കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്നഃ - സത്രകര്മനിരൂപണം
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ബൃഹസ്പതിരകാമയത ശ്രന്മേ ദേവാ ദധീര-ന്ഗച്ഛേയ-മ്പുരോധാമിതി സ ഏത-ഞ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ തസ്മൈ ശ്രദ്ദേവാ അദധതാഗച്ഛ-ത്പുരോധാം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ-ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മാസതേ ശ്രദേഭ്യോ മനുഷ്യാ ദധതേ ഗച്ഛന്തി പുരോധാ-ഞ്ജ്യോതിര്ഗൌരായുരിതി ത്ര്യഹാ ഭവന്തീയം-വാഁവ ജ്യോതിരന്തരിക്ഷ-ങ്ഗൌരസാ-വായു- [-വായുഃ, ഇമാനേവ] 1
-രിമാനേവ ലോകാനഭ്യാരോഹന്ത്യഭി പൂര്വ-ന്ത്ര്യഹാ ഭവന്ത്യഭിപൂര്വമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്ത്യസത്രം-വാഁ ഏത-ദ്യദഛന്ദോമം-യഁച്ഛന്ദോമാ ഭവന്തി തേന സത്ര-ന്ദേവതാ ഏവ പൃഷ്ഠൈരവ രുന്ധതേ പശൂഞ്ഛന്ദോമൈരോജോ വൈ വീര്യ-മ്പൃഷ്ഠാനി പശവഃ ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ വീര്യേ പശുഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാം-യഁന്തീയം-വാഁവ രഥന്തരമസൌ ബൃഹദാഭ്യാമേവ [ ] 2
യന്ത്യഥോ അനയോരേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യേതേ വൈ യജ്ഞസ്യാഞ്ജസായനീ സ്രുതീ താഭ്യാമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്രോ ഭവതി ചതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സംവഁഥ്സര ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ങ്ഗായത്രിയൈവ ബ്രഹ്മവര്ചസമവ രുന്ധതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതോ ബ്രഹ്മവര്ചസസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 3 ॥
(അസാവായു - രാഭ്യാമേവ - പഞ്ചചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 1)
യഥാ വൈ മനുഷ്യാ ഏവ-ന്ദേവാ അഗ്ര ആസ-ന്തേ-ഽകാമയന്താ-ഽവര്തി-മ്പാപ്മാന-മ്മൃത്യു-മപഹത്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദ-ങ്ഗച്ഛേമേതി ത ഏത-ഞ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മപശ്യ-ന്തമാ-ഽഹര-ന്തേനായജന്ത തതോ വൈ തേ-ഽവര്തി-മ്പാപ്മാന-മ്മൃത്യു-മപഹത്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദമഗച്ഛന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ-ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മാസതേ-ഽവര്തിമേവ പാപ്മാന-മപഹത്യ ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി ശ്രീര്ഹി മനുഷ്യസ്യ [ശ്രീര്ഹി മനുഷ്യസ്യ, ദൈവീ സഗ്ംസ-ജ്ജ്യോതി-] 4
ദൈവീ സഗ്ംസ-ജ്ജ്യോതി-രതിരാത്രോ ഭവതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാനുഖ്യാത്യൈ പൃഷ്ഠ്യഃ ഷഡഹോ ഭവതി ഷ-ഡ്വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സരസ്ത-മ്മാസാ അര്ധമാസാ ഋതവഃ പ്രവിശ്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദമഗച്ഛന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ-ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്രമാസതേ സംവഁഥ്സരമേവ പ്രവിശ്യ വസ്യസീഗ്ം സഗ്ംസദ-ങ്ഗച്ഛന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ അവസ്താ-ദ്ഭവന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാഃ പരസ്താ-ത്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശൈരേവോഭയതോ ഽവര്തി-മ്പാപ്മാനമപഹത്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദ-മ്മദ്ധ്യതോ [സഗ്ംസദ-മ്മദ്ധ്യതഃ, ഗച്ഛന്തി പൃഷ്ഠാനി ഹി] 5
ഗച്ഛന്തി പൃഷ്ഠാനി ഹി ദൈവീ സഗ്ംസജ്ജാമി വാ ഏത-ത്കുര്വന്തി യ-ത്ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ അന്വഞ്ചോ മദ്ധ്യേ-ഽനിരുക്തോ ഭവതി തേനാജാമ്യൂര്ധ്വാനി പൃഷ്ഠാനി ഭവന്ത്യൂര്ധ്വാ-ശ്ഛന്ദോമാ ഉഭാഭ്യാഗ്ം രൂപാഭ്യാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യസത്രം-വാഁ ഏത-ദ്യദഛന്ദോമം-യഁച്ഛന്ദോമാ ഭവന്തി തേന സത്ര-ന്ദേവതാ ഏവ പൃഷ്ഠൈരവ രുന്ധതേ പശൂഞ്ഛന്ദോമൈരോജോ വൈ വീര്യ-മ്പൃഷ്ഠാനി പശവ- [പശവഃ, ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ] 6
-ശ്ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ വീര്യേ പശുഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ അവസ്താ-ദ്ഭവന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാഃ പരസ്താന്മദ്ധ്യേ പൃഷ്ഠാന്യുരോ വൈ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ ആത്മാ പൃഷ്ഠാന്യാത്മന ഏവ ത-ദ്യജമാനാ-ശ്ശര്മ നഹ്യന്തേ-ഽനാര്ത്യൈ ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാം-യഁന്തീയം-വാഁവ രഥന്തരമസൌ ബൃഹദാഭ്യാമേവ യന്ത്യഥോ അനയോരേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യേതേ വൈ യജ്ഞസ്യാഞ്ജസായനീ സ്രുതീ താഭ്യാമേവ [താഭ്യാമേവ, സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി] 7
സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി പരാഞ്ചോ വാ ഏതേ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്തി യേ പരാചീനാനി പൃഷ്ഠാന്യുപയന്തി പ്രത്യം ഷഡഹോ ഭവതി പ്രത്യവരൂഢ്യാ അഥോ പ്രതിഷ്ഠിത്യാ ഉഭയോര്ലോകയോര ഋദ്ധ്വോ-ത്തിഷ്ഠന്തി ത്രിവൃതോ-ഽധി ത്രിവൃതമുപ യന്തി സ്തോമാനാഗ്ം സമ്പത്ത്യൈ പ്രഭവായ ജ്യോതിരഗ്നിഷ്ടോമോ ഭവത്യയം-വാഁവ സ ക്ഷയോ-ഽസ്മാദേവ തേന ക്ഷയാന്ന യന്തി ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്രോ ഭവതി ചതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സംവഁഥ്സര ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ങ്ഗായത്രിയൈവ ബ്രഹ്മവര്ചസമവ രുന്ധതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതോ ബ്രഹ്മവര്ചസസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 8 ॥
(മനുഷ്യസ്യ - മധ്യതഃ - പശവ - സ്താഭ്യാമേവ - സംവഁഥ്സര - ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 2)
ഋക്ഷാ വാ ഇയമലോമകാ-ഽഽസീ-ഥ്സാ-ഽകാമയതൌഷധീഭി-ര്വനസ്പതിഭിഃ പ്ര ജായേയേതി സൈതാസ്ത്രിഗ്ംശതഗ്ം രാത്രീരപശ്യ-ത്തതോ വാ ഇയമോഷധീഭി-ര്വനസ്പതിഭിഃ പ്രാജായത യേ പ്രജാകാമാഃ പശുകാമാ-സ്സ്യുസ്ത ഏതാ ആസീര-ന്പ്രൈവ ജായന്തേ പ്രജയാ പശുഭിരിയം-വാഁ അക്ഷുദ്ധ്യ-ഥ്സൈതാം-വിഁരാജമപശ്യ-ത്താമാത്മ-ന്ധിത്വാ-ഽന്നാദ്യമവാ ഽരുന്ധൌഷധീ- [-ഽരുന്ധൌഷധീഃ, വനസ്പതീ-ന്പ്രജാ-] 9
-ര്വനസ്പതീ-ന്പ്രജാ-മ്പശൂ-ന്തേനാവര്ധത സാ ജേമാന-മ്മഹിമാന-മഗച്ഛദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ വിരാജമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ധിത്വാ-ഽന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ വര്ധന്തേ പ്രജയാ പശുഭിര്ജേമാന-മ്മഹിമാന-ങ്ഗച്ഛന്തി ജ്യോതിരതിരാത്രോ ഭവതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാനുഖ്യാത്യൈ പൃഷ്ഠ്യഃ ഷഡഹോ ഭവതി ഷ-ഡ്വാ ഋതവ-ഷ്ഷട് പൃഷ്ഠാനി പൃഷ്ഠൈരേവര്തൂനന്വാ-രോഹന്ത്യൃതുഭിഃ സംവഁഥ്സര-ന്തേ സംവഁഥ്സര ഏവ [ ] 10
പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ-ത്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശമുപ യന്തി യജ്ഞസ്യ സന്തത്യാ അഥോ പ്രജാപതിര്വൈ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശഃ പ്രജാപതിമേവാ-ഽഽരഭന്തേ പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ത്രിണവോ ഭവതി വിജിത്യാ ഏകവിഗ്ംശോ ഭവതി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ ത്രിവൃദഗ്നിഷ്ടു-ദ്ഭവതി പാപ്മാനമേവ തേന നിര്ദഹന്തേ-ഽഥോ തേജോ വൈ ത്രിവൃ-ത്തേജ ഏവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ പഞ്ചദശ ഇന്ദ്രസ്തോമോ ഭവതീന്ദ്രിയ-മേവാ-ഽവ [ഭവതീന്ദ്രിയ-മേവാ-ഽവ, രുന്ധതേ സപ്തദശോ ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ] 11
രുന്ധതേ സപ്തദശോ ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ വരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തേന ജായന്ത ഏകവിഗ്ംശോ ഭവതി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ ചതുര്വിഗ്ംശോ ഭവതി അതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സംവഁഥ്സര ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ഏഷ വൈ വിഷൂവാന് വിഷൂവന്തോ ഭവന്തി യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ ചതുര്വിഗ്ംശാ-ത്പൃഷ്ഠാന്യുപ യന്തി സംവഁഥ്സര ഏവ പ്രതിഷ്ഠായ [ ] 12
ദേവതാ അഭ്യാരോഹന്തി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ-ത്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശമുപ യന്തി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദ്വൈ ദേവതാ ദേവതാസ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ത്രിണവോ ഭവതീമേ വൈ ലോകാസ്ത്രിണവ ഏഷ്വേവ ലോകേഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ദ്വാവേകവിഗ്ംശൌ ഭവതഃ പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ ബഹവഃ ഷോഡശിനോ ഭവന്തി തസ്മാ-ദ്ബഹവഃ പ്രജാസു വൃഷാണോ യദേതേ സ്തോമാ വ്യതിഷക്താ ഭവന്തി തസ്മാദിയ -മോഷധീഭി-ര്വനസ്പതിഭി-ര്വ്യതിഷക്താ [-ര്വ്യതിഷക്താ, വ്യതിഷജ്യന്തേ] 13
വ്യതിഷജ്യന്തേ പ്രജയാ പശുഭിര്യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ ഽകൢപ്താ വാ ഏതേ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യുച്ചാവചാന് ഹി സ്തോമാനുപയന്തി യദേത ഊര്ധ്വാഃ കൢപ്താ-സ്സ്തോമാ ഭവന്തി കൢപ്താ ഏവ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യുഭയോരേഭ്യോ ലോകയോഃ കല്പതേ ത്രിഗ്ംശദേതാസ്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജൈവാന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതോ ഽന്നാദ്യസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 14 ॥
(ഓഷധീഃ - സംവഁഥ്സര ഏവാ - ഽവ - പ്രതിഷ്ഠായ - വ്യതിഷക്ത്യൈ - കാന്നപഞ്ചാശച്ച) (അ. 3)
പ്രജാപതി-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമൈ-ത്ത-ന്ദേവാ യേനയേന ഛന്ദസാ-ഽനു പ്രായുഞ്ജത തേന നാ-ഽഽപ്നുവ-ന്ത ഏതാ ദ്വാത്രിഗ്ംശതഗ്ം രാത്രീരപശ്യ-ന്ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ഽനുഷ്ടുഗാ-നുഷ്ടുഭഃ പ്രജാപതി-സ്സ്വേനൈവ ഛന്ദസാ പ്രജാപതി-മാപ്ത്വാ ഽഭ്യാരുഹ്യ സുവര്ഗം-ലോഁകമായന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ ദ്വാത്രിഗ്ംശദേതാ ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ഽനുഷ്ടുഗാ-നുഷ്ടുഭഃ പ്രജാപതി-സ്സ്വേനൈവ ഛന്ദസാ പ്രജാപതിമാപ്ത്വാ ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി [ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി, ശ്രീര്ഹി] 15
ശ്രീര്ഹി മനുഷ്യസ്യ സുവര്ഗോ ലോകോ ദ്വാത്രിഗ്ംശദേതാ ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ-ഽനുഷ്ടുഗ്-വാഗനുഷ്ടു-ഫ്സര്വാമേവ വാചമാപ്നുവന്തി സര്വേ വാചോ വദിതാരോ ഭവന്തി സര്വേ ഹി ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി ജ്യോതിര്ഗൌരായുരിതി ത്ര്യഹാ ഭവന്തീയം-വാഁവ ജ്യോതിരന്തരിക്ഷ-ങ്ഗൌരസാവായുരിമാനേവ ലോകാനഭ്യാരോഹന്ത്യഭിപൂര്വ-ന്ത്ര്യഹാ ഭവന്ത്യഭിപൂര്വമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്തി ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാം-യഁന്തീ- [-ഁയന്തി, ഇയം-വാഁവ] 16
-യം-വാഁവ രഥന്തരമസൌ ബൃഹദാഭ്യാമേവ യന്ത്യഥോ അനയോരേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യേതേ വൈ യജ്ഞസ്യാഞ്ജസായനീ സ്രുതീ താഭ്യാമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി പരാഞ്ചോ വാ ഏതേ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്തി യേ പരാചസ്ത്ര്യഹാനുപയന്തി പ്രത്യ-ന്ത്ര്യഹോ ഭവതി പ്രത്യവരൂഢ്യാ അഥോ പ്രതിഷ്ഠിത്യാ ഉഭയോര്ലോകയോര്. ഋദ്ധ്വോ-ത്തിഷ്ഠന്തി ദ്വാത്രിഗ്ംശദേതാസ്താസാം-യാഁ സ്ത്രിഗ്ംശ-ത്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജൈവാ-ഽന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ യേ ദ്വേ അഹോരാത്രേ ഏവ തേ ഉഭാഭ്യാഗ്ം രൂപാഭ്യാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതഃ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 17 ॥
(ഗച്ഛന്തി - യന്തി - ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 4)
ദ്വേ വാവ ദേവസത്രേ ദ്വാദശാഹശ്ചൈവ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹശ്ച യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹമാസതേ സാക്ഷാദേവ ദേവതാ അഭ്യാരോഹന്തി യഥാ ഖലു വൈ ശ്രേയാനഭ്യാരൂഢഃ കാമയതേ തഥാ കരോതി യദ്യവവിദ്ധ്യതി പാപീയാ-ന്ഭവതി യദി നാവവിദ്ധ്യതി സദൃം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ം- ശദഹമാസതേ വി പാപ്മനാ ഭ്രാതൃവ്യേണാ-ഽഽ വര്തന്തേ ഽഹര്ഭാജോ വാ ഏതാ ദേവാ അഗ്ര ആ-ഽഹര- [ആ-ഽഹരന്ന്, അഹരേകോ ഽഭജതാ-] 18
-ന്നഹരേകോ ഽഭജതാ-ഹരേകസ്താഭിര്വൈതേ പ്രബാഹുഗാര്ധ്നുവന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹമാസതേ സര്വ ഏവ പ്രബാഹുഗൃദ്ധ്നുവന്തി സര്വേ ഗ്രാമണീയ-മ്പ്രാപ്നുവന്തി പഞ്ചാഹാ ഭവന്തി പഞ്ച വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സര ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ പഞ്ചാക്ഷരാ പങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ യജ്ഞോ യജ്ഞമേവാവ രുന്ധതേ ത്രീണ്യാശ്വിനാനി ഭവന്തി ത്രയ ഇമേ ലോകാ ഏ- [ഇമേ ലോകാ ഏഷു, ഏവ ലോകേഷു പ്രതി] 19
-ഷ്വേവ ലോകേഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ത്രീണി വൈ യജ്ഞസ്യേന്ദ്രിയാണി താന്യേവാവ രുന്ധതേ വിശ്വജി-ദ്ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ വരുദ്ധ്യൈ സര്വപൃഷ്ഠോ ഭവതി സര്വസ്യാഭിജിത്യൈ വാഗ്വൈ ദ്വാദശാഹോ യ-ത്പുരസ്താ-ദ്ദ്വാദശാഹ-മുപേയുരനാപ്താം-വാഁച-മുപേയു-രുപദാസുകൈഷാം-വാഁ-ഖ്സ്യാ-ദുപരിഷ്ടാ-ദ്ദ്വാദശാഹമുപ യന്ത്യാപ്താമേവ വാചമുപ യന്തി തസ്മാ-ദുപരിഷ്ടാ-ദ്വാചാ വദാമോ ഽവാന്തരം- [വദാമോ ഽവാന്തരമ്, വൈ ദശരാത്രേണ] 20
-ഁവൈ ദശരാത്രേണ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത യ-ദ്ദശരാത്രോ ഭവതി പ്രജാ ഏവ ത-ദ്യജമാനാ-സ്സൃജന്ത ഏതാഗ്ം ഹ വാ ഉദങ്ക-ശ്ശൌല്ബായന-സ്സത്രസ്യര്ധിമുവാച യ-ദ്ദശരാത്രോ യ-ദ്ദശരാത്രോ ഭവതി സത്രസ്യര്ധ്യാ അഥോ യദേവ പൂര്വേഷ്വഹസ്സു വിലോമ ക്രിയതേ തസ്യൈവൈഷാ ശാന്തിദ്ര്വ്യനീകാ വാ ഏതാ രാത്രയോ യജമാനാ വിശ്വജി-ഥ്സഹാതിരാത്രേണ പൂര്വാ-ഷ്ഷോഡശ സഹാ തിരാത്രേണോത്തരാ-ഷ്ഷോഡശ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹമാസത ഐഷാ-ന്ദ്വ്യനീകാ പ്രജാ ജായതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതഃ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 21 ॥
(അഹര- ന്നേഷ്വ - വാന്തരഗ്ം - ഷോഡശ സഹ - സപ്തദശ ച) (അ. 5)
ആദിത്യാ അകാമയന്ത സുവര്ഗം-ലോഁകമിയാമേതി തേ സുവര്ഗം-ലോഁക-ന്ന പ്രാജാനന്ന സുവര്ഗം-ലോഁകമായ-ന്ത ഏതഗ്ം ഷട്ത്രിഗ്ംശദ്രാത്ര-മപശ്യ-ന്തമാ-ഽഹര-ന്തേനായജന്ത തതോ വൈ തേ സുവര്ഗം-ലോഁക-മ്പ്രാജാനന്-ഥ്സുവര്ഗം-ലോഁകമായന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസഃ ഷട്ത്രിഗ്ംശ-ദ്രാത്രമാസതേ സുവര്ഗമേവ ലോക-മ്പ്ര ജാനന്തി സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ജ്യോതി-രതിരാത്രോ [ജ്യോതി-രതിരാത്രഃ, ഭവതി ജ്യോതിരേവ] 22
ഭവതി ജ്യോതിരേവ പുരസ്താ-ദ്ദധതേ സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാനുഖ്യാത്യൈ ഷഡഹാ ഭവന്തി ഷ-ഡ്വാ ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ചത്വാരോ ഭവന്തി ചതസ്രോ ദിശോ ദിക്ഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യസത്രം-വാഁ ഏത-ദ്യദഛന്ദോമം-യഁച്ഛന്ദോമാ ഭവന്തി തേന സത്ര-ന്ദേവതാ ഏവ പൃഷ്ഠൈരവ രുന്ധതേ പശൂഞ്ഛന്ദോമൈരോജോ വൈ വീര്യ-മ്പൃഷ്ഠാനി പശവഃ ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ [ ] 23
വീര്യേ പശുഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ഷട്-ത്രിഗ്ംശ-ദ്രാത്രോ ഭവതി ഷട്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ബൃഹതീ ബാര്ഹതാഃ പശവോ ബൃഹത്യൈവ പശൂനവ രുന്ധതേ ബൃഹതീ ഛന്ദസാഗ് സ്വാരാജ്യമാശ്ഞുതാ-ശ്ഞുവതേ സ്വാരാജ്യം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസഃ ഷട്ത്രിഗ്ംശ-ദ്രാത്രമാസതേ സുവര്ഗമേവ ലോകം-യഁന്ത്യതിരാത്രാവഭിതോ ഭവത-സ്സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 24 ॥
(അതിരാത്ര - ഓജസ്യേവ - ഷട്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
വസിഷ്ഠോ ഹതപുത്രോ-ഽകാമയത വിന്ദേയ പ്രജാമഭി സാദാസാ-ന്ഭവേയമിതി സ ഏതമേകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശ-മപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ സോ-ഽവിന്ദത പ്രജാമഭി സൌദാസാനഭവദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശമാസതേ വിന്ദന്തേ പ്രജാമഭി ഭ്രാതൃവ്യാ-ന്ഭവന്തി ത്രയസ്ത്രിവൃതോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമാ ഭവന്തി വജ്രസ്യൈവ മുഖഗ്ം സഗ്ഗ് ശ്യന്തി ദശ പഞ്ചദശാ ഭവന്തി പഞ്ചദശോ വജ്രോ [വജ്രഃ, വജ്രമേവ] 25
വജ്രമേവ ഭ്രാതൃവ്യേഭ്യഃ പ്ര ഹരന്തി ഷോഡശിമ-ദ്ദശമമഹ-ര്ഭവതി വജ്ര ഏവ വീര്യ-ന്ദധതി ദ്വാദശ സപ്തദശാ ഭവന്ത്യന്നാദ്യസ്യാ വരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തൈര്ജായന്തേ പൃഷ്ഠ്യഃ ഷഡഹോ ഭവതി ഷഡ്വാ ഋതവ-ഷ്ഷട് പൃഷ്ഠാനി പൃഷ്ഠൈരേവര്തൂനന്വാരോഹന്ത്യൃതൃഭിഃ സംവഁഥ്സര-ന്തേ സംവഁഥ്സര ഏവ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ദ്വാദശൈകവിഗ്ംശാ ഭവന്തി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ- [രുചമേവാ-ഽഽത്മന്ന്, ദധതേ ബഹവഃ ഷോഡശിനോ] 26
-ന്ദധതേ ബഹവഃ ഷോഡശിനോ ഭവന്തി വിജിത്യൈ ഷഡാശ്വിനാനി ഭവന്തി ഷഡ്വാ ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യൂനാതിരിക്താ വാ ഏതാ രാത്രയ ഊനാസ്ത-ദ്യദേകസ്യൈ ന പഞ്ചാശദ-തിരിക്താസ്ത-ദ്യ-ദ്ഭൂയസീ-രഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശത ഊനാച്ച ഖലു വാ അതിരിക്താച്ച പ്രജാപതിഃ പ്രാജായത യേ പ്രജാകാമാഃ പശുകാമാ-സ്സ്യുസ്ത ഏതാ ആസീര-ന്പ്രൈവ ജായന്തേ പ്രജയാ പശുഭിര്വൈരാജോ വാ ഏഷ യജ്ഞോ യദേകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശോ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശമാസതേ വിരാജമേവ ഗച്ഛന്ത്യന്നാദാ ഭവന്ത്യതി-രാത്രാവഭിതോ ഭവതോ-ഽന്നാദ്യസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 27 ॥
(വജ്ര - ആത്മന് - പ്രജയാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 7)
സംവഁഥ്സരായ ദീക്ഷിഷ്യമാണാ ഏകാഷ്ടകായാ-ന്ദീക്ഷേരന്നേഷാ വൈ സംവഁഥ്സരസ്യ പത്നീ യദേകാഷ്ടകൈതസ്യാം-വാഁ ഏഷ ഏതാഗ്ം രാത്രിം-വഁസതി സാക്ഷാദേവ സംവഁഥ്സരമാരഭ്യ ദീക്ഷന്ത ആര്തം-വാഁ ഏതേ സംവഁഥ്സരസ്യാഭി ദീക്ഷന്തേ യ ഏകാഷ്ടകായാ-ന്ദീക്ഷന്തേ ഽന്തനാമാനാവൃതൂ ഭവതോ വ്യസ്തം-വാഁ ഏതേ സംവഁഥ്സരസ്യാ-ഽഭി ദീക്ഷന്തേ യ ഏകാഷ്ടകായാ-ന്ദീക്ഷന്തേ-ഽന്തനാമാനാവൃതൂ ഭവതഃ ഫല്ഗുനീ പൂര്ണമാസേ ദീക്ഷേര-ന്മുഖം-വാഁ ഏത- [ഏതത്, സംവഁഥ്സരസ്യ യ-ത്ഫല്ഗുനീ-] 28
-ഥ്സംവഁഥ്സരസ്യ യ-ത്ഫല്ഗുനീ-പൂര്ണമാസോ മുഖത ഏവ സംവഁഥ്സരമാരഭ്യ ദീക്ഷന്തേ തസ്യൈകൈവ നിര്യാ യ-ഥ്സാമ്മേഘ്യേ വിഷൂവാന്-ഥ്സമ്പദ്യതേ ചിത്രാപൂര്ണമാസേ ദീക്ഷേര-ന്മുഖം-വാഁ ഏത-ഥ്സംവഁഥ്സരസ്യ യച്ചിത്രാപൂര്ണമാസോ മുഖത ഏവ സംവഁഥ്സരമാരഭ്യ ദീക്ഷന്തേ തസ്യ ന കാ ചന നിര്യാ ഭവതി ചതുരഹേ പുരസ്താ-ത്പൌര്ണമാസ്യൈ ദീക്ഷേര-ന്തേഷാമേകാഷ്ടകായാ-ങ്ക്രയ-സ്സ-മ്പദ്യതേ തേനൈകാഷ്ടകാ-ന്ന ഛമ്ബ-ട്കുര്വന്തി തേഷാ- [തേഷാമ്, പൂര്വപക്ഷേ സുത്യാ] 29
-മ്പൂര്വപക്ഷേ സുത്യാ സ-മ്പദ്യതേ പൂര്വപക്ഷ-മ്മാസാ അഭി സ-മ്പദ്യന്തേ തേ പൂര്വപക്ഷ ഉ-ത്തിഷ്ഠന്തി താനുത്തിഷ്ഠത ഓഷധയോ വനസ്പതയോ-ഽനൂ-ത്തിഷ്ഠന്തി താന് കല്യാണീ കീര്തിരനൂ-ത്തിഷ്ഠത്യരാ-ഥ്സുരിമേ യജമാനാ ഇതി തദനു സര്വേ രാദ്ധ്നുവന്തി ॥ 30 ॥
(ഏത - ച്ഛബണ്ട്കുര്വന്തി തേഷാം - ചതുസ്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
സുവര്ഗം-വാഁ ഏതേ ലോകം-യഁന്തി യേ സത്രമുപയന്ത്യഭീന്ധത ഏവ ദീക്ഷാഭിരാത്മാനഗ്ഗ് ശ്രപയന്ത ഉപസദ്ഭി-ര്ദ്വാഭ്യാം-ലോഁമാവ ദ്യന്തി ദ്വാഭ്യാ-ന്ത്വച-ന്ദ്വാഭ്യാമസൃ-ദ്ദ്വാഭ്യാ-മ്മാഗ്ംസ-ന്ദ്വാഭ്യാമസ്ഥി ദ്വാഭ്യാ-മ്മജ്ജാനമാത്മദക്ഷിണം-വൈഁ സത്രമാത്മാനമേവ ദക്ഷിണാ-ന്നീത്വാ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ശിഖാമനു പ്ര വപന്ത ഋദ്ധ്യാ അഥോ രഘീയാഗ്ംസ-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമയാമേതി ॥ 31 ॥
(സുവര്ഗം - പഞ്ചാശത്) (അ. 9)
ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്ത്യതിരാത്രഃ പരമോ യജ്ഞക്രതൂനാ-ങ്കസ്മാ-ത്ത-മ്പ്രഥമമുപ യന്തീത്യേതദ്വാ അഗ്നിഷ്ടോമ-മ്പ്രഥമമുപ യന്ത്യഥോക്ഥ്യമഥ ഷോഡശിന-മഥാതിരാത്ര-മനുപൂര്വമേവൈത-ദ്യജ്ഞക്രതൂനുപേത്യ താനാലഭ്യ പരിഗൃഹ്യ സോമമേവൈത-ത്പിബന്ത ആസതേ ജ്യോതിഷ്ടോമ-മ്പ്രഥമമുപ യന്തി ജ്യോതിഷ്ടോമോ വൈ സ്തോമാനാ-മ്മുഖ-മ്മുഖത ഏവ സ്തോമാ-ന്പ്ര യുഞ്ജതേ തേ [ ] 32
സഗ്ഗ്സ്തുതാ വിരാജമഭി സ-മ്പദ്യന്തേ ദ്വേ ചര്ചാവതി രിച്യേതേ ഏകയാ ഗൌരതിരിക്ത ഏകയാ-ഽഽയുരൂന-സ്സുവര്ഗോ വൈ ലോകോ ജ്യോതിരൂര്ഗ്-വിരാട്-ഥ്സുവര്ഗമേവ തേന ലോകം-യഁന്തി രഥന്തര-ന്ദിവാ ഭവതി രഥന്തര-ന്നക്തമിത്യാഹു-ര്ബ്രഹ്മവാദിനഃ കേന തദജാമീതി സൌഭര-ന്തൃതീയസവനേ ബ്രഹ്മസാമ-മ്ബൃഹ-ത്തന്മദ്ധ്യതോ ദധതി വിധൃത്യൈ തേനാജാമി ॥ 33 ॥
(ത - ഏകാന്നപഞ്ചാശച്ച) (അ. 10)
ജ്യോതിഷ്ടോമ-മ്പ്രഥമമുപ യന്ത്യസ്മിന്നേവ തേന ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ഗോഷ്ടോമ-ന്ദ്വിതീയമുപ യന്ത്യന്തരിക്ഷ ഏവ തേന പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യായുഷ്ടോമ-ന്തൃതീയമുപ യന്ത്യമുഷ്മിന്നേവ തേന ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്തീയം-വാഁവ ജ്യോതിരന്തരിക്ഷ-ങ്ഗൌരസാവായു-ര്യദേതാന്-ഥ്സ്തോമാ-നുപയന്ത്യേഷ്വേവ തല്ലോകേഷു സത്രിണഃ പ്രതി തിഷ്ഠന്തോ യന്തി തേ സഗ്ഗ്സ്തുതാ വിരാജ- [വിരാജമ്, അഭി സമ്പദ്യന്തേ ദ്വേ] 34
-മഭി സമ്പദ്യന്തേ ദ്വേ ചര്ചാവതി രിച്യേതേ ഏകയാ ഗൌരതിരിക്ത ഏകയാ-ഽഽയുരൂന-സ്സുവര്ഗോ വൈ ലോകോ ജ്യോതിരൂര്ഗ്-വിരാഡൂര്ജ-മേവാവ രുന്ധതേ തേ ന ക്ഷുധാ ഽഽര്തിമാര്ച്ഛന്ത്യക്ഷോധുകാ ഭവന്തി ക്ഷു-ഥ്സബാന്ധാ ഇവ ഹി സത്രിണോ ഽഗ്നിഷ്ടോമാവഭിതഃ പ്രധീ താവുക്ഥ്യാ മദ്ധ്യേ നഭ്യ-ന്ത-ത്തദേത-ത്പരിയ-ദ്ദേവചക്രം-യഁദേതേന [-ഁയദേതേന, ഷഡഹേന യന്തി] 35
ഷഡഹേന യന്തി ദേവചക്രമേവ സമാരോഹന്ത്യരിഷ്ട്യൈ തേ സ്വസ്തി സമശ്ഞുവതേ ഷഡഹേന യന്തി ഷഡ്വാ ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യുഭയതോ ജ്യോതിഷാ യന്ത്യുഭയത ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതിതിഷ്ഠന്തോ യന്തി ദ്വൌ ഷഡഹൌ ഭവതസ്താനി ദ്വാദശാഹാനി സ-മ്പദ്യന്തേ ദ്വാദശോ വൈ പുരുഷോ ദ്വേ സക്ഥ്യൌ ദ്വൌ ബാഹൂ ആത്മാ ച ശിരശ്ച ചത്വാര്യങ്ഗാനി സ്തനൌ ദ്വാദശൌ [ ] 36
ത-ത്പുരുഷമനു പര്യാവര്തന്തേ ത്രയഃ ഷഡഹാ ഭവന്തി താന്യഷ്ടാദശാഹാനി സ-മ്പദ്യന്തേ നവാന്യാനി നവാന്യാനി നവ വൈ പുരുഷേ പ്രാണാസ്ത-ത്പ്രാണാനനു പര്യാവര്തന്തേ ചത്വാരഃ ഷഡഹാ ഭവന്തി താനി ചതുര്വിഗ്ംശതിരഹാനി സ-മ്പദ്യന്തേ ചതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സരസ്ത-ഥ്സംവഁഥ്സരമനു പര്യാവര്തന്തേ ഽപ്രതിഷ്ഠിത-സ്സംവഁഥ്സര ഇതി ഖലു വാ ആഹുര്വര്ഷീയാ-ന്പ്രതിഷ്ഠായാ ഇത്യേതാവദ്വൈ സംവഁഥ്സരസ്യ ബ്രാഹ്മണം-യാഁവന്മാസോ മാസിമാസ്യേവ പ്രതിതിഷ്ഠന്തോ യന്തി ॥ 37 ॥
(വിരാജ - മേതേന - ദ്വാദശാ - വേതാവദ്വാ - അഷ്ടൌ ച) (അ. 11)
മേഷസ്ത്വാ പചതൈരവതു ലോഹിതഗ്രീവ-ശ്ഛാഗൈ-ശ്ശല്മലിര്വൃദ്ധ്യാ പര്ണോ ബ്രഹ്മണാ പ്ലക്ഷോ മേധേന ന്യഗ്രോധശ്ചമസൈരുദുബംര ഊര്ജാ ഗായത്രീ ഛന്ദോഭിസ്ത്രിവൃ-ഥ്സ്തോമൈരവന്തീ-സ്സ്ഥാവന്തീസ്ത്വാ-ഽവന്തു പ്രിയ-ന്ത്വാ പ്രിയാണാം-വഁര്ഷിഷ്ഠമാപ്യാനാ-ന്നിധീനാ-ന്ത്വാ നിധിപതിഗ്ം ഹവാമഹേ വസോ മമ ॥ 38 ॥
(മേഷഃ - ഷ-ട്ത്രിഗ്ംശത്) (അ. 12)
കൂപ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ കൂല്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വികര്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽവട്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഖന്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഹ്രദ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സൂദ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സരസ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വൈശന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പല്വല്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വര്ഷ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽവര്ഷ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഹ്രാദുനീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പൃഷ്വാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സ്യന്ദമാനാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സ്ഥാവരാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ നാദേയീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സൈന്ധവീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സമുദ്രിയാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ॥ 39 ॥
(കൂപ്യാഭ്യ - ശ്ചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 13)
അദ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പരിവഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സമന്തം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശീഘ്രം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശീഭം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹോഗ്രം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഭീമം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ-ഽമ്ഭോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ നഭോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ മഹോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 40 ॥
(അദ്ഭ്യ - ഏകാന്നത്രിഗ്ംശത്) (അ. 14)
യോ അര്വന്ത-ഞ്ജിഘാഗ്ംസതി തമഭ്യമീതി വരുണഃ ॥ പരോ മര്തഃ പര-ശ്ശ്വാ ॥ അഹ-ഞ്ച ത്വ-ഞ്ച വൃത്രഹന്ഥ്സ-മ്ബഭൂവ സനിഭ്യ ആ । അരാതീവാ ചിദദ്രിവോ-ഽനു നൌ ശൂര മഗ്ംസതൈ ഭദ്രാ ഇന്ദ്രസ്യ രാതയഃ ॥ അഭി ക്രത്വേന്ദ്ര ഭൂരധ ജ്മന്ന തേ വിവ്യമ്മഹിമാനഗ്ം രജാഗ്ംസി । സ്വേനാ ഹി വൃത്രഗ്ം ശവസാ ജഘന്ഥ ന ശത്രുരന്തം-വിഁവിദ-ദ്യുധാ തേ ॥ 41 ॥
(വിവിദ-ദ്- ദ്വേ ച) (അ. 15)
നമോ രാജ്ഞേ നമോ വരുണായ നമോ-ഽശ്വായ നമഃ പ്രജാപതയേ നമോ-ഽധിപതയേ ഽധിപതിരസ്യധിപതി-മ്മാ കുര്വധിപതിരഹ-മ്പ്രജാനാ-മ്ഭൂയാസ-മ്മാ-ന്ധേഹി മയി ധേഹ്യുപാകൃതായ സ്വാഹാ ഽഽലബ്ധായ സ്വാഹാ ഹുതായ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
(നമ - ഏകാന്ന ത്രിഗ്ംശത്) (അ. 16)
മയോഭൂര്വാതോ അഭി വാതൂസ്രാ ഊര്ജസ്വതീരോഷധീരാ രിശന്താമ് । പീവസ്വതീര്ജീവധന്യാഃ പിബന്ത്വവസായ പദ്വതേ രുദ്ര മൃഡ ॥ യാ-സ്സരൂപാ വിരൂപാ ഏകരൂപാ യാസാമഗ്നിരിഷ്ട്യാ നാമാനി വേദ । യാ അങ്ഗിരസസ്തപസേഹ ചക്രുസ്താഭ്യഃ പര്ജന്യ മഹി ശര്മ യച്ഛ ॥ യാ ദേവേഷു തനുവമൈരയന്ത യാസാഗ്ം സോമോ വിശ്വാ രൂപാണി വേദ । താ അസ്മഭ്യ-മ്പയസാ പിന്വമാനാഃ പ്രജാവതീരിന്ദ്ര [ ] 43
ഗോഷ്ഠേ രിരീഹി ॥ പ്രജാപതിര്മഹ്യമേതാ രരാണോ വിശ്വൈര്ദേവൈഃ പിതൃഭിഃ സംവിഁദാനഃ । ശിവാ-സ്സതീരുപ നോ ഗോഷ്ഠമാ-ഽകസ്താസാം-വഁയ-മ്പ്രജയാ സഗ്ം സദേമ ॥ ഇഹ ധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ വിധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ രന്തി-സ്സ്വാഹേഹ രമതി-സ്സ്വാഹാ മഹീമൂ ഷു1 സുത്രാമാണം2 ॥ 44 ॥
(ഇന്ദ്രാ - ഷ്ടാത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 17)
കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ത്പൂര്വചിത്തിഃ കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ദ്ബൃഹദ്വയഃ । കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ത്പിശങ്ഗിലാ കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ത്പിലിപ്പിലാ ॥ ദ്യൌരാസീ-ത്പൂര്വചിത്തിരശ്വ ആസീ-ദ്ബൃഹദ്വയഃ । രാത്രിരാസീ-ത്പിശങ്ഗിലാ ഽവിരാസീ-ത്പിലിപ്പിലാ ॥ ക-സ്സ്വിദേകാകീ ചരതി ക ഉ സ്വിജ്ജായതേ പുനഃ । കിഗ്ഗ് സ്വിദ്ധിമസ്യ ഭേഷജ-ങ്കിഗ്ഗ് സ്വിദാവപന-മ്മഹത് ॥ സൂര്യ ഏകാകീ ചരതി [ ] 45
ചന്ദ്രമാ ജായതേ പുനഃ । അഗ്നിര്-ഹിമസ്യ ഭേഷജ-മ്ഭൂമിരാവപന-മ്മഹത് ॥ പൃച്ഛാമി ത്വാ പരമന്ത-മ്പൃഥിവ്യാഃ പൃച്ഛാമി ത്വാ ഭുവനസ്യ നാഭിമ് । പൃച്ഛാമി ത്വാ വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ രേതഃ പൃച്ഛാമി വാചഃ പരമം-വ്യോഁമ ॥ വേദിമാഹുഃ പരമന്ത-മ്പൃഥിവ്യാ യജ്ഞമാഹു ര്ഭുവനസ്യ നാഭിമ് । സോമമാഹുര്വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ രേതോ ബ്രഹ്മൈവ വാചഃ പരമം-വ്യോഁമ ॥ 46 ॥
(സൂര്യ ഏകാകീ ചരതി - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 18)
അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ നയതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ സുഭഗേ കാമ്പീലവാസിനി സുവര്ഗേ ലോകേ സ-മ്പ്രോര്ണ്വാഥാമ് । ആ-ഽഹമജാനി ഗര്ഭധമാ ത്വമജാസി ഗര്ഭധമ് ॥ തൌ സഹ ചതുരഃ പദ-സ്സ-മ്പ്ര സാരയാവഹൈ ॥ വൃഷാ വാഗ്ം രേതോധാ രേതോ ദധാതൂ-ഥ്സക്ഥ്യോര്ഗൃദ-ന്ധേഹ്യഞ്ജിമുദഞ്ജിമന്വജ । യ-സ്സ്ത്രീണാ-ഞ്ജീവഭോജനോ യ ആസാ- [യ ആസാമ്, ബിലധാവനഃ ।] 47
-മ്ബിലധാവനഃ । പ്രിയ-സ്സ്ത്രീണാമപീച്യഃ ॥ യ ആസാ-ങ്കൃഷ്ണേ ലക്ഷ്മണി സര്ദിഗൃദി-മ്പരാവധീത് ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ ഊര്ധ്വാ-മേനാമുച്ഛ്രയതാ-ദ്വേണുഭാര-ങ്ഗിരാവിവ । അഥാസ്യാ മദ്ധ്യമേധതാഗ്ം ശീതേ വാതേ പുനന്നിവ ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ യദ്ധരിണീ യവമത്തി ന [ ] 48
പുഷ്ട-മ്പശു മന്യതേ । ശൂദ്രാ യദര്യജാരാ ന പോഷായ ധനായതി ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ ഇയം-യഁകാ ശകുന്തികാ ഽഽഹലമിതി സര്പതി । ആഹത-ങ്ഗഭേ പസോ നി ജല്ഗുലീതി ധാണികാ ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ മാതാ ച തേ പിതാ ച തേ-ഽഗ്രം-വൃഁക്ഷസ്യ രോഹതഃ । 49
പ്ര സുലാമീതി തേ പിതാ ഗഭേ മുഷ്ടിമതഗ്ംസയത് ॥ ദധിക്രാവ്.ണ്ണോ അകാരിഷ-ഞ്ജിഷ്ണോരശ്വസ്യ വാജിനഃ । സുരഭി നോ മുഖാ കര-ത്പ്രണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷത് ॥ ആപോ ഹി ഷ്ഠാ മയോഭുവസ്താ ന ഊര്ജേ ദധാതന । മഹേരണായ ചക്ഷസേ ॥ യോ വഃ ശിവതമോ രസസ്തസ്യ ഭാജയതേഹ നഃ । ഉശതീരിവ മാതരഃ ॥ തസ്മാ അര-ങ്ഗമാമ വോ യസ്യ ക്ഷയായ ജിന്വഥ । ആപോ ജനയഥാ ച നഃ ॥ 50 ॥
(ആസാ - മത്തി ന - രോഹതോ - ജിന്വഥ - ചത്വാരി ച) (അ. 19)
ഭൂര്ഭുവ-സ്സുവര്വസവസ്ത്വാ ഽഞ്ജന്തു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ രുദ്രാസ്ത്വാ ഽഞ്ജന്തു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ, ഽഽദിത്യാസ്ത്വാ-ഽഞ്ജന്തു ജാഗതേന ഛന്ദസാ യ-ദ്വാതോ അപോ അഗമദിന്ദ്രസ്യ തനുവ-മ്പ്രിയാമ് । ഏതഗ്ഗ് സ്തോതരേതേന പഥാ പുനരശ്വമാ വര്തയാസി നഃ ॥ ലാജീ(3)-ഞ്ഛാചീ(3)ന് യശോ മമാഁ(4) । യവ്യായൈ ഗവ്യായാ ഏത-ദ്ദേവാ അന്നമത്തൈതദന്നമദ്ധി പ്രജാപതേ ॥ യുഞ്ജന്തി ബ്രദ്ധ്ന-മരുഷ-ഞ്ചരന്ത-മ്പരി തസ്ഥുഷഃ । രോചന്തേ രോചനാ ദിവി ॥ യുഞ്ജന്ത്യസ്യ കാമ്യാ ഹരീ വിപക്ഷസാ രഥേ । ശോണാ ധൃഷ്ണൂ നൃവാഹസാ ॥ കേതു-ങ്കൃണ്വന്നകേതവേ പേശോ മര്യാ അപേശസേ । സമുഷദ്ഭിരജായഥാഃ ॥ 51 ॥
(ബ്രദ്ധ്നം - പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 20)
പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ സ്നാവഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സന്താനേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പരിസന്താനേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പര്വഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സധാന്നേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശരീരേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ യജ്ഞായ സ്വാഹാ ദക്ഷിണാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സുവര്ഗായ സ്വാഹാ ലോകായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 52 ॥
(പ്രാണായാ - ഷ്ടാവിഗ്ംശതിഃ) (അ. 21)
സിതായ സ്വാഹാ ഽസിതായ സ്വാഹാ ഽഭിഹിതായ സ്വാഹാ ഽനഭിഹിതായ സ്വാഹാ യുക്തായ സ്വാഹാ ഽയുക്തായ സ്വാഹാ സുയുക്തായ സ്വാഹോ -ദ്യുക്തായ സ്വാഹാ വിമുക്തായ സ്വാഹാ പ്രമുക്തായ സ്വാഹാ വഞ്ചതേ സ്വാഹാ പരിവഞ്ചതേ സ്വാഹാ സംവഁഞ്ചതേ സ്വാഹാ ഽനുവഞ്ചതേ സ്വാഹോ--ദ്വഞ്ചതേ സ്വാഹാ യതേ സ്വാഹാ ധാവതേ സ്വാഹാ തിഷ്ഠതേ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 53 ॥
(സിതായാ - ഷ്ടാത്രിഗ്ംശത്) (അ. 22)
(ബൃഹസ്പതി-ശ്ശ്ര--ദ്യഥാ വാ - ഋക്ഷാ വൈ - പ്രജാപതിര്യേനയേന - ദ്വേ വാവ ദേവസത്രേ - ആദിത്യാ അകാമയന്ത സുവര്ഗം - ഁവസിഷ്ഠഃ - സംവഁഥ്സരായ -സുര്വര്ഗം-യേഁ സത്രം - ബ്രഹ്മവാദിനോ-ഽതിരാത്രോ - ജ്യോതിഷ്ടോമം - മേഷഃ - കൂപ്യാഭ്യോ - ഽദ്ഭ്യോ - യോ - നമോ - മയോഭൂഃ - കിഗ്ഗ് സ്വിദ - മ്ബേ - ഭൂഃ - പ്രാണായ - സിതായ - ദ്വാവിഗ്ംശതിഃ)
(ബൃഹസ്പതിഃ - പ്രതി തിഷ്ഠന്തി - വൈ ദശരാത്രേണ - സുവര്ഗം - ഁയോ അര്വന്തം - ഭൂ - സ്ത്രിപഞ്ചാശത്)
(ബൃഹസ്പതി, സ്സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹരിഃ ഓമ് ॥
ബൃഹസ്പതിരകാമയത ശ്രന്മേ ദേവാ ദധീര-ന്ഗച്ഛേയ-മ്പുരോധാമിതി സ ഏത-ഞ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ തസ്മൈ ശ്രദ്ദേവാ അദധതാഗച്ഛ-ത്പുരോധാം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ-ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മാസതേ ശ്രദേഭ്യോ മനുഷ്യാ ദധതേ ഗച്ഛന്തി പുരോധാ-ഞ്ജ്യോതിര്ഗൌരായുരിതി ത്ര്യഹാ ഭവന്തീയം-വാഁവ ജ്യോതിരന്തരിക്ഷ-ങ്ഗൌരസാ-വായു- [-വായുഃ, ഇമാനേവ] 1
-രിമാനേവ ലോകാനഭ്യാരോഹന്ത്യഭി പൂര്വ-ന്ത്ര്യഹാ ഭവന്ത്യഭിപൂര്വമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്ത്യസത്രം-വാഁ ഏത-ദ്യദഛന്ദോമം-യഁച്ഛന്ദോമാ ഭവന്തി തേന സത്ര-ന്ദേവതാ ഏവ പൃഷ്ഠൈരവ രുന്ധതേ പശൂഞ്ഛന്ദോമൈരോജോ വൈ വീര്യ-മ്പൃഷ്ഠാനി പശവഃ ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ വീര്യേ പശുഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാം-യഁന്തീയം-വാഁവ രഥന്തരമസൌ ബൃഹദാഭ്യാമേവ [ ] 2
യന്ത്യഥോ അനയോരേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യേതേ വൈ യജ്ഞസ്യാഞ്ജസായനീ സ്രുതീ താഭ്യാമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്രോ ഭവതി ചതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സംവഁഥ്സര ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ങ്ഗായത്രിയൈവ ബ്രഹ്മവര്ചസമവ രുന്ധതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതോ ബ്രഹ്മവര്ചസസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 3 ॥
(അസാവായു - രാഭ്യാമേവ - പഞ്ചചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 1)
യഥാ വൈ മനുഷ്യാ ഏവ-ന്ദേവാ അഗ്ര ആസ-ന്തേ-ഽകാമയന്താ-ഽവര്തി-മ്പാപ്മാന-മ്മൃത്യു-മപഹത്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദ-ങ്ഗച്ഛേമേതി ത ഏത-ഞ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മപശ്യ-ന്തമാ-ഽഹര-ന്തേനായജന്ത തതോ വൈ തേ-ഽവര്തി-മ്പാപ്മാന-മ്മൃത്യു-മപഹത്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദമഗച്ഛന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ-ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്ര-മാസതേ-ഽവര്തിമേവ പാപ്മാന-മപഹത്യ ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി ശ്രീര്ഹി മനുഷ്യസ്യ [ശ്രീര്ഹി മനുഷ്യസ്യ, ദൈവീ സഗ്ംസ-ജ്ജ്യോതി-] 4
ദൈവീ സഗ്ംസ-ജ്ജ്യോതി-രതിരാത്രോ ഭവതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാനുഖ്യാത്യൈ പൃഷ്ഠ്യഃ ഷഡഹോ ഭവതി ഷ-ഡ്വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സരസ്ത-മ്മാസാ അര്ധമാസാ ഋതവഃ പ്രവിശ്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദമഗച്ഛന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ-ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്രമാസതേ സംവഁഥ്സരമേവ പ്രവിശ്യ വസ്യസീഗ്ം സഗ്ംസദ-ങ്ഗച്ഛന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ അവസ്താ-ദ്ഭവന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാഃ പരസ്താ-ത്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശൈരേവോഭയതോ ഽവര്തി-മ്പാപ്മാനമപഹത്യ ദൈവീഗ്ം സഗ്ംസദ-മ്മദ്ധ്യതോ [സഗ്ംസദ-മ്മദ്ധ്യതഃ, ഗച്ഛന്തി പൃഷ്ഠാനി ഹി] 5
ഗച്ഛന്തി പൃഷ്ഠാനി ഹി ദൈവീ സഗ്ംസജ്ജാമി വാ ഏത-ത്കുര്വന്തി യ-ത്ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ അന്വഞ്ചോ മദ്ധ്യേ-ഽനിരുക്തോ ഭവതി തേനാജാമ്യൂര്ധ്വാനി പൃഷ്ഠാനി ഭവന്ത്യൂര്ധ്വാ-ശ്ഛന്ദോമാ ഉഭാഭ്യാഗ്ം രൂപാഭ്യാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യസത്രം-വാഁ ഏത-ദ്യദഛന്ദോമം-യഁച്ഛന്ദോമാ ഭവന്തി തേന സത്ര-ന്ദേവതാ ഏവ പൃഷ്ഠൈരവ രുന്ധതേ പശൂഞ്ഛന്ദോമൈരോജോ വൈ വീര്യ-മ്പൃഷ്ഠാനി പശവ- [പശവഃ, ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ] 6
-ശ്ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ വീര്യേ പശുഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ അവസ്താ-ദ്ഭവന്തി ത്രയസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാഃ പരസ്താന്മദ്ധ്യേ പൃഷ്ഠാന്യുരോ വൈ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ ആത്മാ പൃഷ്ഠാന്യാത്മന ഏവ ത-ദ്യജമാനാ-ശ്ശര്മ നഹ്യന്തേ-ഽനാര്ത്യൈ ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാം-യഁന്തീയം-വാഁവ രഥന്തരമസൌ ബൃഹദാഭ്യാമേവ യന്ത്യഥോ അനയോരേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യേതേ വൈ യജ്ഞസ്യാഞ്ജസായനീ സ്രുതീ താഭ്യാമേവ [താഭ്യാമേവ, സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി] 7
സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി പരാഞ്ചോ വാ ഏതേ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്തി യേ പരാചീനാനി പൃഷ്ഠാന്യുപയന്തി പ്രത്യം ഷഡഹോ ഭവതി പ്രത്യവരൂഢ്യാ അഥോ പ്രതിഷ്ഠിത്യാ ഉഭയോര്ലോകയോര ഋദ്ധ്വോ-ത്തിഷ്ഠന്തി ത്രിവൃതോ-ഽധി ത്രിവൃതമുപ യന്തി സ്തോമാനാഗ്ം സമ്പത്ത്യൈ പ്രഭവായ ജ്യോതിരഗ്നിഷ്ടോമോ ഭവത്യയം-വാഁവ സ ക്ഷയോ-ഽസ്മാദേവ തേന ക്ഷയാന്ന യന്തി ചതുര്വിഗ്ംശതിരാത്രോ ഭവതി ചതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സംവഁഥ്സര ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ചതുര്വിഗ്ംശത്യക്ഷരാ ഗായത്രീ ഗായത്രീ ബ്രഹ്മവര്ചസ-ങ്ഗായത്രിയൈവ ബ്രഹ്മവര്ചസമവ രുന്ധതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതോ ബ്രഹ്മവര്ചസസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 8 ॥
(മനുഷ്യസ്യ - മധ്യതഃ - പശവ - സ്താഭ്യാമേവ - സംവഁഥ്സര - ശ്ചതുര്വിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 2)
ഋക്ഷാ വാ ഇയമലോമകാ-ഽഽസീ-ഥ്സാ-ഽകാമയതൌഷധീഭി-ര്വനസ്പതിഭിഃ പ്ര ജായേയേതി സൈതാസ്ത്രിഗ്ംശതഗ്ം രാത്രീരപശ്യ-ത്തതോ വാ ഇയമോഷധീഭി-ര്വനസ്പതിഭിഃ പ്രാജായത യേ പ്രജാകാമാഃ പശുകാമാ-സ്സ്യുസ്ത ഏതാ ആസീര-ന്പ്രൈവ ജായന്തേ പ്രജയാ പശുഭിരിയം-വാഁ അക്ഷുദ്ധ്യ-ഥ്സൈതാം-വിഁരാജമപശ്യ-ത്താമാത്മ-ന്ധിത്വാ-ഽന്നാദ്യമവാ ഽരുന്ധൌഷധീ- [-ഽരുന്ധൌഷധീഃ, വനസ്പതീ-ന്പ്രജാ-] 9
-ര്വനസ്പതീ-ന്പ്രജാ-മ്പശൂ-ന്തേനാവര്ധത സാ ജേമാന-മ്മഹിമാന-മഗച്ഛദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ വിരാജമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ധിത്വാ-ഽന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ വര്ധന്തേ പ്രജയാ പശുഭിര്ജേമാന-മ്മഹിമാന-ങ്ഗച്ഛന്തി ജ്യോതിരതിരാത്രോ ഭവതി സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാനുഖ്യാത്യൈ പൃഷ്ഠ്യഃ ഷഡഹോ ഭവതി ഷ-ഡ്വാ ഋതവ-ഷ്ഷട് പൃഷ്ഠാനി പൃഷ്ഠൈരേവര്തൂനന്വാ-രോഹന്ത്യൃതുഭിഃ സംവഁഥ്സര-ന്തേ സംവഁഥ്സര ഏവ [ ] 10
പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ-ത്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശമുപ യന്തി യജ്ഞസ്യ സന്തത്യാ അഥോ പ്രജാപതിര്വൈ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശഃ പ്രജാപതിമേവാ-ഽഽരഭന്തേ പ്രതിഷ്ഠിത്യൈ ത്രിണവോ ഭവതി വിജിത്യാ ഏകവിഗ്ംശോ ഭവതി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ ത്രിവൃദഗ്നിഷ്ടു-ദ്ഭവതി പാപ്മാനമേവ തേന നിര്ദഹന്തേ-ഽഥോ തേജോ വൈ ത്രിവൃ-ത്തേജ ഏവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ പഞ്ചദശ ഇന്ദ്രസ്തോമോ ഭവതീന്ദ്രിയ-മേവാ-ഽവ [ഭവതീന്ദ്രിയ-മേവാ-ഽവ, രുന്ധതേ സപ്തദശോ ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ] 11
രുന്ധതേ സപ്തദശോ ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ വരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തേന ജായന്ത ഏകവിഗ്ംശോ ഭവതി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ ചതുര്വിഗ്ംശോ ഭവതി അതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സംവഁഥ്സര-സ്സുവര്ഗോ ലോക-സ്സംവഁഥ്സര ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ഏഷ വൈ വിഷൂവാന് വിഷൂവന്തോ ഭവന്തി യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ ചതുര്വിഗ്ംശാ-ത്പൃഷ്ഠാന്യുപ യന്തി സംവഁഥ്സര ഏവ പ്രതിഷ്ഠായ [ ] 12
ദേവതാ അഭ്യാരോഹന്തി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശാ-ത്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശമുപ യന്തി ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദ്വൈ ദേവതാ ദേവതാസ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ത്രിണവോ ഭവതീമേ വൈ ലോകാസ്ത്രിണവ ഏഷ്വേവ ലോകേഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ദ്വാവേകവിഗ്ംശൌ ഭവതഃ പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ-ന്ദധതേ ബഹവഃ ഷോഡശിനോ ഭവന്തി തസ്മാ-ദ്ബഹവഃ പ്രജാസു വൃഷാണോ യദേതേ സ്തോമാ വ്യതിഷക്താ ഭവന്തി തസ്മാദിയ -മോഷധീഭി-ര്വനസ്പതിഭി-ര്വ്യതിഷക്താ [-ര്വ്യതിഷക്താ, വ്യതിഷജ്യന്തേ] 13
വ്യതിഷജ്യന്തേ പ്രജയാ പശുഭിര്യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ ഽകൢപ്താ വാ ഏതേ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യുച്ചാവചാന് ഹി സ്തോമാനുപയന്തി യദേത ഊര്ധ്വാഃ കൢപ്താ-സ്സ്തോമാ ഭവന്തി കൢപ്താ ഏവ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യുഭയോരേഭ്യോ ലോകയോഃ കല്പതേ ത്രിഗ്ംശദേതാസ്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജൈവാന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതോ ഽന്നാദ്യസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 14 ॥
(ഓഷധീഃ - സംവഁഥ്സര ഏവാ - ഽവ - പ്രതിഷ്ഠായ - വ്യതിഷക്ത്യൈ - കാന്നപഞ്ചാശച്ച) (അ. 3)
പ്രജാപതി-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമൈ-ത്ത-ന്ദേവാ യേനയേന ഛന്ദസാ-ഽനു പ്രായുഞ്ജത തേന നാ-ഽഽപ്നുവ-ന്ത ഏതാ ദ്വാത്രിഗ്ംശതഗ്ം രാത്രീരപശ്യ-ന്ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ഽനുഷ്ടുഗാ-നുഷ്ടുഭഃ പ്രജാപതി-സ്സ്വേനൈവ ഛന്ദസാ പ്രജാപതി-മാപ്ത്വാ ഽഭ്യാരുഹ്യ സുവര്ഗം-ലോഁകമായന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏതാ ആസതേ ദ്വാത്രിഗ്ംശദേതാ ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ഽനുഷ്ടുഗാ-നുഷ്ടുഭഃ പ്രജാപതി-സ്സ്വേനൈവ ഛന്ദസാ പ്രജാപതിമാപ്ത്വാ ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി [ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി, ശ്രീര്ഹി] 15
ശ്രീര്ഹി മനുഷ്യസ്യ സുവര്ഗോ ലോകോ ദ്വാത്രിഗ്ംശദേതാ ദ്വാത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ-ഽനുഷ്ടുഗ്-വാഗനുഷ്ടു-ഫ്സര്വാമേവ വാചമാപ്നുവന്തി സര്വേ വാചോ വദിതാരോ ഭവന്തി സര്വേ ഹി ശ്രിയ-ങ്ഗച്ഛന്തി ജ്യോതിര്ഗൌരായുരിതി ത്ര്യഹാ ഭവന്തീയം-വാഁവ ജ്യോതിരന്തരിക്ഷ-ങ്ഗൌരസാവായുരിമാനേവ ലോകാനഭ്യാരോഹന്ത്യഭിപൂര്വ-ന്ത്ര്യഹാ ഭവന്ത്യഭിപൂര്വമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്തി ബൃഹ-ദ്രഥന്തരാഭ്യാം-യഁന്തീ- [-ഁയന്തി, ഇയം-വാഁവ] 16
-യം-വാഁവ രഥന്തരമസൌ ബൃഹദാഭ്യാമേവ യന്ത്യഥോ അനയോരേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യേതേ വൈ യജ്ഞസ്യാഞ്ജസായനീ സ്രുതീ താഭ്യാമേവ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി പരാഞ്ചോ വാ ഏതേ സുവര്ഗം-ലോഁകമഭ്യാരോഹന്തി യേ പരാചസ്ത്ര്യഹാനുപയന്തി പ്രത്യ-ന്ത്ര്യഹോ ഭവതി പ്രത്യവരൂഢ്യാ അഥോ പ്രതിഷ്ഠിത്യാ ഉഭയോര്ലോകയോര്. ഋദ്ധ്വോ-ത്തിഷ്ഠന്തി ദ്വാത്രിഗ്ംശദേതാസ്താസാം-യാഁ സ്ത്രിഗ്ംശ-ത്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ വിരാഡന്നം-വിഁരാ-ഡ്വിരാജൈവാ-ഽന്നാദ്യമവ രുന്ധതേ യേ ദ്വേ അഹോരാത്രേ ഏവ തേ ഉഭാഭ്യാഗ്ം രൂപാഭ്യാഗ്ം സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്ത്യതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതഃ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 17 ॥
(ഗച്ഛന്തി - യന്തി - ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 4)
ദ്വേ വാവ ദേവസത്രേ ദ്വാദശാഹശ്ചൈവ ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹശ്ച യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹമാസതേ സാക്ഷാദേവ ദേവതാ അഭ്യാരോഹന്തി യഥാ ഖലു വൈ ശ്രേയാനഭ്യാരൂഢഃ കാമയതേ തഥാ കരോതി യദ്യവവിദ്ധ്യതി പാപീയാ-ന്ഭവതി യദി നാവവിദ്ധ്യതി സദൃം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ം- ശദഹമാസതേ വി പാപ്മനാ ഭ്രാതൃവ്യേണാ-ഽഽ വര്തന്തേ ഽഹര്ഭാജോ വാ ഏതാ ദേവാ അഗ്ര ആ-ഽഹര- [ആ-ഽഹരന്ന്, അഹരേകോ ഽഭജതാ-] 18
-ന്നഹരേകോ ഽഭജതാ-ഹരേകസ്താഭിര്വൈതേ പ്രബാഹുഗാര്ധ്നുവന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹമാസതേ സര്വ ഏവ പ്രബാഹുഗൃദ്ധ്നുവന്തി സര്വേ ഗ്രാമണീയ-മ്പ്രാപ്നുവന്തി പഞ്ചാഹാ ഭവന്തി പഞ്ച വാ ഋതവഃ സംവഁഥ്സര ഋതുഷ്വേവ സംവഁഥ്സരേ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ പഞ്ചാക്ഷരാ പങ്ക്തിഃ പാങ്ക്തോ യജ്ഞോ യജ്ഞമേവാവ രുന്ധതേ ത്രീണ്യാശ്വിനാനി ഭവന്തി ത്രയ ഇമേ ലോകാ ഏ- [ഇമേ ലോകാ ഏഷു, ഏവ ലോകേഷു പ്രതി] 19
-ഷ്വേവ ലോകേഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യഥോ ത്രീണി വൈ യജ്ഞസ്യേന്ദ്രിയാണി താന്യേവാവ രുന്ധതേ വിശ്വജി-ദ്ഭവത്യന്നാദ്യസ്യാ വരുദ്ധ്യൈ സര്വപൃഷ്ഠോ ഭവതി സര്വസ്യാഭിജിത്യൈ വാഗ്വൈ ദ്വാദശാഹോ യ-ത്പുരസ്താ-ദ്ദ്വാദശാഹ-മുപേയുരനാപ്താം-വാഁച-മുപേയു-രുപദാസുകൈഷാം-വാഁ-ഖ്സ്യാ-ദുപരിഷ്ടാ-ദ്ദ്വാദശാഹമുപ യന്ത്യാപ്താമേവ വാചമുപ യന്തി തസ്മാ-ദുപരിഷ്ടാ-ദ്വാചാ വദാമോ ഽവാന്തരം- [വദാമോ ഽവാന്തരമ്, വൈ ദശരാത്രേണ] 20
-ഁവൈ ദശരാത്രേണ പ്രജാപതിഃ പ്രജാ അസൃജത യ-ദ്ദശരാത്രോ ഭവതി പ്രജാ ഏവ ത-ദ്യജമാനാ-സ്സൃജന്ത ഏതാഗ്ം ഹ വാ ഉദങ്ക-ശ്ശൌല്ബായന-സ്സത്രസ്യര്ധിമുവാച യ-ദ്ദശരാത്രോ യ-ദ്ദശരാത്രോ ഭവതി സത്രസ്യര്ധ്യാ അഥോ യദേവ പൂര്വേഷ്വഹസ്സു വിലോമ ക്രിയതേ തസ്യൈവൈഷാ ശാന്തിദ്ര്വ്യനീകാ വാ ഏതാ രാത്രയോ യജമാനാ വിശ്വജി-ഥ്സഹാതിരാത്രേണ പൂര്വാ-ഷ്ഷോഡശ സഹാ തിരാത്രേണോത്തരാ-ഷ്ഷോഡശ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസസ്ത്രയസ്ത്രിഗ്ംശദഹമാസത ഐഷാ-ന്ദ്വ്യനീകാ പ്രജാ ജായതേ ഽതിരാത്രാവഭിതോ ഭവതഃ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 21 ॥
(അഹര- ന്നേഷ്വ - വാന്തരഗ്ം - ഷോഡശ സഹ - സപ്തദശ ച) (അ. 5)
ആദിത്യാ അകാമയന്ത സുവര്ഗം-ലോഁകമിയാമേതി തേ സുവര്ഗം-ലോഁക-ന്ന പ്രാജാനന്ന സുവര്ഗം-ലോഁകമായ-ന്ത ഏതഗ്ം ഷട്ത്രിഗ്ംശദ്രാത്ര-മപശ്യ-ന്തമാ-ഽഹര-ന്തേനായജന്ത തതോ വൈ തേ സുവര്ഗം-ലോഁക-മ്പ്രാജാനന്-ഥ്സുവര്ഗം-ലോഁകമായന്. യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസഃ ഷട്ത്രിഗ്ംശ-ദ്രാത്രമാസതേ സുവര്ഗമേവ ലോക-മ്പ്ര ജാനന്തി സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ജ്യോതി-രതിരാത്രോ [ജ്യോതി-രതിരാത്രഃ, ഭവതി ജ്യോതിരേവ] 22
ഭവതി ജ്യോതിരേവ പുരസ്താ-ദ്ദധതേ സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യാനുഖ്യാത്യൈ ഷഡഹാ ഭവന്തി ഷ-ഡ്വാ ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ചത്വാരോ ഭവന്തി ചതസ്രോ ദിശോ ദിക്ഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യസത്രം-വാഁ ഏത-ദ്യദഛന്ദോമം-യഁച്ഛന്ദോമാ ഭവന്തി തേന സത്ര-ന്ദേവതാ ഏവ പൃഷ്ഠൈരവ രുന്ധതേ പശൂഞ്ഛന്ദോമൈരോജോ വൈ വീര്യ-മ്പൃഷ്ഠാനി പശവഃ ഛന്ദോമാ ഓജസ്യേവ [ ] 23
വീര്യേ പശുഷു പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ഷട്-ത്രിഗ്ംശ-ദ്രാത്രോ ഭവതി ഷട്ത്രിഗ്ംശദക്ഷരാ ബൃഹതീ ബാര്ഹതാഃ പശവോ ബൃഹത്യൈവ പശൂനവ രുന്ധതേ ബൃഹതീ ഛന്ദസാഗ് സ്വാരാജ്യമാശ്ഞുതാ-ശ്ഞുവതേ സ്വാരാജ്യം-യഁ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസഃ ഷട്ത്രിഗ്ംശ-ദ്രാത്രമാസതേ സുവര്ഗമേവ ലോകം-യഁന്ത്യതിരാത്രാവഭിതോ ഭവത-സ്സുവര്ഗസ്യ ലോകസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 24 ॥
(അതിരാത്ര - ഓജസ്യേവ - ഷട്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 6)
വസിഷ്ഠോ ഹതപുത്രോ-ഽകാമയത വിന്ദേയ പ്രജാമഭി സാദാസാ-ന്ഭവേയമിതി സ ഏതമേകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശ-മപശ്യ-ത്തമാ-ഽഹര-ത്തേനായജത തതോ വൈ സോ-ഽവിന്ദത പ്രജാമഭി സൌദാസാനഭവദ്യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശമാസതേ വിന്ദന്തേ പ്രജാമഭി ഭ്രാതൃവ്യാ-ന്ഭവന്തി ത്രയസ്ത്രിവൃതോ-ഽഗ്നിഷ്ടോമാ ഭവന്തി വജ്രസ്യൈവ മുഖഗ്ം സഗ്ഗ് ശ്യന്തി ദശ പഞ്ചദശാ ഭവന്തി പഞ്ചദശോ വജ്രോ [വജ്രഃ, വജ്രമേവ] 25
വജ്രമേവ ഭ്രാതൃവ്യേഭ്യഃ പ്ര ഹരന്തി ഷോഡശിമ-ദ്ദശമമഹ-ര്ഭവതി വജ്ര ഏവ വീര്യ-ന്ദധതി ദ്വാദശ സപ്തദശാ ഭവന്ത്യന്നാദ്യസ്യാ വരുദ്ധ്യാ അഥോ പ്രൈവ തൈര്ജായന്തേ പൃഷ്ഠ്യഃ ഷഡഹോ ഭവതി ഷഡ്വാ ഋതവ-ഷ്ഷട് പൃഷ്ഠാനി പൃഷ്ഠൈരേവര്തൂനന്വാരോഹന്ത്യൃതൃഭിഃ സംവഁഥ്സര-ന്തേ സംവഁഥ്സര ഏവ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ദ്വാദശൈകവിഗ്ംശാ ഭവന്തി പ്രതിഷ്ഠിത്യാ അഥോ രുചമേവാ-ഽഽത്മ- [രുചമേവാ-ഽഽത്മന്ന്, ദധതേ ബഹവഃ ഷോഡശിനോ] 26
-ന്ദധതേ ബഹവഃ ഷോഡശിനോ ഭവന്തി വിജിത്യൈ ഷഡാശ്വിനാനി ഭവന്തി ഷഡ്വാ ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യൂനാതിരിക്താ വാ ഏതാ രാത്രയ ഊനാസ്ത-ദ്യദേകസ്യൈ ന പഞ്ചാശദ-തിരിക്താസ്ത-ദ്യ-ദ്ഭൂയസീ-രഷ്ടാചത്വാരിഗ്ംശത ഊനാച്ച ഖലു വാ അതിരിക്താച്ച പ്രജാപതിഃ പ്രാജായത യേ പ്രജാകാമാഃ പശുകാമാ-സ്സ്യുസ്ത ഏതാ ആസീര-ന്പ്രൈവ ജായന്തേ പ്രജയാ പശുഭിര്വൈരാജോ വാ ഏഷ യജ്ഞോ യദേകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശോ യ ഏവം-വിഁദ്വാഗ്ംസ ഏകസ്മാ-ന്നപഞ്ചാശമാസതേ വിരാജമേവ ഗച്ഛന്ത്യന്നാദാ ഭവന്ത്യതി-രാത്രാവഭിതോ ഭവതോ-ഽന്നാദ്യസ്യ പരിഗൃഹീത്യൈ ॥ 27 ॥
(വജ്ര - ആത്മന് - പ്രജയാ - ദ്വാവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 7)
സംവഁഥ്സരായ ദീക്ഷിഷ്യമാണാ ഏകാഷ്ടകായാ-ന്ദീക്ഷേരന്നേഷാ വൈ സംവഁഥ്സരസ്യ പത്നീ യദേകാഷ്ടകൈതസ്യാം-വാഁ ഏഷ ഏതാഗ്ം രാത്രിം-വഁസതി സാക്ഷാദേവ സംവഁഥ്സരമാരഭ്യ ദീക്ഷന്ത ആര്തം-വാഁ ഏതേ സംവഁഥ്സരസ്യാഭി ദീക്ഷന്തേ യ ഏകാഷ്ടകായാ-ന്ദീക്ഷന്തേ ഽന്തനാമാനാവൃതൂ ഭവതോ വ്യസ്തം-വാഁ ഏതേ സംവഁഥ്സരസ്യാ-ഽഭി ദീക്ഷന്തേ യ ഏകാഷ്ടകായാ-ന്ദീക്ഷന്തേ-ഽന്തനാമാനാവൃതൂ ഭവതഃ ഫല്ഗുനീ പൂര്ണമാസേ ദീക്ഷേര-ന്മുഖം-വാഁ ഏത- [ഏതത്, സംവഁഥ്സരസ്യ യ-ത്ഫല്ഗുനീ-] 28
-ഥ്സംവഁഥ്സരസ്യ യ-ത്ഫല്ഗുനീ-പൂര്ണമാസോ മുഖത ഏവ സംവഁഥ്സരമാരഭ്യ ദീക്ഷന്തേ തസ്യൈകൈവ നിര്യാ യ-ഥ്സാമ്മേഘ്യേ വിഷൂവാന്-ഥ്സമ്പദ്യതേ ചിത്രാപൂര്ണമാസേ ദീക്ഷേര-ന്മുഖം-വാഁ ഏത-ഥ്സംവഁഥ്സരസ്യ യച്ചിത്രാപൂര്ണമാസോ മുഖത ഏവ സംവഁഥ്സരമാരഭ്യ ദീക്ഷന്തേ തസ്യ ന കാ ചന നിര്യാ ഭവതി ചതുരഹേ പുരസ്താ-ത്പൌര്ണമാസ്യൈ ദീക്ഷേര-ന്തേഷാമേകാഷ്ടകായാ-ങ്ക്രയ-സ്സ-മ്പദ്യതേ തേനൈകാഷ്ടകാ-ന്ന ഛമ്ബ-ട്കുര്വന്തി തേഷാ- [തേഷാമ്, പൂര്വപക്ഷേ സുത്യാ] 29
-മ്പൂര്വപക്ഷേ സുത്യാ സ-മ്പദ്യതേ പൂര്വപക്ഷ-മ്മാസാ അഭി സ-മ്പദ്യന്തേ തേ പൂര്വപക്ഷ ഉ-ത്തിഷ്ഠന്തി താനുത്തിഷ്ഠത ഓഷധയോ വനസ്പതയോ-ഽനൂ-ത്തിഷ്ഠന്തി താന് കല്യാണീ കീര്തിരനൂ-ത്തിഷ്ഠത്യരാ-ഥ്സുരിമേ യജമാനാ ഇതി തദനു സര്വേ രാദ്ധ്നുവന്തി ॥ 30 ॥
(ഏത - ച്ഛബണ്ട്കുര്വന്തി തേഷാം - ചതുസ്ത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 8)
സുവര്ഗം-വാഁ ഏതേ ലോകം-യഁന്തി യേ സത്രമുപയന്ത്യഭീന്ധത ഏവ ദീക്ഷാഭിരാത്മാനഗ്ഗ് ശ്രപയന്ത ഉപസദ്ഭി-ര്ദ്വാഭ്യാം-ലോഁമാവ ദ്യന്തി ദ്വാഭ്യാ-ന്ത്വച-ന്ദ്വാഭ്യാമസൃ-ദ്ദ്വാഭ്യാ-മ്മാഗ്ംസ-ന്ദ്വാഭ്യാമസ്ഥി ദ്വാഭ്യാ-മ്മജ്ജാനമാത്മദക്ഷിണം-വൈഁ സത്രമാത്മാനമേവ ദക്ഷിണാ-ന്നീത്വാ സുവര്ഗം-ലോഁകം-യഁന്തി ശിഖാമനു പ്ര വപന്ത ഋദ്ധ്യാ അഥോ രഘീയാഗ്ംസ-സ്സുവര്ഗം-ലോഁകമയാമേതി ॥ 31 ॥
(സുവര്ഗം - പഞ്ചാശത്) (അ. 9)
ബ്രഹ്മവാദിനോ വദന്ത്യതിരാത്രഃ പരമോ യജ്ഞക്രതൂനാ-ങ്കസ്മാ-ത്ത-മ്പ്രഥമമുപ യന്തീത്യേതദ്വാ അഗ്നിഷ്ടോമ-മ്പ്രഥമമുപ യന്ത്യഥോക്ഥ്യമഥ ഷോഡശിന-മഥാതിരാത്ര-മനുപൂര്വമേവൈത-ദ്യജ്ഞക്രതൂനുപേത്യ താനാലഭ്യ പരിഗൃഹ്യ സോമമേവൈത-ത്പിബന്ത ആസതേ ജ്യോതിഷ്ടോമ-മ്പ്രഥമമുപ യന്തി ജ്യോതിഷ്ടോമോ വൈ സ്തോമാനാ-മ്മുഖ-മ്മുഖത ഏവ സ്തോമാ-ന്പ്ര യുഞ്ജതേ തേ [ ] 32
സഗ്ഗ്സ്തുതാ വിരാജമഭി സ-മ്പദ്യന്തേ ദ്വേ ചര്ചാവതി രിച്യേതേ ഏകയാ ഗൌരതിരിക്ത ഏകയാ-ഽഽയുരൂന-സ്സുവര്ഗോ വൈ ലോകോ ജ്യോതിരൂര്ഗ്-വിരാട്-ഥ്സുവര്ഗമേവ തേന ലോകം-യഁന്തി രഥന്തര-ന്ദിവാ ഭവതി രഥന്തര-ന്നക്തമിത്യാഹു-ര്ബ്രഹ്മവാദിനഃ കേന തദജാമീതി സൌഭര-ന്തൃതീയസവനേ ബ്രഹ്മസാമ-മ്ബൃഹ-ത്തന്മദ്ധ്യതോ ദധതി വിധൃത്യൈ തേനാജാമി ॥ 33 ॥
(ത - ഏകാന്നപഞ്ചാശച്ച) (അ. 10)
ജ്യോതിഷ്ടോമ-മ്പ്രഥമമുപ യന്ത്യസ്മിന്നേവ തേന ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്തി ഗോഷ്ടോമ-ന്ദ്വിതീയമുപ യന്ത്യന്തരിക്ഷ ഏവ തേന പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യായുഷ്ടോമ-ന്തൃതീയമുപ യന്ത്യമുഷ്മിന്നേവ തേന ലോകേ പ്രതി തിഷ്ഠന്തീയം-വാഁവ ജ്യോതിരന്തരിക്ഷ-ങ്ഗൌരസാവായു-ര്യദേതാന്-ഥ്സ്തോമാ-നുപയന്ത്യേഷ്വേവ തല്ലോകേഷു സത്രിണഃ പ്രതി തിഷ്ഠന്തോ യന്തി തേ സഗ്ഗ്സ്തുതാ വിരാജ- [വിരാജമ്, അഭി സമ്പദ്യന്തേ ദ്വേ] 34
-മഭി സമ്പദ്യന്തേ ദ്വേ ചര്ചാവതി രിച്യേതേ ഏകയാ ഗൌരതിരിക്ത ഏകയാ-ഽഽയുരൂന-സ്സുവര്ഗോ വൈ ലോകോ ജ്യോതിരൂര്ഗ്-വിരാഡൂര്ജ-മേവാവ രുന്ധതേ തേ ന ക്ഷുധാ ഽഽര്തിമാര്ച്ഛന്ത്യക്ഷോധുകാ ഭവന്തി ക്ഷു-ഥ്സബാന്ധാ ഇവ ഹി സത്രിണോ ഽഗ്നിഷ്ടോമാവഭിതഃ പ്രധീ താവുക്ഥ്യാ മദ്ധ്യേ നഭ്യ-ന്ത-ത്തദേത-ത്പരിയ-ദ്ദേവചക്രം-യഁദേതേന [-ഁയദേതേന, ഷഡഹേന യന്തി] 35
ഷഡഹേന യന്തി ദേവചക്രമേവ സമാരോഹന്ത്യരിഷ്ട്യൈ തേ സ്വസ്തി സമശ്ഞുവതേ ഷഡഹേന യന്തി ഷഡ്വാ ഋതവ ഋതുഷ്വേവ പ്രതി തിഷ്ഠന്ത്യുഭയതോ ജ്യോതിഷാ യന്ത്യുഭയത ഏവ സുവര്ഗേ ലോകേ പ്രതിതിഷ്ഠന്തോ യന്തി ദ്വൌ ഷഡഹൌ ഭവതസ്താനി ദ്വാദശാഹാനി സ-മ്പദ്യന്തേ ദ്വാദശോ വൈ പുരുഷോ ദ്വേ സക്ഥ്യൌ ദ്വൌ ബാഹൂ ആത്മാ ച ശിരശ്ച ചത്വാര്യങ്ഗാനി സ്തനൌ ദ്വാദശൌ [ ] 36
ത-ത്പുരുഷമനു പര്യാവര്തന്തേ ത്രയഃ ഷഡഹാ ഭവന്തി താന്യഷ്ടാദശാഹാനി സ-മ്പദ്യന്തേ നവാന്യാനി നവാന്യാനി നവ വൈ പുരുഷേ പ്രാണാസ്ത-ത്പ്രാണാനനു പര്യാവര്തന്തേ ചത്വാരഃ ഷഡഹാ ഭവന്തി താനി ചതുര്വിഗ്ംശതിരഹാനി സ-മ്പദ്യന്തേ ചതുര്വിഗ്ംശതിരര്ധമാസാ-സ്സംവഁഥ്സരസ്ത-ഥ്സംവഁഥ്സരമനു പര്യാവര്തന്തേ ഽപ്രതിഷ്ഠിത-സ്സംവഁഥ്സര ഇതി ഖലു വാ ആഹുര്വര്ഷീയാ-ന്പ്രതിഷ്ഠായാ ഇത്യേതാവദ്വൈ സംവഁഥ്സരസ്യ ബ്രാഹ്മണം-യാഁവന്മാസോ മാസിമാസ്യേവ പ്രതിതിഷ്ഠന്തോ യന്തി ॥ 37 ॥
(വിരാജ - മേതേന - ദ്വാദശാ - വേതാവദ്വാ - അഷ്ടൌ ച) (അ. 11)
മേഷസ്ത്വാ പചതൈരവതു ലോഹിതഗ്രീവ-ശ്ഛാഗൈ-ശ്ശല്മലിര്വൃദ്ധ്യാ പര്ണോ ബ്രഹ്മണാ പ്ലക്ഷോ മേധേന ന്യഗ്രോധശ്ചമസൈരുദുബംര ഊര്ജാ ഗായത്രീ ഛന്ദോഭിസ്ത്രിവൃ-ഥ്സ്തോമൈരവന്തീ-സ്സ്ഥാവന്തീസ്ത്വാ-ഽവന്തു പ്രിയ-ന്ത്വാ പ്രിയാണാം-വഁര്ഷിഷ്ഠമാപ്യാനാ-ന്നിധീനാ-ന്ത്വാ നിധിപതിഗ്ം ഹവാമഹേ വസോ മമ ॥ 38 ॥
(മേഷഃ - ഷ-ട്ത്രിഗ്ംശത്) (അ. 12)
കൂപ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ കൂല്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വികര്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽവട്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഖന്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഹ്രദ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സൂദ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സരസ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വൈശന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പല്വല്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വര്ഷ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഽവര്ഷ്യാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഹ്രാദുനീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പൃഷ്വാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സ്യന്ദമാനാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സ്ഥാവരാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ നാദേയീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സൈന്ധവീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സമുദ്രിയാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ॥ 39 ॥
(കൂപ്യാഭ്യ - ശ്ചത്വാരിഗ്ംശത്) (അ. 13)
അദ്ഭ്യ-സ്സ്വാഹാ വഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പരിവഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സമന്തം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശീഘ്രം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശീഭം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹോഗ്രം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ഭീമം-വഁഹന്തീഭ്യ-സ്സ്വാഹാ-ഽമ്ഭോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ നഭോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ മഹോഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 40 ॥
(അദ്ഭ്യ - ഏകാന്നത്രിഗ്ംശത്) (അ. 14)
യോ അര്വന്ത-ഞ്ജിഘാഗ്ംസതി തമഭ്യമീതി വരുണഃ ॥ പരോ മര്തഃ പര-ശ്ശ്വാ ॥ അഹ-ഞ്ച ത്വ-ഞ്ച വൃത്രഹന്ഥ്സ-മ്ബഭൂവ സനിഭ്യ ആ । അരാതീവാ ചിദദ്രിവോ-ഽനു നൌ ശൂര മഗ്ംസതൈ ഭദ്രാ ഇന്ദ്രസ്യ രാതയഃ ॥ അഭി ക്രത്വേന്ദ്ര ഭൂരധ ജ്മന്ന തേ വിവ്യമ്മഹിമാനഗ്ം രജാഗ്ംസി । സ്വേനാ ഹി വൃത്രഗ്ം ശവസാ ജഘന്ഥ ന ശത്രുരന്തം-വിഁവിദ-ദ്യുധാ തേ ॥ 41 ॥
(വിവിദ-ദ്- ദ്വേ ച) (അ. 15)
നമോ രാജ്ഞേ നമോ വരുണായ നമോ-ഽശ്വായ നമഃ പ്രജാപതയേ നമോ-ഽധിപതയേ ഽധിപതിരസ്യധിപതി-മ്മാ കുര്വധിപതിരഹ-മ്പ്രജാനാ-മ്ഭൂയാസ-മ്മാ-ന്ധേഹി മയി ധേഹ്യുപാകൃതായ സ്വാഹാ ഽഽലബ്ധായ സ്വാഹാ ഹുതായ സ്വാഹാ ॥ 42 ॥
(നമ - ഏകാന്ന ത്രിഗ്ംശത്) (അ. 16)
മയോഭൂര്വാതോ അഭി വാതൂസ്രാ ഊര്ജസ്വതീരോഷധീരാ രിശന്താമ് । പീവസ്വതീര്ജീവധന്യാഃ പിബന്ത്വവസായ പദ്വതേ രുദ്ര മൃഡ ॥ യാ-സ്സരൂപാ വിരൂപാ ഏകരൂപാ യാസാമഗ്നിരിഷ്ട്യാ നാമാനി വേദ । യാ അങ്ഗിരസസ്തപസേഹ ചക്രുസ്താഭ്യഃ പര്ജന്യ മഹി ശര്മ യച്ഛ ॥ യാ ദേവേഷു തനുവമൈരയന്ത യാസാഗ്ം സോമോ വിശ്വാ രൂപാണി വേദ । താ അസ്മഭ്യ-മ്പയസാ പിന്വമാനാഃ പ്രജാവതീരിന്ദ്ര [ ] 43
ഗോഷ്ഠേ രിരീഹി ॥ പ്രജാപതിര്മഹ്യമേതാ രരാണോ വിശ്വൈര്ദേവൈഃ പിതൃഭിഃ സംവിഁദാനഃ । ശിവാ-സ്സതീരുപ നോ ഗോഷ്ഠമാ-ഽകസ്താസാം-വഁയ-മ്പ്രജയാ സഗ്ം സദേമ ॥ ഇഹ ധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ വിധൃതി-സ്സ്വാഹേഹ രന്തി-സ്സ്വാഹേഹ രമതി-സ്സ്വാഹാ മഹീമൂ ഷു1 സുത്രാമാണം2 ॥ 44 ॥
(ഇന്ദ്രാ - ഷ്ടാത്രിഗ്ംശച്ച) (അ. 17)
കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ത്പൂര്വചിത്തിഃ കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ദ്ബൃഹദ്വയഃ । കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ത്പിശങ്ഗിലാ കിഗ്ഗ് സ്വിദാസീ-ത്പിലിപ്പിലാ ॥ ദ്യൌരാസീ-ത്പൂര്വചിത്തിരശ്വ ആസീ-ദ്ബൃഹദ്വയഃ । രാത്രിരാസീ-ത്പിശങ്ഗിലാ ഽവിരാസീ-ത്പിലിപ്പിലാ ॥ ക-സ്സ്വിദേകാകീ ചരതി ക ഉ സ്വിജ്ജായതേ പുനഃ । കിഗ്ഗ് സ്വിദ്ധിമസ്യ ഭേഷജ-ങ്കിഗ്ഗ് സ്വിദാവപന-മ്മഹത് ॥ സൂര്യ ഏകാകീ ചരതി [ ] 45
ചന്ദ്രമാ ജായതേ പുനഃ । അഗ്നിര്-ഹിമസ്യ ഭേഷജ-മ്ഭൂമിരാവപന-മ്മഹത് ॥ പൃച്ഛാമി ത്വാ പരമന്ത-മ്പൃഥിവ്യാഃ പൃച്ഛാമി ത്വാ ഭുവനസ്യ നാഭിമ് । പൃച്ഛാമി ത്വാ വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ രേതഃ പൃച്ഛാമി വാചഃ പരമം-വ്യോഁമ ॥ വേദിമാഹുഃ പരമന്ത-മ്പൃഥിവ്യാ യജ്ഞമാഹു ര്ഭുവനസ്യ നാഭിമ് । സോമമാഹുര്വൃഷ്ണോ അശ്വസ്യ രേതോ ബ്രഹ്മൈവ വാചഃ പരമം-വ്യോഁമ ॥ 46 ॥
(സൂര്യ ഏകാകീ ചരതി - ഷട്ചത്വാരിഗ്ംശച്ച) (അ. 18)
അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ നയതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ സുഭഗേ കാമ്പീലവാസിനി സുവര്ഗേ ലോകേ സ-മ്പ്രോര്ണ്വാഥാമ് । ആ-ഽഹമജാനി ഗര്ഭധമാ ത്വമജാസി ഗര്ഭധമ് ॥ തൌ സഹ ചതുരഃ പദ-സ്സ-മ്പ്ര സാരയാവഹൈ ॥ വൃഷാ വാഗ്ം രേതോധാ രേതോ ദധാതൂ-ഥ്സക്ഥ്യോര്ഗൃദ-ന്ധേഹ്യഞ്ജിമുദഞ്ജിമന്വജ । യ-സ്സ്ത്രീണാ-ഞ്ജീവഭോജനോ യ ആസാ- [യ ആസാമ്, ബിലധാവനഃ ।] 47
-മ്ബിലധാവനഃ । പ്രിയ-സ്സ്ത്രീണാമപീച്യഃ ॥ യ ആസാ-ങ്കൃഷ്ണേ ലക്ഷ്മണി സര്ദിഗൃദി-മ്പരാവധീത് ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ ഊര്ധ്വാ-മേനാമുച്ഛ്രയതാ-ദ്വേണുഭാര-ങ്ഗിരാവിവ । അഥാസ്യാ മദ്ധ്യമേധതാഗ്ം ശീതേ വാതേ പുനന്നിവ ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ യദ്ധരിണീ യവമത്തി ന [ ] 48
പുഷ്ട-മ്പശു മന്യതേ । ശൂദ്രാ യദര്യജാരാ ന പോഷായ ധനായതി ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ ഇയം-യഁകാ ശകുന്തികാ ഽഽഹലമിതി സര്പതി । ആഹത-ങ്ഗഭേ പസോ നി ജല്ഗുലീതി ധാണികാ ॥ അബേം അബാംല്യമ്ബികേ ന മാ യഭതി കശ്ചന । സസസ്ത്യശ്വകഃ ॥ മാതാ ച തേ പിതാ ച തേ-ഽഗ്രം-വൃഁക്ഷസ്യ രോഹതഃ । 49
പ്ര സുലാമീതി തേ പിതാ ഗഭേ മുഷ്ടിമതഗ്ംസയത് ॥ ദധിക്രാവ്.ണ്ണോ അകാരിഷ-ഞ്ജിഷ്ണോരശ്വസ്യ വാജിനഃ । സുരഭി നോ മുഖാ കര-ത്പ്രണ ആയൂഗ്ംഷി താരിഷത് ॥ ആപോ ഹി ഷ്ഠാ മയോഭുവസ്താ ന ഊര്ജേ ദധാതന । മഹേരണായ ചക്ഷസേ ॥ യോ വഃ ശിവതമോ രസസ്തസ്യ ഭാജയതേഹ നഃ । ഉശതീരിവ മാതരഃ ॥ തസ്മാ അര-ങ്ഗമാമ വോ യസ്യ ക്ഷയായ ജിന്വഥ । ആപോ ജനയഥാ ച നഃ ॥ 50 ॥
(ആസാ - മത്തി ന - രോഹതോ - ജിന്വഥ - ചത്വാരി ച) (അ. 19)
ഭൂര്ഭുവ-സ്സുവര്വസവസ്ത്വാ ഽഞ്ജന്തു ഗായത്രേണ ഛന്ദസാ രുദ്രാസ്ത്വാ ഽഞ്ജന്തു ത്രൈഷ്ടുഭേന ഛന്ദസാ, ഽഽദിത്യാസ്ത്വാ-ഽഞ്ജന്തു ജാഗതേന ഛന്ദസാ യ-ദ്വാതോ അപോ അഗമദിന്ദ്രസ്യ തനുവ-മ്പ്രിയാമ് । ഏതഗ്ഗ് സ്തോതരേതേന പഥാ പുനരശ്വമാ വര്തയാസി നഃ ॥ ലാജീ(3)-ഞ്ഛാചീ(3)ന് യശോ മമാഁ(4) । യവ്യായൈ ഗവ്യായാ ഏത-ദ്ദേവാ അന്നമത്തൈതദന്നമദ്ധി പ്രജാപതേ ॥ യുഞ്ജന്തി ബ്രദ്ധ്ന-മരുഷ-ഞ്ചരന്ത-മ്പരി തസ്ഥുഷഃ । രോചന്തേ രോചനാ ദിവി ॥ യുഞ്ജന്ത്യസ്യ കാമ്യാ ഹരീ വിപക്ഷസാ രഥേ । ശോണാ ധൃഷ്ണൂ നൃവാഹസാ ॥ കേതു-ങ്കൃണ്വന്നകേതവേ പേശോ മര്യാ അപേശസേ । സമുഷദ്ഭിരജായഥാഃ ॥ 51 ॥
(ബ്രദ്ധ്നം - പഞ്ചവിഗ്ംശതിശ്ച) (അ. 20)
പ്രാണായ സ്വാഹാ വ്യാനായ സ്വാഹാ ഽപാനായ സ്വാഹാ സ്നാവഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സന്താനേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പരിസന്താനേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ പര്വഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സധാന്നേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ ശരീരേഭ്യ-സ്സ്വാഹാ യജ്ഞായ സ്വാഹാ ദക്ഷിണാഭ്യ-സ്സ്വാഹാ സുവര്ഗായ സ്വാഹാ ലോകായ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 52 ॥
(പ്രാണായാ - ഷ്ടാവിഗ്ംശതിഃ) (അ. 21)
സിതായ സ്വാഹാ ഽസിതായ സ്വാഹാ ഽഭിഹിതായ സ്വാഹാ ഽനഭിഹിതായ സ്വാഹാ യുക്തായ സ്വാഹാ ഽയുക്തായ സ്വാഹാ സുയുക്തായ സ്വാഹോ -ദ്യുക്തായ സ്വാഹാ വിമുക്തായ സ്വാഹാ പ്രമുക്തായ സ്വാഹാ വഞ്ചതേ സ്വാഹാ പരിവഞ്ചതേ സ്വാഹാ സംവഁഞ്ചതേ സ്വാഹാ ഽനുവഞ്ചതേ സ്വാഹോ--ദ്വഞ്ചതേ സ്വാഹാ യതേ സ്വാഹാ ധാവതേ സ്വാഹാ തിഷ്ഠതേ സ്വാഹാ സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ ॥ 53 ॥
(സിതായാ - ഷ്ടാത്രിഗ്ംശത്) (അ. 22)
(ബൃഹസ്പതി-ശ്ശ്ര--ദ്യഥാ വാ - ഋക്ഷാ വൈ - പ്രജാപതിര്യേനയേന - ദ്വേ വാവ ദേവസത്രേ - ആദിത്യാ അകാമയന്ത സുവര്ഗം - ഁവസിഷ്ഠഃ - സംവഁഥ്സരായ -സുര്വര്ഗം-യേഁ സത്രം - ബ്രഹ്മവാദിനോ-ഽതിരാത്രോ - ജ്യോതിഷ്ടോമം - മേഷഃ - കൂപ്യാഭ്യോ - ഽദ്ഭ്യോ - യോ - നമോ - മയോഭൂഃ - കിഗ്ഗ് സ്വിദ - മ്ബേ - ഭൂഃ - പ്രാണായ - സിതായ - ദ്വാവിഗ്ംശതിഃ)
(ബൃഹസ്പതിഃ - പ്രതി തിഷ്ഠന്തി - വൈ ദശരാത്രേണ - സുവര്ഗം - ഁയോ അര്വന്തം - ഭൂ - സ്ത്രിപഞ്ചാശത്)
(ബൃഹസ്പതി, സ്സര്വസ്മൈ സ്വാഹാ)
॥ ഹരിഃ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുര്വേദീയ തൈത്തിരീയ സംഹിതായാം സപ്തമകാണ്ഡേ ചതുര്ഥഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥