન્દધાતીન્દ્રિયાવ્યેવ ભવત્યરુણો ભ્રૂમા-ન્ભવત્યેતદ્વા ઇન્દ્રસ્ય રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યૈ સાવિત્રમુપદ્ધ્વસ્તમા લભેત સનિકામ-સ્સવિતા વૈ પ્રસવાનામીશે સવિતારમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ સનિ-મ્પ્રસુવતિ દાનકામા અસ્મૈ પ્રજા ભવન્ત્યુપદ્ધ્વસ્તો ભવતિ સાવિત્રો હ્યેષ [સાવિત્રો હ્યેષઃ, દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ] 38
દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ વૈશ્વદેવ-મ્બહુરૂપમા લભેતા-ઽન્નકામોવૈશ્વદેવં-વાઁ અન્નં-વિઁશ્વાનેવ દેવાન્-થ્સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિત એવાસ્મા અન્ન-મ્પ્રયચ્છન્ત્યન્નાદ એવ ભવતિ બહુરૂપો ભવતિબહુરૂપગ્ગ્ હ્યન્નગ્ં સમૃદ્ધ્યૈ વૈશ્વદેવ-મ્બહુરૂપમા લભેત ગ્રામકામો વૈશ્વદેવા વૈ સજાતા વિશ્વાનેવ દેવાન્-થ્સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ ત એવા-ઽસ્મૈ [એવા-ઽસ્મૈ, સજાતા-ન્પ્ર યચ્છન્તિ] 39
સજાતા-ન્પ્ર યચ્છન્તિ ગ્રામ્યેવ ભવતિ બહુરૂપો ભવતિ બહુદેવત્યો(1) હ્યેષ સમૃદ્ધ્યૈ પ્રાજાપત્ય-ન્તૂપરમા લભેત યસ્યાનાજ્ઞાતમિવ જ્યોગામયે-ત્પ્રાજાપત્યો વૈ પુરુષઃ પ્રજાપતિઃ ખલુ વૈ તસ્ય વેદ યસ્યાનાજ્ઞાતમિવ જ્યોગામયતિ પ્રજાપતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈન-ન્તસ્મા-થ્સ્રામા-ન્મુઞ્ચતિ તૂપરો ભવતિ પ્રાજાપત્યો હ્યે -ષ દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ ॥ 40 ॥

(અસ્મા - ઇન્દ્રમેવૈ - ષ - સજાતા વિશ્વાનેવ દેવાન્-થ્સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ ત એવાસ્મૈ - પ્રાજાપત્યો હિ - ત્રીણિ ચ) (અ. 11)
વષટ્કારો વૈ ગાયત્રિયૈ શિરો-ઽચ્છિન-ત્તસ્યૈ રસઃ પરાપત-ત્ત-મ્બૃહસ્પતિ રુપા-ઽગૃહ્ણાથ્સા શિતિપૃષ્ઠા વશા-ઽભવદ્યો દ્વિતીયઃ પરા-ઽપત-ત્ત-મ્મિત્રાવરુણા-વુપાગૃહ્ણીતાગ્ં સા દ્વિરૂપા વશા-ઽભવ-દ્યસ્તૃતીયઃ પરાપત-ત્તં-વિઁશ્વે દેવા ઉપાગૃહ્ણન્-થ્સા બહુરૂપા વશા ભવદ્ય-શ્ચતુર્થઃ પરાપત-થ્સ પૃથિવી-મ્પ્રા-ઽવિશ-ત્ત-મ્બૃહસ્પતિર- [બૃહસ્પતિરભિ, અગૃહ્ણા-દસ્ત્વેવા-ઽયં-] 41
-ભ્યગૃહ્ણા-દસ્ત્વેવા-ઽય-મ્ભોગાયેતિ સ ઉક્ષવશ-સ્સમભવ-દ્યલ્લોહિત-મ્પરાપત-ત્ત-દ્રુદ્ર ઉપા-ઽગૃહ્ણા-થ્સા રૌદ્રી રોહિણી વશા-ઽભવ-દ્બાર્હસ્પત્યાગ્ં શિતિપૃષ્ઠામા લભેત બ્રહ્મવર્ચસકામો બૃહસ્પતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મિ-ન્બ્રહ્મવર્ચસ-ન્દધાતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ છન્દસાં-વાઁ એષ રસો યદ્વશા રસ ઇવ ખલુ [ખલુ, વૈ] 42
વૈ બ્રહ્મવર્ચસ-ઞ્છન્દસામેવ રસેન રસ-મ્બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે મૈત્રાવરુણી-ન્દ્વિરૂપામા લભેત વૃષ્ટિકામો મૈત્રં-વાઁ અહર્વારુણી રાત્રિરહોરાત્રાભ્યા-ઙ્ખલુ વૈ પર્જન્યો વર્ષતિ મિત્રાવરુણાવેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તાવેવાસ્મા અહોરાત્રાભ્યા-મ્પર્જન્યં-વઁર્ષયત-શ્છન્દસાં-વાઁ એષ રસો યદ્વશા રસ ઇવ ખલુ વૈ વૃષ્ટિ-શ્છન્દસામેવ રસેન [રસેન, રસં-વૃઁષ્ટિમવ રુન્ધે] 43
રસં-વૃઁષ્ટિમવ રુન્ધે મૈત્રાવરુણી-ન્દ્વિરૂપામા લભેત પ્રજાકામો મૈત્રં-વાઁ અહર્વારુણી રાત્રિરહોરાત્રાભ્યા-ઙ્ખલુ વૈ પ્રજાઃ પ્રજાયન્તે મિત્રાવરુણાવેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તાવેવાસ્મા અહોરાત્રાભ્યા-મ્પ્રજા-મ્પ્રજનયત-શ્છન્દસાં-વાઁ એષ રસો યદ્વશા રસ ઇવ ખલુ વૈ પ્રજા છન્દસામેવ રસેન રસ-મ્પ્રજામવ- [રસ-મ્પ્રજામવ, રુન્ધે વૈશ્વદેવીમ્-] 44
-રુન્ધે વૈશ્વદેવી-મ્બહુરૂપામા લભેતાન્નકામો વૈશ્વદેવં-વાઁ અન્નં-વિઁશ્વાનેવ દેવાન્-થ્સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ ત એવાસ્મા અન્નં પ્રયચ્છન્ત્યન્નાદ એવ ભવતિ છન્દસાં-વાઁ એષ રસો યદ્વશા રસ ઇવ ખલુ વા અન્ન-ઞ્છન્દસામેવ રસેન રસમન્નમવ રુન્ધે વૈશ્વદેવી-મ્બહુરૂપામા લભેત ગ્રામકામો વૈશ્વદેવા વૈ [વૈ, સજાતા વિશ્વાનેવ] 45
સજાતા વિશ્વાનેવ દેવાન્-થ્સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ ત એવાસ્મૈ સજાતા-ન્પ્ર યચ્છન્તિ ગ્રામ્યેવ ભવતિ છન્દસાં-વાઁ એષ રસો યદ્વશા રસ ઇવ ખલુ વૈ સજાતા-શ્છન્દસામેવ રસેન રસગ્ં સજાતાનવ રુન્ધે બાર્હસ્પત્ય- મુક્ષવશમા લભેત બ્રહ્મવર્ચસકામો બૃહસ્પતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવા-ઽસ્મિ-ન્બ્રહ્મવર્ચસં- [એવા-ઽસ્મિ-ન્બ્રહ્મવર્ચસમ્, દધાતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ] 46
-દધાતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ વશં-વાઁ એષ ચરતિ યદુક્ષાવશ ઇવ ખલુ વૈ બ્રહ્મવર્ચસં-વઁશેનૈવ વશ-મ્બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધેરૌદ્રીગ્ંરોહિણીમા લભેતાભિચર-ન્રુદ્રમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તસ્મા એવૈનમા વૃશ્ચતિ તાજગાર્તિમાર્ચ્છતિ રોહિણી ભવતિ રૌદ્રી હ્યેષા દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ સ્ફ્યો યૂપો ભવતિ વજ્રો વૈ સ્ફ્યો વજ્રમેવાસ્મૈ પ્ર હરતિ શરમય-મ્બર્હિ-શ્શૃણાત્યેવૈનં-વૈઁભીદક ઇદ્ધ્મો ભિનત્ત્યેવૈનમ્ ॥ 47 ॥

(અભિ - ખલુ - વૃષ્ટિ-શ્છન્દસામેવ રસેન - પ્રજામવ - વૈશ્વદેવા વૈ - બ્રહ્મવર્ચસં - ઁયૂપ - એકાન્નવિગ્ંશતિશ્ચ) (અ. 7)
અસાવાદિત્યો ન વ્યરોચત તસ્મૈ દેવાઃ પ્રાયશ્ચિત્તિમૈચ્છ-ન્તસ્મા એતાગ્ં સૌરીગ્ શ્વેતાં-વઁશામા-ઽલભન્ત તયૈવાસ્મિ-ન્રુચમદધુર્યો બ્રહ્મવર્ચસકામ-સ્સ્યા-ત્તસ્મા એતાગ્ં સૌરીગ્ શ્વેતાં-વઁશામા લભેતામુમેવા ઽઽદિત્યગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મિ-ન્બ્રહ્મવર્ચસ-ન્દધાતિ બ્રહ્મવર્ચસ્યેવ ભવતિ બૈલ્વો યૂપો ભવત્યસૌ [ ] 48
વા આદિત્યો યતો-ઽજાયત તતો બિલ્વ ઉદતિષ્ઠ-થ્સયોન્યેવ બ્રહ્મવર્ચસમવ રુન્ધે બ્રાહ્મણસ્પત્યા-મ્બભ્રુકર્ણીમા લભેતા-ભિચરન્-વારુણ-ન્દશકપાલ-મ્પુરસ્તા-ન્નિર્વપે-દ્વરુણેનૈવ ભ્રાતૃવ્ય-ઙ્ગ્રાહયિત્વા બ્રહ્મણા સ્તૃણુતે બભ્રુકર્ણી ભવત્યેતદ્વૈ બ્રહ્મણો રૂપગ્ં સમૃદ્ધ્યૈ સ્ફ્યો યૂપો ભવતિ વજ્રો વૈ સ્ફ્યો વજ્રમેવાસ્મૈ પ્ર હરતિ શરમય-મ્બર્હિ-શ્શૃણા- [-બર્હિ-શ્શૃણાતિ, એવૈનં-વૈઁભીદક] 49
-ત્યેવૈનં-વૈઁભીદક ઇદ્ધ્મો ભિનત્ત્યેવૈનં-વૈઁષ્ણવં-વાઁમનમા લભેત યં-યઁજ્ઞો નોપનમે-દ્વિષ્ણુર્વૈ યજ્ઞો વિષ્ણુમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ યજ્ઞ-મ્પ્ર યચ્છત્યુપૈનં-યઁજ્ઞો નમતિ વામનો ભવતિ વૈષ્ણવો હ્યેષ દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ ત્વાષ્ટ્રં-વઁડબ મા લભેત પશુકામસ્ત્વષ્ટા વૈ પશૂના-મ્મિથુનાનાં- [વૈ પશૂના-મ્મિથુનાનામ્, પ્રજનયિતા] 50
પ્રજનયિતા ત્વષ્ટારમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ પશૂ-ન્મિથુના-ન્પ્ર જનયતિ પ્રજા હિ વા એતસ્મિ-ન્પશવઃ પ્રવિષ્ટા અથૈષ પુમાન્થ્સન્ વડબ-સ્સાક્ષાદેવ પ્રજા-મ્પશૂનવ રુન્ધે મૈત્રગ્ગ્ શ્વેતમા લભેત સઙ્ગ્રામે સંયઁત્તે સમયકામો મિત્રમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈન-મ્મિત્રેણ સ-ન્નયતિ - [અ-ન્નયતિ, વિશાલો ભવતિ] 51
વિશાલો ભવતિ વ્યવસાયયત્યેવૈન-મ્પ્રાજાપત્ય-ઙ્કૃષ્ણમા લભેત વૃષ્ટિકામઃ પ્રજાપતિર્વૈ વૃષ્ટ્યા ઈશે પ્રજાપતિમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મૈ પર્જન્યં-વઁર્ષયતિ કૃષ્ણો ભવત્યેતદ્વૈ વૃષ્ટ્યૈ રૂપગ્ં રૂપેણૈવ વૃષ્ટિમવ રુન્ધે શબલો ભવતિ વિદ્યુતમેવાસ્મૈ જનયિત્વા વર્ષયત્યવાશૃઙ્ગો ભવતિ વૃષ્ટિમેવાસ્મૈ નિ યચ્છતિ ॥ 52 ॥

(અસૌ - શૃણાતિ - મિથુનાનાં - નયતિ - યચ્છતિ) (અ. 8)
વરુણગ્ં સુષુવાણમન્નાદ્ય-ન્નોપાનમ-થ્સ એતાં-વાઁરુણી-ઙ્કૃષ્ણાં-વઁશામપશ્ય-ત્તાગ્ સ્વાયૈ દેવતાયા આલભત તતો વૈ તમન્ના-દ્યમુપા-ઽનમ-દ્યમલ-મન્નાદ્યાય સન્તમન્નાદ્ય-ન્નોપનમે-થ્સ એતાં ઁવારુણી-ઙ્કૃષ્ણાં-વઁશામા લભેત વરુણમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મા અન્ન-મ્પ્ર યચ્છત્યન્નાદ [અન્ન-મ્પ્ર યચ્છત્યન્નાદઃ, એવ ભવતિ] 53
એવ ભવતિ કૃષ્ણા ભવતિ વારુણી હ્યેષા દેવતયા સમૃદ્ધ્યૈ મૈત્રગ્ગ્ શ્વેતમા લભેત વારુણ-ઙ્કૃષ્ણમપા-ઞ્ચૌષધીના-ઞ્ચ સધાંવઁન્નકામો મૈત્રીર્વા ઓષધયો વારુણીરાપો-ઽપા-ઞ્ચ ખલુ વા ઓષધીના-ઞ્ચ રસમુપ જીવામો મિત્રાવરુણાવેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તાવેવાસ્મા અન્ન-મ્પ્રયચ્છતો-ઽન્નાદ એવ ભવ- [એવ ભવતિ, અપા-ઞ્ચૌષધીના-ઞ્ચ] 54

(શિખણ્ડિ પ્રચતિઃ)
-ત્યપા-ઞ્ચૌષધીના-ઞ્ચ સધાંવાઁ લભત ઉભયસ્યા-વરુદ્ધ્યૈવિશાખો યૂપો ભવતિ દ્વે હ્યેતે દેવતે સમૃદ્ધ્યૈ મૈત્રગ્ગ્ શ્વેતમા લભેત વારુણ-ઙ્કૃષ્ણ-ઞ્જ્યોગામયાવી-ય-ન્મૈત્રો ભવતિ મિત્રેણૈવા-ઽસ્મૈ વરુણગ્ં શમયતિ ય-દ્વારુણ-સ્સાક્ષાદેવૈનં-વઁરુણપાશા-ન્મુઞ્ચત્યુત યદીતાસુર્ભવતિ જીવત્યેવ દેવા વૈ પુષ્ટિ-ન્ના-ઽવિન્દન્- [ના-ઽવિન્દન્ન્, તા-મ્મિથુને] 55
-તા-મ્મિથુને ઽપશ્ય-ન્તસ્યા-ન્ન સમરાધયન્તા-વશ્વિના-વબ્રૂતા-માવયોર્વા એષા મૈતસ્યાં ઁવદદ્ધ્વમિતિ સાશ્વિનોરેવાભવદ્યઃ પુષ્ટિકામ-સ્સ્યા-થ્સ એતામાશ્વિનીં-યઁમીં-વઁશામા લભેતા-ઽશ્વિનાવેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ તાવેવાસ્મિ-ન્પુષ્ટિ-ન્ધત્તઃ પુષ્યતિ પ્રજયા પશુભિઃ ॥ 56 ॥

(અન્નાદો - ઽન્નાદ એવ ભવત્ય - વિન્દન્ - પઞ્ચચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 9)
આશ્વિન-ન્ધૂમ્રલલામ મા લભેત યો દુર્બ્રાહ્મણ-સ્સોમ-મ્પિપાસે-દશ્વિનૌ વૈ દેવાના-મસોમપાવાસ્તા-ન્તૌ પશ્ચા સોમપીથ-મ્પ્રાપ્નુતા-મશ્વિના-વેતસ્ય દેવતા યો દુર્બ્રાહ્મણ-સ્સોમ-મ્પિપાસત્યશ્વિનાવેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ-તા-વેવા-ઽસ્મૈ સોમપીથ-મ્પ્ર યચ્છત ઉપૈનગ્ં સોમપીથો નમતિ ય-દ્ધૂમ્રો ભવતિ ધૂમ્રિમાણ-મેવા-ઽસ્મા-દપ હન્તિ લલામો [લલામઃ, ભવતિ મુખત] 57
ભવતિ મુખત એવાસ્મિ-ન્તેજો દધાતિ વાયવ્ય-ઙ્ગોમૃગમા લભેત યમજઘ્નિવાગ્ં સમભિશગ્ં સેયુરપૂતા વા એતં-વાઁગૃચ્છતિ યમજઘ્નિવાગ્ં સમભિશગ્ં સન્તિ નૈષ ગ્રામ્યઃ પશુર્નારણ્યો ય-દ્ગોમૃગો નેવૈષ ગ્રામે નારણ્યે યમજઘ્નિવાગ્ં સમભિશગ્ં સન્તિ વાયુર્વૈ દેવાના-મ્પવિત્રં-વાઁયુમેવ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવૈ- [સ એવ, એન-મ્પવયતિ પરાચી] 58
-ન-મ્પવયતિ પરાચી વા એતસ્મૈ વ્યુચ્છન્તી વ્યુચ્છતિ તમઃ પાપ્માન-મ્પ્રવિશતિ યસ્યા-ઽઽશ્વિને શસ્યમાને સૂર્યો ના-ઽઽવિર્ભવતિ સૌર્ય-મ્બહુરૂપમા લભેતા-ઽમુ-મેવા-ઽઽદિત્યગ્ગ્ સ્વેન ભાગધેયેનોપ ધાવતિ સ એવાસ્મા-ત્તમઃ પાપ્માનમપ હન્તિ પ્રતીચ્યસ્મૈ વ્યુચ્છન્તી વ્યુચ્છત્યપ તમઃ પાપ્માનગ્ં હતે ॥ 59 ॥

(લલામઃ - સ એવ - ષટ્ચત્વારિગ્ંશચ્ચ) (અ. 10)
ઇન્દ્રં-વોઁ વિશ્વતસ્પરી, ન્દ્ર-ન્નરો, મરુતો યદ્ધ વો દિવો, યા વ-શ્શર્મ ॥ ભરેષ્વિન્દ્રગ્ં સુહવગ્ં હવામહે ઽગ્ંહોમુચગ્ં સુકૃત-ન્દૈવ્ય-ઞ્જનમ્ । અગ્નિ-મ્મિત્રં-વઁરુણગ્ં સાતયે ભગ-ન્દ્યાવાપૃથિવી મરુતઃ સ્વસ્તયે ॥ મમત્તુ નઃ પરિજ્મા વસર્હા મમત્તુ વાતો અપાં-વૃઁષણ્વાન્ન્ । શિશીતમિન્દ્રાપર્વતા યુવ-ન્નસ્તન્નો વિશ્વે વરિવસ્યન્તુ દેવાઃ ॥ પ્રિયા વો નામ - [પ્રિયા વો નામ, હુવે તુરાણામ્ ।] 60
હુવે તુરાણામ્ । આ ય-ત્તૃપન્મરુતો વાવશાનાઃ ॥ શ્રિયસે ક-મ્ભાનુભિ-સ્સ-મ્મિમિક્ષિરે તે રશ્મિભિસ્ત ઋક્વભિ-સ્સુખાદયઃ । તે વાશીમન્ત ઇષ્મિણો અભીરવો વિદ્રે પ્રિયસ્ય મારુતસ્ય ધામ્નઃ ॥ અગ્નિઃ પ્રથમો વસુભિર્નો અવ્યા-થ્સોમો રુદ્રેભિરભિ રક્ષત ત્મના । ઇન્દ્રો મરુદ્ભિર્-ઋતુધા કૃણોત્વાદિત્યૈર્નો વરુણ-સ્સગ્ં શિશાતુ ॥ સ-ન્નો દેવો વસુભિરગ્નિ-સ્સગ્ં [વસુભિરગ્નિ-સ્સમ્, સોમસ્તનૂભી રુદ્રિયાભિઃ ।] 61
સોમસ્તનૂભી રુદ્રિયાભિઃ । સમિન્દ્રો મરુદ્ભિ ર્યજ્ઞિયૈ-સ્સમાદિત્યૈર્નો વરુણો અજિજ્ઞિપત્ ॥ યથા-ઽઽદિત્યા વસુભિ-સ્સમ્બભૂવુ-ર્મરુદ્ભી રુદ્રા-સ્સમજાનતાભિ । એવા ત્રિણામન્ન-હૃણીયમાના વિશ્વે દેવા-સ્સમનસો ભવન્તુ ॥ કુત્રા ચિદ્યસ્ય સમૃતૌ રણ્વા નરો નૃષદને । અર્હન્તશ્ચિ-દ્યમિન્ધતે સઞ્જનયન્તિ જન્તવઃ ॥ સં-યઁદિષો વનામહે સગ્ં હવ્યા માનુષાણામ્ । ઉત દ્યુમ્નસ્ય શવસ [શવસઃ, ઋતસ્ય રશ્મિમા દદે ।] 62
ઋતસ્ય રશ્મિમા દદે ॥ યજ્ઞો દેવાના-મ્પ્રત્યેતિ સુમ્નમાદિત્યાસો ભવતા મૃડયન્તઃ । આ વો-ઽર્વાચી સુમતિર્વવૃત્યાદગ્ં હોશ્ચિદ્યા વરિવોવિત્તરા-ઽસત્ ॥ શુચિરપ-સ્સૂયવસા અદબ્ધ ઉપ ક્ષેતિ વૃદ્ધવયા-સ્સુવીરઃ । નકિષ્ટં(2) ઘ્નન્ત્યન્તિતો ન દૂરાદ્ય આદિત્યાના-મ્ભવતિ પ્રણીતૌ ॥ ધારયન્ત આદિત્યાસો જગથ્સ્થા દેવા વિશ્વસ્ય ભુવનસ્ય ગોપાઃ । દીર્ઘાધિયો રક્ષમાણા [રક્ષમાણાઃ, અસુર્યમૃતાવાન-] 63
અસુર્યમૃતાવાન-શ્ચયમાના ઋણાનિ ॥ તિસ્રો ભૂમીર્ધારય-ન્ત્રીગ્ં રુત દ્યૂ-ન્ત્રીણિ વ્રતા વિદથે અન્તરેષામ્ । ઋતેના-ઽઽદિત્યા મહિ વો મહિત્વ-ન્તદર્યમન્ વરુણ મિત્ર ચારુ ॥ ત્યાન્નુ ક્ષત્રિયાગ્ં અવ આદિત્યાન્. યાચિષામહે । સુમૃડીકાગ્ં અભિષ્ટયે ॥ ન દક્ષિણા વિચિકિતે ન સવ્યા ન પ્રાચીનમાદિત્યા નોત પશ્ચા । પાક્યા ચિદ્વસવો ધીર્યા ચિ- [ધીર્યા ચિત્, યુષ્માનીતો] 64
-દ્યુષ્માનીતો અભય-ઞ્જ્યોતિરશ્યામ્ ॥ આદિત્યાનામવસા નૂતનેન સક્ષીમહિ શર્મણા શન્તમેન । અનાગાસ્ત્વે અદિતિત્વે તુરાસ ઇમં-યઁજ્ઞ-ન્દધતુ શ્રોષમાણાઃ ॥ ઇમ-મ્મે વરુણ શ્રુધી હવમદ્યા ચ મૃડય । ત્વામવસ્યુરા ચકે ॥ તત્ત્વા યામિ બ્રહ્મણા વન્દમાન-સ્તદા શાસ્તે યજમાનો હવિર્ભિઃ । અહેડમાનો વરુણેહ બોદ્ધ્યુરુશગ્ંસ મા ન આયુઃ પ્રમોષીઃ ॥ 65 ॥