কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্নঃ - সত্ৰকৰ্মনিৰূপণং
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
বৃহস্পতিৰকামযত শ্ৰন্মে দেৱা দধীৰ-ন্গচ্ছেয-ম্পুৰোধামিতি স এত-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ তস্মৈ শ্ৰদ্দেৱা অদধতাগচ্ছ-ত্পুৰোধাং-যঁ এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস-শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মাসতে শ্ৰদেভ্যো মনুষ্যা দধতে গচ্ছন্তি পুৰোধা-ঞ্জ্যোতিৰ্গৌৰাযুৰিতি ত্ৰ্যহা ভৱন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসা-ৱাযু- [-ৱাযুঃ, ইমানেৱ] 1
-ৰিমানেৱ লোকানভ্যাৰোহন্ত্যভি পূৰ্ৱ-ন্ত্ৰ্যহা ভৱন্ত্যভিপূৰ্ৱমেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্ত্যসত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্যদছন্দোমং-যঁচ্ছন্দোমা ভৱন্তি তেন সত্ৰ-ন্দেৱতা এৱ পৃষ্ঠৈৰৱ ৰুন্ধতে পশূঞ্ছন্দোমৈৰোজো ৱৈ ৱীৰ্য-ম্পৃষ্ঠানি পশৱঃ ছন্দোমা ওজস্যেৱ ৱীৰ্যে পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ [ ] 2
যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰো ভৱতি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সুৱৰ্গো লোক-স্সংৱঁথ্সৰ এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযৈৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো ব্ৰহ্মৱৰ্চসস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 3 ॥
(অসাৱাযু - ৰাভ্যামেৱ - পঞ্চচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 1)
যথা ৱৈ মনুষ্যা এৱ-ন্দেৱা অগ্ৰ আস-ন্তে-ঽকামযন্তা-ঽৱৰ্তি-ম্পাপ্মান-ম্মৃত্যু-মপহত্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদ-ঙ্গচ্ছেমেতি ত এত-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে-ঽৱৰ্তি-ম্পাপ্মান-ম্মৃত্যু-মপহত্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদমগচ্ছন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস-শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মাসতে-ঽৱৰ্তিমেৱ পাপ্মান-মপহত্য শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি শ্ৰীৰ্হি মনুষ্যস্য [শ্ৰীৰ্হি মনুষ্যস্য, দৈৱী সগ্ংস-জ্জ্যোতি-] 4
দৈৱী সগ্ংস-জ্জ্যোতি-ৰতিৰাত্ৰো ভৱতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱঃ সংৱঁথ্সৰস্ত-ম্মাসা অৰ্ধমাসা ঋতৱঃ প্ৰৱিশ্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদমগচ্ছন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস-শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰমাসতে সংৱঁথ্সৰমেৱ প্ৰৱিশ্য ৱস্যসীগ্ং সগ্ংসদ-ঙ্গচ্ছন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা অৱস্তা-দ্ভৱন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ পৰস্তা-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশৈৰেৱোভযতো ঽৱৰ্তি-ম্পাপ্মানমপহত্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদ-ম্মদ্ধ্যতো [সগ্ংসদ-ম্মদ্ধ্যতঃ, গচ্ছন্তি পৃষ্ঠানি হি] 5
গচ্ছন্তি পৃষ্ঠানি হি দৈৱী সগ্ংসজ্জামি ৱা এত-ত্কুৰ্ৱন্তি য-ত্ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা অন্ৱঞ্চো মদ্ধ্যে-ঽনিৰুক্তো ভৱতি তেনাজাম্যূৰ্ধ্ৱানি পৃষ্ঠানি ভৱন্ত্যূৰ্ধ্ৱা-শ্ছন্দোমা উভাভ্যাগ্ং ৰূপাভ্যাগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যসত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্যদছন্দোমং-যঁচ্ছন্দোমা ভৱন্তি তেন সত্ৰ-ন্দেৱতা এৱ পৃষ্ঠৈৰৱ ৰুন্ধতে পশূঞ্ছন্দোমৈৰোজো ৱৈ ৱীৰ্য-ম্পৃষ্ঠানি পশৱ- [পশৱঃ, ছন্দোমা ওজস্যেৱ] 6
-শ্ছন্দোমা ওজস্যেৱ ৱীৰ্যে পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা অৱস্তা-দ্ভৱন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ পৰস্তান্মদ্ধ্যে পৃষ্ঠান্যুৰো ৱৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা আত্মা পৃষ্ঠান্যাত্মন এৱ ত-দ্যজমানা-শ্শৰ্ম নহ্যন্তে-ঽনাৰ্ত্যৈ বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ [তাভ্যামেৱ, সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি] 7
সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি পৰাঞ্চো ৱা এতে সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্তি যে পৰাচীনানি পৃষ্ঠান্যুপযন্তি প্ৰত্যং ষডহো ভৱতি প্ৰত্যৱৰূঢ্যা অথো প্ৰতিষ্ঠিত্যা উভযোৰ্লোকযোৰ ঋদ্ধ্ৱো-ত্তিষ্ঠন্তি ত্ৰিৱৃতো-ঽধি ত্ৰিৱৃতমুপ যন্তি স্তোমানাগ্ং সম্পত্ত্যৈ প্ৰভৱায জ্যোতিৰগ্নিষ্টোমো ভৱত্যযং-ৱাঁৱ স ক্ষযো-ঽস্মাদেৱ তেন ক্ষযান্ন যন্তি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰো ভৱতি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সুৱৰ্গো লোক-স্সংৱঁথ্সৰ এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযৈৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো ব্ৰহ্মৱৰ্চসস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 8 ॥
(মনুষ্যস্য - মধ্যতঃ - পশৱ - স্তাভ্যামেৱ - সংৱঁথ্সৰ - শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 2)
ঋক্ষা ৱা ইযমলোমকা-ঽঽসী-থ্সা-ঽকামযতৌষধীভি-ৰ্ৱনস্পতিভিঃ প্ৰ জাযেযেতি সৈতাস্ত্ৰিগ্ংশতগ্ং ৰাত্ৰীৰপশ্য-ত্ততো ৱা ইযমোষধীভি-ৰ্ৱনস্পতিভিঃ প্ৰাজাযত যে প্ৰজাকামাঃ পশুকামা-স্স্যুস্ত এতা আসীৰ-ন্প্ৰৈৱ জাযন্তে প্ৰজযা পশুভিৰিযং-ৱাঁ অক্ষুদ্ধ্য-থ্সৈতাং-ৱিঁৰাজমপশ্য-ত্তামাত্ম-ন্ধিত্ৱা-ঽন্নাদ্যমৱা ঽৰুন্ধৌষধী- [-ঽৰুন্ধৌষধীঃ, ৱনস্পতী-ন্প্ৰজা-] 9
-ৰ্ৱনস্পতী-ন্প্ৰজা-ম্পশূ-ন্তেনাৱৰ্ধত সা জেমান-ম্মহিমান-মগচ্ছদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে ৱিৰাজমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধিত্ৱা-ঽন্নাদ্যমৱ ৰুন্ধতে ৱৰ্ধন্তে প্ৰজযা পশুভিৰ্জেমান-ম্মহিমান-ঙ্গচ্ছন্তি জ্যোতিৰতিৰাত্ৰো ভৱতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূনন্ৱা-ৰোহন্ত্যৃতুভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ [ ] 10
প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশমুপ যন্তি যজ্ঞস্য সন্তত্যা অথো প্ৰজাপতিৰ্ৱৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশঃ প্ৰজাপতিমেৱা-ঽঽৰভন্তে প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যা একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টু-দ্ভৱতি পাপ্মানমেৱ তেন নিৰ্দহন্তে-ঽথো তেজো ৱৈ ত্ৰিৱৃ-ত্তেজ এৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে পঞ্চদশ ইন্দ্ৰস্তোমো ভৱতীন্দ্ৰিয-মেৱা-ঽৱ [ভৱতীন্দ্ৰিয-মেৱা-ঽৱ, ৰুন্ধতে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা] 11
ৰুন্ধতে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযন্ত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে চতুৰ্ৱিগ্ংশো ভৱতি অতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সুৱৰ্গো লোক-স্সংৱঁথ্সৰ এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো এষ ৱৈ ৱিষূৱান্ ৱিষূৱন্তো ভৱন্তি য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে চতুৰ্ৱিগ্ংশা-ত্পৃষ্ঠান্যুপ যন্তি সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতিষ্ঠায [ ] 12
দেৱতা অভ্যাৰোহন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশমুপ যন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদ্ৱৈ দেৱতা দেৱতাস্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ত্ৰিণৱো ভৱতীমে ৱৈ লোকাস্ত্ৰিণৱ এষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি দ্ৱাৱেকৱিগ্ংশৌ ভৱতঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে বহৱঃ ষোডশিনো ভৱন্তি তস্মা-দ্বহৱঃ প্ৰজাসু ৱৃষাণো যদেতে স্তোমা ৱ্যতিষক্তা ভৱন্তি তস্মাদিয -মোষধীভি-ৰ্ৱনস্পতিভি-ৰ্ৱ্যতিষক্তা [-ৰ্ৱ্যতিষক্তা, ৱ্যতিষজ্যন্তে] 13
ৱ্যতিষজ্যন্তে প্ৰজযা পশুভিৰ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে ঽকৢপ্তা ৱা এতে সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যুচ্চাৱচান্ হি স্তোমানুপযন্তি যদেত ঊৰ্ধ্ৱাঃ কৢপ্তা-স্স্তোমা ভৱন্তি কৢপ্তা এৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যুভযোৰেভ্যো লোকযোঃ কল্পতে ত্ৰিগ্ংশদেতাস্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজৈৱান্নাদ্যমৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো ঽন্নাদ্যস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 14 ॥
(ওষধীঃ - সংৱঁথ্সৰ এৱা - ঽৱ - প্ৰতিষ্ঠায - ৱ্যতিষক্ত্যৈ - কান্নপঞ্চাশচ্চ) (অ. 3)
প্ৰজাপতি-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমৈ-ত্ত-ন্দেৱা যেনযেন ছন্দসা-ঽনু প্ৰাযুঞ্জত তেন না-ঽঽপ্নুৱ-ন্ত এতা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশতগ্ং ৰাত্ৰীৰপশ্য-ন্দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ঽনুষ্টুগা-নুষ্টুভঃ প্ৰজাপতি-স্স্ৱেনৈৱ ছন্দসা প্ৰজাপতি-মাপ্ত্ৱা ঽভ্যাৰুহ্য সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদেতা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ঽনুষ্টুগা-নুষ্টুভঃ প্ৰজাপতি-স্স্ৱেনৈৱ ছন্দসা প্ৰজাপতিমাপ্ত্ৱা শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি [শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি, শ্ৰীৰ্হি] 15
শ্ৰীৰ্হি মনুষ্যস্য সুৱৰ্গো লোকো দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদেতা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা-ঽনুষ্টুগ্-ৱাগনুষ্টু-ফ্সৰ্ৱামেৱ ৱাচমাপ্নুৱন্তি সৰ্ৱে ৱাচো ৱদিতাৰো ভৱন্তি সৰ্ৱে হি শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি জ্যোতিৰ্গৌৰাযুৰিতি ত্ৰ্যহা ভৱন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসাৱাযুৰিমানেৱ লোকানভ্যাৰোহন্ত্যভিপূৰ্ৱ-ন্ত্ৰ্যহা ভৱন্ত্যভিপূৰ্ৱমেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্তি বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তী- [-ঁযন্তি, ইযং-ৱাঁৱ] 16
-যং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি পৰাঞ্চো ৱা এতে সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্তি যে পৰাচস্ত্ৰ্যহানুপযন্তি প্ৰত্য-ন্ত্ৰ্যহো ভৱতি প্ৰত্যৱৰূঢ্যা অথো প্ৰতিষ্ঠিত্যা উভযোৰ্লোকযোৰ্. ঋদ্ধ্ৱো-ত্তিষ্ঠন্তি দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদেতাস্তাসাং-যাঁ স্ত্ৰিগ্ংশ-ত্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজৈৱা-ঽন্নাদ্যমৱ ৰুন্ধতে যে দ্ৱে অহোৰাত্ৰে এৱ তে উভাভ্যাগ্ং ৰূপাভ্যাগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতঃ পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 17 ॥
(গচ্ছন্তি - যন্তি - ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা - দ্ৱাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 4)
দ্ৱে ৱাৱ দেৱসত্ৰে দ্ৱাদশাহশ্চৈৱ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহশ্চ য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহমাসতে সাক্ষাদেৱ দেৱতা অভ্যাৰোহন্তি যথা খলু ৱৈ শ্ৰেযানভ্যাৰূঢঃ কামযতে তথা কৰোতি যদ্যৱৱিদ্ধ্যতি পাপীযা-ন্ভৱতি যদি নাৱৱিদ্ধ্যতি সদৃং-যঁ এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ং- শদহমাসতে ৱি পাপ্মনা ভ্ৰাতৃৱ্যেণা-ঽঽ ৱৰ্তন্তে ঽহৰ্ভাজো ৱা এতা দেৱা অগ্ৰ আ-ঽহৰ- [আ-ঽহৰন্ন্, অহৰেকো ঽভজতা-] 18
-ন্নহৰেকো ঽভজতা-হৰেকস্তাভিৰ্ৱৈতে প্ৰবাহুগাৰ্ধ্নুৱন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহমাসতে সৰ্ৱ এৱ প্ৰবাহুগৃদ্ধ্নুৱন্তি সৰ্ৱে গ্ৰামণীয-ম্প্ৰাপ্নুৱন্তি পঞ্চাহা ভৱন্তি পঞ্চ ৱা ঋতৱঃ সংৱঁথ্সৰ ঋতুষ্ৱেৱ সংৱঁথ্সৰে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো পঞ্চাক্ষৰা পঙ্ক্তিঃ পাঙ্ক্তো যজ্ঞো যজ্ঞমেৱাৱ ৰুন্ধতে ত্ৰীণ্যাশ্ৱিনানি ভৱন্তি ত্ৰয ইমে লোকা এ- [ইমে লোকা এষু, এৱ লোকেষু প্ৰতি] 19
-ষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো ত্ৰীণি ৱৈ যজ্ঞস্যেন্দ্ৰিযাণি তান্যেৱাৱ ৰুন্ধতে ৱিশ্ৱজি-দ্ভৱত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যৈ সৰ্ৱপৃষ্ঠো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ ৱাগ্ৱৈ দ্ৱাদশাহো য-ত্পুৰস্তা-দ্দ্ৱাদশাহ-মুপেযুৰনাপ্তাং-ৱাঁচ-মুপেযু-ৰুপদাসুকৈষাং-ৱাঁ-খ্স্যা-দুপৰিষ্টা-দ্দ্ৱাদশাহমুপ যন্ত্যাপ্তামেৱ ৱাচমুপ যন্তি তস্মা-দুপৰিষ্টা-দ্ৱাচা ৱদামো ঽৱান্তৰং- [ৱদামো ঽৱান্তৰম্, ৱৈ দশৰাত্ৰেণ] 20
-ঁৱৈ দশৰাত্ৰেণ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত য-দ্দশৰাত্ৰো ভৱতি প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমানা-স্সৃজন্ত এতাগ্ং হ ৱা উদঙ্ক-শ্শৌল্বাযন-স্সত্ৰস্যৰ্ধিমুৱাচ য-দ্দশৰাত্ৰো য-দ্দশৰাত্ৰো ভৱতি সত্ৰস্যৰ্ধ্যা অথো যদেৱ পূৰ্ৱেষ্ৱহস্সু ৱিলোম ক্ৰিযতে তস্যৈৱৈষা শান্তিদ্ৰ্ৱ্যনীকা ৱা এতা ৰাত্ৰযো যজমানা ৱিশ্ৱজি-থ্সহাতিৰাত্ৰেণ পূৰ্ৱা-ষ্ষোডশ সহা তিৰাত্ৰেণোত্তৰা-ষ্ষোডশ য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহমাসত ঐষা-ন্দ্ৱ্যনীকা প্ৰজা জাযতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতঃ পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 21 ॥
(অহৰ- ন্নেষ্ৱ - ৱান্তৰগ্ং - ষোডশ সহ - সপ্তদশ চ) (অ. 5)
আদিত্যা অকামযন্ত সুৱৰ্গং-লোঁকমিযামেতি তে সুৱৰ্গং-লোঁক-ন্ন প্ৰাজানন্ন সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্ত এতগ্ং ষট্ত্ৰিগ্ংশদ্ৰাত্ৰ-মপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে সুৱৰ্গং-লোঁক-ম্প্ৰাজানন্-থ্সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষট্ত্ৰিগ্ংশ-দ্ৰাত্ৰমাসতে সুৱৰ্গমেৱ লোক-ম্প্ৰ জানন্তি সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি জ্যোতি-ৰতিৰাত্ৰো [জ্যোতি-ৰতিৰাত্ৰঃ, ভৱতি জ্যোতিৰেৱ] 22
ভৱতি জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তা-দ্দধতে সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ ষডহা ভৱন্তি ষ-ড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি চত্ৱাৰো ভৱন্তি চতস্ৰো দিশো দিক্ষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যসত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্যদছন্দোমং-যঁচ্ছন্দোমা ভৱন্তি তেন সত্ৰ-ন্দেৱতা এৱ পৃষ্ঠৈৰৱ ৰুন্ধতে পশূঞ্ছন্দোমৈৰোজো ৱৈ ৱীৰ্য-ম্পৃষ্ঠানি পশৱঃ ছন্দোমা ওজস্যেৱ [ ] 23
ৱীৰ্যে পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ষট্-ত্ৰিগ্ংশ-দ্ৰাত্ৰো ভৱতি ষট্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা বৃহতী বাৰ্হতাঃ পশৱো বৃহত্যৈৱ পশূনৱ ৰুন্ধতে বৃহতী ছন্দসাগ্ স্ৱাৰাজ্যমাশ্ঞুতা-শ্ঞুৱতে স্ৱাৰাজ্যং-যঁ এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষট্ত্ৰিগ্ংশ-দ্ৰাত্ৰমাসতে সুৱৰ্গমেৱ লোকং-যঁন্ত্যতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱত-স্সুৱৰ্গস্য লোকস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 24 ॥
(অতিৰাত্ৰ - ওজস্যেৱ - ষট্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 6)
ৱসিষ্ঠো হতপুত্ৰো-ঽকামযত ৱিন্দেয প্ৰজামভি সাদাসা-ন্ভৱেযমিতি স এতমেকস্মা-ন্নপঞ্চাশ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ সো-ঽৱিন্দত প্ৰজামভি সৌদাসানভৱদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস একস্মা-ন্নপঞ্চাশমাসতে ৱিন্দন্তে প্ৰজামভি ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্ভৱন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিৱৃতো-ঽগ্নিষ্টোমা ভৱন্তি ৱজ্ৰস্যৈৱ মুখগ্ং সগ্গ্ শ্যন্তি দশ পঞ্চদশা ভৱন্তি পঞ্চদশো ৱজ্ৰো [ৱজ্ৰঃ, ৱজ্ৰমেৱ] 25
ৱজ্ৰমেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যেভ্যঃ প্ৰ হৰন্তি ষোডশিম-দ্দশমমহ-ৰ্ভৱতি ৱজ্ৰ এৱ ৱীৰ্য-ন্দধতি দ্ৱাদশ সপ্তদশা ভৱন্ত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তৈৰ্জাযন্তে পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূনন্ৱাৰোহন্ত্যৃতৃভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি দ্ৱাদশৈকৱিগ্ংশা ভৱন্তি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম- [ৰুচমেৱা-ঽঽত্মন্ন্, দধতে বহৱঃ ষোডশিনো] 26
-ন্দধতে বহৱঃ ষোডশিনো ভৱন্তি ৱিজিত্যৈ ষডাশ্ৱিনানি ভৱন্তি ষড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যূনাতিৰিক্তা ৱা এতা ৰাত্ৰয ঊনাস্ত-দ্যদেকস্যৈ ন পঞ্চাশদ-তিৰিক্তাস্ত-দ্য-দ্ভূযসী-ৰষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশত ঊনাচ্চ খলু ৱা অতিৰিক্তাচ্চ প্ৰজাপতিঃ প্ৰাজাযত যে প্ৰজাকামাঃ পশুকামা-স্স্যুস্ত এতা আসীৰ-ন্প্ৰৈৱ জাযন্তে প্ৰজযা পশুভিৰ্ৱৈৰাজো ৱা এষ যজ্ঞো যদেকস্মা-ন্নপঞ্চাশো য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস একস্মা-ন্নপঞ্চাশমাসতে ৱিৰাজমেৱ গচ্ছন্ত্যন্নাদা ভৱন্ত্যতি-ৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো-ঽন্নাদ্যস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 27 ॥
(ৱজ্ৰ - আত্মন্ - প্ৰজযা - দ্ৱাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)
সংৱঁথ্সৰায দীক্ষিষ্যমাণা একাষ্টকাযা-ন্দীক্ষেৰন্নেষা ৱৈ সংৱঁথ্সৰস্য পত্নী যদেকাষ্টকৈতস্যাং-ৱাঁ এষ এতাগ্ং ৰাত্ৰিং-ৱঁসতি সাক্ষাদেৱ সংৱঁথ্সৰমাৰভ্য দীক্ষন্ত আৰ্তং-ৱাঁ এতে সংৱঁথ্সৰস্যাভি দীক্ষন্তে য একাষ্টকাযা-ন্দীক্ষন্তে ঽন্তনামানাৱৃতূ ভৱতো ৱ্যস্তং-ৱাঁ এতে সংৱঁথ্সৰস্যা-ঽভি দীক্ষন্তে য একাষ্টকাযা-ন্দীক্ষন্তে-ঽন্তনামানাৱৃতূ ভৱতঃ ফল্গুনী পূৰ্ণমাসে দীক্ষেৰ-ন্মুখং-ৱাঁ এত- [এতত্, সংৱঁথ্সৰস্য য-ত্ফল্গুনী-] 28
-থ্সংৱঁথ্সৰস্য য-ত্ফল্গুনী-পূৰ্ণমাসো মুখত এৱ সংৱঁথ্সৰমাৰভ্য দীক্ষন্তে তস্যৈকৈৱ নিৰ্যা য-থ্সাম্মেঘ্যে ৱিষূৱান্-থ্সম্পদ্যতে চিত্ৰাপূৰ্ণমাসে দীক্ষেৰ-ন্মুখং-ৱাঁ এত-থ্সংৱঁথ্সৰস্য যচ্চিত্ৰাপূৰ্ণমাসো মুখত এৱ সংৱঁথ্সৰমাৰভ্য দীক্ষন্তে তস্য ন কা চন নিৰ্যা ভৱতি চতুৰহে পুৰস্তা-ত্পৌৰ্ণমাস্যৈ দীক্ষেৰ-ন্তেষামেকাষ্টকাযা-ঙ্ক্ৰয-স্স-ম্পদ্যতে তেনৈকাষ্টকা-ন্ন ছম্ব-ট্কুৰ্ৱন্তি তেষা- [তেষাম্, পূৰ্ৱপক্ষে সুত্যা] 29
-ম্পূৰ্ৱপক্ষে সুত্যা স-ম্পদ্যতে পূৰ্ৱপক্ষ-ম্মাসা অভি স-ম্পদ্যন্তে তে পূৰ্ৱপক্ষ উ-ত্তিষ্ঠন্তি তানুত্তিষ্ঠত ওষধযো ৱনস্পতযো-ঽনূ-ত্তিষ্ঠন্তি তান্ কল্যাণী কীৰ্তিৰনূ-ত্তিষ্ঠত্যৰা-থ্সুৰিমে যজমানা ইতি তদনু সৰ্ৱে ৰাদ্ধ্নুৱন্তি ॥ 30 ॥
(এত - চ্ছবণ্ট্কুৰ্ৱন্তি তেষাং - চতুস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 8)
সুৱৰ্গং-ৱাঁ এতে লোকং-যঁন্তি যে সত্ৰমুপযন্ত্যভীন্ধত এৱ দীক্ষাভিৰাত্মানগ্গ্ শ্ৰপযন্ত উপসদ্ভি-ৰ্দ্ৱাভ্যাং-লোঁমাৱ দ্যন্তি দ্ৱাভ্যা-ন্ত্ৱচ-ন্দ্ৱাভ্যামসৃ-দ্দ্ৱাভ্যা-ম্মাগ্ংস-ন্দ্ৱাভ্যামস্থি দ্ৱাভ্যা-ম্মজ্জানমাত্মদক্ষিণং-ৱৈঁ সত্ৰমাত্মানমেৱ দক্ষিণা-ন্নীত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি শিখামনু প্ৰ ৱপন্ত ঋদ্ধ্যা অথো ৰঘীযাগ্ংস-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমযামেতি ॥ 31 ॥
(সুৱৰ্গং - পঞ্চাশত্) (অ. 9)
ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্ত্যতিৰাত্ৰঃ পৰমো যজ্ঞক্ৰতূনা-ঙ্কস্মা-ত্ত-ম্প্ৰথমমুপ যন্তীত্যেতদ্ৱা অগ্নিষ্টোম-ম্প্ৰথমমুপ যন্ত্যথোক্থ্যমথ ষোডশিন-মথাতিৰাত্ৰ-মনুপূৰ্ৱমেৱৈত-দ্যজ্ঞক্ৰতূনুপেত্য তানালভ্য পৰিগৃহ্য সোমমেৱৈত-ত্পিবন্ত আসতে জ্যোতিষ্টোম-ম্প্ৰথমমুপ যন্তি জ্যোতিষ্টোমো ৱৈ স্তোমানা-ম্মুখ-ম্মুখত এৱ স্তোমা-ন্প্ৰ যুঞ্জতে তে [ ] 32
সগ্গ্স্তুতা ৱিৰাজমভি স-ম্পদ্যন্তে দ্ৱে চৰ্চাৱতি ৰিচ্যেতে একযা গৌৰতিৰিক্ত একযা-ঽঽযুৰূন-স্সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো জ্যোতিৰূৰ্গ্-ৱিৰাট্-থ্সুৱৰ্গমেৱ তেন লোকং-যঁন্তি ৰথন্তৰ-ন্দিৱা ভৱতি ৰথন্তৰ-ন্নক্তমিত্যাহু-ৰ্ব্ৰহ্মৱাদিনঃ কেন তদজামীতি সৌভৰ-ন্তৃতীযসৱনে ব্ৰহ্মসাম-ম্বৃহ-ত্তন্মদ্ধ্যতো দধতি ৱিধৃত্যৈ তেনাজামি ॥ 33 ॥
(ত - একান্নপঞ্চাশচ্চ) (অ. 10)
জ্যোতিষ্টোম-ম্প্ৰথমমুপ যন্ত্যস্মিন্নেৱ তেন লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্তি গোষ্টোম-ন্দ্ৱিতীযমুপ যন্ত্যন্তৰিক্ষ এৱ তেন প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যাযুষ্টোম-ন্তৃতীযমুপ যন্ত্যমুষ্মিন্নেৱ তেন লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসাৱাযু-ৰ্যদেতান্-থ্স্তোমা-নুপযন্ত্যেষ্ৱেৱ তল্লোকেষু সত্ৰিণঃ প্ৰতি তিষ্ঠন্তো যন্তি তে সগ্গ্স্তুতা ৱিৰাজ- [ৱিৰাজম্, অভি সম্পদ্যন্তে দ্ৱে] 34
-মভি সম্পদ্যন্তে দ্ৱে চৰ্চাৱতি ৰিচ্যেতে একযা গৌৰতিৰিক্ত একযা-ঽঽযুৰূন-স্সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো জ্যোতিৰূৰ্গ্-ৱিৰাডূৰ্জ-মেৱাৱ ৰুন্ধতে তে ন ক্ষুধা ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছন্ত্যক্ষোধুকা ভৱন্তি ক্ষু-থ্সবান্ধা ইৱ হি সত্ৰিণো ঽগ্নিষ্টোমাৱভিতঃ প্ৰধী তাৱুক্থ্যা মদ্ধ্যে নভ্য-ন্ত-ত্তদেত-ত্পৰিয-দ্দেৱচক্ৰং-যঁদেতেন [-ঁযদেতেন, ষডহেন যন্তি] 35
ষডহেন যন্তি দেৱচক্ৰমেৱ সমাৰোহন্ত্যৰিষ্ট্যৈ তে স্ৱস্তি সমশ্ঞুৱতে ষডহেন যন্তি ষড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যুভযতো জ্যোতিষা যন্ত্যুভযত এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতিতিষ্ঠন্তো যন্তি দ্ৱৌ ষডহৌ ভৱতস্তানি দ্ৱাদশাহানি স-ম্পদ্যন্তে দ্ৱাদশো ৱৈ পুৰুষো দ্ৱে সক্থ্যৌ দ্ৱৌ বাহূ আত্মা চ শিৰশ্চ চত্ৱাৰ্যঙ্গানি স্তনৌ দ্ৱাদশৌ [ ] 36
ত-ত্পুৰুষমনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ত্ৰযঃ ষডহা ভৱন্তি তান্যষ্টাদশাহানি স-ম্পদ্যন্তে নৱান্যানি নৱান্যানি নৱ ৱৈ পুৰুষে প্ৰাণাস্ত-ত্প্ৰাণাননু পৰ্যাৱৰ্তন্তে চত্ৱাৰঃ ষডহা ভৱন্তি তানি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰহানি স-ম্পদ্যন্তে চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰস্ত-থ্সংৱঁথ্সৰমনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ঽপ্ৰতিষ্ঠিত-স্সংৱঁথ্সৰ ইতি খলু ৱা আহুৰ্ৱৰ্ষীযা-ন্প্ৰতিষ্ঠাযা ইত্যেতাৱদ্ৱৈ সংৱঁথ্সৰস্য ব্ৰাহ্মণং-যাঁৱন্মাসো মাসিমাস্যেৱ প্ৰতিতিষ্ঠন্তো যন্তি ॥ 37 ॥
(ৱিৰাজ - মেতেন - দ্ৱাদশা - ৱেতাৱদ্ৱা - অষ্টৌ চ) (অ. 11)
মেষস্ত্ৱা পচতৈৰৱতু লোহিতগ্ৰীৱ-শ্ছাগৈ-শ্শল্মলিৰ্ৱৃদ্ধ্যা পৰ্ণো ব্ৰহ্মণা প্লক্ষো মেধেন ন্যগ্ৰোধশ্চমসৈৰুদুবংৰ ঊৰ্জা গাযত্ৰী ছন্দোভিস্ত্ৰিৱৃ-থ্স্তোমৈৰৱন্তী-স্স্থাৱন্তীস্ত্ৱা-ঽৱন্তু প্ৰিয-ন্ত্ৱা প্ৰিযাণাং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠমাপ্যানা-ন্নিধীনা-ন্ত্ৱা নিধিপতিগ্ং হৱামহে ৱসো মম ॥ 38 ॥
(মেষঃ - ষ-ট্ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 12)
কূপ্যাভ্য-স্স্ৱাহা কূল্যাভ্য-স্স্ৱাহা ৱিকৰ্যাভ্য-স্স্ৱাহা ঽৱট্যাভ্য-স্স্ৱাহা খন্যাভ্য-স্স্ৱাহা হ্ৰদ্যাভ্য-স্স্ৱাহা সূদ্যাভ্য-স্স্ৱাহা সৰস্যাভ্য-স্স্ৱাহা ৱৈশন্তীভ্য-স্স্ৱাহা পল্ৱল্যাভ্য-স্স্ৱাহা ৱৰ্ষ্যাভ্য-স্স্ৱাহা ঽৱৰ্ষ্যাভ্য-স্স্ৱাহা হ্ৰাদুনীভ্য-স্স্ৱাহা পৃষ্ৱাভ্য-স্স্ৱাহা স্যন্দমানাভ্য-স্স্ৱাহা স্থাৱৰাভ্য-স্স্ৱাহা নাদেযীভ্য-স্স্ৱাহা সৈন্ধৱীভ্য-স্স্ৱাহা সমুদ্ৰিযাভ্য-স্স্ৱাহা সৰ্ৱাভ্য-স্স্ৱাহা ॥ 39 ॥
(কূপ্যাভ্য - শ্চত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 13)
অদ্ভ্য-স্স্ৱাহা ৱহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা পৰিৱহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা সমন্তং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা শীঘ্ৰং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা শীভং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহোগ্ৰং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা ভীমং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা-ঽম্ভোভ্য-স্স্ৱাহা নভোভ্য-স্স্ৱাহা মহোভ্য-স্স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 40 ॥
(অদ্ভ্য - একান্নত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 14)
যো অৰ্ৱন্ত-ঞ্জিঘাগ্ংসতি তমভ্যমীতি ৱৰুণঃ ॥ পৰো মৰ্তঃ পৰ-শ্শ্ৱা ॥ অহ-ঞ্চ ত্ৱ-ঞ্চ ৱৃত্ৰহন্থ্স-ম্বভূৱ সনিভ্য আ । অৰাতীৱা চিদদ্ৰিৱো-ঽনু নৌ শূৰ মগ্ংসতৈ ভদ্ৰা ইন্দ্ৰস্য ৰাতযঃ ॥ অভি ক্ৰত্ৱেন্দ্ৰ ভূৰধ জ্মন্ন তে ৱিৱ্যম্মহিমানগ্ং ৰজাগ্ংসি । স্ৱেনা হি ৱৃত্ৰগ্ং শৱসা জঘন্থ ন শত্ৰুৰন্তং-ৱিঁৱিদ-দ্যুধা তে ॥ 41 ॥
(ৱিৱিদ-দ্- দ্ৱে চ) (অ. 15)
নমো ৰাজ্ঞে নমো ৱৰুণায নমো-ঽশ্ৱায নমঃ প্ৰজাপতযে নমো-ঽধিপতযে ঽধিপতিৰস্যধিপতি-ম্মা কুৰ্ৱধিপতিৰহ-ম্প্ৰজানা-ম্ভূযাস-ম্মা-ন্ধেহি মযি ধেহ্যুপাকৃতায স্ৱাহা ঽঽলব্ধায স্ৱাহা হুতায স্ৱাহা ॥ 42 ॥
(নম - একান্ন ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 16)
মযোভূৰ্ৱাতো অভি ৱাতূস্ৰা ঊৰ্জস্ৱতীৰোষধীৰা ৰিশন্তাম্ । পীৱস্ৱতীৰ্জীৱধন্যাঃ পিবন্ত্ৱৱসায পদ্ৱতে ৰুদ্ৰ মৃড ॥ যা-স্সৰূপা ৱিৰূপা একৰূপা যাসামগ্নিৰিষ্ট্যা নামানি ৱেদ । যা অঙ্গিৰসস্তপসেহ চক্ৰুস্তাভ্যঃ পৰ্জন্য মহি শৰ্ম যচ্ছ ॥ যা দেৱেষু তনুৱমৈৰযন্ত যাসাগ্ং সোমো ৱিশ্ৱা ৰূপাণি ৱেদ । তা অস্মভ্য-ম্পযসা পিন্ৱমানাঃ প্ৰজাৱতীৰিন্দ্ৰ [ ] 43
গোষ্ঠে ৰিৰীহি ॥ প্ৰজাপতিৰ্মহ্যমেতা ৰৰাণো ৱিশ্ৱৈৰ্দেৱৈঃ পিতৃভিঃ সংৱিঁদানঃ । শিৱা-স্সতীৰুপ নো গোষ্ঠমা-ঽকস্তাসাং-ৱঁয-ম্প্ৰজযা সগ্ং সদেম ॥ ইহ ধৃতি-স্স্ৱাহেহ ৱিধৃতি-স্স্ৱাহেহ ৰন্তি-স্স্ৱাহেহ ৰমতি-স্স্ৱাহা মহীমূ ষু1 সুত্ৰামাণং2 ॥ 44 ॥
(ইন্দ্ৰা - ষ্টাত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 17)
কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-ত্পূৰ্ৱচিত্তিঃ কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-দ্বৃহদ্ৱযঃ । কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-ত্পিশঙ্গিলা কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-ত্পিলিপ্পিলা ॥ দ্যৌৰাসী-ত্পূৰ্ৱচিত্তিৰশ্ৱ আসী-দ্বৃহদ্ৱযঃ । ৰাত্ৰিৰাসী-ত্পিশঙ্গিলা ঽৱিৰাসী-ত্পিলিপ্পিলা ॥ ক-স্স্ৱিদেকাকী চৰতি ক উ স্ৱিজ্জাযতে পুনঃ । কিগ্গ্ স্ৱিদ্ধিমস্য ভেষজ-ঙ্কিগ্গ্ স্ৱিদাৱপন-ম্মহত্ ॥ সূৰ্য একাকী চৰতি [ ] 45
চন্দ্ৰমা জাযতে পুনঃ । অগ্নিৰ্-হিমস্য ভেষজ-ম্ভূমিৰাৱপন-ম্মহত্ ॥ পৃচ্ছামি ত্ৱা পৰমন্ত-ম্পৃথিৱ্যাঃ পৃচ্ছামি ত্ৱা ভুৱনস্য নাভিম্ । পৃচ্ছামি ত্ৱা ৱৃষ্ণো অশ্ৱস্য ৰেতঃ পৃচ্ছামি ৱাচঃ পৰমং-ৱ্যোঁম ॥ ৱেদিমাহুঃ পৰমন্ত-ম্পৃথিৱ্যা যজ্ঞমাহু ৰ্ভুৱনস্য নাভিম্ । সোমমাহুৰ্ৱৃষ্ণো অশ্ৱস্য ৰেতো ব্ৰহ্মৈৱ ৱাচঃ পৰমং-ৱ্যোঁম ॥ 46 ॥
(সূৰ্য একাকী চৰতি - ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 18)
অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা নযতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ সুভগে কাম্পীলৱাসিনি সুৱৰ্গে লোকে স-ম্প্ৰোৰ্ণ্ৱাথাম্ । আ-ঽহমজানি গৰ্ভধমা ত্ৱমজাসি গৰ্ভধম্ ॥ তৌ সহ চতুৰঃ পদ-স্স-ম্প্ৰ সাৰযাৱহৈ ॥ ৱৃষা ৱাগ্ং ৰেতোধা ৰেতো দধাতূ-থ্সক্থ্যোৰ্গৃদ-ন্ধেহ্যঞ্জিমুদঞ্জিমন্ৱজ । য-স্স্ত্ৰীণা-ঞ্জীৱভোজনো য আসা- [য আসাম্, বিলধাৱনঃ ।] 47
-ম্বিলধাৱনঃ । প্ৰিয-স্স্ত্ৰীণামপীচ্যঃ ॥ য আসা-ঙ্কৃষ্ণে লক্ষ্মণি সৰ্দিগৃদি-ম্পৰাৱধীত্ ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ ঊৰ্ধ্ৱা-মেনামুচ্ছ্ৰযতা-দ্ৱেণুভাৰ-ঙ্গিৰাৱিৱ । অথাস্যা মদ্ধ্যমেধতাগ্ং শীতে ৱাতে পুনন্নিৱ ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ যদ্ধৰিণী যৱমত্তি ন [ ] 48
পুষ্ট-ম্পশু মন্যতে । শূদ্ৰা যদৰ্যজাৰা ন পোষায ধনাযতি ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ ইযং-যঁকা শকুন্তিকা ঽঽহলমিতি সৰ্পতি । আহত-ঙ্গভে পসো নি জল্গুলীতি ধাণিকা ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ মাতা চ তে পিতা চ তে-ঽগ্ৰং-ৱৃঁক্ষস্য ৰোহতঃ । 49
প্ৰ সুলামীতি তে পিতা গভে মুষ্টিমতগ্ংসযত্ ॥ দধিক্ৰাৱ্.ণ্ণো অকাৰিষ-ঞ্জিষ্ণোৰশ্ৱস্য ৱাজিনঃ । সুৰভি নো মুখা কৰ-ত্প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষত্ ॥ আপো হি ষ্ঠা মযোভুৱস্তা ন ঊৰ্জে দধাতন । মহেৰণায চক্ষসে ॥ যো ৱঃ শিৱতমো ৰসস্তস্য ভাজযতেহ নঃ । উশতীৰিৱ মাতৰঃ ॥ তস্মা অৰ-ঙ্গমাম ৱো যস্য ক্ষযায জিন্ৱথ । আপো জনযথা চ নঃ ॥ 50 ॥
(আসা - মত্তি ন - ৰোহতো - জিন্ৱথ - চত্ৱাৰি চ) (অ. 19)
ভূৰ্ভুৱ-স্সুৱৰ্ৱসৱস্ত্ৱা ঽঞ্জন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা ঽঞ্জন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসা, ঽঽদিত্যাস্ত্ৱা-ঽঞ্জন্তু জাগতেন ছন্দসা য-দ্ৱাতো অপো অগমদিন্দ্ৰস্য তনুৱ-ম্প্ৰিযাম্ । এতগ্গ্ স্তোতৰেতেন পথা পুনৰশ্ৱমা ৱৰ্তযাসি নঃ ॥ লাজী(3)-ঞ্ছাচী(3)ন্ যশো মমাঁ(4) । যৱ্যাযৈ গৱ্যাযা এত-দ্দেৱা অন্নমত্তৈতদন্নমদ্ধি প্ৰজাপতে ॥ যুঞ্জন্তি ব্ৰদ্ধ্ন-মৰুষ-ঞ্চৰন্ত-ম্পৰি তস্থুষঃ । ৰোচন্তে ৰোচনা দিৱি ॥ যুঞ্জন্ত্যস্য কাম্যা হৰী ৱিপক্ষসা ৰথে । শোণা ধৃষ্ণূ নৃৱাহসা ॥ কেতু-ঙ্কৃণ্ৱন্নকেতৱে পেশো মৰ্যা অপেশসে । সমুষদ্ভিৰজাযথাঃ ॥ 51 ॥
(ব্ৰদ্ধ্নং - পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 20)
প্ৰাণায স্ৱাহা ৱ্যানায স্ৱাহা ঽপানায স্ৱাহা স্নাৱভ্য-স্স্ৱাহা সন্তানেভ্য-স্স্ৱাহা পৰিসন্তানেভ্য-স্স্ৱাহা পৰ্ৱভ্য-স্স্ৱাহা সধান্নেভ্য-স্স্ৱাহা শৰীৰেভ্য-স্স্ৱাহা যজ্ঞায স্ৱাহা দক্ষিণাভ্য-স্স্ৱাহা সুৱৰ্গায স্ৱাহা লোকায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 52 ॥
(প্ৰাণাযা - ষ্টাৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 21)
সিতায স্ৱাহা ঽসিতায স্ৱাহা ঽভিহিতায স্ৱাহা ঽনভিহিতায স্ৱাহা যুক্তায স্ৱাহা ঽযুক্তায স্ৱাহা সুযুক্তায স্ৱাহো -দ্যুক্তায স্ৱাহা ৱিমুক্তায স্ৱাহা প্ৰমুক্তায স্ৱাহা ৱঞ্চতে স্ৱাহা পৰিৱঞ্চতে স্ৱাহা সংৱঁঞ্চতে স্ৱাহা ঽনুৱঞ্চতে স্ৱাহো--দ্ৱঞ্চতে স্ৱাহা যতে স্ৱাহা ধাৱতে স্ৱাহা তিষ্ঠতে স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 53 ॥
(সিতাযা - ষ্টাত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 22)
(বৃহস্পতি-শ্শ্ৰ--দ্যথা ৱা - ঋক্ষা ৱৈ - প্ৰজাপতিৰ্যেনযেন - দ্ৱে ৱাৱ দেৱসত্ৰে - আদিত্যা অকামযন্ত সুৱৰ্গং - ঁৱসিষ্ঠঃ - সংৱঁথ্সৰায -সুৰ্ৱৰ্গং-যেঁ সত্ৰং - ব্ৰহ্মৱাদিনো-ঽতিৰাত্ৰো - জ্যোতিষ্টোমং - মেষঃ - কূপ্যাভ্যো - ঽদ্ভ্যো - যো - নমো - মযোভূঃ - কিগ্গ্ স্ৱিদ - ম্বে - ভূঃ - প্ৰাণায - সিতায - দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ)
(বৃহস্পতিঃ - প্ৰতি তিষ্ঠন্তি - ৱৈ দশৰাত্ৰেণ - সুৱৰ্গং - ঁযো অৰ্ৱন্তং - ভূ - স্ত্ৰিপঞ্চাশত্)
(বৃহস্পতি, স্সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥
ও-ন্নমঃ পৰমাত্মনে, শ্ৰী মহাগণপতযে নমঃ,
শ্ৰী গুৰুভ্যো নমঃ । হৰিঃ ওম্ ॥
বৃহস্পতিৰকামযত শ্ৰন্মে দেৱা দধীৰ-ন্গচ্ছেয-ম্পুৰোধামিতি স এত-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ তস্মৈ শ্ৰদ্দেৱা অদধতাগচ্ছ-ত্পুৰোধাং-যঁ এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস-শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মাসতে শ্ৰদেভ্যো মনুষ্যা দধতে গচ্ছন্তি পুৰোধা-ঞ্জ্যোতিৰ্গৌৰাযুৰিতি ত্ৰ্যহা ভৱন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসা-ৱাযু- [-ৱাযুঃ, ইমানেৱ] 1
-ৰিমানেৱ লোকানভ্যাৰোহন্ত্যভি পূৰ্ৱ-ন্ত্ৰ্যহা ভৱন্ত্যভিপূৰ্ৱমেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্ত্যসত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্যদছন্দোমং-যঁচ্ছন্দোমা ভৱন্তি তেন সত্ৰ-ন্দেৱতা এৱ পৃষ্ঠৈৰৱ ৰুন্ধতে পশূঞ্ছন্দোমৈৰোজো ৱৈ ৱীৰ্য-ম্পৃষ্ঠানি পশৱঃ ছন্দোমা ওজস্যেৱ ৱীৰ্যে পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ [ ] 2
যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰো ভৱতি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সুৱৰ্গো লোক-স্সংৱঁথ্সৰ এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযৈৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো ব্ৰহ্মৱৰ্চসস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 3 ॥
(অসাৱাযু - ৰাভ্যামেৱ - পঞ্চচত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 1)
যথা ৱৈ মনুষ্যা এৱ-ন্দেৱা অগ্ৰ আস-ন্তে-ঽকামযন্তা-ঽৱৰ্তি-ম্পাপ্মান-ম্মৃত্যু-মপহত্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদ-ঙ্গচ্ছেমেতি ত এত-ঞ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে-ঽৱৰ্তি-ম্পাপ্মান-ম্মৃত্যু-মপহত্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদমগচ্ছন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস-শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰ-মাসতে-ঽৱৰ্তিমেৱ পাপ্মান-মপহত্য শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি শ্ৰীৰ্হি মনুষ্যস্য [শ্ৰীৰ্হি মনুষ্যস্য, দৈৱী সগ্ংস-জ্জ্যোতি-] 4
দৈৱী সগ্ংস-জ্জ্যোতি-ৰতিৰাত্ৰো ভৱতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱঃ সংৱঁথ্সৰস্ত-ম্মাসা অৰ্ধমাসা ঋতৱঃ প্ৰৱিশ্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদমগচ্ছন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস-শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰমাসতে সংৱঁথ্সৰমেৱ প্ৰৱিশ্য ৱস্যসীগ্ং সগ্ংসদ-ঙ্গচ্ছন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা অৱস্তা-দ্ভৱন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ পৰস্তা-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশৈৰেৱোভযতো ঽৱৰ্তি-ম্পাপ্মানমপহত্য দৈৱীগ্ং সগ্ংসদ-ম্মদ্ধ্যতো [সগ্ংসদ-ম্মদ্ধ্যতঃ, গচ্ছন্তি পৃষ্ঠানি হি] 5
গচ্ছন্তি পৃষ্ঠানি হি দৈৱী সগ্ংসজ্জামি ৱা এত-ত্কুৰ্ৱন্তি য-ত্ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা অন্ৱঞ্চো মদ্ধ্যে-ঽনিৰুক্তো ভৱতি তেনাজাম্যূৰ্ধ্ৱানি পৃষ্ঠানি ভৱন্ত্যূৰ্ধ্ৱা-শ্ছন্দোমা উভাভ্যাগ্ং ৰূপাভ্যাগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যসত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্যদছন্দোমং-যঁচ্ছন্দোমা ভৱন্তি তেন সত্ৰ-ন্দেৱতা এৱ পৃষ্ঠৈৰৱ ৰুন্ধতে পশূঞ্ছন্দোমৈৰোজো ৱৈ ৱীৰ্য-ম্পৃষ্ঠানি পশৱ- [পশৱঃ, ছন্দোমা ওজস্যেৱ] 6
-শ্ছন্দোমা ওজস্যেৱ ৱীৰ্যে পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা অৱস্তা-দ্ভৱন্তি ত্ৰযস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশাঃ পৰস্তান্মদ্ধ্যে পৃষ্ঠান্যুৰো ৱৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা আত্মা পৃষ্ঠান্যাত্মন এৱ ত-দ্যজমানা-শ্শৰ্ম নহ্যন্তে-ঽনাৰ্ত্যৈ বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তীযং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ [তাভ্যামেৱ, সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি] 7
সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি পৰাঞ্চো ৱা এতে সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্তি যে পৰাচীনানি পৃষ্ঠান্যুপযন্তি প্ৰত্যং ষডহো ভৱতি প্ৰত্যৱৰূঢ্যা অথো প্ৰতিষ্ঠিত্যা উভযোৰ্লোকযোৰ ঋদ্ধ্ৱো-ত্তিষ্ঠন্তি ত্ৰিৱৃতো-ঽধি ত্ৰিৱৃতমুপ যন্তি স্তোমানাগ্ং সম্পত্ত্যৈ প্ৰভৱায জ্যোতিৰগ্নিষ্টোমো ভৱত্যযং-ৱাঁৱ স ক্ষযো-ঽস্মাদেৱ তেন ক্ষযান্ন যন্তি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰাত্ৰো ভৱতি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সুৱৰ্গো লোক-স্সংৱঁথ্সৰ এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো চতুৰ্ৱিগ্ংশত্যক্ষৰা গাযত্ৰী গাযত্ৰী ব্ৰহ্মৱৰ্চস-ঙ্গাযত্ৰিযৈৱ ব্ৰহ্মৱৰ্চসমৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো ব্ৰহ্মৱৰ্চসস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 8 ॥
(মনুষ্যস্য - মধ্যতঃ - পশৱ - স্তাভ্যামেৱ - সংৱঁথ্সৰ - শ্চতুৰ্ৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 2)
ঋক্ষা ৱা ইযমলোমকা-ঽঽসী-থ্সা-ঽকামযতৌষধীভি-ৰ্ৱনস্পতিভিঃ প্ৰ জাযেযেতি সৈতাস্ত্ৰিগ্ংশতগ্ং ৰাত্ৰীৰপশ্য-ত্ততো ৱা ইযমোষধীভি-ৰ্ৱনস্পতিভিঃ প্ৰাজাযত যে প্ৰজাকামাঃ পশুকামা-স্স্যুস্ত এতা আসীৰ-ন্প্ৰৈৱ জাযন্তে প্ৰজযা পশুভিৰিযং-ৱাঁ অক্ষুদ্ধ্য-থ্সৈতাং-ৱিঁৰাজমপশ্য-ত্তামাত্ম-ন্ধিত্ৱা-ঽন্নাদ্যমৱা ঽৰুন্ধৌষধী- [-ঽৰুন্ধৌষধীঃ, ৱনস্পতী-ন্প্ৰজা-] 9
-ৰ্ৱনস্পতী-ন্প্ৰজা-ম্পশূ-ন্তেনাৱৰ্ধত সা জেমান-ম্মহিমান-মগচ্ছদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে ৱিৰাজমেৱা-ঽঽত্ম-ন্ধিত্ৱা-ঽন্নাদ্যমৱ ৰুন্ধতে ৱৰ্ধন্তে প্ৰজযা পশুভিৰ্জেমান-ম্মহিমান-ঙ্গচ্ছন্তি জ্যোতিৰতিৰাত্ৰো ভৱতি সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষ-ড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূনন্ৱা-ৰোহন্ত্যৃতুভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ [ ] 10
প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশমুপ যন্তি যজ্ঞস্য সন্তত্যা অথো প্ৰজাপতিৰ্ৱৈ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশঃ প্ৰজাপতিমেৱা-ঽঽৰভন্তে প্ৰতিষ্ঠিত্যৈ ত্ৰিণৱো ভৱতি ৱিজিত্যা একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে ত্ৰিৱৃদগ্নিষ্টু-দ্ভৱতি পাপ্মানমেৱ তেন নিৰ্দহন্তে-ঽথো তেজো ৱৈ ত্ৰিৱৃ-ত্তেজ এৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে পঞ্চদশ ইন্দ্ৰস্তোমো ভৱতীন্দ্ৰিয-মেৱা-ঽৱ [ভৱতীন্দ্ৰিয-মেৱা-ঽৱ, ৰুন্ধতে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা] 11
ৰুন্ধতে সপ্তদশো ভৱত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তেন জাযন্ত একৱিগ্ংশো ভৱতি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে চতুৰ্ৱিগ্ংশো ভৱতি অতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সংৱঁথ্সৰ-স্সুৱৰ্গো লোক-স্সংৱঁথ্সৰ এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো এষ ৱৈ ৱিষূৱান্ ৱিষূৱন্তো ভৱন্তি য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে চতুৰ্ৱিগ্ংশা-ত্পৃষ্ঠান্যুপ যন্তি সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতিষ্ঠায [ ] 12
দেৱতা অভ্যাৰোহন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশা-ত্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশমুপ যন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদ্ৱৈ দেৱতা দেৱতাস্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ত্ৰিণৱো ভৱতীমে ৱৈ লোকাস্ত্ৰিণৱ এষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি দ্ৱাৱেকৱিগ্ংশৌ ভৱতঃ প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম-ন্দধতে বহৱঃ ষোডশিনো ভৱন্তি তস্মা-দ্বহৱঃ প্ৰজাসু ৱৃষাণো যদেতে স্তোমা ৱ্যতিষক্তা ভৱন্তি তস্মাদিয -মোষধীভি-ৰ্ৱনস্পতিভি-ৰ্ৱ্যতিষক্তা [-ৰ্ৱ্যতিষক্তা, ৱ্যতিষজ্যন্তে] 13
ৱ্যতিষজ্যন্তে প্ৰজযা পশুভিৰ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে ঽকৢপ্তা ৱা এতে সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যুচ্চাৱচান্ হি স্তোমানুপযন্তি যদেত ঊৰ্ধ্ৱাঃ কৢপ্তা-স্স্তোমা ভৱন্তি কৢপ্তা এৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যুভযোৰেভ্যো লোকযোঃ কল্পতে ত্ৰিগ্ংশদেতাস্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজৈৱান্নাদ্যমৱ ৰুন্ধতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো ঽন্নাদ্যস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 14 ॥
(ওষধীঃ - সংৱঁথ্সৰ এৱা - ঽৱ - প্ৰতিষ্ঠায - ৱ্যতিষক্ত্যৈ - কান্নপঞ্চাশচ্চ) (অ. 3)
প্ৰজাপতি-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমৈ-ত্ত-ন্দেৱা যেনযেন ছন্দসা-ঽনু প্ৰাযুঞ্জত তেন না-ঽঽপ্নুৱ-ন্ত এতা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশতগ্ং ৰাত্ৰীৰপশ্য-ন্দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ঽনুষ্টুগা-নুষ্টুভঃ প্ৰজাপতি-স্স্ৱেনৈৱ ছন্দসা প্ৰজাপতি-মাপ্ত্ৱা ঽভ্যাৰুহ্য সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস এতা আসতে দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদেতা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ঽনুষ্টুগা-নুষ্টুভঃ প্ৰজাপতি-স্স্ৱেনৈৱ ছন্দসা প্ৰজাপতিমাপ্ত্ৱা শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি [শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি, শ্ৰীৰ্হি] 15
শ্ৰীৰ্হি মনুষ্যস্য সুৱৰ্গো লোকো দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদেতা দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা-ঽনুষ্টুগ্-ৱাগনুষ্টু-ফ্সৰ্ৱামেৱ ৱাচমাপ্নুৱন্তি সৰ্ৱে ৱাচো ৱদিতাৰো ভৱন্তি সৰ্ৱে হি শ্ৰিয-ঙ্গচ্ছন্তি জ্যোতিৰ্গৌৰাযুৰিতি ত্ৰ্যহা ভৱন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসাৱাযুৰিমানেৱ লোকানভ্যাৰোহন্ত্যভিপূৰ্ৱ-ন্ত্ৰ্যহা ভৱন্ত্যভিপূৰ্ৱমেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্তি বৃহ-দ্ৰথন্তৰাভ্যাং-যঁন্তী- [-ঁযন্তি, ইযং-ৱাঁৱ] 16
-যং-ৱাঁৱ ৰথন্তৰমসৌ বৃহদাভ্যামেৱ যন্ত্যথো অনযোৰেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যেতে ৱৈ যজ্ঞস্যাঞ্জসাযনী স্ৰুতী তাভ্যামেৱ সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি পৰাঞ্চো ৱা এতে সুৱৰ্গং-লোঁকমভ্যাৰোহন্তি যে পৰাচস্ত্ৰ্যহানুপযন্তি প্ৰত্য-ন্ত্ৰ্যহো ভৱতি প্ৰত্যৱৰূঢ্যা অথো প্ৰতিষ্ঠিত্যা উভযোৰ্লোকযোৰ্. ঋদ্ধ্ৱো-ত্তিষ্ঠন্তি দ্ৱাত্ৰিগ্ংশদেতাস্তাসাং-যাঁ স্ত্ৰিগ্ংশ-ত্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা ৱিৰাডন্নং-ৱিঁৰা-ড্ৱিৰাজৈৱা-ঽন্নাদ্যমৱ ৰুন্ধতে যে দ্ৱে অহোৰাত্ৰে এৱ তে উভাভ্যাগ্ং ৰূপাভ্যাগ্ং সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্ত্যতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতঃ পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 17 ॥
(গচ্ছন্তি - যন্তি - ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা - দ্ৱাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 4)
দ্ৱে ৱাৱ দেৱসত্ৰে দ্ৱাদশাহশ্চৈৱ ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহশ্চ য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহমাসতে সাক্ষাদেৱ দেৱতা অভ্যাৰোহন্তি যথা খলু ৱৈ শ্ৰেযানভ্যাৰূঢঃ কামযতে তথা কৰোতি যদ্যৱৱিদ্ধ্যতি পাপীযা-ন্ভৱতি যদি নাৱৱিদ্ধ্যতি সদৃং-যঁ এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ং- শদহমাসতে ৱি পাপ্মনা ভ্ৰাতৃৱ্যেণা-ঽঽ ৱৰ্তন্তে ঽহৰ্ভাজো ৱা এতা দেৱা অগ্ৰ আ-ঽহৰ- [আ-ঽহৰন্ন্, অহৰেকো ঽভজতা-] 18
-ন্নহৰেকো ঽভজতা-হৰেকস্তাভিৰ্ৱৈতে প্ৰবাহুগাৰ্ধ্নুৱন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহমাসতে সৰ্ৱ এৱ প্ৰবাহুগৃদ্ধ্নুৱন্তি সৰ্ৱে গ্ৰামণীয-ম্প্ৰাপ্নুৱন্তি পঞ্চাহা ভৱন্তি পঞ্চ ৱা ঋতৱঃ সংৱঁথ্সৰ ঋতুষ্ৱেৱ সংৱঁথ্সৰে প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো পঞ্চাক্ষৰা পঙ্ক্তিঃ পাঙ্ক্তো যজ্ঞো যজ্ঞমেৱাৱ ৰুন্ধতে ত্ৰীণ্যাশ্ৱিনানি ভৱন্তি ত্ৰয ইমে লোকা এ- [ইমে লোকা এষু, এৱ লোকেষু প্ৰতি] 19
-ষ্ৱেৱ লোকেষু প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যথো ত্ৰীণি ৱৈ যজ্ঞস্যেন্দ্ৰিযাণি তান্যেৱাৱ ৰুন্ধতে ৱিশ্ৱজি-দ্ভৱত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যৈ সৰ্ৱপৃষ্ঠো ভৱতি সৰ্ৱস্যাভিজিত্যৈ ৱাগ্ৱৈ দ্ৱাদশাহো য-ত্পুৰস্তা-দ্দ্ৱাদশাহ-মুপেযুৰনাপ্তাং-ৱাঁচ-মুপেযু-ৰুপদাসুকৈষাং-ৱাঁ-খ্স্যা-দুপৰিষ্টা-দ্দ্ৱাদশাহমুপ যন্ত্যাপ্তামেৱ ৱাচমুপ যন্তি তস্মা-দুপৰিষ্টা-দ্ৱাচা ৱদামো ঽৱান্তৰং- [ৱদামো ঽৱান্তৰম্, ৱৈ দশৰাত্ৰেণ] 20
-ঁৱৈ দশৰাত্ৰেণ প্ৰজাপতিঃ প্ৰজা অসৃজত য-দ্দশৰাত্ৰো ভৱতি প্ৰজা এৱ ত-দ্যজমানা-স্সৃজন্ত এতাগ্ং হ ৱা উদঙ্ক-শ্শৌল্বাযন-স্সত্ৰস্যৰ্ধিমুৱাচ য-দ্দশৰাত্ৰো য-দ্দশৰাত্ৰো ভৱতি সত্ৰস্যৰ্ধ্যা অথো যদেৱ পূৰ্ৱেষ্ৱহস্সু ৱিলোম ক্ৰিযতে তস্যৈৱৈষা শান্তিদ্ৰ্ৱ্যনীকা ৱা এতা ৰাত্ৰযো যজমানা ৱিশ্ৱজি-থ্সহাতিৰাত্ৰেণ পূৰ্ৱা-ষ্ষোডশ সহা তিৰাত্ৰেণোত্তৰা-ষ্ষোডশ য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসস্ত্ৰযস্ত্ৰিগ্ংশদহমাসত ঐষা-ন্দ্ৱ্যনীকা প্ৰজা জাযতে ঽতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতঃ পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 21 ॥
(অহৰ- ন্নেষ্ৱ - ৱান্তৰগ্ং - ষোডশ সহ - সপ্তদশ চ) (অ. 5)
আদিত্যা অকামযন্ত সুৱৰ্গং-লোঁকমিযামেতি তে সুৱৰ্গং-লোঁক-ন্ন প্ৰাজানন্ন সুৱৰ্গং-লোঁকমায-ন্ত এতগ্ং ষট্ত্ৰিগ্ংশদ্ৰাত্ৰ-মপশ্য-ন্তমা-ঽহৰ-ন্তেনাযজন্ত ততো ৱৈ তে সুৱৰ্গং-লোঁক-ম্প্ৰাজানন্-থ্সুৱৰ্গং-লোঁকমাযন্. য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষট্ত্ৰিগ্ংশ-দ্ৰাত্ৰমাসতে সুৱৰ্গমেৱ লোক-ম্প্ৰ জানন্তি সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি জ্যোতি-ৰতিৰাত্ৰো [জ্যোতি-ৰতিৰাত্ৰঃ, ভৱতি জ্যোতিৰেৱ] 22
ভৱতি জ্যোতিৰেৱ পুৰস্তা-দ্দধতে সুৱৰ্গস্য লোকস্যানুখ্যাত্যৈ ষডহা ভৱন্তি ষ-ড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি চত্ৱাৰো ভৱন্তি চতস্ৰো দিশো দিক্ষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যসত্ৰং-ৱাঁ এত-দ্যদছন্দোমং-যঁচ্ছন্দোমা ভৱন্তি তেন সত্ৰ-ন্দেৱতা এৱ পৃষ্ঠৈৰৱ ৰুন্ধতে পশূঞ্ছন্দোমৈৰোজো ৱৈ ৱীৰ্য-ম্পৃষ্ঠানি পশৱঃ ছন্দোমা ওজস্যেৱ [ ] 23
ৱীৰ্যে পশুষু প্ৰতি তিষ্ঠন্তি ষট্-ত্ৰিগ্ংশ-দ্ৰাত্ৰো ভৱতি ষট্ত্ৰিগ্ংশদক্ষৰা বৃহতী বাৰ্হতাঃ পশৱো বৃহত্যৈৱ পশূনৱ ৰুন্ধতে বৃহতী ছন্দসাগ্ স্ৱাৰাজ্যমাশ্ঞুতা-শ্ঞুৱতে স্ৱাৰাজ্যং-যঁ এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংসঃ ষট্ত্ৰিগ্ংশ-দ্ৰাত্ৰমাসতে সুৱৰ্গমেৱ লোকং-যঁন্ত্যতিৰাত্ৰাৱভিতো ভৱত-স্সুৱৰ্গস্য লোকস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 24 ॥
(অতিৰাত্ৰ - ওজস্যেৱ - ষট্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 6)
ৱসিষ্ঠো হতপুত্ৰো-ঽকামযত ৱিন্দেয প্ৰজামভি সাদাসা-ন্ভৱেযমিতি স এতমেকস্মা-ন্নপঞ্চাশ-মপশ্য-ত্তমা-ঽহৰ-ত্তেনাযজত ততো ৱৈ সো-ঽৱিন্দত প্ৰজামভি সৌদাসানভৱদ্য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস একস্মা-ন্নপঞ্চাশমাসতে ৱিন্দন্তে প্ৰজামভি ভ্ৰাতৃৱ্যা-ন্ভৱন্তি ত্ৰযস্ত্ৰিৱৃতো-ঽগ্নিষ্টোমা ভৱন্তি ৱজ্ৰস্যৈৱ মুখগ্ং সগ্গ্ শ্যন্তি দশ পঞ্চদশা ভৱন্তি পঞ্চদশো ৱজ্ৰো [ৱজ্ৰঃ, ৱজ্ৰমেৱ] 25
ৱজ্ৰমেৱ ভ্ৰাতৃৱ্যেভ্যঃ প্ৰ হৰন্তি ষোডশিম-দ্দশমমহ-ৰ্ভৱতি ৱজ্ৰ এৱ ৱীৰ্য-ন্দধতি দ্ৱাদশ সপ্তদশা ভৱন্ত্যন্নাদ্যস্যা ৱৰুদ্ধ্যা অথো প্ৰৈৱ তৈৰ্জাযন্তে পৃষ্ঠ্যঃ ষডহো ভৱতি ষড্ৱা ঋতৱ-ষ্ষট্ পৃষ্ঠানি পৃষ্ঠৈৰেৱৰ্তূনন্ৱাৰোহন্ত্যৃতৃভিঃ সংৱঁথ্সৰ-ন্তে সংৱঁথ্সৰ এৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্তি দ্ৱাদশৈকৱিগ্ংশা ভৱন্তি প্ৰতিষ্ঠিত্যা অথো ৰুচমেৱা-ঽঽত্ম- [ৰুচমেৱা-ঽঽত্মন্ন্, দধতে বহৱঃ ষোডশিনো] 26
-ন্দধতে বহৱঃ ষোডশিনো ভৱন্তি ৱিজিত্যৈ ষডাশ্ৱিনানি ভৱন্তি ষড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যূনাতিৰিক্তা ৱা এতা ৰাত্ৰয ঊনাস্ত-দ্যদেকস্যৈ ন পঞ্চাশদ-তিৰিক্তাস্ত-দ্য-দ্ভূযসী-ৰষ্টাচত্ৱাৰিগ্ংশত ঊনাচ্চ খলু ৱা অতিৰিক্তাচ্চ প্ৰজাপতিঃ প্ৰাজাযত যে প্ৰজাকামাঃ পশুকামা-স্স্যুস্ত এতা আসীৰ-ন্প্ৰৈৱ জাযন্তে প্ৰজযা পশুভিৰ্ৱৈৰাজো ৱা এষ যজ্ঞো যদেকস্মা-ন্নপঞ্চাশো য এৱং-ৱিঁদ্ৱাগ্ংস একস্মা-ন্নপঞ্চাশমাসতে ৱিৰাজমেৱ গচ্ছন্ত্যন্নাদা ভৱন্ত্যতি-ৰাত্ৰাৱভিতো ভৱতো-ঽন্নাদ্যস্য পৰিগৃহীত্যৈ ॥ 27 ॥
(ৱজ্ৰ - আত্মন্ - প্ৰজযা - দ্ৱাৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 7)
সংৱঁথ্সৰায দীক্ষিষ্যমাণা একাষ্টকাযা-ন্দীক্ষেৰন্নেষা ৱৈ সংৱঁথ্সৰস্য পত্নী যদেকাষ্টকৈতস্যাং-ৱাঁ এষ এতাগ্ং ৰাত্ৰিং-ৱঁসতি সাক্ষাদেৱ সংৱঁথ্সৰমাৰভ্য দীক্ষন্ত আৰ্তং-ৱাঁ এতে সংৱঁথ্সৰস্যাভি দীক্ষন্তে য একাষ্টকাযা-ন্দীক্ষন্তে ঽন্তনামানাৱৃতূ ভৱতো ৱ্যস্তং-ৱাঁ এতে সংৱঁথ্সৰস্যা-ঽভি দীক্ষন্তে য একাষ্টকাযা-ন্দীক্ষন্তে-ঽন্তনামানাৱৃতূ ভৱতঃ ফল্গুনী পূৰ্ণমাসে দীক্ষেৰ-ন্মুখং-ৱাঁ এত- [এতত্, সংৱঁথ্সৰস্য য-ত্ফল্গুনী-] 28
-থ্সংৱঁথ্সৰস্য য-ত্ফল্গুনী-পূৰ্ণমাসো মুখত এৱ সংৱঁথ্সৰমাৰভ্য দীক্ষন্তে তস্যৈকৈৱ নিৰ্যা য-থ্সাম্মেঘ্যে ৱিষূৱান্-থ্সম্পদ্যতে চিত্ৰাপূৰ্ণমাসে দীক্ষেৰ-ন্মুখং-ৱাঁ এত-থ্সংৱঁথ্সৰস্য যচ্চিত্ৰাপূৰ্ণমাসো মুখত এৱ সংৱঁথ্সৰমাৰভ্য দীক্ষন্তে তস্য ন কা চন নিৰ্যা ভৱতি চতুৰহে পুৰস্তা-ত্পৌৰ্ণমাস্যৈ দীক্ষেৰ-ন্তেষামেকাষ্টকাযা-ঙ্ক্ৰয-স্স-ম্পদ্যতে তেনৈকাষ্টকা-ন্ন ছম্ব-ট্কুৰ্ৱন্তি তেষা- [তেষাম্, পূৰ্ৱপক্ষে সুত্যা] 29
-ম্পূৰ্ৱপক্ষে সুত্যা স-ম্পদ্যতে পূৰ্ৱপক্ষ-ম্মাসা অভি স-ম্পদ্যন্তে তে পূৰ্ৱপক্ষ উ-ত্তিষ্ঠন্তি তানুত্তিষ্ঠত ওষধযো ৱনস্পতযো-ঽনূ-ত্তিষ্ঠন্তি তান্ কল্যাণী কীৰ্তিৰনূ-ত্তিষ্ঠত্যৰা-থ্সুৰিমে যজমানা ইতি তদনু সৰ্ৱে ৰাদ্ধ্নুৱন্তি ॥ 30 ॥
(এত - চ্ছবণ্ট্কুৰ্ৱন্তি তেষাং - চতুস্ত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 8)
সুৱৰ্গং-ৱাঁ এতে লোকং-যঁন্তি যে সত্ৰমুপযন্ত্যভীন্ধত এৱ দীক্ষাভিৰাত্মানগ্গ্ শ্ৰপযন্ত উপসদ্ভি-ৰ্দ্ৱাভ্যাং-লোঁমাৱ দ্যন্তি দ্ৱাভ্যা-ন্ত্ৱচ-ন্দ্ৱাভ্যামসৃ-দ্দ্ৱাভ্যা-ম্মাগ্ংস-ন্দ্ৱাভ্যামস্থি দ্ৱাভ্যা-ম্মজ্জানমাত্মদক্ষিণং-ৱৈঁ সত্ৰমাত্মানমেৱ দক্ষিণা-ন্নীত্ৱা সুৱৰ্গং-লোঁকং-যঁন্তি শিখামনু প্ৰ ৱপন্ত ঋদ্ধ্যা অথো ৰঘীযাগ্ংস-স্সুৱৰ্গং-লোঁকমযামেতি ॥ 31 ॥
(সুৱৰ্গং - পঞ্চাশত্) (অ. 9)
ব্ৰহ্মৱাদিনো ৱদন্ত্যতিৰাত্ৰঃ পৰমো যজ্ঞক্ৰতূনা-ঙ্কস্মা-ত্ত-ম্প্ৰথমমুপ যন্তীত্যেতদ্ৱা অগ্নিষ্টোম-ম্প্ৰথমমুপ যন্ত্যথোক্থ্যমথ ষোডশিন-মথাতিৰাত্ৰ-মনুপূৰ্ৱমেৱৈত-দ্যজ্ঞক্ৰতূনুপেত্য তানালভ্য পৰিগৃহ্য সোমমেৱৈত-ত্পিবন্ত আসতে জ্যোতিষ্টোম-ম্প্ৰথমমুপ যন্তি জ্যোতিষ্টোমো ৱৈ স্তোমানা-ম্মুখ-ম্মুখত এৱ স্তোমা-ন্প্ৰ যুঞ্জতে তে [ ] 32
সগ্গ্স্তুতা ৱিৰাজমভি স-ম্পদ্যন্তে দ্ৱে চৰ্চাৱতি ৰিচ্যেতে একযা গৌৰতিৰিক্ত একযা-ঽঽযুৰূন-স্সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো জ্যোতিৰূৰ্গ্-ৱিৰাট্-থ্সুৱৰ্গমেৱ তেন লোকং-যঁন্তি ৰথন্তৰ-ন্দিৱা ভৱতি ৰথন্তৰ-ন্নক্তমিত্যাহু-ৰ্ব্ৰহ্মৱাদিনঃ কেন তদজামীতি সৌভৰ-ন্তৃতীযসৱনে ব্ৰহ্মসাম-ম্বৃহ-ত্তন্মদ্ধ্যতো দধতি ৱিধৃত্যৈ তেনাজামি ॥ 33 ॥
(ত - একান্নপঞ্চাশচ্চ) (অ. 10)
জ্যোতিষ্টোম-ম্প্ৰথমমুপ যন্ত্যস্মিন্নেৱ তেন লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্তি গোষ্টোম-ন্দ্ৱিতীযমুপ যন্ত্যন্তৰিক্ষ এৱ তেন প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যাযুষ্টোম-ন্তৃতীযমুপ যন্ত্যমুষ্মিন্নেৱ তেন লোকে প্ৰতি তিষ্ঠন্তীযং-ৱাঁৱ জ্যোতিৰন্তৰিক্ষ-ঙ্গৌৰসাৱাযু-ৰ্যদেতান্-থ্স্তোমা-নুপযন্ত্যেষ্ৱেৱ তল্লোকেষু সত্ৰিণঃ প্ৰতি তিষ্ঠন্তো যন্তি তে সগ্গ্স্তুতা ৱিৰাজ- [ৱিৰাজম্, অভি সম্পদ্যন্তে দ্ৱে] 34
-মভি সম্পদ্যন্তে দ্ৱে চৰ্চাৱতি ৰিচ্যেতে একযা গৌৰতিৰিক্ত একযা-ঽঽযুৰূন-স্সুৱৰ্গো ৱৈ লোকো জ্যোতিৰূৰ্গ্-ৱিৰাডূৰ্জ-মেৱাৱ ৰুন্ধতে তে ন ক্ষুধা ঽঽৰ্তিমাৰ্চ্ছন্ত্যক্ষোধুকা ভৱন্তি ক্ষু-থ্সবান্ধা ইৱ হি সত্ৰিণো ঽগ্নিষ্টোমাৱভিতঃ প্ৰধী তাৱুক্থ্যা মদ্ধ্যে নভ্য-ন্ত-ত্তদেত-ত্পৰিয-দ্দেৱচক্ৰং-যঁদেতেন [-ঁযদেতেন, ষডহেন যন্তি] 35
ষডহেন যন্তি দেৱচক্ৰমেৱ সমাৰোহন্ত্যৰিষ্ট্যৈ তে স্ৱস্তি সমশ্ঞুৱতে ষডহেন যন্তি ষড্ৱা ঋতৱ ঋতুষ্ৱেৱ প্ৰতি তিষ্ঠন্ত্যুভযতো জ্যোতিষা যন্ত্যুভযত এৱ সুৱৰ্গে লোকে প্ৰতিতিষ্ঠন্তো যন্তি দ্ৱৌ ষডহৌ ভৱতস্তানি দ্ৱাদশাহানি স-ম্পদ্যন্তে দ্ৱাদশো ৱৈ পুৰুষো দ্ৱে সক্থ্যৌ দ্ৱৌ বাহূ আত্মা চ শিৰশ্চ চত্ৱাৰ্যঙ্গানি স্তনৌ দ্ৱাদশৌ [ ] 36
ত-ত্পুৰুষমনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ত্ৰযঃ ষডহা ভৱন্তি তান্যষ্টাদশাহানি স-ম্পদ্যন্তে নৱান্যানি নৱান্যানি নৱ ৱৈ পুৰুষে প্ৰাণাস্ত-ত্প্ৰাণাননু পৰ্যাৱৰ্তন্তে চত্ৱাৰঃ ষডহা ভৱন্তি তানি চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰহানি স-ম্পদ্যন্তে চতুৰ্ৱিগ্ংশতিৰৰ্ধমাসা-স্সংৱঁথ্সৰস্ত-থ্সংৱঁথ্সৰমনু পৰ্যাৱৰ্তন্তে ঽপ্ৰতিষ্ঠিত-স্সংৱঁথ্সৰ ইতি খলু ৱা আহুৰ্ৱৰ্ষীযা-ন্প্ৰতিষ্ঠাযা ইত্যেতাৱদ্ৱৈ সংৱঁথ্সৰস্য ব্ৰাহ্মণং-যাঁৱন্মাসো মাসিমাস্যেৱ প্ৰতিতিষ্ঠন্তো যন্তি ॥ 37 ॥
(ৱিৰাজ - মেতেন - দ্ৱাদশা - ৱেতাৱদ্ৱা - অষ্টৌ চ) (অ. 11)
মেষস্ত্ৱা পচতৈৰৱতু লোহিতগ্ৰীৱ-শ্ছাগৈ-শ্শল্মলিৰ্ৱৃদ্ধ্যা পৰ্ণো ব্ৰহ্মণা প্লক্ষো মেধেন ন্যগ্ৰোধশ্চমসৈৰুদুবংৰ ঊৰ্জা গাযত্ৰী ছন্দোভিস্ত্ৰিৱৃ-থ্স্তোমৈৰৱন্তী-স্স্থাৱন্তীস্ত্ৱা-ঽৱন্তু প্ৰিয-ন্ত্ৱা প্ৰিযাণাং-ৱঁৰ্ষিষ্ঠমাপ্যানা-ন্নিধীনা-ন্ত্ৱা নিধিপতিগ্ং হৱামহে ৱসো মম ॥ 38 ॥
(মেষঃ - ষ-ট্ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 12)
কূপ্যাভ্য-স্স্ৱাহা কূল্যাভ্য-স্স্ৱাহা ৱিকৰ্যাভ্য-স্স্ৱাহা ঽৱট্যাভ্য-স্স্ৱাহা খন্যাভ্য-স্স্ৱাহা হ্ৰদ্যাভ্য-স্স্ৱাহা সূদ্যাভ্য-স্স্ৱাহা সৰস্যাভ্য-স্স্ৱাহা ৱৈশন্তীভ্য-স্স্ৱাহা পল্ৱল্যাভ্য-স্স্ৱাহা ৱৰ্ষ্যাভ্য-স্স্ৱাহা ঽৱৰ্ষ্যাভ্য-স্স্ৱাহা হ্ৰাদুনীভ্য-স্স্ৱাহা পৃষ্ৱাভ্য-স্স্ৱাহা স্যন্দমানাভ্য-স্স্ৱাহা স্থাৱৰাভ্য-স্স্ৱাহা নাদেযীভ্য-স্স্ৱাহা সৈন্ধৱীভ্য-স্স্ৱাহা সমুদ্ৰিযাভ্য-স্স্ৱাহা সৰ্ৱাভ্য-স্স্ৱাহা ॥ 39 ॥
(কূপ্যাভ্য - শ্চত্ৱাৰিগ্ংশত্) (অ. 13)
অদ্ভ্য-স্স্ৱাহা ৱহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা পৰিৱহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা সমন্তং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা শীঘ্ৰং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা শীভং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহোগ্ৰং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা ভীমং-ৱঁহন্তীভ্য-স্স্ৱাহা-ঽম্ভোভ্য-স্স্ৱাহা নভোভ্য-স্স্ৱাহা মহোভ্য-স্স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 40 ॥
(অদ্ভ্য - একান্নত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 14)
যো অৰ্ৱন্ত-ঞ্জিঘাগ্ংসতি তমভ্যমীতি ৱৰুণঃ ॥ পৰো মৰ্তঃ পৰ-শ্শ্ৱা ॥ অহ-ঞ্চ ত্ৱ-ঞ্চ ৱৃত্ৰহন্থ্স-ম্বভূৱ সনিভ্য আ । অৰাতীৱা চিদদ্ৰিৱো-ঽনু নৌ শূৰ মগ্ংসতৈ ভদ্ৰা ইন্দ্ৰস্য ৰাতযঃ ॥ অভি ক্ৰত্ৱেন্দ্ৰ ভূৰধ জ্মন্ন তে ৱিৱ্যম্মহিমানগ্ং ৰজাগ্ংসি । স্ৱেনা হি ৱৃত্ৰগ্ং শৱসা জঘন্থ ন শত্ৰুৰন্তং-ৱিঁৱিদ-দ্যুধা তে ॥ 41 ॥
(ৱিৱিদ-দ্- দ্ৱে চ) (অ. 15)
নমো ৰাজ্ঞে নমো ৱৰুণায নমো-ঽশ্ৱায নমঃ প্ৰজাপতযে নমো-ঽধিপতযে ঽধিপতিৰস্যধিপতি-ম্মা কুৰ্ৱধিপতিৰহ-ম্প্ৰজানা-ম্ভূযাস-ম্মা-ন্ধেহি মযি ধেহ্যুপাকৃতায স্ৱাহা ঽঽলব্ধায স্ৱাহা হুতায স্ৱাহা ॥ 42 ॥
(নম - একান্ন ত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 16)
মযোভূৰ্ৱাতো অভি ৱাতূস্ৰা ঊৰ্জস্ৱতীৰোষধীৰা ৰিশন্তাম্ । পীৱস্ৱতীৰ্জীৱধন্যাঃ পিবন্ত্ৱৱসায পদ্ৱতে ৰুদ্ৰ মৃড ॥ যা-স্সৰূপা ৱিৰূপা একৰূপা যাসামগ্নিৰিষ্ট্যা নামানি ৱেদ । যা অঙ্গিৰসস্তপসেহ চক্ৰুস্তাভ্যঃ পৰ্জন্য মহি শৰ্ম যচ্ছ ॥ যা দেৱেষু তনুৱমৈৰযন্ত যাসাগ্ং সোমো ৱিশ্ৱা ৰূপাণি ৱেদ । তা অস্মভ্য-ম্পযসা পিন্ৱমানাঃ প্ৰজাৱতীৰিন্দ্ৰ [ ] 43
গোষ্ঠে ৰিৰীহি ॥ প্ৰজাপতিৰ্মহ্যমেতা ৰৰাণো ৱিশ্ৱৈৰ্দেৱৈঃ পিতৃভিঃ সংৱিঁদানঃ । শিৱা-স্সতীৰুপ নো গোষ্ঠমা-ঽকস্তাসাং-ৱঁয-ম্প্ৰজযা সগ্ং সদেম ॥ ইহ ধৃতি-স্স্ৱাহেহ ৱিধৃতি-স্স্ৱাহেহ ৰন্তি-স্স্ৱাহেহ ৰমতি-স্স্ৱাহা মহীমূ ষু1 সুত্ৰামাণং2 ॥ 44 ॥
(ইন্দ্ৰা - ষ্টাত্ৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 17)
কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-ত্পূৰ্ৱচিত্তিঃ কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-দ্বৃহদ্ৱযঃ । কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-ত্পিশঙ্গিলা কিগ্গ্ স্ৱিদাসী-ত্পিলিপ্পিলা ॥ দ্যৌৰাসী-ত্পূৰ্ৱচিত্তিৰশ্ৱ আসী-দ্বৃহদ্ৱযঃ । ৰাত্ৰিৰাসী-ত্পিশঙ্গিলা ঽৱিৰাসী-ত্পিলিপ্পিলা ॥ ক-স্স্ৱিদেকাকী চৰতি ক উ স্ৱিজ্জাযতে পুনঃ । কিগ্গ্ স্ৱিদ্ধিমস্য ভেষজ-ঙ্কিগ্গ্ স্ৱিদাৱপন-ম্মহত্ ॥ সূৰ্য একাকী চৰতি [ ] 45
চন্দ্ৰমা জাযতে পুনঃ । অগ্নিৰ্-হিমস্য ভেষজ-ম্ভূমিৰাৱপন-ম্মহত্ ॥ পৃচ্ছামি ত্ৱা পৰমন্ত-ম্পৃথিৱ্যাঃ পৃচ্ছামি ত্ৱা ভুৱনস্য নাভিম্ । পৃচ্ছামি ত্ৱা ৱৃষ্ণো অশ্ৱস্য ৰেতঃ পৃচ্ছামি ৱাচঃ পৰমং-ৱ্যোঁম ॥ ৱেদিমাহুঃ পৰমন্ত-ম্পৃথিৱ্যা যজ্ঞমাহু ৰ্ভুৱনস্য নাভিম্ । সোমমাহুৰ্ৱৃষ্ণো অশ্ৱস্য ৰেতো ব্ৰহ্মৈৱ ৱাচঃ পৰমং-ৱ্যোঁম ॥ 46 ॥
(সূৰ্য একাকী চৰতি - ষট্চত্ৱাৰিগ্ংশচ্চ) (অ. 18)
অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা নযতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ সুভগে কাম্পীলৱাসিনি সুৱৰ্গে লোকে স-ম্প্ৰোৰ্ণ্ৱাথাম্ । আ-ঽহমজানি গৰ্ভধমা ত্ৱমজাসি গৰ্ভধম্ ॥ তৌ সহ চতুৰঃ পদ-স্স-ম্প্ৰ সাৰযাৱহৈ ॥ ৱৃষা ৱাগ্ং ৰেতোধা ৰেতো দধাতূ-থ্সক্থ্যোৰ্গৃদ-ন্ধেহ্যঞ্জিমুদঞ্জিমন্ৱজ । য-স্স্ত্ৰীণা-ঞ্জীৱভোজনো য আসা- [য আসাম্, বিলধাৱনঃ ।] 47
-ম্বিলধাৱনঃ । প্ৰিয-স্স্ত্ৰীণামপীচ্যঃ ॥ য আসা-ঙ্কৃষ্ণে লক্ষ্মণি সৰ্দিগৃদি-ম্পৰাৱধীত্ ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ ঊৰ্ধ্ৱা-মেনামুচ্ছ্ৰযতা-দ্ৱেণুভাৰ-ঙ্গিৰাৱিৱ । অথাস্যা মদ্ধ্যমেধতাগ্ং শীতে ৱাতে পুনন্নিৱ ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ যদ্ধৰিণী যৱমত্তি ন [ ] 48
পুষ্ট-ম্পশু মন্যতে । শূদ্ৰা যদৰ্যজাৰা ন পোষায ধনাযতি ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ ইযং-যঁকা শকুন্তিকা ঽঽহলমিতি সৰ্পতি । আহত-ঙ্গভে পসো নি জল্গুলীতি ধাণিকা ॥ অবেং অবাংল্যম্বিকে ন মা যভতি কশ্চন । সসস্ত্যশ্ৱকঃ ॥ মাতা চ তে পিতা চ তে-ঽগ্ৰং-ৱৃঁক্ষস্য ৰোহতঃ । 49
প্ৰ সুলামীতি তে পিতা গভে মুষ্টিমতগ্ংসযত্ ॥ দধিক্ৰাৱ্.ণ্ণো অকাৰিষ-ঞ্জিষ্ণোৰশ্ৱস্য ৱাজিনঃ । সুৰভি নো মুখা কৰ-ত্প্ৰণ আযূগ্ংষি তাৰিষত্ ॥ আপো হি ষ্ঠা মযোভুৱস্তা ন ঊৰ্জে দধাতন । মহেৰণায চক্ষসে ॥ যো ৱঃ শিৱতমো ৰসস্তস্য ভাজযতেহ নঃ । উশতীৰিৱ মাতৰঃ ॥ তস্মা অৰ-ঙ্গমাম ৱো যস্য ক্ষযায জিন্ৱথ । আপো জনযথা চ নঃ ॥ 50 ॥
(আসা - মত্তি ন - ৰোহতো - জিন্ৱথ - চত্ৱাৰি চ) (অ. 19)
ভূৰ্ভুৱ-স্সুৱৰ্ৱসৱস্ত্ৱা ঽঞ্জন্তু গাযত্ৰেণ ছন্দসা ৰুদ্ৰাস্ত্ৱা ঽঞ্জন্তু ত্ৰৈষ্টুভেন ছন্দসা, ঽঽদিত্যাস্ত্ৱা-ঽঞ্জন্তু জাগতেন ছন্দসা য-দ্ৱাতো অপো অগমদিন্দ্ৰস্য তনুৱ-ম্প্ৰিযাম্ । এতগ্গ্ স্তোতৰেতেন পথা পুনৰশ্ৱমা ৱৰ্তযাসি নঃ ॥ লাজী(3)-ঞ্ছাচী(3)ন্ যশো মমাঁ(4) । যৱ্যাযৈ গৱ্যাযা এত-দ্দেৱা অন্নমত্তৈতদন্নমদ্ধি প্ৰজাপতে ॥ যুঞ্জন্তি ব্ৰদ্ধ্ন-মৰুষ-ঞ্চৰন্ত-ম্পৰি তস্থুষঃ । ৰোচন্তে ৰোচনা দিৱি ॥ যুঞ্জন্ত্যস্য কাম্যা হৰী ৱিপক্ষসা ৰথে । শোণা ধৃষ্ণূ নৃৱাহসা ॥ কেতু-ঙ্কৃণ্ৱন্নকেতৱে পেশো মৰ্যা অপেশসে । সমুষদ্ভিৰজাযথাঃ ॥ 51 ॥
(ব্ৰদ্ধ্নং - পঞ্চৱিগ্ংশতিশ্চ) (অ. 20)
প্ৰাণায স্ৱাহা ৱ্যানায স্ৱাহা ঽপানায স্ৱাহা স্নাৱভ্য-স্স্ৱাহা সন্তানেভ্য-স্স্ৱাহা পৰিসন্তানেভ্য-স্স্ৱাহা পৰ্ৱভ্য-স্স্ৱাহা সধান্নেভ্য-স্স্ৱাহা শৰীৰেভ্য-স্স্ৱাহা যজ্ঞায স্ৱাহা দক্ষিণাভ্য-স্স্ৱাহা সুৱৰ্গায স্ৱাহা লোকায স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 52 ॥
(প্ৰাণাযা - ষ্টাৱিগ্ংশতিঃ) (অ. 21)
সিতায স্ৱাহা ঽসিতায স্ৱাহা ঽভিহিতায স্ৱাহা ঽনভিহিতায স্ৱাহা যুক্তায স্ৱাহা ঽযুক্তায স্ৱাহা সুযুক্তায স্ৱাহো -দ্যুক্তায স্ৱাহা ৱিমুক্তায স্ৱাহা প্ৰমুক্তায স্ৱাহা ৱঞ্চতে স্ৱাহা পৰিৱঞ্চতে স্ৱাহা সংৱঁঞ্চতে স্ৱাহা ঽনুৱঞ্চতে স্ৱাহো--দ্ৱঞ্চতে স্ৱাহা যতে স্ৱাহা ধাৱতে স্ৱাহা তিষ্ঠতে স্ৱাহা সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা ॥ 53 ॥
(সিতাযা - ষ্টাত্ৰিগ্ংশত্) (অ. 22)
(বৃহস্পতি-শ্শ্ৰ--দ্যথা ৱা - ঋক্ষা ৱৈ - প্ৰজাপতিৰ্যেনযেন - দ্ৱে ৱাৱ দেৱসত্ৰে - আদিত্যা অকামযন্ত সুৱৰ্গং - ঁৱসিষ্ঠঃ - সংৱঁথ্সৰায -সুৰ্ৱৰ্গং-যেঁ সত্ৰং - ব্ৰহ্মৱাদিনো-ঽতিৰাত্ৰো - জ্যোতিষ্টোমং - মেষঃ - কূপ্যাভ্যো - ঽদ্ভ্যো - যো - নমো - মযোভূঃ - কিগ্গ্ স্ৱিদ - ম্বে - ভূঃ - প্ৰাণায - সিতায - দ্ৱাৱিগ্ংশতিঃ)
(বৃহস্পতিঃ - প্ৰতি তিষ্ঠন্তি - ৱৈ দশৰাত্ৰেণ - সুৱৰ্গং - ঁযো অৰ্ৱন্তং - ভূ - স্ত্ৰিপঞ্চাশত্)
(বৃহস্পতি, স্সৰ্ৱস্মৈ স্ৱাহা)
॥ হৰিঃ ওম্ ॥
॥ কৃষ্ণ যজুৰ্ৱেদীয তৈত্তিৰীয সংহিতাযাং সপ্তমকাণ্ডে চতুৰ্থঃ প্ৰশ্ন-স্সমাপ্তঃ ॥