కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్నః - పశువిధానం
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హరిః ఓమ్ ॥
వాయవ్యగ్గ్ శ్వేతమా లభేత భూతికామో వాయుర్వై క్షేపిష్ఠా దేవతావాయుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయతి భవత్యేవా-తిక్షిప్రా దేవతేత్యాహు-స్సైనమీశ్వరా ప్రదహ ఇత్యేతమేవ సన్తం-వాఁయవే నియుత్వత ఆ లభేత నియుద్వా అస్య ధృతిర్ధృత ఏవ భూతిముపైత్య ప్రదాహాయ భవత్యేవ [ ] 1
వాయవే నియుత్వత ఆ లభేత గ్రామకామో వాయుర్వా ఇమాః ప్రజా నస్యోతా నేనీయతే వాయుమేవ నియుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై ప్రజా నస్యోతా నియచ్ఛతి గ్రామ్యేవ భవతి నియుత్వతే భవతి ధ్రువా ఏవాస్మా అనపగాః కరోతి వాయవే నియుత్వత ఆ లభేత ప్రజాకామః ప్రాణో వై వాయురపానో నియు-త్ప్రాణాపానౌ ఖలు వా ఏతస్య ప్రజాయా [ప్రజాయాః, అప] 2
అప క్రామతో యో-ఽల-మ్ప్రజాయై స-న్ప్రజా-న్న విన్దతే వాయుమేవ నియుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై ప్రాణాపానాభ్యా-మ్ప్రజా-మ్ప్ర జనయతి విన్దతే ప్రజాం-వాఁయవే నియుత్వత ఆ లభేత జ్యోగామయావీ ప్రాణో వై వాయురపానో నియు-త్ప్రాణాపానౌ ఖలు వా ఏతస్మా దపక్రామతో యస్య జ్యోగామయతి వాయుమేవ నియుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప - [భాగధేయేనోప, ధావతి స] 3
ధావతి స ఏవా-ఽస్మి-న్ప్రాణాపానౌ దధాత్యుత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ ప్రజాపతిర్వా ఇదమేక ఆసీ-థ్సో-ఽకామయత ప్రజాః పశూన్-థ్సృజేయేతి స ఆత్మనో వపాముదక్ఖిద-త్తామగ్నౌ ప్రాగృహ్ణా-త్తతో-ఽజస్తూపర-స్సమభవ-త్తగ్గ్ స్వాయై దేవతాయా ఆ ఽలభత తతో వై స ప్రజాః పశూనసృజత యః ప్రజాకామః [ ] 4
పశుకామ-స్స్యా-థ్స ఏత-మ్ప్రాజాపత్యమజ-న్తూపరమా లభేత ప్రజాపతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై ప్రజా-మ్పశూ-న్ప్రజనయతి యచ్ఛ్మశ్రుణస్త-త్పురుషాణాగ్ం రూపం-యఁ-త్తూపరస్తదశ్వానాం-యఁదన్యతోద-న్త-ద్గవాం-యఁదవ్యా ఇవ శఫాస్తదవీనాం-యఁదజస్త-దజానా-మేతావన్తో వై గ్రామ్యాః పశవస్తా- [పశవస్తాన్, రూపేణైవావ రున్ధే] 5
-న్రూపేణైవావ రున్ధే సోమాపౌష్ణ-న్త్రైతమా లభేత పశుకామోద్వౌ వా అజాయై స్తనౌ నానైవ ద్వావభి జాయేతే ఊర్జ-మ్పుష్టి-న్తృతీయఃసోమాపూషణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మై పశూ-న్ప్రజనయత-స్సోమో వై రేతోధాః పూషా పశూనా-మ్ప్రజనయితా సోమ ఏవాస్మై రేతో దధాతి పూషా పశూ-న్ప్ర జనయత్యౌదుమ్బరో యూపో భవత్యూర్గ్వా ఉదుమ్బర ఊర్క్పశవ ఊర్జైవాస్మా ఊర్జ-మ్పశూనవ రున్ధే ॥ 6 ॥
వాయవ్యగ్గ్ శ్వేతమా లభేత భూతికామో వాయుర్వై క్షేపిష్ఠా దేవతావాయుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయతి భవత్యేవా-తిక్షిప్రా దేవతేత్యాహు-స్సైనమీశ్వరా ప్రదహ ఇత్యేతమేవ సన్తం-వాఁయవే నియుత్వత ఆ లభేత నియుద్వా అస్య ధృతిర్ధృత ఏవ భూతిముపైత్య ప్రదాహాయ భవత్యేవ [ ] 1
వాయవే నియుత్వత ఆ లభేత గ్రామకామో వాయుర్వా ఇమాః ప్రజా నస్యోతా నేనీయతే వాయుమేవ నియుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై ప్రజా నస్యోతా నియచ్ఛతి గ్రామ్యేవ భవతి నియుత్వతే భవతి ధ్రువా ఏవాస్మా అనపగాః కరోతి వాయవే నియుత్వత ఆ లభేత ప్రజాకామః ప్రాణో వై వాయురపానో నియు-త్ప్రాణాపానౌ ఖలు వా ఏతస్య ప్రజాయా [ప్రజాయాః, అప] 2
అప క్రామతో యో-ఽల-మ్ప్రజాయై స-న్ప్రజా-న్న విన్దతే వాయుమేవ నియుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై ప్రాణాపానాభ్యా-మ్ప్రజా-మ్ప్ర జనయతి విన్దతే ప్రజాం-వాఁయవే నియుత్వత ఆ లభేత జ్యోగామయావీ ప్రాణో వై వాయురపానో నియు-త్ప్రాణాపానౌ ఖలు వా ఏతస్మా దపక్రామతో యస్య జ్యోగామయతి వాయుమేవ నియుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప - [భాగధేయేనోప, ధావతి స] 3
ధావతి స ఏవా-ఽస్మి-న్ప్రాణాపానౌ దధాత్యుత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ ప్రజాపతిర్వా ఇదమేక ఆసీ-థ్సో-ఽకామయత ప్రజాః పశూన్-థ్సృజేయేతి స ఆత్మనో వపాముదక్ఖిద-త్తామగ్నౌ ప్రాగృహ్ణా-త్తతో-ఽజస్తూపర-స్సమభవ-త్తగ్గ్ స్వాయై దేవతాయా ఆ ఽలభత తతో వై స ప్రజాః పశూనసృజత యః ప్రజాకామః [ ] 4
పశుకామ-స్స్యా-థ్స ఏత-మ్ప్రాజాపత్యమజ-న్తూపరమా లభేత ప్రజాపతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై ప్రజా-మ్పశూ-న్ప్రజనయతి యచ్ఛ్మశ్రుణస్త-త్పురుషాణాగ్ం రూపం-యఁ-త్తూపరస్తదశ్వానాం-యఁదన్యతోద-న్త-ద్గవాం-యఁదవ్యా ఇవ శఫాస్తదవీనాం-యఁదజస్త-దజానా-మేతావన్తో వై గ్రామ్యాః పశవస్తా- [పశవస్తాన్, రూపేణైవావ రున్ధే] 5
-న్రూపేణైవావ రున్ధే సోమాపౌష్ణ-న్త్రైతమా లభేత పశుకామోద్వౌ వా అజాయై స్తనౌ నానైవ ద్వావభి జాయేతే ఊర్జ-మ్పుష్టి-న్తృతీయఃసోమాపూషణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మై పశూ-న్ప్రజనయత-స్సోమో వై రేతోధాః పూషా పశూనా-మ్ప్రజనయితా సోమ ఏవాస్మై రేతో దధాతి పూషా పశూ-న్ప్ర జనయత్యౌదుమ్బరో యూపో భవత్యూర్గ్వా ఉదుమ్బర ఊర్క్పశవ ఊర్జైవాస్మా ఊర్జ-మ్పశూనవ రున్ధే ॥ 6 ॥
(అప్రదాహాయ భవత్యేవ - ప్రజాయా - ఆమయతి వాయుమేవ నియుత్వతగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప - ప్రజాకమ - స్తాన్ - యూప - స్త్రయోదశ చ ) (అ. 1)
ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత తా అస్మా-థ్సృష్టాః పరాచీరాయ-న్తా వరుణమగచ్ఛ-న్తా అన్వై-త్తాః పునరయాచత తా అస్మై న పునరదదా-థ్సో-ఽబ్రవీ-ద్వరం-వృఁణీష్వాథ మే పునర్దేహీతి తాసాం-వఁరమా ఽలభత స కృష్ణ ఏకశితిపాద-భవద్యో వరుణ గృహీత-స్స్యా-థ్స ఏతం-వాఁరుణ-ఙ్కృష్ణ-మేకశితిపాదమా-లభేత వరుణ- [వరుణమ్, ఏవ స్వేన] 7
-మేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనం-వఁరుణపాశా-న్ముఞ్చతి కృష్ణ ఏకశితిపా-ద్భవతి వారుణో హ్యేష దేవతయా సమృద్ధ్యై సువర్భానురాసుర-స్సూర్య-న్తమసా-ఽవిద్ధ్యత తస్మైదేవాః ప్రాయశ్చిత్తి-మైచ్ఛ-న్తస్య య-త్ప్రథమ-న్తమో-ఽపాఘ్నన్-థ్సా కృష్ణా-ఽవిరభవ-ద్య-ద్ద్వితీయగ్ం సా ఫల్గునీ యత తృతీయగ్ం సా బలక్షీ యదద్ధ్యస్థా-దపాకృన్తన్-థ్సా ఽవిర్వశా [ ] 8
సమభవ-త్తే దేవా అబ్రువ-న్దేవపశుర్వా అయగ్ం సమభూ-త్కస్మా ఇమమా లఫ్స్యామహ ఇత్యథ వై తర్హ్యల్పా పృథివ్యాసీ-దజాతా ఓషధయస్తామవిం-వఁశామాదిత్యేభ్యః కామాయా-ఽలభన్త తతో వా అప్రథత పృథివ్య-జాయన్తౌషధయో యః కామయేత ప్రథేయ పశుభిః ప్ర ప్రజయా జాయేయేతి స ఏతామవిం-వఁశామాదిత్యేభ్యః కామాయా- [కామాయ, ఆలభేతా ఽఽదిత్యానేవ] 9
-ఽఽలభేతా ఽఽదిత్యానేవ కామగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవైన-మ్ప్రథయన్తి పశుభిః ప్ర ప్రజయా జనయన్త్య-సావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తిమైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతా మల్హా ఆలభన్తా-ఽఽగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీగ్ం సగ్ంహితామైన్ద్రీగ్ శ్వేతా-మ్బార్హస్పత్యా-న్తాభిరేవాస్మి-న్రుచమదధుర్యో బ్రహ్మవర్చస-కామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతా మల్హా ఆ లభేతా- [ఆ లభేత, ఆగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీగ్ం] 10
ప్రజాపతిః ప్రజా అసృజత తా అస్మా-థ్సృష్టాః పరాచీరాయ-న్తా వరుణమగచ్ఛ-న్తా అన్వై-త్తాః పునరయాచత తా అస్మై న పునరదదా-థ్సో-ఽబ్రవీ-ద్వరం-వృఁణీష్వాథ మే పునర్దేహీతి తాసాం-వఁరమా ఽలభత స కృష్ణ ఏకశితిపాద-భవద్యో వరుణ గృహీత-స్స్యా-థ్స ఏతం-వాఁరుణ-ఙ్కృష్ణ-మేకశితిపాదమా-లభేత వరుణ- [వరుణమ్, ఏవ స్వేన] 7
-మేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైనం-వఁరుణపాశా-న్ముఞ్చతి కృష్ణ ఏకశితిపా-ద్భవతి వారుణో హ్యేష దేవతయా సమృద్ధ్యై సువర్భానురాసుర-స్సూర్య-న్తమసా-ఽవిద్ధ్యత తస్మైదేవాః ప్రాయశ్చిత్తి-మైచ్ఛ-న్తస్య య-త్ప్రథమ-న్తమో-ఽపాఘ్నన్-థ్సా కృష్ణా-ఽవిరభవ-ద్య-ద్ద్వితీయగ్ం సా ఫల్గునీ యత తృతీయగ్ం సా బలక్షీ యదద్ధ్యస్థా-దపాకృన్తన్-థ్సా ఽవిర్వశా [ ] 8
సమభవ-త్తే దేవా అబ్రువ-న్దేవపశుర్వా అయగ్ం సమభూ-త్కస్మా ఇమమా లఫ్స్యామహ ఇత్యథ వై తర్హ్యల్పా పృథివ్యాసీ-దజాతా ఓషధయస్తామవిం-వఁశామాదిత్యేభ్యః కామాయా-ఽలభన్త తతో వా అప్రథత పృథివ్య-జాయన్తౌషధయో యః కామయేత ప్రథేయ పశుభిః ప్ర ప్రజయా జాయేయేతి స ఏతామవిం-వఁశామాదిత్యేభ్యః కామాయా- [కామాయ, ఆలభేతా ఽఽదిత్యానేవ] 9
-ఽఽలభేతా ఽఽదిత్యానేవ కామగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవైన-మ్ప్రథయన్తి పశుభిః ప్ర ప్రజయా జనయన్త్య-సావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తిమైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతా మల్హా ఆలభన్తా-ఽఽగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీగ్ం సగ్ంహితామైన్ద్రీగ్ శ్వేతా-మ్బార్హస్పత్యా-న్తాభిరేవాస్మి-న్రుచమదధుర్యో బ్రహ్మవర్చస-కామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతా మల్హా ఆ లభేతా- [ఆ లభేత, ఆగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీగ్ం] 10
(శిఖణ్డి పఞ్చతి)
-ఽఽగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీగ్ం సగ్ంహితామైన్ద్రీగ్ శ్వేతా-మ్బార్హస్పత్యామేతా ఏవ దేవతా-స్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తా ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి వసన్తా ప్రాతరాగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణ గ్రీవీమా లభేత గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే సగ్ంహితామైన్ద్రీగ్ం శరద్యపరాహ్ణే శ్వేతా-మ్బార్హస్పత్యా-న్త్రీణి వా ఆదిత్యస్య తేజాగ్ంసి వసన్తా ప్రాతర్గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే శరద్యపరాహ్ణే యావన్త్యేవ తేజాగ్ంసి తాన్యేవా- [తాన్యేవ, అవ రున్ధే] 11
-ఽవ రున్ధే సంవఁథ్సర-మ్పర్యాలభ్యన్తే సంవఁథ్సరో వై బ్రహ్మవర్చసస్య ప్రదాతా సంవఁథ్సర ఏవాస్మై బ్రహ్మవర్చస-మ్ప్ర యచ్ఛతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి గర్భిణయో భవన్తీన్ద్రియం-వైఁ గర్భ ఇన్ద్రియమేవాస్మి-న్దధతి సారస్వతీ-మ్మేషీమా లభేత య ఈశ్వరో వాచో వదితో-స్సన్ వాచ-న్న వదే-ద్వాగ్వై సరస్వతీ సరస్వతీమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి సైవాస్మి- [సైవాస్మిన్న్, వాచ-న్దధాతి] 12
-న్వాచ-న్దధాతి ప్రవదితా వాచో భవత్యపన్నదతీ భవతి తస్మా-న్మనుష్యా-స్సర్వాం-వాఁచం-వఁదన్త్యాగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేత సౌమ్య-మ్బభ్రు-ఞ్జ్యోగామయావ్యగ్నిం-వాఁ ఏతస్య శరీర-ఙ్గచ్ఛతి సోమగ్ం రసో యస్య జ్యోగామయత్యగ్నేరేవాస్య శరీర-న్నిష్క్రీణాతి సోమా-ద్రసముత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ సౌమ్య-మ్బభ్రుమా లభేతా-ఽఽగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవ-మ్ప్రజాకామ-స్సోమో [సోమః, వై రేతోధా] 13
వై రేతోధా అగ్నిః ప్రజానా-మ్ప్రజనయితా సోమ ఏవాస్మై రేతో దధాత్యగ్నిః ప్రజా-మ్ప్రజనయతి విన్దతే ప్రజామాగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేత సౌమ్య-మ్బభ్రుం-యోఁ బ్రాహ్మణో విద్యామనూచ్య న విరోచేత యదాగ్నేయో భవతి తేజ ఏవాస్మి-న్తేన దధాతి య-థ్సౌమ్యో బ్రహ్మవర్చస-న్తేన కృష్ణగ్రీవ ఆగ్నేయో భవతి తమ ఏవాస్మాదప హన్తి శ్వేతో భవతి [భవతి, రుచమేవాస్మి-న్దధాతి] 14
రుచమేవాస్మి-న్దధాతి బభ్రు-స్సౌమ్యో భవతి బ్రహ్మవర్చసమేవాస్మి-న్త్విషి-న్దధాత్యా-గ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేత సౌమ్య-మ్బభ్రుమాగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవ-మ్పురోధాయాగ్ స్పర్ధమాన ఆగ్నేయో వై బ్రాహ్మణ-స్సౌమ్యో రాజన్యో-ఽభితః సౌమ్యమాగ్నేయౌ భవత-స్తేజసైవ బ్రహ్మణోభయతో రాష్ట్ర-మ్పరి గృహ్ణాత్యేకధా సమా వృఙ్క్తే పుర ఏన-న్దధతే ॥ 15 ॥
-ఽఽగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీగ్ం సగ్ంహితామైన్ద్రీగ్ శ్వేతా-మ్బార్హస్పత్యామేతా ఏవ దేవతా-స్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తా ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి వసన్తా ప్రాతరాగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణ గ్రీవీమా లభేత గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే సగ్ంహితామైన్ద్రీగ్ం శరద్యపరాహ్ణే శ్వేతా-మ్బార్హస్పత్యా-న్త్రీణి వా ఆదిత్యస్య తేజాగ్ంసి వసన్తా ప్రాతర్గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే శరద్యపరాహ్ణే యావన్త్యేవ తేజాగ్ంసి తాన్యేవా- [తాన్యేవ, అవ రున్ధే] 11
-ఽవ రున్ధే సంవఁథ్సర-మ్పర్యాలభ్యన్తే సంవఁథ్సరో వై బ్రహ్మవర్చసస్య ప్రదాతా సంవఁథ్సర ఏవాస్మై బ్రహ్మవర్చస-మ్ప్ర యచ్ఛతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి గర్భిణయో భవన్తీన్ద్రియం-వైఁ గర్భ ఇన్ద్రియమేవాస్మి-న్దధతి సారస్వతీ-మ్మేషీమా లభేత య ఈశ్వరో వాచో వదితో-స్సన్ వాచ-న్న వదే-ద్వాగ్వై సరస్వతీ సరస్వతీమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి సైవాస్మి- [సైవాస్మిన్న్, వాచ-న్దధాతి] 12
-న్వాచ-న్దధాతి ప్రవదితా వాచో భవత్యపన్నదతీ భవతి తస్మా-న్మనుష్యా-స్సర్వాం-వాఁచం-వఁదన్త్యాగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేత సౌమ్య-మ్బభ్రు-ఞ్జ్యోగామయావ్యగ్నిం-వాఁ ఏతస్య శరీర-ఙ్గచ్ఛతి సోమగ్ం రసో యస్య జ్యోగామయత్యగ్నేరేవాస్య శరీర-న్నిష్క్రీణాతి సోమా-ద్రసముత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ సౌమ్య-మ్బభ్రుమా లభేతా-ఽఽగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవ-మ్ప్రజాకామ-స్సోమో [సోమః, వై రేతోధా] 13
వై రేతోధా అగ్నిః ప్రజానా-మ్ప్రజనయితా సోమ ఏవాస్మై రేతో దధాత్యగ్నిః ప్రజా-మ్ప్రజనయతి విన్దతే ప్రజామాగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేత సౌమ్య-మ్బభ్రుం-యోఁ బ్రాహ్మణో విద్యామనూచ్య న విరోచేత యదాగ్నేయో భవతి తేజ ఏవాస్మి-న్తేన దధాతి య-థ్సౌమ్యో బ్రహ్మవర్చస-న్తేన కృష్ణగ్రీవ ఆగ్నేయో భవతి తమ ఏవాస్మాదప హన్తి శ్వేతో భవతి [భవతి, రుచమేవాస్మి-న్దధాతి] 14
రుచమేవాస్మి-న్దధాతి బభ్రు-స్సౌమ్యో భవతి బ్రహ్మవర్చసమేవాస్మి-న్త్విషి-న్దధాత్యా-గ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేత సౌమ్య-మ్బభ్రుమాగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవ-మ్పురోధాయాగ్ స్పర్ధమాన ఆగ్నేయో వై బ్రాహ్మణ-స్సౌమ్యో రాజన్యో-ఽభితః సౌమ్యమాగ్నేయౌ భవత-స్తేజసైవ బ్రహ్మణోభయతో రాష్ట్ర-మ్పరి గృహ్ణాత్యేకధా సమా వృఙ్క్తే పుర ఏన-న్దధతే ॥ 15 ॥
(లభేత వరుణం - ఁవశై - తామవిం-వఁశామాదిత్యేభ్యః కామాయ - మల్హా ఆ లభేత - తాన్యేవ - సైవాస్మిన్థ్ - సోమః - స్వేతో భవతి - త్రిచత్వారిగ్ంశచ్చ ) (అ. 2)
దేవాసురా ఏషు లోకేష్వస్పర్ధన్త స ఏతం-విఁష్ణు-ర్వామనమపశ్య-త్తగ్గ్ స్వాయై దేవతాయా ఆ-ఽలభత తతో వై స ఇమాం-లోఁకానభ్యజయద్- వైష్ణవం-వాఁమనమా లభేత స్పర్ధమానో విష్ణురేవ భూత్వేమాన్ ఁలోకానభి జయతి విషమ ఆ లభేత విషమా ఇవ హీమే లోకా-స్సమృద్ధ్యా ఇన్ద్రాయ మన్యుమతే మనస్వతే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా లభేత సఙ్గ్రామే [ ] 16
సంయఁత్త ఇన్ద్రియేణ వై మన్యునా మనసా సఙ్గ్రామ-ఞ్జయతీన్ద్రమేవ మన్యుమన్త-మ్మనస్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మిన్నిన్ద్రియ-మ్మన్యు-మ్మనో దధాతి జయతి తగ్ం సగ్రామ్మమిన్ద్రాయ మరుత్వతే పృశ్ఞిసక్థమా లభేత గ్రామకామ ఇన్ద్రమేవ మరుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై స జాతా-న్ప్రయచ్ఛతి గ్రామ్యేవ భవతి యదృషభస్తేనై- [యదృషభస్తేన, ఐన్ద్రో య-త్పృశ్ఞిస్తేన] 17
-న్ద్రో య-త్పృశ్ఞిస్తేన మారుత-స్సమృద్ధ్యై పశ్చా-త్పృశ్ఞిసక్థో భవతి పశ్చాదన్వ-వసాయినీమేవాస్మై విశ-ఙ్కరోతి సౌమ్య-మ్బభ్రుమా లభేతాన్నకామ-స్సౌమ్యం-వాఁ అన్నగ్ం సోమమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛత్యన్నాద ఏవ భవతి బభ్రుర్భవత్యేతద్వా అన్నస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై సౌమ్య-మ్బభ్రుమా లభేత యమలగ్ం [యమలమ్, రాజ్యాయ] 18
రాజ్యాయ సన్తగ్ం రాజ్య-న్నోపనమే-థ్సౌమ్యం-వైఁ రాజ్యగ్ం సోమమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై రాజ్య-మ్ప్రయచ్ఛత్యుపైనగ్ం రాజ్య-న్నమతి బభ్రుర్భవత్యేత-ద్వై సోమస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యా ఇన్ద్రాయ వృత్రతురే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా లభేత గతశ్రీః ప్రతిష్ఠాకామః పాప్మానమేవ వృత్ర-న్తీర్త్వా ప్రతిష్ఠా-ఙ్గచ్ఛతీన్ద్రాయాభిమాతిఘ్నే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా [లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా, లభేత యః పాప్మనా] 19
లభేత యః పాప్మనా గృహీత-స్స్యా-త్పాప్మా వా అభిమాతిరిన్ద్రమేవా- భిమాతిహనగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా-త్పాప్మానమభిమాతి-మ్ప్రణుదత ఇన్ద్రాయ వజ్రిణే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా లభేత యమలగ్ం రాజ్యాయ సన్తగ్ం రాజ్య-న్నోపనమేదిన్ద్రమేవ వజ్రిణగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై వజ్ర-మ్ప్ర యచ్ఛతి స ఏనం ఁవజ్రో భూత్యా ఇన్ధ ఉపైనగ్ం రాజ్య-న్నమతి లలామః ప్రాశృఙ్గో భవత్యేతద్వై వజ్రస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై ॥ 20
దేవాసురా ఏషు లోకేష్వస్పర్ధన్త స ఏతం-విఁష్ణు-ర్వామనమపశ్య-త్తగ్గ్ స్వాయై దేవతాయా ఆ-ఽలభత తతో వై స ఇమాం-లోఁకానభ్యజయద్- వైష్ణవం-వాఁమనమా లభేత స్పర్ధమానో విష్ణురేవ భూత్వేమాన్ ఁలోకానభి జయతి విషమ ఆ లభేత విషమా ఇవ హీమే లోకా-స్సమృద్ధ్యా ఇన్ద్రాయ మన్యుమతే మనస్వతే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా లభేత సఙ్గ్రామే [ ] 16
సంయఁత్త ఇన్ద్రియేణ వై మన్యునా మనసా సఙ్గ్రామ-ఞ్జయతీన్ద్రమేవ మన్యుమన్త-మ్మనస్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మిన్నిన్ద్రియ-మ్మన్యు-మ్మనో దధాతి జయతి తగ్ం సగ్రామ్మమిన్ద్రాయ మరుత్వతే పృశ్ఞిసక్థమా లభేత గ్రామకామ ఇన్ద్రమేవ మరుత్వన్తగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై స జాతా-న్ప్రయచ్ఛతి గ్రామ్యేవ భవతి యదృషభస్తేనై- [యదృషభస్తేన, ఐన్ద్రో య-త్పృశ్ఞిస్తేన] 17
-న్ద్రో య-త్పృశ్ఞిస్తేన మారుత-స్సమృద్ధ్యై పశ్చా-త్పృశ్ఞిసక్థో భవతి పశ్చాదన్వ-వసాయినీమేవాస్మై విశ-ఙ్కరోతి సౌమ్య-మ్బభ్రుమా లభేతాన్నకామ-స్సౌమ్యం-వాఁ అన్నగ్ం సోమమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛత్యన్నాద ఏవ భవతి బభ్రుర్భవత్యేతద్వా అన్నస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై సౌమ్య-మ్బభ్రుమా లభేత యమలగ్ం [యమలమ్, రాజ్యాయ] 18
రాజ్యాయ సన్తగ్ం రాజ్య-న్నోపనమే-థ్సౌమ్యం-వైఁ రాజ్యగ్ం సోమమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై రాజ్య-మ్ప్రయచ్ఛత్యుపైనగ్ం రాజ్య-న్నమతి బభ్రుర్భవత్యేత-ద్వై సోమస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యా ఇన్ద్రాయ వృత్రతురే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా లభేత గతశ్రీః ప్రతిష్ఠాకామః పాప్మానమేవ వృత్ర-న్తీర్త్వా ప్రతిష్ఠా-ఙ్గచ్ఛతీన్ద్రాయాభిమాతిఘ్నే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా [లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా, లభేత యః పాప్మనా] 19
లభేత యః పాప్మనా గృహీత-స్స్యా-త్పాప్మా వా అభిమాతిరిన్ద్రమేవా- భిమాతిహనగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా-త్పాప్మానమభిమాతి-మ్ప్రణుదత ఇన్ద్రాయ వజ్రిణే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమా లభేత యమలగ్ం రాజ్యాయ సన్తగ్ం రాజ్య-న్నోపనమేదిన్ద్రమేవ వజ్రిణగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై వజ్ర-మ్ప్ర యచ్ఛతి స ఏనం ఁవజ్రో భూత్యా ఇన్ధ ఉపైనగ్ం రాజ్య-న్నమతి లలామః ప్రాశృఙ్గో భవత్యేతద్వై వజ్రస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై ॥ 20
(సగ్రామ్మే - తేనా - ల - మభిమాతిఘ్నే లలామ-మ్ప్రాశృఙ్గమై - నం - పఞ్చదశ చ ) (అ. 3)
అసావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తిమైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతా-న్దశర్షభామా-ఽలభన్త తయైవాస్మి-న్రుచమదధుర్యో బ్రహ్మవర్చసకామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతా-న్దశర్షభామా లభేతా-ముమేవా-ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి వసన్తా ప్రాతస్త్రీన్ ఁలలామానా లభేత గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే - [మద్ధ్యన్దినే, త్రీఞ్ఛితి పృష్ఠాఞ్ఛరద్యపరాహ్ణే] 21
త్రీఞ్ఛితి పృష్ఠాఞ్ఛరద్యపరాహ్ణే త్రీఞ్ఛితివారా-న్త్రీణి వా ఆదిత్యస్య తేజాగ్ంసి వసన్తా ప్రాతర్గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే శరద్యపరాహ్ణే యావన్త్యేవ తేజాగ్ంసి తాన్యేవావ రున్ధే త్రయస్త్రయ ఆ లభ్యన్తే-ఽభి పూర్వమేవాస్మి-న్తేజో దధాతి సంవఁథ్సర-మ్పర్యాలభ్యన్తే సంవఁథ్సరో వై బ్రహ్మవర్చసస్య ప్రదాతా సంవఁథ్సర ఏవాస్మై బ్రహ్మవర్చస-మ్ప్ర యచ్ఛతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి సంవఁథ్సరస్య పరస్తా-త్ప్రాజాపత్య-ఙ్కద్రు- [ ప్రాజాపత్య-ఙ్కద్రుమ్, ఆ లభేత] 22
-మా లభేత ప్రజాపతి-స్సర్వా దేవతా దేవతాస్వేవ ప్రతితిష్ఠతి యది బిభీయా-ద్దుశ్చర్మా భవిష్యామీతి సోమాపౌష్ణగ్గ్ శ్యామమా లభేత సౌమ్యో వై దేవతయా పురుషః పౌష్ణాః పశవ-స్స్వయైవాస్మై దేవతయా పశుభిస్త్వచ-ఙ్కరోతి న దుశ్చర్మా భవతి దేవాశ్చ వై యమశ్చాస్మిన్ ఁలోకే-ఽస్పర్ధన్త స యమో దేవానామిన్ద్రియం-వీఁర్యమయువత తద్యమస్య [తద్యమస్య, యమత్వ-న్తే] 23
యమత్వ-న్తే దేవా అమన్యన్త యమో వా ఇదమభూ-ద్య-ద్వయగ్గ్ స్మ ఇతి తే ప్రజాపతిముపాధావన్-థ్స ఏతౌ ప్రజాపతిరాత్మన ఉక్షవశౌ నిరమిమీత తే దేవా వైష్ణావరుణీం-వఁశామా-ఽలభన్తైన్ద్రముక్షాణన్తం-వఁరుణేనైవ గ్రాహయిత్వా విష్ణునా యజ్ఞేన ప్రాణుదన్తైన్ద్రేణై-వాస్యేన్ద్రియమ-వృఞ్జత యో భ్రాతృవ్యవాన్-థ్స్యా-థ్స స్పర్ధమానో వైష్ణావరుణీం- [వైష్ణావరుణీమ్, వశామా] 24
-ఁవశామా లభేతైన్ద్రముక్షాణం-వఁరుణేనైవ భ్రాతృవ్య-ఙ్గ్రాహయిత్వా విష్ణునా యజ్ఞేన ప్రణుదత ఐన్ద్రేణైవాస్యేన్ద్రియం-వృఁఙ్క్తే భవత్యాత్మనా పరాస్య భ్రాతృవ్యో భవతీన్ద్రో వృత్రమహ-న్తం-వృఁత్రో హత-ష్షోడశభి-ర్భోగైరసినా-త్తస్య వృత్రస్య శీర్షతో గావ ఉదాయ-న్తా వైదేహ్యో-ఽభవ-న్తాసామృషభో జఘనే-ఽనూదై-త్తమిన్ద్రో- [జఘనే-ఽనూదై-త్తమిన్ద్రః, అచాయథ్సో-ఽమన్యత] 25
-ఽచాయథ్సో-ఽమన్యత యో వా ఇమమాలభేత ముచ్యేతాస్మా-త్పాప్మన ఇతి స ఆగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభతైన్ద్రమృషభ-న్తస్యాగ్నిరేవ స్వేన భాగధేయేనోప సృత-ష్షోడశధా వృత్రస్య భోగానప్యదహదైన్ద్రేణేన్ద్రియ- మాత్మన్నధత్త యః పాప్మనా గృహీత-స్స్యా-థ్స ఆగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేతైన్ద్రమృషభ-మగ్నిరేవాస్య స్వేన భాగధేయేనోపసృతః [ ] 26
పాప్మానమపి దహత్యైన్ద్రేణేన్ద్రియమాత్మ-న్ధత్తే ముచ్యతే పాప్మనో భవత్యేవ ద్యావాపృథివ్యా-న్ధేనుమా లభేత జ్యోగపరుద్ధో ఽనయోర్హి వా ఏషో-ఽప్రతిష్ఠితో-ఽథైష జ్యోగపరుద్ధో ద్యావాపృథివీ ఏవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తే ఏవైన-మ్ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయతః ప్రత్యేవ తిష్ఠతి పర్యారిణీ భవతి పర్యారీవ హ్యేతస్య రాష్ట్రం-యోఁ జ్యోగపరుద్ధ-స్సమృద్ధ్యై వాయవ్యం- [వాయవ్యమ్, వథ్సమా] 27
-ఁవథ్సమా లభేత వాయుర్వా అనయోర్వథ్స ఇమే వా ఏతస్మై లోకా అపశుష్కా విడపశుష్కా-ఽథైష జ్యోగపరుద్ధో వాయుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా ఇమాం-లోఁకాన్. విశ-మ్ప్రదాపయతి ప్రాస్మా ఇమే లోకా-స్స్నువన్తిభుఞ్జత్యేనం-విఁడుపతిష్ఠతే ॥ 28 ॥
అసావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తిమైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతా-న్దశర్షభామా-ఽలభన్త తయైవాస్మి-న్రుచమదధుర్యో బ్రహ్మవర్చసకామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతా-న్దశర్షభామా లభేతా-ముమేవా-ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి వసన్తా ప్రాతస్త్రీన్ ఁలలామానా లభేత గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే - [మద్ధ్యన్దినే, త్రీఞ్ఛితి పృష్ఠాఞ్ఛరద్యపరాహ్ణే] 21
త్రీఞ్ఛితి పృష్ఠాఞ్ఛరద్యపరాహ్ణే త్రీఞ్ఛితివారా-న్త్రీణి వా ఆదిత్యస్య తేజాగ్ంసి వసన్తా ప్రాతర్గ్రీష్మే మద్ధ్యన్దినే శరద్యపరాహ్ణే యావన్త్యేవ తేజాగ్ంసి తాన్యేవావ రున్ధే త్రయస్త్రయ ఆ లభ్యన్తే-ఽభి పూర్వమేవాస్మి-న్తేజో దధాతి సంవఁథ్సర-మ్పర్యాలభ్యన్తే సంవఁథ్సరో వై బ్రహ్మవర్చసస్య ప్రదాతా సంవఁథ్సర ఏవాస్మై బ్రహ్మవర్చస-మ్ప్ర యచ్ఛతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి సంవఁథ్సరస్య పరస్తా-త్ప్రాజాపత్య-ఙ్కద్రు- [ ప్రాజాపత్య-ఙ్కద్రుమ్, ఆ లభేత] 22
-మా లభేత ప్రజాపతి-స్సర్వా దేవతా దేవతాస్వేవ ప్రతితిష్ఠతి యది బిభీయా-ద్దుశ్చర్మా భవిష్యామీతి సోమాపౌష్ణగ్గ్ శ్యామమా లభేత సౌమ్యో వై దేవతయా పురుషః పౌష్ణాః పశవ-స్స్వయైవాస్మై దేవతయా పశుభిస్త్వచ-ఙ్కరోతి న దుశ్చర్మా భవతి దేవాశ్చ వై యమశ్చాస్మిన్ ఁలోకే-ఽస్పర్ధన్త స యమో దేవానామిన్ద్రియం-వీఁర్యమయువత తద్యమస్య [తద్యమస్య, యమత్వ-న్తే] 23
యమత్వ-న్తే దేవా అమన్యన్త యమో వా ఇదమభూ-ద్య-ద్వయగ్గ్ స్మ ఇతి తే ప్రజాపతిముపాధావన్-థ్స ఏతౌ ప్రజాపతిరాత్మన ఉక్షవశౌ నిరమిమీత తే దేవా వైష్ణావరుణీం-వఁశామా-ఽలభన్తైన్ద్రముక్షాణన్తం-వఁరుణేనైవ గ్రాహయిత్వా విష్ణునా యజ్ఞేన ప్రాణుదన్తైన్ద్రేణై-వాస్యేన్ద్రియమ-వృఞ్జత యో భ్రాతృవ్యవాన్-థ్స్యా-థ్స స్పర్ధమానో వైష్ణావరుణీం- [వైష్ణావరుణీమ్, వశామా] 24
-ఁవశామా లభేతైన్ద్రముక్షాణం-వఁరుణేనైవ భ్రాతృవ్య-ఙ్గ్రాహయిత్వా విష్ణునా యజ్ఞేన ప్రణుదత ఐన్ద్రేణైవాస్యేన్ద్రియం-వృఁఙ్క్తే భవత్యాత్మనా పరాస్య భ్రాతృవ్యో భవతీన్ద్రో వృత్రమహ-న్తం-వృఁత్రో హత-ష్షోడశభి-ర్భోగైరసినా-త్తస్య వృత్రస్య శీర్షతో గావ ఉదాయ-న్తా వైదేహ్యో-ఽభవ-న్తాసామృషభో జఘనే-ఽనూదై-త్తమిన్ద్రో- [జఘనే-ఽనూదై-త్తమిన్ద్రః, అచాయథ్సో-ఽమన్యత] 25
-ఽచాయథ్సో-ఽమన్యత యో వా ఇమమాలభేత ముచ్యేతాస్మా-త్పాప్మన ఇతి స ఆగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభతైన్ద్రమృషభ-న్తస్యాగ్నిరేవ స్వేన భాగధేయేనోప సృత-ష్షోడశధా వృత్రస్య భోగానప్యదహదైన్ద్రేణేన్ద్రియ- మాత్మన్నధత్త యః పాప్మనా గృహీత-స్స్యా-థ్స ఆగ్నేయ-ఙ్కృష్ణగ్రీవమా లభేతైన్ద్రమృషభ-మగ్నిరేవాస్య స్వేన భాగధేయేనోపసృతః [ ] 26
పాప్మానమపి దహత్యైన్ద్రేణేన్ద్రియమాత్మ-న్ధత్తే ముచ్యతే పాప్మనో భవత్యేవ ద్యావాపృథివ్యా-న్ధేనుమా లభేత జ్యోగపరుద్ధో ఽనయోర్హి వా ఏషో-ఽప్రతిష్ఠితో-ఽథైష జ్యోగపరుద్ధో ద్యావాపృథివీ ఏవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తే ఏవైన-మ్ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయతః ప్రత్యేవ తిష్ఠతి పర్యారిణీ భవతి పర్యారీవ హ్యేతస్య రాష్ట్రం-యోఁ జ్యోగపరుద్ధ-స్సమృద్ధ్యై వాయవ్యం- [వాయవ్యమ్, వథ్సమా] 27
-ఁవథ్సమా లభేత వాయుర్వా అనయోర్వథ్స ఇమే వా ఏతస్మై లోకా అపశుష్కా విడపశుష్కా-ఽథైష జ్యోగపరుద్ధో వాయుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా ఇమాం-లోఁకాన్. విశ-మ్ప్రదాపయతి ప్రాస్మా ఇమే లోకా-స్స్నువన్తిభుఞ్జత్యేనం-విఁడుపతిష్ఠతే ॥ 28 ॥
(మధ్యన్దినే - కద్రుం - ఁయమస్య - స్పర్ధమానో వైష్ణావరుణీం -తమిన్ద్రో - ఽస్య స్వేన భాగధేయేనోపసృతో - వాయవ్యం - ద్విచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)
ఇన్ద్రో వలస్య బిలమపౌర్ణో-థ్స య ఉత్తమః పశురాసీ-త్త-మ్పృష్ఠ-మ్ప్రతి సగృంహ్యోదక్ఖిద-త్తగ్ం సహస్ర-మ్పశవో-ఽనూదాయన్-థ్స ఉన్నతో-ఽభవద్యః పశుకామ-స్స్యా-థ్స ఏతమైన్ద్రమున్నతమా లభేతేన్ద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై పశూ-న్ప్రయచ్ఛతి పశుమానేవ భవత్యున్నతో [భవత్యున్నతః, భవతి సాహస్రీ] 29
భవతి సాహస్రీ వా ఏషా లక్ష్మీ యదున్నతో లక్ష్మియై వ పశూనవ రున్ధే యదా సహస్ర-మ్పశూ-న్ప్రాప్నుయాదథ వైష్ణవం-వాఁ మనమా లభేతైతస్మిన్. వై త-థ్సహస్రమద్ధ్యతిష్ఠ-త్తస్మాదేష వామన-స్సమీషితః పశుభ్య ఏవ ప్రజాతేభ్యః ప్రతిష్ఠా-న్దధాతి కో-ఽర్హతి సహస్ర-మ్పశూ-న్ప్రాప్తుమిత్యాహు-రహోరాత్రాణ్యేవ సహస్రగ్ం సమ్పాద్యా-ఽఽలభేత పశవో [పశవః, వా అహోరాత్రాణి] 30
వా అహోరాత్రాణి పశూనేవ ప్రజాతా-న్ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయ-త్యోషధీభ్యో వేహతమా లభేత ప్రజాకామ ఓషధయో వా ఏత-మ్ప్రజాయై పరిబాధన్తే యో-ఽల-మ్ప్రజాయై స-న్ప్రజా-న్న విన్దత ఓషధయః ఖలు వా ఏతస్యై సూతుమపి ఘ్నన్తి యా వేహ-ద్భవత్యోషధీరేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తా ఏవాస్మై స్వాద్యోనేః ప్రజా-మ్ప్ర జనయన్తి విన్దతే [ ] 31
ప్రజామాపో వా ఓషధయో-ఽస-త్పురుష ఆప ఏవాస్మా అసత-స్సద్దదతి తస్మాదాహుర్యశ్చైవం-వేఁద యశ్చ నాపస్త్వావాసత-స్సద్దదతీ-త్యైన్ద్రీగ్ం సూతవశామా లభేత భూతికామో-ఽజాతో వా ఏష యో-ఽల-మ్భూత్యై స-న్భూతి-న్న ప్రాప్నోతీన్ద్ర-ఙ్ఖలు వా ఏషా సూత్వా వశా-ఽభవ- [వశా-ఽభవత్, ఇన్ద్రమేవ] 32
-దిన్ద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయతి భవత్యేవ యగ్ం సూత్వా వశా స్యా-త్తమైన్ద్రమేవా-ఽఽ లభేతైతద్వావ తదిన్ద్రియగ్ం సాక్షాదేవేన్ద్రియమవ రున్ధ ఐన్ద్రాగ్న-మ్పునరు-థ్సృష్టమా లభేత య ఆ తృతీయా-త్పురుషా-థ్సోమ-న్న పిబే-ద్విచ్ఛిన్నో వా ఏతస్య సోమపీథో యో బ్రాహ్మణ-స్సన్నా [ ] 33
తృతీయా-త్పురుషా-థ్సోమ-న్న పిబతీన్ద్రాగ్నీ ఏవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మై సోమపీథ-మ్ప్రయచ్ఛత ఉపైనగ్ం సోమపీథో నమతి యదైన్ద్రో భవతీన్ద్రియం-వైఁ సోమపీథ ఇన్ద్రియమేవ సోమపీథమవ రున్ధే యదాగ్నేయో భవత్యాగ్నేయో వై బ్రాహ్మణ-స్స్వామేవ దేవతామను సన్తనోతి పునరుథ్సృష్టో భవతి పునరుథ్సృష్ట ఇవ హ్యేతస్య [హ్యేతస్య, సోమపీథ-స్సమృద్ధ్యై] 34
సోమపీథ-స్సమృద్ధ్యై బ్రాహ్మణస్పత్య-న్తూపరమా లభేతా-భిచర-న్బ్రహ్మణస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తస్మా ఏవైనమా వృశ్చతి తాజగార్తి-మార్చ్ఛతి తూపరో భవతి క్షురపవిర్వా ఏషా లక్ష్మీ య-త్తూపర-స్సమృద్ధ్యై స్ఫ్యో యూపో భవతి వజ్రో వై స్ఫ్యో వజ్రమేవాస్మై ప్రహరతి శరమయ-మ్బర్హి-శ్శృణాత్యేవైనం-వైఁభీదక ఇద్ధ్మో భినత్త్యేవైనమ్ ॥ 35 ॥
ఇన్ద్రో వలస్య బిలమపౌర్ణో-థ్స య ఉత్తమః పశురాసీ-త్త-మ్పృష్ఠ-మ్ప్రతి సగృంహ్యోదక్ఖిద-త్తగ్ం సహస్ర-మ్పశవో-ఽనూదాయన్-థ్స ఉన్నతో-ఽభవద్యః పశుకామ-స్స్యా-థ్స ఏతమైన్ద్రమున్నతమా లభేతేన్ద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై పశూ-న్ప్రయచ్ఛతి పశుమానేవ భవత్యున్నతో [భవత్యున్నతః, భవతి సాహస్రీ] 29
భవతి సాహస్రీ వా ఏషా లక్ష్మీ యదున్నతో లక్ష్మియై వ పశూనవ రున్ధే యదా సహస్ర-మ్పశూ-న్ప్రాప్నుయాదథ వైష్ణవం-వాఁ మనమా లభేతైతస్మిన్. వై త-థ్సహస్రమద్ధ్యతిష్ఠ-త్తస్మాదేష వామన-స్సమీషితః పశుభ్య ఏవ ప్రజాతేభ్యః ప్రతిష్ఠా-న్దధాతి కో-ఽర్హతి సహస్ర-మ్పశూ-న్ప్రాప్తుమిత్యాహు-రహోరాత్రాణ్యేవ సహస్రగ్ం సమ్పాద్యా-ఽఽలభేత పశవో [పశవః, వా అహోరాత్రాణి] 30
వా అహోరాత్రాణి పశూనేవ ప్రజాతా-న్ప్రతిష్ఠా-ఙ్గమయ-త్యోషధీభ్యో వేహతమా లభేత ప్రజాకామ ఓషధయో వా ఏత-మ్ప్రజాయై పరిబాధన్తే యో-ఽల-మ్ప్రజాయై స-న్ప్రజా-న్న విన్దత ఓషధయః ఖలు వా ఏతస్యై సూతుమపి ఘ్నన్తి యా వేహ-ద్భవత్యోషధీరేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తా ఏవాస్మై స్వాద్యోనేః ప్రజా-మ్ప్ర జనయన్తి విన్దతే [ ] 31
ప్రజామాపో వా ఓషధయో-ఽస-త్పురుష ఆప ఏవాస్మా అసత-స్సద్దదతి తస్మాదాహుర్యశ్చైవం-వేఁద యశ్చ నాపస్త్వావాసత-స్సద్దదతీ-త్యైన్ద్రీగ్ం సూతవశామా లభేత భూతికామో-ఽజాతో వా ఏష యో-ఽల-మ్భూత్యై స-న్భూతి-న్న ప్రాప్నోతీన్ద్ర-ఙ్ఖలు వా ఏషా సూత్వా వశా-ఽభవ- [వశా-ఽభవత్, ఇన్ద్రమేవ] 32
-దిన్ద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్భూతి-ఙ్గమయతి భవత్యేవ యగ్ం సూత్వా వశా స్యా-త్తమైన్ద్రమేవా-ఽఽ లభేతైతద్వావ తదిన్ద్రియగ్ం సాక్షాదేవేన్ద్రియమవ రున్ధ ఐన్ద్రాగ్న-మ్పునరు-థ్సృష్టమా లభేత య ఆ తృతీయా-త్పురుషా-థ్సోమ-న్న పిబే-ద్విచ్ఛిన్నో వా ఏతస్య సోమపీథో యో బ్రాహ్మణ-స్సన్నా [ ] 33
తృతీయా-త్పురుషా-థ్సోమ-న్న పిబతీన్ద్రాగ్నీ ఏవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మై సోమపీథ-మ్ప్రయచ్ఛత ఉపైనగ్ం సోమపీథో నమతి యదైన్ద్రో భవతీన్ద్రియం-వైఁ సోమపీథ ఇన్ద్రియమేవ సోమపీథమవ రున్ధే యదాగ్నేయో భవత్యాగ్నేయో వై బ్రాహ్మణ-స్స్వామేవ దేవతామను సన్తనోతి పునరుథ్సృష్టో భవతి పునరుథ్సృష్ట ఇవ హ్యేతస్య [హ్యేతస్య, సోమపీథ-స్సమృద్ధ్యై] 34
సోమపీథ-స్సమృద్ధ్యై బ్రాహ్మణస్పత్య-న్తూపరమా లభేతా-భిచర-న్బ్రహ్మణస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తస్మా ఏవైనమా వృశ్చతి తాజగార్తి-మార్చ్ఛతి తూపరో భవతి క్షురపవిర్వా ఏషా లక్ష్మీ య-త్తూపర-స్సమృద్ధ్యై స్ఫ్యో యూపో భవతి వజ్రో వై స్ఫ్యో వజ్రమేవాస్మై ప్రహరతి శరమయ-మ్బర్హి-శ్శృణాత్యేవైనం-వైఁభీదక ఇద్ధ్మో భినత్త్యేవైనమ్ ॥ 35 ॥
(భవత్యున్నతః - పశవో - జనయన్తి విన్దతే - ఽభవథ్ - సన్నై - తస్యే - ధ్మ - స్త్రీణి చ) (అ. 5)
బార్హస్పత్యగ్ం శితిపృష్ఠమా లభేత గ్రామకామో యః కామయేత పృష్ఠగ్ం సమానానాగ్ స్యామితి బృహస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్పృష్ఠగ్ం సమానానా-ఙ్కరోతి గ్రామ్యేవ భవతి శితిపృష్ఠో భవతి బార్హస్పత్యో హ్యేష దేవతయా సమృద్ధ్యై పౌష్ణగ్గ్ శ్యామమా లభేతాన్నకామో-ఽన్నం-వైఁ పూషా పూషణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా [ఏవాస్మై, అన్న-మ్ప్ర] 36
అన్న-మ్ప్ర యచ్ఛత్యన్నాద ఏవ భవతి శ్యామో భవత్యేతద్వా అన్నస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై మారుత-మ్పృశ్ఞిమా లభేతా-ఽన్న-కామో-ఽన్నం-వైఁ మరుతోమరుత ఏవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాదఏవ భవతి పృశ్ఞి ర్భవత్యేతద్వా అన్నస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యా ఐన్ద్రమరుణమా లభేతేన్ద్రియకామ ఇన్ద్రమేవ [ ] 37
స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మిన్నిన్ద్రియ-న్దధాతీన్ద్రియావ్యేవ భవత్యరుణో భ్రూమా-న్భవత్యేతద్వా ఇన్ద్రస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై సావిత్రముపద్ధ్వస్తమా లభేత సనికామ-స్సవితా వై ప్రసవానామీశే సవితారమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై సని-మ్ప్రసువతి దానకామా అస్మై ప్రజా భవన్త్యుపద్ధ్వస్తో భవతి సావిత్రో హ్యేష [సావిత్రో హ్యేషః, దేవతయా సమృద్ధ్యై] 38
దేవతయా సమృద్ధ్యై వైశ్వదేవ-మ్బహురూపమా లభేతా-ఽన్నకామోవైశ్వదేవం-వాఁ అన్నం-విఁశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతిత ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాద ఏవ భవతి బహురూపో భవతిబహురూపగ్గ్ హ్యన్నగ్ం సమృద్ధ్యై వైశ్వదేవ-మ్బహురూపమా లభేత గ్రామకామో వైశ్వదేవా వై సజాతా విశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవా-ఽస్మై [ఏవా-ఽస్మై, సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి] 39
సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి గ్రామ్యేవ భవతి బహురూపో భవతి బహుదేవత్యో(1) హ్యేష సమృద్ధ్యై ప్రాజాపత్య-న్తూపరమా లభేత యస్యానాజ్ఞాతమివ జ్యోగామయే-త్ప్రాజాపత్యో వై పురుషః ప్రజాపతిః ఖలు వై తస్య వేద యస్యానాజ్ఞాతమివ జ్యోగామయతి ప్రజాపతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-న్తస్మా-థ్స్రామా-న్ముఞ్చతి తూపరో భవతి ప్రాజాపత్యో హ్యే -ష దేవతయా సమృద్ధ్యై ॥ 40 ॥
బార్హస్పత్యగ్ం శితిపృష్ఠమా లభేత గ్రామకామో యః కామయేత పృష్ఠగ్ం సమానానాగ్ స్యామితి బృహస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్పృష్ఠగ్ం సమానానా-ఙ్కరోతి గ్రామ్యేవ భవతి శితిపృష్ఠో భవతి బార్హస్పత్యో హ్యేష దేవతయా సమృద్ధ్యై పౌష్ణగ్గ్ శ్యామమా లభేతాన్నకామో-ఽన్నం-వైఁ పూషా పూషణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా [ఏవాస్మై, అన్న-మ్ప్ర] 36
అన్న-మ్ప్ర యచ్ఛత్యన్నాద ఏవ భవతి శ్యామో భవత్యేతద్వా అన్నస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై మారుత-మ్పృశ్ఞిమా లభేతా-ఽన్న-కామో-ఽన్నం-వైఁ మరుతోమరుత ఏవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాదఏవ భవతి పృశ్ఞి ర్భవత్యేతద్వా అన్నస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యా ఐన్ద్రమరుణమా లభేతేన్ద్రియకామ ఇన్ద్రమేవ [ ] 37
స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మిన్నిన్ద్రియ-న్దధాతీన్ద్రియావ్యేవ భవత్యరుణో భ్రూమా-న్భవత్యేతద్వా ఇన్ద్రస్య రూపగ్ం సమృద్ధ్యై సావిత్రముపద్ధ్వస్తమా లభేత సనికామ-స్సవితా వై ప్రసవానామీశే సవితారమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై సని-మ్ప్రసువతి దానకామా అస్మై ప్రజా భవన్త్యుపద్ధ్వస్తో భవతి సావిత్రో హ్యేష [సావిత్రో హ్యేషః, దేవతయా సమృద్ధ్యై] 38
దేవతయా సమృద్ధ్యై వైశ్వదేవ-మ్బహురూపమా లభేతా-ఽన్నకామోవైశ్వదేవం-వాఁ అన్నం-విఁశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతిత ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాద ఏవ భవతి బహురూపో భవతిబహురూపగ్గ్ హ్యన్నగ్ం సమృద్ధ్యై వైశ్వదేవ-మ్బహురూపమా లభేత గ్రామకామో వైశ్వదేవా వై సజాతా విశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవా-ఽస్మై [ఏవా-ఽస్మై, సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి] 39
సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి గ్రామ్యేవ భవతి బహురూపో భవతి బహుదేవత్యో(1) హ్యేష సమృద్ధ్యై ప్రాజాపత్య-న్తూపరమా లభేత యస్యానాజ్ఞాతమివ జ్యోగామయే-త్ప్రాజాపత్యో వై పురుషః ప్రజాపతిః ఖలు వై తస్య వేద యస్యానాజ్ఞాతమివ జ్యోగామయతి ప్రజాపతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-న్తస్మా-థ్స్రామా-న్ముఞ్చతి తూపరో భవతి ప్రాజాపత్యో హ్యే -ష దేవతయా సమృద్ధ్యై ॥ 40 ॥
(అస్మా - ఇన్ద్రమేవై - ష - సజాతా విశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మై - ప్రాజాపత్యో హి - త్రీణి చ) (అ. 11)
వషట్కారో వై గాయత్రియై శిరో-ఽచ్ఛిన-త్తస్యై రసః పరాపత-త్త-మ్బృహస్పతి రుపా-ఽగృహ్ణాథ్సా శితిపృష్ఠా వశా-ఽభవద్యో ద్వితీయః పరా-ఽపత-త్త-మ్మిత్రావరుణా-వుపాగృహ్ణీతాగ్ం సా ద్విరూపా వశా-ఽభవ-ద్యస్తృతీయః పరాపత-త్తం-విఁశ్వే దేవా ఉపాగృహ్ణన్-థ్సా బహురూపా వశా భవద్య-శ్చతుర్థః పరాపత-థ్స పృథివీ-మ్ప్రా-ఽవిశ-త్త-మ్బృహస్పతిర- [బృహస్పతిరభి, అగృహ్ణా-దస్త్వేవా-ఽయం-] 41
-భ్యగృహ్ణా-దస్త్వేవా-ఽయ-మ్భోగాయేతి స ఉక్షవశ-స్సమభవ-ద్యల్లోహిత-మ్పరాపత-త్త-ద్రుద్ర ఉపా-ఽగృహ్ణా-థ్సా రౌద్రీ రోహిణీ వశా-ఽభవ-ద్బార్హస్పత్యాగ్ం శితిపృష్ఠామా లభేత బ్రహ్మవర్చసకామో బృహస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు [ఖలు, వై] 42
వై బ్రహ్మవర్చస-ఞ్ఛన్దసామేవ రసేన రస-మ్బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే మైత్రావరుణీ-న్ద్విరూపామా లభేత వృష్టికామో మైత్రం-వాఁ అహర్వారుణీ రాత్రిరహోరాత్రాభ్యా-ఙ్ఖలు వై పర్జన్యో వర్షతి మిత్రావరుణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మా అహోరాత్రాభ్యా-మ్పర్జన్యం-వఁర్షయత-శ్ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వై వృష్టి-శ్ఛన్దసామేవ రసేన [రసేన, రసం-వృఁష్టిమవ రున్ధే] 43
రసం-వృఁష్టిమవ రున్ధే మైత్రావరుణీ-న్ద్విరూపామా లభేత ప్రజాకామో మైత్రం-వాఁ అహర్వారుణీ రాత్రిరహోరాత్రాభ్యా-ఙ్ఖలు వై ప్రజాః ప్రజాయన్తే మిత్రావరుణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మా అహోరాత్రాభ్యా-మ్ప్రజా-మ్ప్రజనయత-శ్ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వై ప్రజా ఛన్దసామేవ రసేన రస-మ్ప్రజామవ- [రస-మ్ప్రజామవ, రున్ధే వైశ్వదేవీమ్-] 44
-రున్ధే వైశ్వదేవీ-మ్బహురూపామా లభేతాన్నకామో వైశ్వదేవం-వాఁ అన్నం-విఁశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మా అన్నం ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాద ఏవ భవతి ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వా అన్న-ఞ్ఛన్దసామేవ రసేన రసమన్నమవ రున్ధే వైశ్వదేవీ-మ్బహురూపామా లభేత గ్రామకామో వైశ్వదేవా వై [వై, సజాతా విశ్వానేవ] 45
సజాతా విశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మై సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి గ్రామ్యేవ భవతి ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వై సజాతా-శ్ఛన్దసామేవ రసేన రసగ్ం సజాతానవ రున్ధే బార్హస్పత్య- ముక్షవశమా లభేత బ్రహ్మవర్చసకామో బృహస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవా-ఽస్మి-న్బ్రహ్మవర్చసం- [ఏవా-ఽస్మి-న్బ్రహ్మవర్చసమ్, దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ] 46
-దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి వశం-వాఁ ఏష చరతి యదుక్షావశ ఇవ ఖలు వై బ్రహ్మవర్చసం-వఁశేనైవ వశ-మ్బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధేరౌద్రీగ్ంరోహిణీమా లభేతాభిచర-న్రుద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తస్మా ఏవైనమా వృశ్చతి తాజగార్తిమార్చ్ఛతి రోహిణీ భవతి రౌద్రీ హ్యేషా దేవతయా సమృద్ధ్యై స్ఫ్యో యూపో భవతి వజ్రో వై స్ఫ్యో వజ్రమేవాస్మై ప్ర హరతి శరమయ-మ్బర్హి-శ్శృణాత్యేవైనం-వైఁభీదక ఇద్ధ్మో భినత్త్యేవైనమ్ ॥ 47 ॥
వషట్కారో వై గాయత్రియై శిరో-ఽచ్ఛిన-త్తస్యై రసః పరాపత-త్త-మ్బృహస్పతి రుపా-ఽగృహ్ణాథ్సా శితిపృష్ఠా వశా-ఽభవద్యో ద్వితీయః పరా-ఽపత-త్త-మ్మిత్రావరుణా-వుపాగృహ్ణీతాగ్ం సా ద్విరూపా వశా-ఽభవ-ద్యస్తృతీయః పరాపత-త్తం-విఁశ్వే దేవా ఉపాగృహ్ణన్-థ్సా బహురూపా వశా భవద్య-శ్చతుర్థః పరాపత-థ్స పృథివీ-మ్ప్రా-ఽవిశ-త్త-మ్బృహస్పతిర- [బృహస్పతిరభి, అగృహ్ణా-దస్త్వేవా-ఽయం-] 41
-భ్యగృహ్ణా-దస్త్వేవా-ఽయ-మ్భోగాయేతి స ఉక్షవశ-స్సమభవ-ద్యల్లోహిత-మ్పరాపత-త్త-ద్రుద్ర ఉపా-ఽగృహ్ణా-థ్సా రౌద్రీ రోహిణీ వశా-ఽభవ-ద్బార్హస్పత్యాగ్ం శితిపృష్ఠామా లభేత బ్రహ్మవర్చసకామో బృహస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు [ఖలు, వై] 42
వై బ్రహ్మవర్చస-ఞ్ఛన్దసామేవ రసేన రస-మ్బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే మైత్రావరుణీ-న్ద్విరూపామా లభేత వృష్టికామో మైత్రం-వాఁ అహర్వారుణీ రాత్రిరహోరాత్రాభ్యా-ఙ్ఖలు వై పర్జన్యో వర్షతి మిత్రావరుణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మా అహోరాత్రాభ్యా-మ్పర్జన్యం-వఁర్షయత-శ్ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వై వృష్టి-శ్ఛన్దసామేవ రసేన [రసేన, రసం-వృఁష్టిమవ రున్ధే] 43
రసం-వృఁష్టిమవ రున్ధే మైత్రావరుణీ-న్ద్విరూపామా లభేత ప్రజాకామో మైత్రం-వాఁ అహర్వారుణీ రాత్రిరహోరాత్రాభ్యా-ఙ్ఖలు వై ప్రజాః ప్రజాయన్తే మిత్రావరుణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మా అహోరాత్రాభ్యా-మ్ప్రజా-మ్ప్రజనయత-శ్ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వై ప్రజా ఛన్దసామేవ రసేన రస-మ్ప్రజామవ- [రస-మ్ప్రజామవ, రున్ధే వైశ్వదేవీమ్-] 44
-రున్ధే వైశ్వదేవీ-మ్బహురూపామా లభేతాన్నకామో వైశ్వదేవం-వాఁ అన్నం-విఁశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మా అన్నం ప్రయచ్ఛన్త్యన్నాద ఏవ భవతి ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వా అన్న-ఞ్ఛన్దసామేవ రసేన రసమన్నమవ రున్ధే వైశ్వదేవీ-మ్బహురూపామా లభేత గ్రామకామో వైశ్వదేవా వై [వై, సజాతా విశ్వానేవ] 45
సజాతా విశ్వానేవ దేవాన్-థ్స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి త ఏవాస్మై సజాతా-న్ప్ర యచ్ఛన్తి గ్రామ్యేవ భవతి ఛన్దసాం-వాఁ ఏష రసో యద్వశా రస ఇవ ఖలు వై సజాతా-శ్ఛన్దసామేవ రసేన రసగ్ం సజాతానవ రున్ధే బార్హస్పత్య- ముక్షవశమా లభేత బ్రహ్మవర్చసకామో బృహస్పతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవా-ఽస్మి-న్బ్రహ్మవర్చసం- [ఏవా-ఽస్మి-న్బ్రహ్మవర్చసమ్, దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ] 46
-దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి వశం-వాఁ ఏష చరతి యదుక్షావశ ఇవ ఖలు వై బ్రహ్మవర్చసం-వఁశేనైవ వశ-మ్బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధేరౌద్రీగ్ంరోహిణీమా లభేతాభిచర-న్రుద్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తస్మా ఏవైనమా వృశ్చతి తాజగార్తిమార్చ్ఛతి రోహిణీ భవతి రౌద్రీ హ్యేషా దేవతయా సమృద్ధ్యై స్ఫ్యో యూపో భవతి వజ్రో వై స్ఫ్యో వజ్రమేవాస్మై ప్ర హరతి శరమయ-మ్బర్హి-శ్శృణాత్యేవైనం-వైఁభీదక ఇద్ధ్మో భినత్త్యేవైనమ్ ॥ 47 ॥
(అభి - ఖలు - వృష్టి-శ్ఛన్దసామేవ రసేన - ప్రజామవ - వైశ్వదేవా వై - బ్రహ్మవర్చసం - ఁయూప - ఏకాన్నవిగ్ంశతిశ్చ) (అ. 7)
అసావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తిమైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతాగ్ం సౌరీగ్ శ్వేతాం-వఁశామా-ఽలభన్త తయైవాస్మి-న్రుచమదధుర్యో బ్రహ్మవర్చసకామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతాగ్ం సౌరీగ్ శ్వేతాం-వఁశామా లభేతాముమేవా ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి బైల్వో యూపో భవత్యసౌ [ ] 48
వా ఆదిత్యో యతో-ఽజాయత తతో బిల్వ ఉదతిష్ఠ-థ్సయోన్యేవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే బ్రాహ్మణస్పత్యా-మ్బభ్రుకర్ణీమా లభేతా-భిచరన్-వారుణ-న్దశకపాల-మ్పురస్తా-న్నిర్వపే-ద్వరుణేనైవ భ్రాతృవ్య-ఙ్గ్రాహయిత్వా బ్రహ్మణా స్తృణుతే బభ్రుకర్ణీ భవత్యేతద్వై బ్రహ్మణో రూపగ్ం సమృద్ధ్యై స్ఫ్యో యూపో భవతి వజ్రో వై స్ఫ్యో వజ్రమేవాస్మై ప్ర హరతి శరమయ-మ్బర్హి-శ్శృణా- [-బర్హి-శ్శృణాతి, ఏవైనం-వైఁభీదక] 49
-త్యేవైనం-వైఁభీదక ఇద్ధ్మో భినత్త్యేవైనం-వైఁష్ణవం-వాఁమనమా లభేత యం-యఁజ్ఞో నోపనమే-ద్విష్ణుర్వై యజ్ఞో విష్ణుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై యజ్ఞ-మ్ప్ర యచ్ఛత్యుపైనం-యఁజ్ఞో నమతి వామనో భవతి వైష్ణవో హ్యేష దేవతయా సమృద్ధ్యై త్వాష్ట్రం-వఁడబ మా లభేత పశుకామస్త్వష్టా వై పశూనా-మ్మిథునానాం- [వై పశూనా-మ్మిథునానామ్, ప్రజనయితా] 50
ప్రజనయితా త్వష్టారమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై పశూ-న్మిథునా-న్ప్ర జనయతి ప్రజా హి వా ఏతస్మి-న్పశవః ప్రవిష్టా అథైష పుమాన్థ్సన్ వడబ-స్సాక్షాదేవ ప్రజా-మ్పశూనవ రున్ధే మైత్రగ్గ్ శ్వేతమా లభేత సఙ్గ్రామే సంయఁత్తే సమయకామో మిత్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్మిత్రేణ స-న్నయతి - [అ-న్నయతి, విశాలో భవతి] 51
విశాలో భవతి వ్యవసాయయత్యేవైన-మ్ప్రాజాపత్య-ఙ్కృష్ణమా లభేత వృష్టికామః ప్రజాపతిర్వై వృష్ట్యా ఈశే ప్రజాపతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై పర్జన్యం-వఁర్షయతి కృష్ణో భవత్యేతద్వై వృష్ట్యై రూపగ్ం రూపేణైవ వృష్టిమవ రున్ధే శబలో భవతి విద్యుతమేవాస్మై జనయిత్వా వర్షయత్యవాశృఙ్గో భవతి వృష్టిమేవాస్మై ని యచ్ఛతి ॥ 52 ॥
అసావాదిత్యో న వ్యరోచత తస్మై దేవాః ప్రాయశ్చిత్తిమైచ్ఛ-న్తస్మా ఏతాగ్ం సౌరీగ్ శ్వేతాం-వఁశామా-ఽలభన్త తయైవాస్మి-న్రుచమదధుర్యో బ్రహ్మవర్చసకామ-స్స్యా-త్తస్మా ఏతాగ్ం సౌరీగ్ శ్వేతాం-వఁశామా లభేతాముమేవా ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మి-న్బ్రహ్మవర్చస-న్దధాతి బ్రహ్మవర్చస్యేవ భవతి బైల్వో యూపో భవత్యసౌ [ ] 48
వా ఆదిత్యో యతో-ఽజాయత తతో బిల్వ ఉదతిష్ఠ-థ్సయోన్యేవ బ్రహ్మవర్చసమవ రున్ధే బ్రాహ్మణస్పత్యా-మ్బభ్రుకర్ణీమా లభేతా-భిచరన్-వారుణ-న్దశకపాల-మ్పురస్తా-న్నిర్వపే-ద్వరుణేనైవ భ్రాతృవ్య-ఙ్గ్రాహయిత్వా బ్రహ్మణా స్తృణుతే బభ్రుకర్ణీ భవత్యేతద్వై బ్రహ్మణో రూపగ్ం సమృద్ధ్యై స్ఫ్యో యూపో భవతి వజ్రో వై స్ఫ్యో వజ్రమేవాస్మై ప్ర హరతి శరమయ-మ్బర్హి-శ్శృణా- [-బర్హి-శ్శృణాతి, ఏవైనం-వైఁభీదక] 49
-త్యేవైనం-వైఁభీదక ఇద్ధ్మో భినత్త్యేవైనం-వైఁష్ణవం-వాఁమనమా లభేత యం-యఁజ్ఞో నోపనమే-ద్విష్ణుర్వై యజ్ఞో విష్ణుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై యజ్ఞ-మ్ప్ర యచ్ఛత్యుపైనం-యఁజ్ఞో నమతి వామనో భవతి వైష్ణవో హ్యేష దేవతయా సమృద్ధ్యై త్వాష్ట్రం-వఁడబ మా లభేత పశుకామస్త్వష్టా వై పశూనా-మ్మిథునానాం- [వై పశూనా-మ్మిథునానామ్, ప్రజనయితా] 50
ప్రజనయితా త్వష్టారమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై పశూ-న్మిథునా-న్ప్ర జనయతి ప్రజా హి వా ఏతస్మి-న్పశవః ప్రవిష్టా అథైష పుమాన్థ్సన్ వడబ-స్సాక్షాదేవ ప్రజా-మ్పశూనవ రున్ధే మైత్రగ్గ్ శ్వేతమా లభేత సఙ్గ్రామే సంయఁత్తే సమయకామో మిత్రమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవైన-మ్మిత్రేణ స-న్నయతి - [అ-న్నయతి, విశాలో భవతి] 51
విశాలో భవతి వ్యవసాయయత్యేవైన-మ్ప్రాజాపత్య-ఙ్కృష్ణమా లభేత వృష్టికామః ప్రజాపతిర్వై వృష్ట్యా ఈశే ప్రజాపతిమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మై పర్జన్యం-వఁర్షయతి కృష్ణో భవత్యేతద్వై వృష్ట్యై రూపగ్ం రూపేణైవ వృష్టిమవ రున్ధే శబలో భవతి విద్యుతమేవాస్మై జనయిత్వా వర్షయత్యవాశృఙ్గో భవతి వృష్టిమేవాస్మై ని యచ్ఛతి ॥ 52 ॥
(అసౌ - శృణాతి - మిథునానాం - నయతి - యచ్ఛతి) (అ. 8)
వరుణగ్ం సుషువాణమన్నాద్య-న్నోపానమ-థ్స ఏతాం-వాఁరుణీ-ఙ్కృష్ణాం-వఁశామపశ్య-త్తాగ్ స్వాయై దేవతాయా ఆలభత తతో వై తమన్నా-ద్యముపా-ఽనమ-ద్యమల-మన్నాద్యాయ సన్తమన్నాద్య-న్నోపనమే-థ్స ఏతాం ఁవారుణీ-ఙ్కృష్ణాం-వఁశామా లభేత వరుణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్ర యచ్ఛత్యన్నాద [అన్న-మ్ప్ర యచ్ఛత్యన్నాదః, ఏవ భవతి] 53
ఏవ భవతి కృష్ణా భవతి వారుణీ హ్యేషా దేవతయా సమృద్ధ్యై మైత్రగ్గ్ శ్వేతమా లభేత వారుణ-ఙ్కృష్ణమపా-ఞ్చౌషధీనా-ఞ్చ సధాంవఁన్నకామో మైత్రీర్వా ఓషధయో వారుణీరాపో-ఽపా-ఞ్చ ఖలు వా ఓషధీనా-ఞ్చ రసముప జీవామో మిత్రావరుణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛతో-ఽన్నాద ఏవ భవ- [ఏవ భవతి, అపా-ఞ్చౌషధీనా-ఞ్చ] 54
వరుణగ్ం సుషువాణమన్నాద్య-న్నోపానమ-థ్స ఏతాం-వాఁరుణీ-ఙ్కృష్ణాం-వఁశామపశ్య-త్తాగ్ స్వాయై దేవతాయా ఆలభత తతో వై తమన్నా-ద్యముపా-ఽనమ-ద్యమల-మన్నాద్యాయ సన్తమన్నాద్య-న్నోపనమే-థ్స ఏతాం ఁవారుణీ-ఙ్కృష్ణాం-వఁశామా లభేత వరుణమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా అన్న-మ్ప్ర యచ్ఛత్యన్నాద [అన్న-మ్ప్ర యచ్ఛత్యన్నాదః, ఏవ భవతి] 53
ఏవ భవతి కృష్ణా భవతి వారుణీ హ్యేషా దేవతయా సమృద్ధ్యై మైత్రగ్గ్ శ్వేతమా లభేత వారుణ-ఙ్కృష్ణమపా-ఞ్చౌషధీనా-ఞ్చ సధాంవఁన్నకామో మైత్రీర్వా ఓషధయో వారుణీరాపో-ఽపా-ఞ్చ ఖలు వా ఓషధీనా-ఞ్చ రసముప జీవామో మిత్రావరుణావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మా అన్న-మ్ప్రయచ్ఛతో-ఽన్నాద ఏవ భవ- [ఏవ భవతి, అపా-ఞ్చౌషధీనా-ఞ్చ] 54
(శిఖణ్డి ప్రచతిః)
-త్యపా-ఞ్చౌషధీనా-ఞ్చ సధాంవాఁ లభత ఉభయస్యా-వరుద్ధ్యైవిశాఖో యూపో భవతి ద్వే హ్యేతే దేవతే సమృద్ధ్యై మైత్రగ్గ్ శ్వేతమా లభేత వారుణ-ఙ్కృష్ణ-ఞ్జ్యోగామయావీ-య-న్మైత్రో భవతి మిత్రేణైవా-ఽస్మై వరుణగ్ం శమయతి య-ద్వారుణ-స్సాక్షాదేవైనం-వఁరుణపాశా-న్ముఞ్చత్యుత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ దేవా వై పుష్టి-న్నా-ఽవిన్దన్- [నా-ఽవిన్దన్న్, తా-మ్మిథునే] 55
-తా-మ్మిథునే ఽపశ్య-న్తస్యా-న్న సమరాధయన్తా-వశ్వినా-వబ్రూతా-మావయోర్వా ఏషా మైతస్యాం ఁవదద్ధ్వమితి సాశ్వినోరేవాభవద్యః పుష్టికామ-స్స్యా-థ్స ఏతామాశ్వినీం-యఁమీం-వఁశామా లభేతా-ఽశ్వినావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మి-న్పుష్టి-న్ధత్తః పుష్యతి ప్రజయా పశుభిః ॥ 56 ॥
-త్యపా-ఞ్చౌషధీనా-ఞ్చ సధాంవాఁ లభత ఉభయస్యా-వరుద్ధ్యైవిశాఖో యూపో భవతి ద్వే హ్యేతే దేవతే సమృద్ధ్యై మైత్రగ్గ్ శ్వేతమా లభేత వారుణ-ఙ్కృష్ణ-ఞ్జ్యోగామయావీ-య-న్మైత్రో భవతి మిత్రేణైవా-ఽస్మై వరుణగ్ం శమయతి య-ద్వారుణ-స్సాక్షాదేవైనం-వఁరుణపాశా-న్ముఞ్చత్యుత యదీతాసుర్భవతి జీవత్యేవ దేవా వై పుష్టి-న్నా-ఽవిన్దన్- [నా-ఽవిన్దన్న్, తా-మ్మిథునే] 55
-తా-మ్మిథునే ఽపశ్య-న్తస్యా-న్న సమరాధయన్తా-వశ్వినా-వబ్రూతా-మావయోర్వా ఏషా మైతస్యాం ఁవదద్ధ్వమితి సాశ్వినోరేవాభవద్యః పుష్టికామ-స్స్యా-థ్స ఏతామాశ్వినీం-యఁమీం-వఁశామా లభేతా-ఽశ్వినావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి తావేవాస్మి-న్పుష్టి-న్ధత్తః పుష్యతి ప్రజయా పశుభిః ॥ 56 ॥
(అన్నాదో - ఽన్నాద ఏవ భవత్య - విన్దన్ - పఞ్చచత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 9)
ఆశ్విన-న్ధూమ్రలలామ మా లభేత యో దుర్బ్రాహ్మణ-స్సోమ-మ్పిపాసే-దశ్వినౌ వై దేవానా-మసోమపావాస్తా-న్తౌ పశ్చా సోమపీథ-మ్ప్రాప్నుతా-మశ్వినా-వేతస్య దేవతా యో దుర్బ్రాహ్మణ-స్సోమ-మ్పిపాసత్యశ్వినావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి-తా-వేవా-ఽస్మై సోమపీథ-మ్ప్ర యచ్ఛత ఉపైనగ్ం సోమపీథో నమతి య-ద్ధూమ్రో భవతి ధూమ్రిమాణ-మేవా-ఽస్మా-దప హన్తి లలామో [లలామః, భవతి ముఖత] 57
భవతి ముఖత ఏవాస్మి-న్తేజో దధాతి వాయవ్య-ఙ్గోమృగమా లభేత యమజఘ్నివాగ్ం సమభిశగ్ం సేయురపూతా వా ఏతం-వాఁగృచ్ఛతి యమజఘ్నివాగ్ం సమభిశగ్ం సన్తి నైష గ్రామ్యః పశుర్నారణ్యో య-ద్గోమృగో నేవైష గ్రామే నారణ్యే యమజఘ్నివాగ్ం సమభిశగ్ం సన్తి వాయుర్వై దేవానా-మ్పవిత్రం-వాఁయుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవై- [స ఏవ, ఏన-మ్పవయతి పరాచీ] 58
-న-మ్పవయతి పరాచీ వా ఏతస్మై వ్యుచ్ఛన్తీ వ్యుచ్ఛతి తమః పాప్మాన-మ్ప్రవిశతి యస్యా-ఽఽశ్వినే శస్యమానే సూర్యో నా-ఽఽవిర్భవతి సౌర్య-మ్బహురూపమా లభేతా-ఽము-మేవా-ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా-త్తమః పాప్మానమప హన్తి ప్రతీచ్యస్మై వ్యుచ్ఛన్తీ వ్యుచ్ఛత్యప తమః పాప్మానగ్ం హతే ॥ 59 ॥
ఆశ్విన-న్ధూమ్రలలామ మా లభేత యో దుర్బ్రాహ్మణ-స్సోమ-మ్పిపాసే-దశ్వినౌ వై దేవానా-మసోమపావాస్తా-న్తౌ పశ్చా సోమపీథ-మ్ప్రాప్నుతా-మశ్వినా-వేతస్య దేవతా యో దుర్బ్రాహ్మణ-స్సోమ-మ్పిపాసత్యశ్వినావేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి-తా-వేవా-ఽస్మై సోమపీథ-మ్ప్ర యచ్ఛత ఉపైనగ్ం సోమపీథో నమతి య-ద్ధూమ్రో భవతి ధూమ్రిమాణ-మేవా-ఽస్మా-దప హన్తి లలామో [లలామః, భవతి ముఖత] 57
భవతి ముఖత ఏవాస్మి-న్తేజో దధాతి వాయవ్య-ఙ్గోమృగమా లభేత యమజఘ్నివాగ్ం సమభిశగ్ం సేయురపూతా వా ఏతం-వాఁగృచ్ఛతి యమజఘ్నివాగ్ం సమభిశగ్ం సన్తి నైష గ్రామ్యః పశుర్నారణ్యో య-ద్గోమృగో నేవైష గ్రామే నారణ్యే యమజఘ్నివాగ్ం సమభిశగ్ం సన్తి వాయుర్వై దేవానా-మ్పవిత్రం-వాఁయుమేవ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవై- [స ఏవ, ఏన-మ్పవయతి పరాచీ] 58
-న-మ్పవయతి పరాచీ వా ఏతస్మై వ్యుచ్ఛన్తీ వ్యుచ్ఛతి తమః పాప్మాన-మ్ప్రవిశతి యస్యా-ఽఽశ్వినే శస్యమానే సూర్యో నా-ఽఽవిర్భవతి సౌర్య-మ్బహురూపమా లభేతా-ఽము-మేవా-ఽఽదిత్యగ్గ్ స్వేన భాగధేయేనోప ధావతి స ఏవాస్మా-త్తమః పాప్మానమప హన్తి ప్రతీచ్యస్మై వ్యుచ్ఛన్తీ వ్యుచ్ఛత్యప తమః పాప్మానగ్ం హతే ॥ 59 ॥
(లలామః - స ఏవ - షట్చత్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 10)
ఇన్ద్రం-వోఁ విశ్వతస్పరీ, న్ద్ర-న్నరో, మరుతో యద్ధ వో దివో, యా వ-శ్శర్మ ॥ భరేష్విన్ద్రగ్ం సుహవగ్ం హవామహే ఽగ్ంహోముచగ్ం సుకృత-న్దైవ్య-ఞ్జనమ్ । అగ్ని-మ్మిత్రం-వఁరుణగ్ం సాతయే భగ-న్ద్యావాపృథివీ మరుతః స్వస్తయే ॥ మమత్తు నః పరిజ్మా వసర్హా మమత్తు వాతో అపాం-వృఁషణ్వాన్న్ । శిశీతమిన్ద్రాపర్వతా యువ-న్నస్తన్నో విశ్వే వరివస్యన్తు దేవాః ॥ ప్రియా వో నామ - [ప్రియా వో నామ, హువే తురాణామ్ ।] 60
హువే తురాణామ్ । ఆ య-త్తృపన్మరుతో వావశానాః ॥ శ్రియసే క-మ్భానుభి-స్స-మ్మిమిక్షిరే తే రశ్మిభిస్త ఋక్వభి-స్సుఖాదయః । తే వాశీమన్త ఇష్మిణో అభీరవో విద్రే ప్రియస్య మారుతస్య ధామ్నః ॥ అగ్నిః ప్రథమో వసుభిర్నో అవ్యా-థ్సోమో రుద్రేభిరభి రక్షత త్మనా । ఇన్ద్రో మరుద్భిర్-ఋతుధా కృణోత్వాదిత్యైర్నో వరుణ-స్సగ్ం శిశాతు ॥ స-న్నో దేవో వసుభిరగ్ని-స్సగ్ం [వసుభిరగ్ని-స్సమ్, సోమస్తనూభీ రుద్రియాభిః ।] 61
సోమస్తనూభీ రుద్రియాభిః । సమిన్ద్రో మరుద్భి ర్యజ్ఞియై-స్సమాదిత్యైర్నో వరుణో అజిజ్ఞిపత్ ॥ యథా-ఽఽదిత్యా వసుభి-స్సమ్బభూవు-ర్మరుద్భీ రుద్రా-స్సమజానతాభి । ఏవా త్రిణామన్న-హృణీయమానా విశ్వే దేవా-స్సమనసో భవన్తు ॥ కుత్రా చిద్యస్య సమృతౌ రణ్వా నరో నృషదనే । అర్హన్తశ్చి-ద్యమిన్ధతే సఞ్జనయన్తి జన్తవః ॥ సం-యఁదిషో వనామహే సగ్ం హవ్యా మానుషాణామ్ । ఉత ద్యుమ్నస్య శవస [శవసః, ఋతస్య రశ్మిమా దదే ।] 62
ఋతస్య రశ్మిమా దదే ॥ యజ్ఞో దేవానా-మ్ప్రత్యేతి సుమ్నమాదిత్యాసో భవతా మృడయన్తః । ఆ వో-ఽర్వాచీ సుమతిర్వవృత్యాదగ్ం హోశ్చిద్యా వరివోవిత్తరా-ఽసత్ ॥ శుచిరప-స్సూయవసా అదబ్ధ ఉప క్షేతి వృద్ధవయా-స్సువీరః । నకిష్టం(2) ఘ్నన్త్యన్తితో న దూరాద్య ఆదిత్యానా-మ్భవతి ప్రణీతౌ ॥ ధారయన్త ఆదిత్యాసో జగథ్స్థా దేవా విశ్వస్య భువనస్య గోపాః । దీర్ఘాధియో రక్షమాణా [రక్షమాణాః, అసుర్యమృతావాన-] 63
అసుర్యమృతావాన-శ్చయమానా ఋణాని ॥ తిస్రో భూమీర్ధారయ-న్త్రీగ్ం రుత ద్యూ-న్త్రీణి వ్రతా విదథే అన్తరేషామ్ । ఋతేనా-ఽఽదిత్యా మహి వో మహిత్వ-న్తదర్యమన్ వరుణ మిత్ర చారు ॥ త్యాన్ను క్షత్రియాగ్ం అవ ఆదిత్యాన్. యాచిషామహే । సుమృడీకాగ్ం అభిష్టయే ॥ న దక్షిణా విచికితే న సవ్యా న ప్రాచీనమాదిత్యా నోత పశ్చా । పాక్యా చిద్వసవో ధీర్యా చి- [ధీర్యా చిత్, యుష్మానీతో] 64
-ద్యుష్మానీతో అభయ-ఞ్జ్యోతిరశ్యామ్ ॥ ఆదిత్యానామవసా నూతనేన సక్షీమహి శర్మణా శన్తమేన । అనాగాస్త్వే అదితిత్వే తురాస ఇమం-యఁజ్ఞ-న్దధతు శ్రోషమాణాః ॥ ఇమ-మ్మే వరుణ శ్రుధీ హవమద్యా చ మృడయ । త్వామవస్యురా చకే ॥ తత్త్వా యామి బ్రహ్మణా వన్దమాన-స్తదా శాస్తే యజమానో హవిర్భిః । అహేడమానో వరుణేహ బోద్ధ్యురుశగ్ంస మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥ 65 ॥
ఇన్ద్రం-వోఁ విశ్వతస్పరీ, న్ద్ర-న్నరో, మరుతో యద్ధ వో దివో, యా వ-శ్శర్మ ॥ భరేష్విన్ద్రగ్ం సుహవగ్ం హవామహే ఽగ్ంహోముచగ్ం సుకృత-న్దైవ్య-ఞ్జనమ్ । అగ్ని-మ్మిత్రం-వఁరుణగ్ం సాతయే భగ-న్ద్యావాపృథివీ మరుతః స్వస్తయే ॥ మమత్తు నః పరిజ్మా వసర్హా మమత్తు వాతో అపాం-వృఁషణ్వాన్న్ । శిశీతమిన్ద్రాపర్వతా యువ-న్నస్తన్నో విశ్వే వరివస్యన్తు దేవాః ॥ ప్రియా వో నామ - [ప్రియా వో నామ, హువే తురాణామ్ ।] 60
హువే తురాణామ్ । ఆ య-త్తృపన్మరుతో వావశానాః ॥ శ్రియసే క-మ్భానుభి-స్స-మ్మిమిక్షిరే తే రశ్మిభిస్త ఋక్వభి-స్సుఖాదయః । తే వాశీమన్త ఇష్మిణో అభీరవో విద్రే ప్రియస్య మారుతస్య ధామ్నః ॥ అగ్నిః ప్రథమో వసుభిర్నో అవ్యా-థ్సోమో రుద్రేభిరభి రక్షత త్మనా । ఇన్ద్రో మరుద్భిర్-ఋతుధా కృణోత్వాదిత్యైర్నో వరుణ-స్సగ్ం శిశాతు ॥ స-న్నో దేవో వసుభిరగ్ని-స్సగ్ం [వసుభిరగ్ని-స్సమ్, సోమస్తనూభీ రుద్రియాభిః ।] 61
సోమస్తనూభీ రుద్రియాభిః । సమిన్ద్రో మరుద్భి ర్యజ్ఞియై-స్సమాదిత్యైర్నో వరుణో అజిజ్ఞిపత్ ॥ యథా-ఽఽదిత్యా వసుభి-స్సమ్బభూవు-ర్మరుద్భీ రుద్రా-స్సమజానతాభి । ఏవా త్రిణామన్న-హృణీయమానా విశ్వే దేవా-స్సమనసో భవన్తు ॥ కుత్రా చిద్యస్య సమృతౌ రణ్వా నరో నృషదనే । అర్హన్తశ్చి-ద్యమిన్ధతే సఞ్జనయన్తి జన్తవః ॥ సం-యఁదిషో వనామహే సగ్ం హవ్యా మానుషాణామ్ । ఉత ద్యుమ్నస్య శవస [శవసః, ఋతస్య రశ్మిమా దదే ।] 62
ఋతస్య రశ్మిమా దదే ॥ యజ్ఞో దేవానా-మ్ప్రత్యేతి సుమ్నమాదిత్యాసో భవతా మృడయన్తః । ఆ వో-ఽర్వాచీ సుమతిర్వవృత్యాదగ్ం హోశ్చిద్యా వరివోవిత్తరా-ఽసత్ ॥ శుచిరప-స్సూయవసా అదబ్ధ ఉప క్షేతి వృద్ధవయా-స్సువీరః । నకిష్టం(2) ఘ్నన్త్యన్తితో న దూరాద్య ఆదిత్యానా-మ్భవతి ప్రణీతౌ ॥ ధారయన్త ఆదిత్యాసో జగథ్స్థా దేవా విశ్వస్య భువనస్య గోపాః । దీర్ఘాధియో రక్షమాణా [రక్షమాణాః, అసుర్యమృతావాన-] 63
అసుర్యమృతావాన-శ్చయమానా ఋణాని ॥ తిస్రో భూమీర్ధారయ-న్త్రీగ్ం రుత ద్యూ-న్త్రీణి వ్రతా విదథే అన్తరేషామ్ । ఋతేనా-ఽఽదిత్యా మహి వో మహిత్వ-న్తదర్యమన్ వరుణ మిత్ర చారు ॥ త్యాన్ను క్షత్రియాగ్ం అవ ఆదిత్యాన్. యాచిషామహే । సుమృడీకాగ్ం అభిష్టయే ॥ న దక్షిణా విచికితే న సవ్యా న ప్రాచీనమాదిత్యా నోత పశ్చా । పాక్యా చిద్వసవో ధీర్యా చి- [ధీర్యా చిత్, యుష్మానీతో] 64
-ద్యుష్మానీతో అభయ-ఞ్జ్యోతిరశ్యామ్ ॥ ఆదిత్యానామవసా నూతనేన సక్షీమహి శర్మణా శన్తమేన । అనాగాస్త్వే అదితిత్వే తురాస ఇమం-యఁజ్ఞ-న్దధతు శ్రోషమాణాః ॥ ఇమ-మ్మే వరుణ శ్రుధీ హవమద్యా చ మృడయ । త్వామవస్యురా చకే ॥ తత్త్వా యామి బ్రహ్మణా వన్దమాన-స్తదా శాస్తే యజమానో హవిర్భిః । అహేడమానో వరుణేహ బోద్ధ్యురుశగ్ంస మా న ఆయుః ప్రమోషీః ॥ 65 ॥
(నామా - ఽగ్ని-స్సగ్ం - శవసో - రక్షమాణా - ధీర్యా-ఞ్చిదే - కాన్న పఞ్చాశచ్చ) (అ. 11)
(వాయవ్యం - ప్రాజపతిస్తా వరుణం - దేవాసురా ఏష్వ - సావాదిత్యో దశర్షభా-మిన్ద్రో వలస్య - బార్హస్పత్యం - ఁవషట్కారో - ఽసౌసౌరీం - ఁవరుణ -మాశ్విన - మిన్ద్రం-వోఁ నర - ఏకాదశ)
(వాయవ్య - మాగ్నేయీ-ఙ్కృష్ణగ్రీవీ - మసావాదిత్యో - వా అహోరాత్రాణి - వషట్కారః - ప్రజనయితా - హువే తురాణాం - పఞ్చషష్టిః )
(వాయవ్యమ్, ప్రమోషీః)
॥ హరిః ఓమ్ ॥
॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-న్ద్వితీయకాణ్డే ప్రథమః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥