Lord Brihaspati

7.4 - bṛhaspati rakāmayata - kṛṣṇa yajurveda taittirīya saṃhitā pāṭhaḥ

(Brihaspati Akamayata in English (IAST))

From Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita

This sacred passage is sourced from the seventh kanda and fourth prashna of the Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita. It narrates the profound story of Lord Brihaspati, the preceptor of the gods, who performed the Chaturvimshati Ratra sacrifice to attain supreme priesthood and wisdom. Through this Vedic text, devotees learn of the power of intention and ritual sacrifice. Chanting these lines is believed to bestow intellectual clarity, spiritual authority, and the grace of divine guidance. It serves as a meditative invocation to align one's mind with the wisdom of the Guru and the cosmic order of the Vedas.

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - satrakarmanirūpaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
bṛha॒spati̭rakāmayata॒ śranmḙ de॒vā dadhī̭ra॒-ngacchḙya-mpuro॒dhāmiti॒ sa e॒ta-ñca̭turvigṃśatirā॒tra-ma̭paśya॒-ttamā-'ha̭ra॒-ttenā̭yajata॒ tato॒ vai tasmai॒ śradde॒vā ada̭dha॒tāga̭ccha-tpuro॒dhāṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭-ścaturvigṃśatirā॒tra-māsa̭te॒ śrade᳚bhyo manu॒ṣyā̭ dadhate॒ gaccha̭nti puro॒dhā-ñjyoti॒rgaurāyu॒riti̭ trya॒hā bha̭vantī॒yaṃ-vā~va jyoti̭ra॒ntari̭kṣa॒-ṅgaura॒sā-vāyṷ- [-vāyuḥ̭, i॒māne॒va] 1
-ri॒māne॒va lo॒kāna॒bhyāro̭hantyabhi pū॒rva-ntrya॒hā bha̭vantyabhipū॒rvame॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭ha॒ntyasa̭traṃ॒-vā~ e॒ta-dyada̭chando॒maṃ-ya~ccha̭ndo॒mā bhava̭nti॒ tena̭ sa॒tra-nde॒vatā̭ e॒va pṛ॒ṣṭhairava̭ rundhate pa॒śūñcha̭ndo॒mairojo॒ vai vī॒rya̭-mpṛ॒ṣṭhāni̭ pa॒śavaḥ̭ chando॒mā oja̭sye॒va vī॒ryḙ pa॒śuṣu॒ prati̭ tiṣṭhanti bṛha-drathanta॒rābhyāṃ᳚-ya~ntī॒yaṃ-vā~va ra̭thanta॒rama॒sau bṛ॒hadā॒bhyāme॒va [ ] 2
ya॒ntyatho̭ a॒nayo̭re॒va prati̭ tiṣṭhantye॒te vai ya॒jñasyā᳚ñja॒sāya̭nī sru॒tī tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti caturvigṃśatirā॒tro bha̭vati॒ catṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssṷva॒rgo lo॒ka-ssaṃ̭​va~thsa॒ra e॒va sṷva॒rge lo॒ke prati̭ tiṣṭha॒ntyatho॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaiva bra̭hmavarca॒samava̭ rundhate 'tirā॒trāva॒bhito̭ bhavato brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai || 3 ||
(a॒sāvāyṷ - rā॒bhyāme॒va - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 1)
yathā॒ vai ma̭nu॒ṣyā̭ e॒va-nde॒vā agra̭ āsa॒-ntḙ-'kāmaya॒ntā-'va̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyu-ma̭pa॒hatya॒ daivīgṃ̭ sa॒gṃ॒sada̭-ṅgacche॒meti॒ ta e॒ta-ñca̭turvigṃśatirā॒tra-ma̭paśya॒-ntamā-'ha̭ra॒-ntenā̭yajanta॒ tato॒ vai te-'va̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyu-ma̭pa॒hatya॒ daivīgṃ̭ sa॒gṃ॒sada̭magaccha॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭-ścaturvigṃśatirā॒tra-māsa॒te-'va̭rtime॒va pā॒pmāna̭-mapa॒hatya॒ śriya̭-ṅgacchanti॒ śrīr​hi ma̭nu॒ṣya̭sya॒ [śrīr​hi ma̭nu॒ṣya̭sya, daivī̭ sa॒gṃ॒sa-jjyoti̭-] 4
daivī̭ sa॒gṃ॒sa-jjyoti̭-ratirā॒tro bha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai॒ pṛṣṭhyaḥ̭ ṣaḍa॒ho bha̭vati॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒rasta-mmāsā̭ ardhamā॒sā ṛ॒tavaḥ̭ pra॒viśya॒ daivīgṃ̭ sa॒gṃ॒sada̭magaccha॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭-ścaturvigṃśatirā॒tramāsa̭te saṃ​va~thsa॒rame॒va pra॒viśya॒ vasya̭sīgṃ sa॒gṃ॒sada̭-ṅgacchanti॒ traya̭strayastri॒gṃ॒śā a॒vastā᳚-dbhavanti॒ traya̭strayastri॒gṃ॒śāḥ pa॒rastā᳚-ttrayastri॒gṃ॒śaire॒vobha॒yato 'va̭rti-mpā॒pmāna̭mapa॒hatya॒ daivīgṃ̭ sa॒gṃ॒sada̭-mmaddhya॒to [sa॒gṃ॒sada̭-mmaddhya॒taḥ, ga॒ccha॒nti॒ pṛ॒ṣṭhāni॒ hi] 5
ga̭cchanti pṛ॒ṣṭhāni॒ hi daivī̭ sa॒gṃ॒sajjā॒mi vā e॒ta-tkṷrvanti॒ ya-ttraya̭strayastri॒gṃ॒śā a॒nvañco॒ maddhye-'ni̭rukto bhavati॒ tenājā᳚myū॒rdhvāni̭ pṛ॒ṣṭhāni̭ bhavantyū॒rdhvā-ścha̭ndo॒mā u॒bhābhyāgṃ̭ rū॒pābhyāgṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~॒ntyasa̭traṃ॒-vā~ e॒ta-dyada̭chando॒maṃ-ya~ccha̭ndo॒mā bhava̭nti॒ tena̭ sa॒tra-nde॒vatā̭ e॒va pṛ॒ṣṭhairava̭ rundhate pa॒śūñcha̭ndo॒mairojo॒ vai vī॒rya̭-mpṛ॒ṣṭhāni̭ pa॒śava̭- [pa॒śavaḥ̭, cha॒ndo॒mā oja̭sye॒va] 6
-śchando॒mā oja̭sye॒va vī॒ryḙ pa॒śuṣu॒ prati̭ tiṣṭhanti॒ traya̭strayastri॒gṃ॒śā a॒vastā᳚-dbhavanti॒ traya̭strayastri॒gṃ॒śāḥ pa॒rastā॒nmaddhyḙ pṛ॒ṣṭhānyuro॒ vai tra̭yastri॒gṃ॒śā ā॒tmā pṛ॒ṣṭhānyā॒tmana̭ e॒va ta-dyaja̭mānā॒-śśarma̭ nahya॒nte-'nā᳚rtyai bṛha-drathanta॒rābhyāṃ᳚-ya~ntī॒yaṃ-vā~va ra̭thanta॒rama॒sau bṛ॒hadā॒bhyāme॒va ya॒ntyatho̭ a॒nayo̭re॒va prati̭ tiṣṭhantye॒te vai ya॒jñasyā᳚ñja॒sāya̭nī sru॒tī tābhyā̭me॒va [tābhyā̭me॒va, su॒va॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti॒] 7
sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti॒ parā᳚ñco॒ vā e॒te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hanti॒ ye pa̭rā॒cīnā̭ni pṛ॒ṣṭhānyṷpa॒yanti̭ pra॒tyaṃ ṣa̭ḍa॒ho bha̭vati pra॒tyava̭rūḍhyā॒ atho॒ prati̭ṣṭhityā u॒bhayo᳚rlo॒kayora̭ ṛ॒ddhvo-tti̭ṣṭhanti tri॒vṛto-'dhi̭ tri॒vṛta॒mupa̭ yanti॒ stomā̭nā॒gṃ॒ sampa̭ttyai prabha॒vāya॒ jyoti̭ragniṣṭo॒mo bha̭vatya॒yaṃ-vā~va sa kṣayo॒-'smāde॒va tena॒ kṣayā॒nna ya̭nti caturvigṃśatirā॒tro bha̭vati॒ catṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssṷva॒rgo lo॒ka-ssaṃ̭​va~thsa॒ra e॒va sṷva॒rge lo॒ke prati̭ tiṣṭha॒ntyatho॒ catṷrvigṃśatyakṣarā gāya॒trī gā̭ya॒trī bra̭hmavarca॒sa-ṅgā̭yatri॒yaiva bra̭hmavarca॒samava̭ rundhate 'tirā॒trāva॒bhito̭ bhavato brahmavarca॒sasya॒ pari̭gṛhītyai || 8 ||
(ma॒nu॒ṣya̭sya - madhya॒taḥ - pa॒śava॒ - stābhyā̭me॒va - saṃ̭​va~thsa॒ra - ścatṷrvigṃśatiśca) (a. 2)
ṛ॒kṣā vā i॒yama̭lo॒makā̭-''sī॒-thsā-'kā̭maya॒tauṣa̭dhībhi॒-rvana॒spati̭bhiḥ॒ pra jā̭ye॒yeti॒ saitāstri॒gṃ॒śata॒gṃ॒ rātrī̭rapaśya॒-ttato॒ vā i॒yamoṣa̭dhībhi॒-rvana॒spati̭bhiḥ॒ prājā̭yata॒ ye pra॒jākā̭māḥ pa॒śukā̭mā॒-ssyusta e॒tā ā̭sīra॒-npraiva jā̭yante pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭ri॒yaṃ-vā~ a̭kṣuddhya॒-thsaitāṃ-vi~॒rāja̭mapaśya॒-ttāmā॒tma-ndhi॒tvā-'nnādya॒mavā̭ 'ru॒ndhauṣa̭dhī॒- [-'ru॒ndhauṣa̭dhīḥ, vana॒spatī᳚-npra॒jā-] 9
-rvana॒spatī᳚-npra॒jā-mpa॒śū-ntenā̭vardhata॒ sā je॒māna̭-mmahi॒māna̭-magaccha॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ e॒tā āsa̭te vi॒rāja̭me॒vā-''tma-ndhi॒tvā-'nnādya॒mava̭ rundhate॒ vardha̭nte pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rje॒māna̭-mmahi॒māna̭-ṅgacchanti॒ jyoti̭ratirā॒tro bha̭vati suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai॒ pṛṣṭhyaḥ̭ ṣaḍa॒ho bha̭vati॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava॒-ṣṣaṭ pṛ॒ṣṭhāni̭ pṛ॒ṣṭhaire॒vartūna॒nvā-ro̭hantyṛ॒tubhiḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-nte saṃ̭​va~thsa॒ra e॒va [ ] 10
prati̭ tiṣṭhanti trayastri॒gṃ॒śā-ttra̭yastri॒gṃ॒śamupa̭ yanti ya॒jñasya॒ santa̭tyā॒ atho᳚ pra॒jāpa̭ti॒rvai tra̭yastri॒gṃ॒śaḥ pra॒jāpa̭time॒vā-''ra̭bhante॒ prati̭ṣṭhityai triṇa॒vo bha̭vati॒ viji̭tyā ekavi॒gṃ॒śo bha̭vati॒ prati̭ṣṭhityā॒ atho॒ ruca̭me॒vā-''tma-nda̭dhate tri॒vṛda̭gni॒ṣṭu-dbha̭vati pā॒pmāna̭me॒va tena॒ nirda̭ha॒nte-'tho॒ tejo॒ vai tri॒vṛ-tteja̭ e॒vā-''tma-nda̭dhate pañcada॒śa i̭ndrasto॒mo bha̭vatīndri॒ya-me॒vā-'va̭ [bha̭vatīndri॒ya-me॒vā-'va̭, ru॒ndha॒te॒ sa॒pta॒da॒śo bha̭vatya॒nnādya॒syā] 11
rundhate saptada॒śo bha̭vatya॒nnādya॒syā va̭ruddhyā॒ atho॒ praiva tena̭ jāyanta ekavi॒gṃ॒śo bha̭vati॒ prati̭ṣṭhityā॒ atho॒ ruca̭me॒vā-''tma-nda̭dhate caturvi॒gṃ॒śo bha̭vati॒ atṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssaṃ̭​va~thsa॒ra-ssṷva॒rgo lo॒ka-ssaṃ̭​va~thsa॒ra e॒va sṷva॒rge lo॒ke prati̭ tiṣṭha॒ntyatho̭ e॒ṣa vai vi̭ṣū॒vān vi̭ṣū॒vanto̭ bhavanti॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ e॒tā āsa̭te caturvi॒gṃ॒śā-tpṛ॒ṣṭhānyupa̭ yanti saṃ​va~thsa॒ra e॒va pra̭ti॒ṣṭhāya̭ [ ] 12
de॒vatā̭ a॒bhyāro̭hanti trayastri॒gṃ॒śā-ttra̭yastri॒gṃ॒śamupa̭ yanti॒ traya̭strigṃśa॒dvai de॒vatā̭ de॒vatā᳚sve॒va prati̭ tiṣṭhanti triṇa॒vo bha̭vatī॒me vai lo॒kāstri̭ṇa॒va e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhanti॒ dvāvḙkavi॒gṃ॒śau bha̭vataḥ॒ prati̭ṣṭhityā॒ atho॒ ruca̭me॒vā-''tma-nda̭dhate ba॒havaḥ̭ ṣoḍa॒śino̭ bhavanti॒ tasmā᳚-dba॒havaḥ̭ pra॒jāsu॒ vṛṣā̭ṇo॒ yade॒te stomā॒ vyati̭ṣaktā॒ bhava̭nti॒ tasmā̭di॒ya -moṣa̭dhībhi॒-rvana॒spati̭bhi॒-rvyati̭ṣaktā॒ [-rvyati̭ṣaktā, vyati̭ṣajyante] 13
vyati̭ṣajyante pra॒jayā̭ pa॒śubhi॒rya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ e॒tā āsa॒te 'kḷ̭ptā॒ vā e॒te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭ntyuccāva॒cān hi stomā̭nupa॒yanti॒ yade॒ta ū॒rdhvāḥ kḷ॒ptā-sstomā॒ bhava̭nti kḷ॒ptā e॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭ntyu॒bhayo̭re॒bhyo lo॒kayoḥ᳚ kalpate tri॒gṃ॒śade॒tāstri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhate 'tirā॒trāva॒bhito̭ bhavato॒ 'nnādya̭sya॒ pari̭gṛhītyai || 14 ||
(oṣa̭dhīḥ - saṃ​va~thsa॒ra e॒vā - 'va̭ - prati॒ṣṭhāya॒ - vyati̭ṣa॒ktyai - kā॒nnapa̭ñcā॒śacca̭) (a. 3)
pra॒jāpa̭ti-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kamai॒-tta-nde॒vā yena̭yena॒ chanda॒sā-'nu॒ prāyṷñjata॒ tena॒ nā-''pnṷva॒-nta e॒tā dvātrigṃ̭śata॒gṃ॒ rātrī̭rapaśya॒-ndvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭugā-nṷṣṭubhaḥ pra॒jāpa̭ti॒-ssvenai॒va chanda̭sā pra॒jāpa̭ti-mā॒ptvā 'bhyā॒ruhya̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ e॒tā āsa̭te॒ dvātrigṃ̭śade॒tā dvātrigṃ̭śadakṣarā 'nu॒ṣṭugā-nṷṣṭubhaḥ pra॒jāpa̭ti॒-ssvenai॒va chanda̭sā pra॒jāpa̭timā॒ptvā śriya̭-ṅgacchanti॒ [śriya̭-ṅgacchanti, śrīr​hi] 15
śrīr​hi ma̭nu॒ṣya̭sya suva॒rgo lo॒ko dvātrigṃ̭śade॒tā dvātrigṃ̭śadakṣarā-'nu॒ṣṭug-vāga̭nu॒ṣṭu-phsarvā̭me॒va vāca̭māpnuvanti॒ sarvḙ vā॒co va̭di॒tāro̭ bhavanti॒ sarve॒ hi śriya॒-ṅgaccha̭nti॒ jyoti॒rgaurāyu॒riti̭ trya॒hā bha̭vantī॒yaṃ-vā~va jyoti̭ra॒ntari̭kṣa॒-ṅgaura॒sāvāyṷri॒māne॒va lo॒kāna॒bhyāro̭hantyabhipū॒rva-ntrya॒hā bha̭vantyabhipū॒rvame॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hanti bṛha-drathanta॒rābhyāṃ᳚-ya~ntī॒- [-~yanti, i॒yaṃ-vā~va] 16
-yaṃ-vā~va ra̭thanta॒rama॒sau bṛ॒hadā॒bhyāme॒va ya॒ntyatho̭ a॒nayo̭re॒va prati̭ tiṣṭhantye॒te vai ya॒jñasyā᳚ñja॒sāya̭nī sru॒tī tābhyā̭me॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti॒ parā᳚ñco॒ vā e॒te sṷva॒rgaṃ-lo~॒kama॒bhyāro̭hanti॒ ye parā̭castrya॒hānṷpa॒yanti̭ pra॒tya-ntrya॒ho bha̭vati pra॒tyava̭rūḍhyā॒ atho॒ prati̭ṣṭhityā u॒bhayo᳚rlo॒kayor̭. ṛ॒ddhvo-tti̭ṣṭhanti॒ dvātrigṃ̭śade॒tāstāsāṃ॒-yā~ stri॒gṃ॒śa-ttri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāḍannaṃ̭-vi~॒rā-ḍvi॒rājai॒vā-'nnādya॒mava̭ rundhate॒ ye dve a̭horā॒tre e॒va te u॒bhābhyāgṃ̭ rū॒pābhyāgṃ̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭ntyatirā॒trāva॒bhito̭ bhavataḥ॒ pari̭gṛhītyai || 17 ||
(ga॒ccha॒nti॒ - ya॒nti॒ - tri॒gṃ॒śada̭kṣarā॒ - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 4)
dve vāva dḙvasa॒tre dvā̭daśā॒haścai॒va tra̭yastrigṃśada॒haśca॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭strayastrigṃśada॒hamāsa̭te sā॒kṣāde॒va de॒vatā̭ a॒bhyāro̭hanti॒ yathā॒ khalu॒ vai śreyā̭na॒bhyārṷ̄ḍhaḥ kā॒maya̭te॒ tathā̭ karoti॒ yadya̭va॒viddhya̭ti॒ pāpī̭yā-nbhavati॒ yadi॒ nāva॒viddhya̭ti sa॒dṛṃ-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭strayastrigṃ- śada॒hamāsa̭te॒ vi pā॒pmanā॒ bhrātṛ̭vye॒ṇā-'' va̭rtante 'ha॒rbhājo॒ vā e॒tā de॒vā agra॒ ā-'ha̭ra॒- [ā-'ha̭rann, aha॒reko 'bha̭ja॒tā-] 18
-nnaha॒reko 'bha̭ja॒tā-ha॒reka॒stābhi॒rvaite pra॒bāhṷgārdhnuva॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭strayastrigṃśada॒hamāsa̭te॒ sarva̭ e॒va pra॒bāhṷgṛddhnuvanti॒ sarve॒ grāma̭ṇīya॒-mprāpnṷvanti pañcā॒hā bha̭vanti॒ pañca॒ vā ṛ॒tavaḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra ṛ॒tuṣve॒va saṃ̭​va~thsa॒re prati̭ tiṣṭha॒ntyatho॒ pañcā᳚kṣarā pa॒ṅktiḥ pāṅkto̭ ya॒jño ya॒jñame॒vāva̭ rundhate॒ trīṇyā᳚śvi॒nāni̭ bhavanti॒ traya̭ i॒me lo॒kā e॒- [i॒me lo॒kā e॒ṣu, e॒va lo॒keṣu॒ prati̭] 19
-ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭha॒ntyatho॒ trīṇi॒ vai ya॒jñasye᳚ndri॒yāṇi॒ tānye॒vāva̭ rundhate viśva॒ji-dbha̭vatya॒nnādya॒syā va̭ruddhyai॒ sarva̭pṛṣṭho bhavati॒ sarva̭syā॒bhiji̭tyai॒ vāgvai dvā̭daśā॒ho ya-tpu॒rastā᳚-ddvādaśā॒ha-mṷpe॒yuranā᳚ptāṃ॒-vā~ca॒-mupḙyu-rupa॒dāsṷkaiṣāṃ॒-vā~-khsyā̭-du॒pari̭ṣṭā-ddvādaśā॒hamupa̭ yantyā॒ptāme॒va vāca॒mupa̭ yanti॒ tasmā̭-du॒pari̭ṣṭā-dvā॒cā va̭dāmo 'vānta॒raṃ- [va̭dāmo 'vānta॒ram, vai da̭śarā॒treṇa̭] 20
-~vai da̭śarā॒treṇa̭ pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata॒ ya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānā-ssṛjanta e॒tāgṃ ha॒ vā ṷda॒ṅka-śśau᳚lbāya॒na-ssa॒trasyardhi̭muvāca॒ ya-dda̭śarā॒tro ya-dda̭śarā॒tro bhava̭ti sa॒trasyardhyā॒ atho॒ yade॒va pūrve॒ṣvaha̭ssu॒ vilo̭ma kri॒yate॒ tasyai॒vaiṣā śānti̭drvyanī॒kā vā e॒tā rātra̭yo॒ yaja̭mānā viśva॒ji-thsa॒hāti̭rā॒treṇa॒ pūrvā॒-ṣṣoḍa̭śa sa॒hā ti̭rā॒treṇotta̭rā॒-ṣṣoḍa̭śa॒ ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭strayastrigṃśada॒hamāsa̭ta॒ aiṣā᳚-ndvyanī॒kā pra॒jā jā̭yate 'tirā॒trāva॒bhito̭ bhavataḥ॒ pari̭gṛhītyai || 21 ||
(a॒ha॒ra॒- nne॒ṣva̭ - vānta॒ragṃ - ṣoḍa̭śa sa॒ha - sa॒ptada̭śa ca) (a. 5)
ā॒di॒tyā a̭kāmayanta suva॒rgaṃ-lo~॒kami̭yā॒meti॒ te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-nna prājā̭na॒nna sṷva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒-nta e॒tagṃ ṣa̭ṭtrigṃśadrā॒tra-ma̭paśya॒-ntamā-'ha̭ra॒-ntenā̭yajanta॒ tato॒ vai te sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-mprājā̭nan-thsuva॒rgaṃ-lo~॒kamā̭ya॒n॒. ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ ṣaṭtrigṃśa-drā॒tramāsa̭te suva॒rgame॒va loka-mpra jā̭nanti suva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti॒ jyoti̭-ratirā॒tro [jyoti̭-ratirā॒traḥ, bha॒va॒ti॒ jyoti̭re॒va] 22
bha̭vati॒ jyoti̭re॒va pu॒rastā᳚-ddadhate suva॒rgasya̭ lo॒kasyānṷkhyātyai ṣaḍa॒hā bha̭vanti॒ ṣa-ḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭhanti ca॒tvāro̭ bhavanti॒ cata̭sro॒ diśo̭ di॒kṣvḙva prati̭ tiṣṭha॒ntyasa̭traṃ॒-vā~ e॒ta-dyada̭chando॒maṃ-ya~ccha̭ndo॒mā bhava̭nti॒ tena̭ sa॒tra-nde॒vatā̭ e॒va pṛ॒ṣṭhairava̭ rundhate pa॒śūñcha̭ndo॒mairojo॒ vai vī॒rya̭-mpṛ॒ṣṭhāni̭ pa॒śavaḥ̭ chando॒mā oja̭sye॒va [ ] 23
vī॒ryḙ pa॒śuṣu॒ prati̭ tiṣṭhanti ṣaṭ-trigṃśa-drā॒tro bha̭vati॒ ṣaṭtrigṃ̭śadakṣarā bṛha॒tī bār​ha̭tāḥ pa॒śavo̭ bṛha॒tyaiva pa॒śūnava̭ rundhate bṛha॒tī chanda̭sā॒g॒ svārā᳚jyamāśñutā-śñu॒vate॒ svārā᳚jyaṃ॒-ya~ e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsaḥ̭ ṣaṭtrigṃśa-drā॒tramāsa̭te suva॒rgame॒va lo॒kaṃ-ya~̭ntyatirā॒trāva॒bhito̭ bhavata-ssuva॒rgasya̭ lo॒kasya॒ pari̭gṛhītyai || 24 ||
(a॒ti॒rā॒tra - oja̭sye॒va - ṣaṭtrigṃ̭śacca) (a. 6)
vasi̭ṣṭho ha॒tapṷtro-'kāmayata vi॒ndeya̭ pra॒jāma॒bhi sā̭dā॒sā-nbha̭veya॒miti॒ sa e॒tamḙkasmā-nnapañcā॒śa-ma̭paśya॒-ttamā-'ha̭ra॒-ttenā̭yajata॒ tato॒ vai so-'vi̭ndata pra॒jāma॒bhi saṷdā॒sāna̭bhava॒dya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ ekasmā-nnapañcā॒śamāsa̭te vi॒ndante᳚ pra॒jāma॒bhi bhrātṛ̭vyā-nbhavanti॒ traya̭stri॒vṛto᳚-'gniṣṭo॒mā bha̭vanti॒ vajra̭syai॒va mukha॒gṃ॒ sagg​ śya̭nti॒ daśa̭ pañcada॒śā bha̭vanti pañcada॒śo vajro॒ [vajraḥ̭, vajra̭me॒va] 25
vajra̭me॒va bhrātṛ̭vyebhyaḥ॒ pra ha̭ranti ṣoḍaśi॒ma̭-ddaśa॒mamaha̭-rbhavati॒ vajra̭ e॒va vī॒rya̭-ndadhati॒ dvāda̭śa saptada॒śā bha̭vantya॒nnādya॒syā va̭ruddhyā॒ atho॒ praiva tairjā̭yante॒ pṛṣṭhyaḥ̭ ṣaḍa॒ho bha̭vati॒ ṣaḍvā ṛ॒tava॒-ṣṣaṭ pṛ॒ṣṭhāni̭ pṛ॒ṣṭhaire॒vartūna॒nvāro̭hantyṛ॒tṛbhiḥ̭ saṃ​va~thsa॒ra-nte saṃ̭​va~thsa॒ra e॒va prati̭ tiṣṭhanti॒ dvāda̭śaikavi॒gṃ॒śā bha̭vanti॒ prati̭ṣṭhityā॒ atho॒ ruca̭me॒vā-''tma- [ruca̭me॒vā-''tmann, da॒dha॒te॒ ba॒havaḥ̭ ṣoḍa॒śino̭] 26
-nda̭dhate ba॒havaḥ̭ ṣoḍa॒śino̭ bhavanti॒ viji̭tyai॒ ṣaḍā᳚śvi॒nāni̭ bhavanti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭhantyūnātiri॒ktā vā e॒tā rātra̭ya ū॒nāsta-dyadeka̭syai॒ na pa̭ñcā॒śada-ti̭riktā॒sta-dya-dbhūya̭sī-ra॒ṣṭāca̭tvārigṃśata ū॒nācca॒ khalu॒ vā ati̭riktācca pra॒jāpa̭tiḥ॒ prājā̭yata॒ ye pra॒jākā̭māḥ pa॒śukā̭mā॒-ssyusta e॒tā ā̭sīra॒-npraiva jā̭yante pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭rvairā॒jo vā e॒ṣa ya॒jño yadḙkasmā-nnapañcā॒śo ya e॒vaṃ-vi~॒dvāgṃsa̭ ekasmā-nnapañcā॒śamāsa̭te vi॒rāja̭me॒va ga̭cchantyannā॒dā bha̭vantyati-rā॒trāva॒bhito̭ bhavato॒-'nnādya̭sya॒ pari̭gṛhītyai || 27 ||
(vajra̭ - ā॒tman - pra॒jayā॒ - dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 7)
saṃ॒​va~॒thsa॒rāya̭ dīkṣi॒ṣyamā̭ṇā ekāṣṭa॒kāyā᳚-ndīkṣeranne॒ṣā vai saṃ̭​va~thsa॒rasya॒ patnī॒ yadḙkāṣṭa॒kaitasyāṃ॒-vā~ e॒ṣa e॒tāgṃ rātriṃ̭-va~sati sā॒kṣāde॒va saṃ̭​va~thsa॒ramā॒rabhya̭ dīkṣanta॒ ārtaṃ॒-vā~ e॒te saṃ̭​va~thsa॒rasyā॒bhi dī᳚kṣante॒ ya ḙkāṣṭa॒kāyā॒-ndīkṣa॒nte 'nta̭nāmānāvṛ॒tū bha̭vato॒ vya̭staṃ॒-vā~ e॒te saṃ̭​va~thsa॒rasyā॒-'bhi dī᳚kṣante॒ ya ḙkāṣṭa॒kāyā॒-ndīkṣa॒nte-'nta̭nāmānāvṛ॒tū bha̭vataḥ phalgunī pūrṇamā॒se dī᳚kṣera॒-nmukhaṃ॒-vā~ e॒ta- [e॒tat, saṃ॒​va~॒thsa॒rasya॒ ya-tpha̭lgunī-] 28
-thsaṃ̭​va~thsa॒rasya॒ ya-tpha̭lgunī-pūrṇamā॒so mṷkha॒ta e॒va saṃ̭​va~thsa॒ramā॒rabhya̭ dīkṣante॒ tasyaikai॒va ni॒ryā ya-thsāmme᳚ghye viṣū॒vān-thsa॒mpadya̭te citrāpūrṇamā॒se dī᳚kṣera॒-nmukhaṃ॒-vā~ e॒ta-thsaṃ̭​va~thsa॒rasya॒ yacci̭trāpūrṇamā॒so mṷkha॒ta e॒va saṃ̭​va~thsa॒ramā॒rabhya̭ dīkṣante॒ tasya॒ na kā ca॒na ni॒ryā bha̭vati catura॒he pu॒rastā᳚-tpaurṇamā॒syai dī᳚kṣera॒-nteṣā̭mekāṣṭa॒kāyā᳚-ṅkra॒ya-ssa-mpa̭dyate॒ tenai̭kāṣṭa॒kā-nna cha॒mba-ṭkṷrvanti॒ teṣā᳚- [teṣā᳚m, pū॒rva॒pa॒kṣe su॒tyā] 29
-mpūrvapa॒kṣe su॒tyā sa-mpa̭dyate pūrvapa॒kṣa-mmāsā̭ a॒bhi sa-mpa̭dyante॒ te pū᳚rvapa॒kṣa u-tti̭ṣṭhanti॒ tānu॒ttiṣṭha̭ta॒ oṣa̭dhayo॒ vana॒spata॒yo-'nū-tti̭ṣṭhanti॒ tān ka̭lyā॒ṇī kī॒rtiranū-tti̭ṣṭha॒tyarā᳚-thsuri॒me yaja̭mānā॒ iti॒ tadanu॒ sarvḙ rāddhnuvanti || 30 ||
(e॒ta - ccha॒baṇṭkṷrvanti॒ teṣāṃ॒ - catṷstrigṃśacca) (a. 8)
su॒va॒rgaṃ-vā~ e॒te lo॒kaṃ-ya~̭nti॒ ye sa॒tramṷpa॒yantya॒bhīndha̭ta e॒va dī॒kṣābhi̭rā॒tmānagg̭ śrapayanta upa॒sadbhi॒-rdvābhyāṃ॒-lo~māva̭ dyanti॒ dvābhyā॒-ntvaca॒-ndvābhyā॒masṛ॒-ddvābhyā᳚-mmā॒gṃ॒sa-ndvābhyā॒masthi॒ dvābhyā᳚-mma॒jjāna̭mā॒tmada̭kṣiṇaṃ॒-vai~ sa॒tramā॒tmāna̭me॒va dakṣi̭ṇā-nnī॒tvā sṷva॒rgaṃ-lo~॒kaṃ-ya~̭nti॒ śikhā॒manu॒ pra va̭panta॒ ṛddhyā॒ atho॒ raghī̭yāgṃsa-ssuva॒rgaṃ-lo~॒kama̭yā॒meti̭ || 31 ||
(su॒va॒rgaṃ - pa̭ñcā॒śat) (a. 9)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadantyatirā॒traḥ pa̭ra॒mo ya̭jñakratū॒nā-ṅkasmā॒-tta-mpra̭tha॒mamupa̭ ya॒ntītye॒tadvā a̭gniṣṭo॒ma-mpra̭tha॒mamupa̭ ya॒ntyatho॒kthya̭matha̭ ṣoḍa॒śina॒-mathā̭tirā॒tra-ma̭nupū॒rvame॒vaita-dya̭jñakra॒tūnu॒petya॒ tānā॒labhya̭ pari॒gṛhya॒ soma̭me॒vaita-tpiba̭nta āsate॒ jyoti̭ṣṭoma-mpratha॒mamupa̭ yanti॒ jyoti̭ṣṭomo॒ vai stomā̭nā॒-mmukha̭-mmukha॒ta e॒va stomā॒-npra yṷñjate॒ te [ ] 32
sagg​stṷtā vi॒rāja̭ma॒bhi sa-mpa̭dyante॒ dve carcā॒vati̭ ricyete॒ eka̭yā॒ gaurati̭rikta॒ eka॒yā-''yṷrū॒na-ssṷva॒rgo vai lo॒ko jyoti॒rūrg-vi॒rāṭ-thsṷva॒rgame॒va tena̭ lo॒kaṃ-ya~̭nti rathanta॒ra-ndivā॒ bhava̭ti rathanta॒ra-nnakta॒mityā̭hu-rbrahmavā॒dinaḥ॒ kena॒ tadajā॒mīti̭ saubha॒ra-ntṛ̭tīyasava॒ne bra̭hmasā॒ma-mbṛ॒ha-ttanma̭ddhya॒to da̭dhati॒ vidhṛ̭tyai॒ tenājā̭mi || 33 ||
(ta - ekā॒nnapa̭ñcā॒śacca̭) (a. 10)
jyoti̭ṣṭoma-mpratha॒mamupa̭ yantya॒sminne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhanti॒ goṣṭo̭ma-ndvi॒tīya॒mupa̭ yantya॒ntari̭kṣa e॒va tena॒ prati̭ tiṣṭha॒ntyāyṷṣṭoma-ntṛ॒tīya॒mupa̭ yantya॒muṣmi̭nne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhantī॒yaṃ-vā~va jyoti̭ra॒ntari̭kṣa॒-ṅgaura॒sāvāyu॒-ryade॒tān-thstomā̭-nupa॒yantye॒ṣvḙva tallo॒keṣṷ sa॒triṇaḥ̭ prati॒ tiṣṭha̭nto yanti॒ te sagg​stṷtā vi॒rāja̭- [vi॒rāja᳚m, a॒bhi sampa̭dyante॒ dve] 34
-ma॒bhi sampa̭dyante॒ dve carcā॒vati̭ ricyete॒ eka̭yā॒ gaurati̭rikta॒ eka॒yā-''yṷrū॒na-ssṷva॒rgo vai lo॒ko jyoti॒rūrg-vi॒rāḍūrja̭-me॒vāva̭ rundhate॒ te na kṣu॒dhā ''rti॒mārccha॒ntyakṣo̭dhukā bhavanti॒ kṣu-thsa̭bāndhā iva॒ hi sa॒triṇo᳚ 'gniṣṭo॒māva॒bhitaḥ̭ pra॒dhī tāvu॒kthyā̭ maddhye॒ nabhya॒-nta-ttade॒ta-tpa̭ri॒ya-ddḙvaca॒kraṃ-ya~de॒tena̭ [-~yade॒tena̭, ṣa॒ḍa॒hena॒ yanti̭] 35
ṣaḍa॒hena॒ yanti̭ devaca॒krame॒va sa॒māro̭ha॒ntyari̭ṣṭyai॒ te sva॒sti sama̭śñuvate ṣaḍa॒hena̭ yanti॒ ṣaḍvā ṛ॒tava̭ ṛ॒tuṣve॒va prati̭ tiṣṭhantyubha॒yato᳚ jyotiṣā yantyubha॒yata̭ e॒va sṷva॒rge lo॒ke pra̭ti॒tiṣṭha̭nto yanti॒ dvau ṣa̭ḍa॒hau bha̭vata॒stāni॒ dvāda॒śāhā̭ni॒ sa-mpa̭dyante dvāda॒śo vai purṷṣo॒ dve sa॒kthyau᳚ dvau bā॒hū ā॒tmā ca॒ śira̭śca ca॒tvāryaṅgā̭ni॒ stanau᳚ dvāda॒śau [ ] 36
ta-tpurṷṣa॒manṷ pa॒ryāva̭rtante॒ trayaḥ̭ ṣaḍa॒hā bha̭vanti॒ tānya॒ṣṭāda॒śāhā̭ni॒ sa-mpa̭dyante॒ navā॒nyāni॒ navā॒nyāni॒ nava॒ vai purṷṣe prā॒ṇāsta-tprā॒ṇānanṷ pa॒ryāva̭rtante ca॒tvāraḥ̭ ṣaḍa॒hā bha̭vanti॒ tāni॒ catṷrvigṃśati॒rahā̭ni॒ sa-mpa̭dyante॒ catṷrvigṃśatirardhamā॒sā-ssaṃ̭​va~thsa॒rasta-thsaṃ̭​va~thsa॒ramanṷ pa॒ryāva̭rta॒nte 'pra̭tiṣṭhita-ssaṃ​va~thsa॒ra iti॒ khalu॒ vā ā̭hu॒rvar​ṣī̭yā-nprati॒ṣṭhāyā॒ itye॒tāva॒dvai saṃ̭​va~thsa॒rasya॒ brāhma̭ṇaṃ॒-yā~va̭nmā॒so mā॒simā᳚sye॒va pra̭ti॒tiṣṭha̭nto yanti || 37 ||
(vi॒rāja̭ - me॒tena̭ - dvāda॒śā - ve॒tāva॒dvā - a॒ṣṭau ca̭) (a. 11)
me॒ṣastvā̭ paca॒taira̭vatu॒ lohi̭tagrīva॒-śchāgai᳚-śśalma॒lirvṛddhyā̭ pa॒rṇo brahma̭ṇā pla॒kṣo medhḙna nya॒grodha̭ścama॒sairṷdu॒baṃra̭ ū॒rjā gā̭ya॒trī chando̭bhistri॒vṛ-thstomai॒rava̭ntī॒-ssthāva̭ntīstvā-'vantu pri॒ya-ntvā᳚ pri॒yāṇāṃ॒-va~r​ṣi̭ṣṭha॒māpyā̭nā-nnidhī॒nā-ntvā̭ nidhi॒patigṃ̭ havāmahe vaso mama || 38 ||
(me॒ṣaḥ - ṣa-ṭtrigṃ̭śat) (a. 12)
kūpyā᳚bhya॒-ssvāhā॒ kūlyā᳚bhya॒-ssvāhā̭ vika॒ryā᳚bhya॒-ssvāhā̭ 'va॒ṭyā᳚bhya॒-ssvāhā॒ khanyā᳚bhya॒-ssvāhā॒ hradyā᳚bhya॒-ssvāhā॒ sūdyā᳚bhya॒-ssvāhā̭ sara॒syā᳚bhya॒-ssvāhā̭ vaiśa॒ntībhya॒-ssvāhā̭ palva॒lyā᳚bhya॒-ssvāhā॒ var​ṣyā᳚bhya॒-ssvāhā̭ 'va॒r​ṣyābhya॒-ssvāhā᳚ hrā॒dunī᳚bhya॒-ssvāhā॒ pṛṣvā᳚bhya॒-ssvāhā॒ syanda̭mānābhya॒-ssvāhā᳚ sthāva॒rābhya॒-ssvāhā̭ nāde॒yībhya॒-ssvāhā̭ saindha॒vībhya॒-ssvāhā̭ samu॒driyā᳚bhya॒-ssvāhā॒ sarvā᳚bhya॒-ssvāhā᳚ || 39 ||
(kūpyā᳚bhya - ścatvāri॒gṃ॒śat) (a. 13)
a॒dbhya-ssvāhā॒ vaha̭ntībhya॒-ssvāhā̭ pari॒vaha̭ntībhya॒-ssvāhā̭ sama॒ntaṃ-va~ha̭ntībhya॒-ssvāhā॒ śīghraṃ॒-va~ha̭ntībhya॒-ssvāhā॒ śībhaṃ॒-va~ha̭ntībhya॒-ssvāho॒graṃ-va~ha̭ntībhya॒-ssvāhā̭ bhī॒maṃ-va~ha̭ntībhya॒-ssvāhā-'mbho᳚bhya॒-ssvāhā॒ nabho᳚bhya॒-ssvāhā॒ maho᳚bhya॒-ssvāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 40 ||
(a॒dbhya - ekā॒nnatri॒gṃ॒śat) (a. 14)
yo arva̭nta॒-ñjighāgṃ̭sati॒ tama॒bhya̭mīti॒ varṷṇaḥ || pa॒ro martaḥ̭ pa॒ra-śśvā || a॒ha-ñca॒ tva-ñca̭ vṛtraha॒n​thsa-mba̭bhūva sa॒nibhya॒ ā | a॒rā॒tī॒vā ci̭dadri॒vo-'nṷ nau śūra magṃsatai bha॒drā indra̭sya rā॒tayaḥ̭ || a॒bhi kratve᳚ndra bhū॒radha॒ jmanna tḙ vivyammahi॒māna॒gṃ॒ rajāgṃ̭si | svenā॒ hi vṛ॒tragṃ śava̭sā ja॒ghantha॒ na śatru॒rantaṃ̭-vi~vida-dyu॒dhā te᳚ || 41 ||
(vi॒vi॒da॒-d- dve ca̭) (a. 15)
namo॒ rājñe॒ namo॒ varṷṇāya॒ namo-'śvā̭ya॒ namaḥ̭ pra॒jāpa̭taye॒ namo-'dhi̭pata॒ye 'dhi̭patira॒syadhi̭pati-mmā ku॒rvadhi̭patira॒ha-mpra॒jānā᳚-mbhūyāsa॒-mmā-ndhḙhi॒ mayi̭ dhehyu॒pākṛ̭tāya॒ svāhā ''la̭bdhāya॒ svāhā̭ hu॒tāya॒ svāhā᳚ || 42 ||
(nama॒ - ekā॒nna tri॒gṃ॒śat) (a. 16)
ma॒yo॒bhūrvāto̭ a॒bhi vā̭tū॒srā ūrja̭svatī॒roṣa̭dhī॒rā ri̭śantām | pīva̭svatīrjī॒vadha̭nyāḥ pibantvava॒sāya̭ pa॒dvatḙ rudra mṛḍa || yā-ssarṷ̄pā॒ virṷ̄pā॒ eka̭rūpā॒ yāsā̭ma॒gniriṣṭyā॒ nāmā̭ni॒ veda̭ | yā aṅgi̭rasa॒stapa̭se॒ha ca॒krustābhyaḥ̭ parjanya॒ mahi॒ śarma̭ yaccha || yā de॒veṣṷ ta॒nuva॒maira̭yanta॒ yāsā॒gṃ॒ somo॒ viśvā̭ rū॒pāṇi॒ veda̭ | tā a॒smabhya॒-mpaya̭sā॒ pinva̭mānāḥ pra॒jāva̭tīrindra [ ] 43
go॒ṣṭhe ri̭rīhi || pra॒jāpa̭ti॒rmahya̭me॒tā rarā̭ṇo॒ viśvai᳚rde॒vaiḥ pi॒tṛbhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒naḥ | śi॒vā-ssa॒tīrupa̭ no go॒ṣṭhamā-'ka॒stāsāṃ᳚-va~॒ya-mpra॒jayā॒ sagṃ sa̭dema || i॒ha dhṛti॒-ssvāhe॒ha vidhṛ̭ti॒-ssvāhe॒ha ranti॒-ssvāhe॒ha rama̭ti॒-ssvāhā̭ ma॒hīmū॒ ṣu1 su॒trāmā̭ṇaṃ2 || 44 ||
(i॒ndrā॒ - ṣṭātrigṃ̭śacca) (a. 17)
kigg​ svi̭dāsī-tpū॒rvaci̭ttiḥ॒ kigg​ svi̭dāsī-dbṛ॒hadvayaḥ̭ | kigg​ svi̭dāsī-tpiśaṅgi॒lā kigg​ svi̭dāsī-tpilippi॒lā || dyaurā̭sī-tpū॒rvaci̭tti॒raśva̭ āsī-dbṛ॒hadvayaḥ̭ | rātri̭rāsī-tpiśaṅgi॒lā 'vi̭rāsī-tpilippi॒lā || ka-ssvi̭dekā॒kī ca̭rati॒ ka ṷ svijjāyate॒ punaḥ̭ | kigg​ svi̭ddhi॒masya̭ bheṣa॒ja-ṅkigg​ svi̭dā॒vapa̭na-mma॒hat || sūrya̭ ekā॒kī ca̭rati [ ] 45
ca॒ndramā̭ jāyate॒ punaḥ̭ | a॒gnir-hi॒masya̭ bheṣa॒ja-mbhūmi̭rā॒vapa̭na-mma॒hat || pṛ॒cchāmi̭ tvā॒ para॒manta̭-mpṛthi॒vyāḥ pṛ॒cchāmi̭ tvā॒ bhuva̭nasya॒ nābhi᳚m | pṛ॒cchāmi̭ tvā॒ vṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ retaḥ̭ pṛ॒cchāmi̭ vā॒caḥ pa̭ra॒maṃ-vyo~̭ma || vedi̭māhuḥ॒ para॒manta̭-mpṛthi॒vyā ya॒jñamā̭hu॒ rbhuva̭nasya॒ nābhi᳚m | soma̭māhu॒rvṛṣṇo॒ aśva̭sya॒ reto॒ brahmai॒va vā॒caḥ pa̭ra॒maṃ-vyo~̭ma || 46 ||
(sūrya̭ ekā॒kī ca̭rati॒ - ṣaṭca̭tvārigṃśacca) (a. 18)
abeṃ॒ abāṃ॒lyambi̭ke॒ na mā̭ nayati॒ kaśca॒na | sa॒sastya̭śva॒kaḥ || subha̭ge॒ kāmpī̭lavāsini suva॒rge lo॒ke sa-mprorṇvā̭thām | ā-'hama̭jāni garbha॒dhamā tvama̭jāsi garbha॒dham || tau sa॒ha ca॒turaḥ̭ pa॒da-ssa-mpra sā̭rayāvahai || vṛṣā̭ vāgṃ reto॒dhā reto̭ dadhā॒tū-thsa॒kthyo᳚rgṛ॒da-ndhe᳚hya॒ñjimuda̭ñji॒manva̭ja | ya-sstrī॒ṇā-ñjī̭va॒bhoja̭no॒ ya ā̭sā- [ya ā̭sām, bi॒la॒dhāva̭naḥ |] 47
-mbila॒dhāva̭naḥ | pri॒ya-sstrī॒ṇāma̭pī॒cyaḥ̭ || ya ā̭sā-ṅkṛ॒ṣṇe lakṣma̭ṇi॒ sardi̭gṛdi-mpa॒rāva̭dhīt || abeṃ॒ abāṃ॒lyambi̭ke॒ na mā̭ yabhati॒ kaśca॒na | sa॒sastya̭śva॒kaḥ || ū॒rdhvā-mḙnā॒mucchra̭yatā-dveṇubhā॒ra-ṅgi॒rāvi̭va | athā᳚syā॒ maddhya̭medhatāgṃ śī॒te vātḙ pu॒nanni̭va || abeṃ॒ abāṃ॒lyambi̭ke॒ na mā̭ yabhati॒ kaśca॒na | sa॒sastya̭śva॒kaḥ || yaddha̭ri॒ṇī yava॒matti॒ na [ ] 48
pu॒ṣṭa-mpa॒śu ma̭nyate | śū॒drā yadarya̭jārā॒ na poṣā̭ya dhanāyati || abeṃ॒ abāṃ॒lyambi̭ke॒ na mā̭ yabhati॒ kaśca॒na | sa॒sastya̭śva॒kaḥ || i॒yaṃ-ya~॒kā śa̭kunti॒kā ''hala॒miti॒ sarpa̭ti | āha̭ta-ṅga॒bhe paso॒ ni ja̭lgulīti॒ dhāṇi̭kā || abeṃ॒ abāṃ॒lyambi̭ke॒ na mā̭ yabhati॒ kaśca॒na | sa॒sastya̭śva॒kaḥ || mā॒tā ca̭ te pi॒tā ca॒ te-'graṃ̭-vṛ~॒kṣasya̭ rohataḥ | 49
pra sṷlā॒mīti̭ te pi॒tā ga॒bhe mu॒ṣṭima̭tagṃsayat || da॒dhi॒krāv.ṇṇo̭ akāriṣa-ñji॒ṣṇoraśva̭sya vā॒jinaḥ̭ | sura॒bhi no॒ mukhā̭ kara॒-tpraṇa॒ āyūgṃ̭ṣi tāriṣat || āpo॒ hi ṣṭhā ma̭yo॒bhuva॒stā na̭ ū॒rje da̭dhātana | ma॒heraṇā̭ya॒ cakṣa̭se || yo vaḥ̭ śi॒vata̭mo॒ rasa॒stasya̭ bhājayate॒ha naḥ̭ | u॒śa॒tīri̭va mā॒taraḥ̭ || tasmā॒ ara̭-ṅgamāma vo॒ yasya॒ kṣayā̭ya॒ jinva̭tha | āpo̭ ja॒naya̭thā ca naḥ || 50 ||
(ā॒sā॒ - matti॒ na - ro̭hato॒ - jinva̭tha - ca॒tvāri̭ ca) (a. 19)
bhūrbhuva॒-ssuva॒rvasa̭vastvā 'ñjantu gāya॒treṇa॒ chanda̭sā ru॒drāstvā᳚ 'ñjantu॒ traiṣṭṷbhena॒ chanda̭sā, ''di॒tyāstvā᳚-'ñjantu॒ jāga̭tena॒ chanda̭sā॒ ya-dvāto̭ a॒po aga̭ma॒dindra̭sya ta॒nuva̭-mpri॒yām | e॒tagg​ sto̭tare॒tena̭ pa॒thā puna॒raśva॒mā va̭rtayāsi naḥ || lājī(3)-ñchācī(3)n yaśo̭ ma॒mā~(4) | ya॒vyāyai̭ ga॒vyāyā̭ e॒ta-ddḙvā॒ anna̭mattai॒tadanna̭maddhi prajāpate || yu॒ñjanti̭ bra॒ddhna-ma̭ru॒ṣa-ñcara̭nta॒-mpari̭ ta॒sthuṣaḥ̭ | roca̭nte roca॒nā di॒vi || yu॒ñjantya̭sya॒ kāmyā॒ harī॒ vipa̭kṣasā॒ rathe᳚ | śoṇā̭ dhṛ॒ṣṇū nṛ॒vāha̭sā || ke॒tu-ṅkṛ॒ṇvanna̭ke॒tave॒ peśo̭ maryā ape॒śase᳚ | samu॒ṣadbhi̭rajāyathāḥ || 51 ||
(bra॒ddhnaṃ - pañca̭vigṃśatiśca) (a. 20)
prā॒ṇāya॒ svāhā᳚ vyā॒nāya॒ svāhā̭ 'pā॒nāya॒ svāhā॒ snāva̭bhya॒-ssvāhā̭ santā॒nebhya॒-ssvāhā॒ pari̭santānebhya॒-ssvāhā॒ parva̭bhya॒-ssvāhā̭ sa॒dhānne᳚bhya॒-ssvāhā॒ śarī̭rebhya॒-ssvāhā̭ ya॒jñāya॒ svāhā॒ dakṣi̭ṇābhya॒-ssvāhā̭ suva॒rgāya॒ svāhā̭ lo॒kāya॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 52 ||
(prā॒ṇāyā॒ - ṣṭāvigṃ̭śatiḥ) (a. 21)
si॒tāya॒ svāhā 'si̭tāya॒ svāhā॒ 'bhihi̭tāya॒ svāhā 'na̭bhihitāya॒ svāhā̭ yu॒ktāya॒ svāhā 'yṷktāya॒ svāhā॒ suyṷktāya॒ svāho -dyṷktāya॒ svāhā॒ vimṷktāya॒ svāhā॒ pramṷktāya॒ svāhā॒ vañca̭te॒ svāhā̭ pari॒vañca̭te॒ svāhā̭ saṃ॒​va~ñca̭te॒ svāhā̭ 'nu॒vañca̭te॒ svāho॒--dvañca̭te॒ svāhā̭ ya॒te svāhā॒ dhāva̭te॒ svāhā॒ tiṣṭha̭te॒ svāhā॒ sarva̭smai॒ svāhā᳚ || 53 ||
(si॒tāyā॒ - ṣṭātrigṃ̭śat) (a. 22)
(bṛha॒spati॒-śśra--dya॒thā vā - ṛ॒kṣā vai - pra॒jāpa̭ti॒ryena̭yena॒ - dve vāva dḙvasa॒tre - ā̭di॒tyā a̭kāmayanta suva॒rgaṃ - ~vasi̭ṣṭhaḥ - saṃ​va~thsa॒rāya̭ -surva॒rgaṃ-ye~ sa॒traṃ - bra̭hmavā॒dino̭-'tirā॒tro - jyoti̭ṣṭomaṃ - me॒ṣaḥ - kūpyā᳚bhyo॒ - 'dbhyo - yo - namo̭ - mayo॒bhūḥ - kigg​ svi॒da - mbe॒ - bhūḥ - prā॒ṇāya̭ - si॒tāya॒ - dvāvigṃ̭śatiḥ)
(bṛha॒spatiḥ॒ - prati̭ tiṣṭhanti॒ - vai da̭śarā॒treṇa̭ - suva॒rgaṃ - ~yo arva̭ntaṃ॒ - bhū - stripa̭ñcā॒śat)
(bṛha॒spati॒, ssarva̭smai॒ svāhā᳚)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyāṃ saptamakāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Explore More