(ശ്രീദേവീഭാഗവതം, ദ്വാദശ സ്കന്ധം, ഏകാദശോഽധ്യായഃ, മണിദ്വീപ വര്ണന - 2)
വ്യാസ ഉവാച।
പുഷ്പരാഗമയാദഗ്രേ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹഃ ।
പദ്മരാഗമയഃ സാലോ മധ്യേ ഭൂശ്ചൈവതാദൃശീ ॥ 1 ॥
വ്യാസ ഉവാച।
പുഷ്പരാഗമയാദഗ്രേ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹഃ ।
പദ്മരാഗമയഃ സാലോ മധ്യേ ഭൂശ്ചൈവതാദൃശീ ॥ 1 ॥
ദശയോജനവാന്ദൈര്ഘ്യേ ഗോപുരദ്വാരസംയുതഃ ।
തന്മണിസ്തമ്ഭസംയുക്താ മണ്ഡപാഃ ശതശോ നൃപ ॥ 2 ॥
തന്മണിസ്തമ്ഭസംയുക്താ മണ്ഡപാഃ ശതശോ നൃപ ॥ 2 ॥
മധ്യേ ഭുവിസമാസീനാശ്ചതുഃഷഷ്ടിമിതാഃ കലാഃ ।
നാനായുധധരാവീരാ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാഃ ॥ 3 ॥
നാനായുധധരാവീരാ രത്നഭൂഷണഭൂഷിതാഃ ॥ 3 ॥
പ്രത്യേകലോകസ്താസാം തു തത്തല്ലോകസ്യനായകാഃ ।
സമന്താത്പദ്മരാഗസ്യ പരിവാര്യസ്ഥിതാഃ സദാ ॥ 4 ॥
സമന്താത്പദ്മരാഗസ്യ പരിവാര്യസ്ഥിതാഃ സദാ ॥ 4 ॥
സ്വസ്വലോകജനൈര്ജുഷ്ടാഃ സ്വസ്വവാഹനഹേതിഭിഃ ।
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു ത്വം ജനമേജയ ॥ 5 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു ത്വം ജനമേജയ ॥ 5 ॥
പിങ്ഗലാക്ഷീ വിശാലാക്ഷീ സമൃദ്ധി വൃദ്ധിരേവ ച ।
ശ്രദ്ധാ സ്വാഹാ സ്വധാഭിഖ്യാ മായാ സഞ്ജ്ഞാ വസുന്ധരാ ॥ 6 ॥
ശ്രദ്ധാ സ്വാഹാ സ്വധാഭിഖ്യാ മായാ സഞ്ജ്ഞാ വസുന്ധരാ ॥ 6 ॥
ത്രിലോകധാത്രീ സാവിത്രീ ഗായത്രീ ത്രിദശേശ്വരീ ।
സുരൂപാ ബഹുരൂപാ ച സ്കന്ദമാതാഽച്യുതപ്രിയാ ॥ 7 ॥
സുരൂപാ ബഹുരൂപാ ച സ്കന്ദമാതാഽച്യുതപ്രിയാ ॥ 7 ॥
വിമലാ ചാമലാ തദ്വദരുണീ പുനരാരുണീ ।
പ്രകൃതിര്വികൃതിഃ സൃഷ്ടിഃ സ്ഥിതിഃ സംഹൃതിരേവ ച ॥ 8 ॥
പ്രകൃതിര്വികൃതിഃ സൃഷ്ടിഃ സ്ഥിതിഃ സംഹൃതിരേവ ച ॥ 8 ॥
സന്ധ്യാമാതാ സതീ ഹംസീ മര്ദികാ വജ്രികാ പരാ ।
ദേവമാതാ ഭഗവതീ ദേവകീ കമലാസനാ ॥ 9 ॥
ദേവമാതാ ഭഗവതീ ദേവകീ കമലാസനാ ॥ 9 ॥
ത്രിമുഖീ സപ്തമുഖ്യന്യാ സുരാസുരവിമര്ദിനീ ।
ലമ്ബോഷ്ടീ ചോര്ധ്വകേശീ ച ബഹുശീര്ഷാ വൃകോദരീ ॥ 10 ॥
ലമ്ബോഷ്ടീ ചോര്ധ്വകേശീ ച ബഹുശീര്ഷാ വൃകോദരീ ॥ 10 ॥
രഥരേഖാഹ്വയാ പശ്ചാച്ഛശിരേഖാ തഥാ പരാ ।
ഗഗനവേഗാ പവനവേഗാ ചൈവ തതഃ പരമ് ॥ 11 ॥
ഗഗനവേഗാ പവനവേഗാ ചൈവ തതഃ പരമ് ॥ 11 ॥
അഗ്രേ ഭുവനപാലാ സ്യാത്തത്പശ്ചാന്മദനാതുരാ ।
അനങ്ഗാനങ്ഗമഥനാ തഥൈവാനങ്ഗമേഖലാ ॥ 12 ॥
അനങ്ഗാനങ്ഗമഥനാ തഥൈവാനങ്ഗമേഖലാ ॥ 12 ॥
അനങ്ഗകുസുമാ പശ്ചാദ്വിശ്വരൂപാ സുരാദികാ ।
ക്ഷയങ്കരീ ഭവേച്ഛക്തി രക്ഷോഭ്യാ ച തതഃ പരമ് ॥ 13 ॥
ക്ഷയങ്കരീ ഭവേച്ഛക്തി രക്ഷോഭ്യാ ച തതഃ പരമ് ॥ 13 ॥
സത്യവാദിന്യഥ പ്രോക്താ ബഹുരൂപാ ശുചിവ്രതാ ।
ഉദാരാഖ്യാ ച വാഗീശീ ചതുഷ്ഷഷ്ടിമിതാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 14 ॥
ഉദാരാഖ്യാ ച വാഗീശീ ചതുഷ്ഷഷ്ടിമിതാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 14 ॥
ജ്വലജ്ജിഹ്വാനനാഃ സര്വാവമന്ത്യോ വഹ്നിമുല്ബണമ് ।
ജലം പിബാമഃ സകലം സംഹരാമോവിഭാവസുമ് ॥ 15 ॥
ജലം പിബാമഃ സകലം സംഹരാമോവിഭാവസുമ് ॥ 15 ॥
പവനം സ്തമ്ഭയാമോദ്യ ഭക്ഷയാമോഽഖിലം ജഗത് ।
ഇതി വാചം സങ്ഗിരതേ ക്രോധ സംരക്തലോചനാഃ ॥ 16 ॥
ഇതി വാചം സങ്ഗിരതേ ക്രോധ സംരക്തലോചനാഃ ॥ 16 ॥
ചാപബാണധരാഃ സര്വായുദ്ധായൈവോത്സുകാഃ സദാ ।
ദംഷ്ട്രാ കടകടാരാവൈര്ബധിരീകൃത ദിങ്മുഖാഃ ॥ 17 ॥
ദംഷ്ട്രാ കടകടാരാവൈര്ബധിരീകൃത ദിങ്മുഖാഃ ॥ 17 ॥
പിങ്ഗോര്ധ്വകേശ്യഃ സമ്പ്രോക്താശ്ചാപബാണകരാഃ സദാ ।
ശതാക്ഷൌഹിണികാ സേനാപ്യേകൈകസ്യാഃ പ്രകീര്തിതാ ॥ 18 ॥
ശതാക്ഷൌഹിണികാ സേനാപ്യേകൈകസ്യാഃ പ്രകീര്തിതാ ॥ 18 ॥
ഏകൈക ശക്തേഃ സാമര്ഥ്യം ലക്ഷബ്രഹ്മാണ്ഡനാശനേ ।
ശതാക്ഷൌഹിണികാസേനാ താദൃശീ നൃപ സത്തമ ॥ 19 ॥
ശതാക്ഷൌഹിണികാസേനാ താദൃശീ നൃപ സത്തമ ॥ 19 ॥
കിം ന കുര്യാജ്ജഗത്യസ്മിന്നശക്യം വക്തുമേവ തത് ।
സര്വാപി യുദ്ധസാമഗ്രീ തസ്മിന്സാലേ സ്ഥിതാ മുനേ ॥ 20 ॥
സര്വാപി യുദ്ധസാമഗ്രീ തസ്മിന്സാലേ സ്ഥിതാ മുനേ ॥ 20 ॥
രഥാനാം ഗണനാ നാസ്തി ഹയാനാം കരിണാം തഥാ ॥
ശസ്ത്രാണാം ഗണനാ തദ്വദ്ഗണാനാം ഗണനാ തഥാ ॥ 21 ॥
ശസ്ത്രാണാം ഗണനാ തദ്വദ്ഗണാനാം ഗണനാ തഥാ ॥ 21 ॥
പദ്മരാഗമയാദഗ്രേ ഗോമേദമണിനിര്മിതഃ ।
ദശയോജനദൈര്ഘ്യേണ പ്രാകാരോ വര്തതേ മഹാന് ॥ 22 ॥
ദശയോജനദൈര്ഘ്യേണ പ്രാകാരോ വര്തതേ മഹാന് ॥ 22 ॥
ഭാസ്വജ്ജപാപ്രസൂനാഭോ മധ്യഭൂസ്തസ്യ താദൃശീ ।
ഗോമേദകല്പിതാന്യേവ തദ്വാസി സദനാനി ച ॥ 23 ॥
ഗോമേദകല്പിതാന്യേവ തദ്വാസി സദനാനി ച ॥ 23 ॥
പക്ഷിണഃ സ്തമ്ഭവര്യാശ്ച വൃക്ഷാവാപ്യഃ സരാംസി ച ।
ഗോമേദകല്പിതാ ഏവ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹാഃ ॥ 24 ॥
ഗോമേദകല്പിതാ ഏവ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹാഃ ॥ 24 ॥
തന്മധ്യസ്ഥാ മഹാദേവ്യോ ദ്വാത്രിംശച്ഛക്തയഃ സ്മൃതാഃ ।
നാനാ ശസ്ത്രപ്രഹരണാ ഗോമേദമണിഭൂഷിതാഃ ॥ 25 ॥
നാനാ ശസ്ത്രപ്രഹരണാ ഗോമേദമണിഭൂഷിതാഃ ॥ 25 ॥
പ്രത്യേക ലോക വാസിന്യഃ പരിവാര്യ സമന്തതഃ ।
ഗോമേദസാലേ സന്നദ്ധാ പിശാചവദനാ നൃപ ॥ 26 ॥
ഗോമേദസാലേ സന്നദ്ധാ പിശാചവദനാ നൃപ ॥ 26 ॥
സ്വര്ലോകവാസിഭിര്നിത്യം പൂജിതാശ്ചക്രബാഹവഃ ।
ക്രോധരക്തേക്ഷണാ ഭിന്ധി പച ച്ഛിന്ധി ദഹേതി ച ॥ 27 ॥
ക്രോധരക്തേക്ഷണാ ഭിന്ധി പച ച്ഛിന്ധി ദഹേതി ച ॥ 27 ॥
വദന്തി സതതം വാചം യുദ്ധോത്സുകഹൃദന്തരാഃ ।
ഏകൈകസ്യാ മഹാശക്തേര്ദശാക്ഷൌഹിണികാ മതാ ॥ 28 ॥
ഏകൈകസ്യാ മഹാശക്തേര്ദശാക്ഷൌഹിണികാ മതാ ॥ 28 ॥
സേനാ തത്രാപ്യേകശക്തിര്ലക്ഷബ്രഹ്മാണ്ഡനാശിനീ ।
താദൃശീനാം മഹാസേനാ വര്ണനീയാ കഥം നൃപ ॥ 29 ॥
താദൃശീനാം മഹാസേനാ വര്ണനീയാ കഥം നൃപ ॥ 29 ॥
രഥാനാം നൈവ ഗണാനാ വാഹനാനാം തഥൈവ ച ।
സര്വയുദ്ധസമാരമ്ഭസ്തത്ര ദേവ്യാ വിരാജതേ ॥ 30 ॥
സര്വയുദ്ധസമാരമ്ഭസ്തത്ര ദേവ്യാ വിരാജതേ ॥ 30 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി പാപനാശകരാണി ച ।
വിദ്യാ ഹ്രീ പുഷ്ട യഃ പ്രജ്ഞാ സിനീവാലീ കുഹൂസ്തഥാ ॥ 31 ॥
വിദ്യാ ഹ്രീ പുഷ്ട യഃ പ്രജ്ഞാ സിനീവാലീ കുഹൂസ്തഥാ ॥ 31 ॥
രുദ്രാവീര്യാ പ്രഭാനന്ദാ പോഷിണീ ഋദ്ധിദാ ശുഭാ ।
കാലരാത്രിര്മഹാരാത്രിര്ഭദ്രകാലീ കപര്ദിനീ ॥ 32 ॥
കാലരാത്രിര്മഹാരാത്രിര്ഭദ്രകാലീ കപര്ദിനീ ॥ 32 ॥
വികൃതിര്ദണ്ഡിമുണ്ഡിന്യൌ സേന്ദുഖണ്ഡാ ശിഖണ്ഡിനീ ।
നിശുമ്ഭശുമ്ഭമഥിനീ മഹിഷാസുരമര്ദിനീ ॥ 33 ॥
നിശുമ്ഭശുമ്ഭമഥിനീ മഹിഷാസുരമര്ദിനീ ॥ 33 ॥
ഇന്ദ്രാണീ ചൈവ രുദ്രാണീ ശങ്കരാര്ധശരീരിണീ ।
നാരീ നാരായണീ ചൈവ ത്രിശൂലിന്യപി പാലിനീ ॥ 34 ॥
നാരീ നാരായണീ ചൈവ ത്രിശൂലിന്യപി പാലിനീ ॥ 34 ॥
അമ്ബികാഹ്ലാദിനീ പശ്ചാദിത്യേവം ശക്തയഃ സ്മൃതാഃ ।
യദ്യേതാഃ കുപിതാ ദേവ്യസ്തദാ ബ്രഹ്മാണ്ഡനാശനമ് ॥ 35 ॥
യദ്യേതാഃ കുപിതാ ദേവ്യസ്തദാ ബ്രഹ്മാണ്ഡനാശനമ് ॥ 35 ॥
പരാജയോ ന ചൈതാസാം കദാചിത്ക്വചിദസ്തി ഹി ।
ഗോമേദകമയാദഗ്രേ സദ്വജ്രമണിനിര്മിതഃ ॥ 36 ॥
ഗോമേദകമയാദഗ്രേ സദ്വജ്രമണിനിര്മിതഃ ॥ 36 ॥
ദശയോജന തുങ്ഗോഽസൌ ഗോപുരദ്വാരസംയുതഃ ।
കപാടശൃങ്ഖലാബദ്ധോ നവവൃക്ഷ സമുജ്ജ്വലഃ ॥ 37 ॥
കപാടശൃങ്ഖലാബദ്ധോ നവവൃക്ഷ സമുജ്ജ്വലഃ ॥ 37 ॥
സാലസ്തന്മധ്യഭൂമ്യാദി സര്വം ഹീരമയം സ്മൃതമ് ।
ഗൃഹാണിവീഥയോ രഥ്യാ മഹാമാര്ഗാം ഗണാനി ച ॥ 38 ॥
ഗൃഹാണിവീഥയോ രഥ്യാ മഹാമാര്ഗാം ഗണാനി ച ॥ 38 ॥
വൃക്ഷാലവാല തരവഃ സാരങ്ഗാ അപി താദൃശാഃ ।
ദീര്ഘികാശ്രേണയോവാപ്യസ്തഡാഗാഃ കൂപ സംയുതാഃ ॥ 39 ॥
ദീര്ഘികാശ്രേണയോവാപ്യസ്തഡാഗാഃ കൂപ സംയുതാഃ ॥ 39 ॥
തത്ര ശ്രീഭുവനേശ്വര്യാ വസന്തി പരിചാരികാഃ ।
ഏകൈകാ ലക്ഷദാസീഭിഃ സേവിതാ മദഗര്വിതാഃ ॥ 40 ॥
ഏകൈകാ ലക്ഷദാസീഭിഃ സേവിതാ മദഗര്വിതാഃ ॥ 40 ॥
താലവൃന്തധരാഃ കാശ്ചിച്ചഷകാഢ്യ കരാമ്ബുജാഃ ।
കാശ്ചിത്താമ്ബൂലപാത്രാണി ധാരയന്ത്യോഽതിഗര്വിതാഃ ॥ 41 ॥
കാശ്ചിത്താമ്ബൂലപാത്രാണി ധാരയന്ത്യോഽതിഗര്വിതാഃ ॥ 41 ॥
കാശ്ചിത്തച്ഛത്രധാരിണ്യശ്ചാമരാണാം വിധാരികാഃ ।
നാനാ വസ്ത്രധരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്പുഷ്പ കരാമ്ബുജാഃ ॥ 42 ॥
നാനാ വസ്ത്രധരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്പുഷ്പ കരാമ്ബുജാഃ ॥ 42 ॥
നാനാദര്ശകരാഃ കാശ്ചിത്കാശ്ചിത്കുങ്കുമലേപനമ് ।
ധാരയന്ത്യഃ കജ്ജലം ച സിന്ദൂര ചഷകം പരാഃ ॥ 43 ॥
ധാരയന്ത്യഃ കജ്ജലം ച സിന്ദൂര ചഷകം പരാഃ ॥ 43 ॥
കാശ്ചിച്ചിത്രക നിര്മാത്ര്യഃ പാദ സംവാഹനേ രതാഃ ।
കാശ്ചിത്തു ഭൂഷാകാരിണ്യോ നാനാ ഭൂഷാധരാഃ പരാഃ ॥ 44 ॥
കാശ്ചിത്തു ഭൂഷാകാരിണ്യോ നാനാ ഭൂഷാധരാഃ പരാഃ ॥ 44 ॥
പുഷ്പഭൂഷണ നിര്മാത്ര്യഃ പുഷ്പശൃങ്ഗാരകാരികാഃ ।
നാനാ വിലാസചതുരാ ബഹ്വ്യ ഏവം വിധാഃ പരാഃ ॥ 45 ॥
നാനാ വിലാസചതുരാ ബഹ്വ്യ ഏവം വിധാഃ പരാഃ ॥ 45 ॥
നിബദ്ധ പരിധാനീയാ യുവത്യഃ സകലാ അപി ।
ദേവീ കൃപാ ലേശവശാത്തുച്ഛീകൃത ജഗത്ത്രയാഃ ॥ 46 ॥
ദേവീ കൃപാ ലേശവശാത്തുച്ഛീകൃത ജഗത്ത്രയാഃ ॥ 46 ॥
ഏതാ ദൂത്യഃ സ്മൃതാ ദേവ്യഃ ശൃങ്ഗാരമദഗര്വിതാഃ ।
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു മേ നൃപസത്തമ ॥ 47 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു മേ നൃപസത്തമ ॥ 47 ॥
അനങ്ഗരൂപാ പ്രഥമാപ്യനങ്ഗമദനാ പരാ ।
തൃതീയാതു തതഃ പ്രോക്താ സുന്ദരീ മദനാതുരാ ॥ 48 ॥
തൃതീയാതു തതഃ പ്രോക്താ സുന്ദരീ മദനാതുരാ ॥ 48 ॥
തതോ ഭുവനവേഗാസ്യാത്തഥാ ഭുവനപാലികാ ।
സ്യാത്സര്വശിശിരാനങ്ഗവേദനാനങ്ഗമേഖലാ ॥ 49 ॥
സ്യാത്സര്വശിശിരാനങ്ഗവേദനാനങ്ഗമേഖലാ ॥ 49 ॥
വിദ്യുദ്ദാമസമാനാങ്ഗ്യഃ ക്വണത്കാഞ്ചീഗുണാന്വിതാഃ ।
രണന്മഞ്ജീരചരണാ ബഹിരന്തരിതസ്തതഃ ॥ 50 ॥
രണന്മഞ്ജീരചരണാ ബഹിരന്തരിതസ്തതഃ ॥ 50 ॥
ധാവമാനാസ്തു ശോഭന്തേ സര്വാ വിദ്യുല്ലതോപമാഃ ।
കുശലാഃ സര്വകാര്യേഷു വേത്രഹസ്താഃ സമന്തതഃ ॥ 51 ॥
കുശലാഃ സര്വകാര്യേഷു വേത്രഹസ്താഃ സമന്തതഃ ॥ 51 ॥
അഷ്ടദിക്ഷുതഥൈതാസാം പ്രാകാരാദ്ബഹിരേവ ച ।
സദനാനി വിരാജന്തേ നാനാ വാഹനഹേതിഭിഃ ॥ 52 ॥
സദനാനി വിരാജന്തേ നാനാ വാഹനഹേതിഭിഃ ॥ 52 ॥
വജ്രസാലാദഗ്രഭാഗേ സാലോ വൈദൂര്യനിര്മിതഃ ।
ദശയോജനതുങ്ഗോഽസൌ ഗോപുരദ്വാരഭൂഷിതഃ ॥ 53 ॥
ദശയോജനതുങ്ഗോഽസൌ ഗോപുരദ്വാരഭൂഷിതഃ ॥ 53 ॥
വൈദൂര്യഭൂമിഃ സര്വാപിഗൃഹാണി വിവിധാനി ച ।
വീഥ്യോ രഥ്യാ മഹാമാര്ഗാഃ സര്വേ വേദൂര്യനിര്മിതാഃ ॥ 54 ॥
വീഥ്യോ രഥ്യാ മഹാമാര്ഗാഃ സര്വേ വേദൂര്യനിര്മിതാഃ ॥ 54 ॥
വാപീ കൂപ തഡാഗാശ്ച സ്രവന്തീനാം തടാനി ച ।
വാലുകാ ചൈവ സര്വാഽപി വൈദൂര്യമണിനിര്മിതാ ॥ 55 ॥
വാലുകാ ചൈവ സര്വാഽപി വൈദൂര്യമണിനിര്മിതാ ॥ 55 ॥
തത്രാഷ്ടദിക്ഷുപരിതോ ബ്രാഹ്മ്യാദീനാം ച മണ്ഡലമ് ।
നിജൈര്ഗണൈഃ പരിവൃതം ഭ്രാജതേ നൃപസത്തമ ॥ 56 ॥
നിജൈര്ഗണൈഃ പരിവൃതം ഭ്രാജതേ നൃപസത്തമ ॥ 56 ॥
പ്രതിബ്രഹ്മാണ്ഡമാതൃണാം താഃ സമഷ്ടയ ഈരിതാഃ ।
ബ്രാഹ്മീ മാഹേശ്വരീ ചൈവ കൌമാരീ വൈഷ്ണവീ തഥാ ॥57 ॥
ബ്രാഹ്മീ മാഹേശ്വരീ ചൈവ കൌമാരീ വൈഷ്ണവീ തഥാ ॥57 ॥
വാരാഹീ ച തഥേന്ദ്രാണീ ചാമുണ്ഡാഃ സപ്തമാതരഃ ।
അഷ്ടമീ തു മഹാലക്ഷ്മീര്നാമ്നാ പ്രോക്താസ്തു മാതരഃ ॥ 58 ॥
അഷ്ടമീ തു മഹാലക്ഷ്മീര്നാമ്നാ പ്രോക്താസ്തു മാതരഃ ॥ 58 ॥
ബ്രഹ്മരുദ്രാദിദേവാനാം സമാകാരാ സ്തുതാഃ സ്മൃതാഃ ।
ജഗത്കല്യാണകാരിണ്യഃ സ്വസ്വസേനാസമാവൃതാഃ ॥ 59 ॥
ജഗത്കല്യാണകാരിണ്യഃ സ്വസ്വസേനാസമാവൃതാഃ ॥ 59 ॥
തത്സാലസ്യ ചതുര്ദ്വാര്ഷു വാഹനാനി മഹേശിതുഃ ।
സജ്ജാനി നൃപതേ സന്തി സാലങ്കാരാണി നിത്യശഃ ॥ 60 ॥
സജ്ജാനി നൃപതേ സന്തി സാലങ്കാരാണി നിത്യശഃ ॥ 60 ॥
ദന്തിനഃ കോടിശോ വാഹാഃ കോടിശഃ ശിബികാസ്തഥാ ।
ഹംസാഃ സിംഹാശ്ച ഗരുഡാ മയൂരാ വൃഷഭാസ്തഥാ ॥ 61 ॥
ഹംസാഃ സിംഹാശ്ച ഗരുഡാ മയൂരാ വൃഷഭാസ്തഥാ ॥ 61 ॥
തൈര്യുക്താഃ സ്യന്ദനാസ്തദ്വത്കോടിശോ നൃപനന്ദന ।
പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹസമായുക്താ ധ്വജൈരാകാശചുമ്ബിനഃ ॥ 62 ॥
പാര്ഷ്ണിഗ്രാഹസമായുക്താ ധ്വജൈരാകാശചുമ്ബിനഃ ॥ 62 ॥
കോടിശസ്തു വിമാനാനി നാനാ ചിഹ്നാന്വിതാനി ച ।
നാനാ വാദിത്രയുക്താനി മഹാധ്വജയുതാനി ച ॥ 63 ॥
നാനാ വാദിത്രയുക്താനി മഹാധ്വജയുതാനി ച ॥ 63 ॥
വൈദൂര്യമണി സാലസ്യാപ്യഗ്രേ സാലഃ പരഃ സ്മൃതഃ ।
ദശയോജന തുങ്ഗോഽസാവിന്ദ്രനീലാശ്മനിര്മിതഃ ॥ 64 ॥
ദശയോജന തുങ്ഗോഽസാവിന്ദ്രനീലാശ്മനിര്മിതഃ ॥ 64 ॥
തന്മധ്യ ഭൂസ്തഥാ വീഥ്യോ മഹാമാര്ഗാ ഗൃഹാണി ച ।
വാപീ കൂപ തഡാഗാശ്ച സര്വേ തന്മണിനിര്മിതാഃ ॥ 65 ॥
വാപീ കൂപ തഡാഗാശ്ച സര്വേ തന്മണിനിര്മിതാഃ ॥ 65 ॥
തത്ര പദ്മ തു സമ്പ്രോക്തം ബഹുയോജന വിസ്തൃതമ് ।
ഷോഡശാരം ദീപ്യമാനം സുദര്ശനമിവാപരമ് ॥ 66 ॥
ഷോഡശാരം ദീപ്യമാനം സുദര്ശനമിവാപരമ് ॥ 66 ॥
തത്ര ഷോഡശശക്തീനാം സ്ഥാനാനി വിവിധാനി ച ।
സര്വോപസ്കരയുക്താനി സമൃദ്ധാനി വസന്തി ഹി ॥ 67 ॥
സര്വോപസ്കരയുക്താനി സമൃദ്ധാനി വസന്തി ഹി ॥ 67 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണു മേ നൃപസത്തമ ।
കരാലീ വികരാലീ ച തഥോമാ ച സരസ്വതീ ॥ 68 ॥
കരാലീ വികരാലീ ച തഥോമാ ച സരസ്വതീ ॥ 68 ॥
ശ്രീ ദുര്ഗോഷാ തഥാ ലക്ഷ്മീഃ ശ്രുതിശ്ചൈവ സ്മൃതിര്ധൃതിഃ ।
ശ്രദ്ധാ മേധാ മതിഃ കാന്തിരാര്യാ ഷോഡശശക്തയഃ ॥ 69 ॥
ശ്രദ്ധാ മേധാ മതിഃ കാന്തിരാര്യാ ഷോഡശശക്തയഃ ॥ 69 ॥
നീലജീമൂതസങ്കാശാഃ കരവാല കരാമ്ബുജാഃ ।
സമാഃ ഖേടകധാരിണ്യോ യുദ്ധോപക്രാന്ത മാനസാഃ ॥ 70 ॥
സമാഃ ഖേടകധാരിണ്യോ യുദ്ധോപക്രാന്ത മാനസാഃ ॥ 70 ॥
സേനാന്യഃ സകലാ ഏതാഃ ശ്രീദേവ്യാ ജഗദീശിതുഃ ।
പ്രതിബ്രഹ്മാണ്ഡസംസ്ഥാനാം ശക്തീനാം നായികാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 71 ॥
പ്രതിബ്രഹ്മാണ്ഡസംസ്ഥാനാം ശക്തീനാം നായികാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 71 ॥
ബ്രഹ്മാണ്ഡക്ഷോഭകാരിണ്യോ ദേവീ ശക്ത്യുപബൃംഹിതാഃ ।
നാനാ രഥസമാരൂഢാ നാനാ ശക്തിഭിരന്വിതാഃ ॥ 72 ॥
നാനാ രഥസമാരൂഢാ നാനാ ശക്തിഭിരന്വിതാഃ ॥ 72 ॥
ഏതത്പരാക്രമം വക്തും സഹസ്രാസ്യോഽപി ന ക്ഷമഃ ।
ഇന്ദ്രനീലമഹാസാലാദഗ്രേ തു ബഹുവിസ്തൃതഃ ॥ 73 ॥
ഇന്ദ്രനീലമഹാസാലാദഗ്രേ തു ബഹുവിസ്തൃതഃ ॥ 73 ॥
മുക്താപ്രാകാര ഉദിതോ ദശയോജന ദൈര്ഘ്യവാന് ।
മധ്യഭൂഃ പൂര്വവത്പ്രോക്താ തന്മധ്യേഽഷ്ടദലാമ്ബുജമ് ॥ 74 ॥
മധ്യഭൂഃ പൂര്വവത്പ്രോക്താ തന്മധ്യേഽഷ്ടദലാമ്ബുജമ് ॥ 74 ॥
മുക്താമണിഗണാകീര്ണം വിസ്തൃതം തു സകേസരമ് ।
തത്ര ദേവീസമാകാരാ ദേവ്യായുധധരാഃ സദാ ॥ 75 ॥
തത്ര ദേവീസമാകാരാ ദേവ്യായുധധരാഃ സദാ ॥ 75 ॥
സമ്പ്രോക്താ അഷ്ടമന്ത്രിണ്യോ ജഗദ്വാര്താപ്രബോധികാഃ ।
ദേവീസമാനഭോഗാസ്താ ഇങ്ഗിതജ്ഞാസ്തുപണ്ഡിതാഃ ॥ 76 ॥
ദേവീസമാനഭോഗാസ്താ ഇങ്ഗിതജ്ഞാസ്തുപണ്ഡിതാഃ ॥ 76 ॥
കുശലാഃ സര്വകാര്യേഷു സ്വാമികാര്യപരായണാഃ ।
ദേവ്യഭിപ്രായ ബോധ്യസ്താശ്ചതുരാ അതിസുന്ദരാഃ ॥ 77 ॥
ദേവ്യഭിപ്രായ ബോധ്യസ്താശ്ചതുരാ അതിസുന്ദരാഃ ॥ 77 ॥
നാനാ ശക്തിസമായുക്താഃ പ്രതിബ്രഹ്മാണ്ഡവര്തിനാമ് ।
പ്രാണിനാം താഃ സമാചാരം ജ്ഞാനശക്ത്യാവിദന്തി ച ॥ 78 ॥
പ്രാണിനാം താഃ സമാചാരം ജ്ഞാനശക്ത്യാവിദന്തി ച ॥ 78 ॥
താസാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി മത്തഃ ശൃണു നൃപോത്തമ ।
അനങ്ഗകുസുമാ പ്രോക്താപ്യനങ്ഗകുസുമാതുരാ ॥ 79 ॥
അനങ്ഗകുസുമാ പ്രോക്താപ്യനങ്ഗകുസുമാതുരാ ॥ 79 ॥
അനങ്ഗമദനാ തദ്വദനങ്ഗമദനാതുരാ ।
ഭുവനപാലാ ഗഗനവേഗാ ചൈവ തതഃ പരമ് ॥ 80 ॥
ഭുവനപാലാ ഗഗനവേഗാ ചൈവ തതഃ പരമ് ॥ 80 ॥
ശശിരേഖാ ച ഗഗനരേഖാ ചൈവ തതഃ പരമ് ।
പാശാങ്കുശവരാഭീതിധരാ അരുണവിഗ്രഹാഃ ॥ 81 ॥
പാശാങ്കുശവരാഭീതിധരാ അരുണവിഗ്രഹാഃ ॥ 81 ॥
വിശ്വസമ്ബന്ധിനീം വാര്താം ബോധയന്തി പ്രതിക്ഷണമ് ।
മുക്താസാലാദഗ്രഭാഗേ മഹാമാരകതോ പരഃ ॥ 82 ॥
മുക്താസാലാദഗ്രഭാഗേ മഹാമാരകതോ പരഃ ॥ 82 ॥
സാലോത്തമഃ സമുദ്ദിഷ്ടോ ദശയോജന ദൈര്ഘ്യവാന് ।
നാനാ സൌഭാഗ്യസംയുക്തോ നാനാ ഭോഗസമന്വിതഃ ॥ 83 ॥
നാനാ സൌഭാഗ്യസംയുക്തോ നാനാ ഭോഗസമന്വിതഃ ॥ 83 ॥
മധ്യഭൂസ്താദൃശീ പ്രോക്താ സദനാനി തഥൈവ ച ।
ഷട്കോണമത്രവിസ്തീര്ണം കോണസ്ഥാ ദേവതാഃ ശൃണുഃ ॥ 84 ॥
ഷട്കോണമത്രവിസ്തീര്ണം കോണസ്ഥാ ദേവതാഃ ശൃണുഃ ॥ 84 ॥
പൂര്വകോണേ ചതുര്വക്ത്രോ ഗായത്രീ സഹിതോ വിധിഃ ।
കുണ്ഡികാക്ഷഗുണാഭീതി ദണ്ഡായുധധരഃ പരഃ ॥ 85 ॥
കുണ്ഡികാക്ഷഗുണാഭീതി ദണ്ഡായുധധരഃ പരഃ ॥ 85 ॥
തദായുധധരാ ദേവീ ഗായത്രീ പരദേവതാ ।
വേദാഃ സര്വേ മൂര്തിമന്തഃ ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച ॥ 86 ॥
വേദാഃ സര്വേ മൂര്തിമന്തഃ ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച ॥ 86 ॥
സ്മൃതയശ്ച പുരാണാനി മൂര്തിമന്തി വസന്തി ഹി ।
യേ ബ്രഹ്മവിഗ്രഹാഃ സന്തി ഗായത്രീവിഗ്രഹാശ്ച യേ ॥ 87 ॥
യേ ബ്രഹ്മവിഗ്രഹാഃ സന്തി ഗായത്രീവിഗ്രഹാശ്ച യേ ॥ 87 ॥
വ്യാഹൃതീനാം വിഗ്രഹാശ്ച തേ നിത്യം തത്ര സന്തി ഹി ।
രക്ഷഃ കോണേ ശങ്ഖചക്രഗദാമ്ബുജ കരാമ്ബുജാ ॥ 88 ॥
രക്ഷഃ കോണേ ശങ്ഖചക്രഗദാമ്ബുജ കരാമ്ബുജാ ॥ 88 ॥
സാവിത്രീ വര്തതേ തത്ര മഹാവിഷ്ണുശ്ച താദൃശഃ ।
യേ വിഷ്ണുവിഗ്രഹാഃ സന്തി മത്സ്യകൂര്മാദയോഖിലാഃ ॥ 89 ॥
യേ വിഷ്ണുവിഗ്രഹാഃ സന്തി മത്സ്യകൂര്മാദയോഖിലാഃ ॥ 89 ॥
സാവിത്രീ വിഗ്രഹാ യേ ച തേ സര്വേ തത്ര സന്തി ഹി ।
വായുകോണേ പരശ്വക്ഷമാലാഭയവരാന്വിതഃ ॥ 90 ॥
വായുകോണേ പരശ്വക്ഷമാലാഭയവരാന്വിതഃ ॥ 90 ॥
മഹാരുദ്രോ വര്തതേഽത്ര സരസ്വത്യപി താദൃശീ ।
യേ യേ തു രുദ്രഭേദാഃ സ്യുര്ദക്ഷിണാസ്യാദയോ നൃപ ॥ 91 ॥
യേ യേ തു രുദ്രഭേദാഃ സ്യുര്ദക്ഷിണാസ്യാദയോ നൃപ ॥ 91 ॥
ഗൌരീ ഭേദാശ്ച യേ സര്വേ തേ തത്ര നിവസന്തി ഹി ।
ചതുഃഷഷ്ട്യാഗമാ യേ ച യേ ചാന്യേപ്യാഗമാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 92 ॥
ചതുഃഷഷ്ട്യാഗമാ യേ ച യേ ചാന്യേപ്യാഗമാഃ സ്മൃതാഃ ॥ 92 ॥
തേ സര്വേ മൂര്തിമന്തശ്ച തത്ര വൈ നിവസന്തി ഹി ।
അഗ്നികോണേ രത്നകുമ്ഭം തഥാ മണികരണ്ഡകമ് ॥ 93 ॥
അഗ്നികോണേ രത്നകുമ്ഭം തഥാ മണികരണ്ഡകമ് ॥ 93 ॥
ദധാനോ നിജഹസ്താഭ്യാം കുബേരോ ധനദായകഃ ।
നാനാ വീഥീ സമായുക്തോ മഹാലക്ഷ്മീസമന്വിതഃ ॥ 94 ॥
നാനാ വീഥീ സമായുക്തോ മഹാലക്ഷ്മീസമന്വിതഃ ॥ 94 ॥
ദേവ്യാ നിധിപതിസ്ത്വാസ്തേ സ്വഗുണൈഃ പരിവേഷ്ടിതഃ ।
വാരുണേ തു മഹാകോണേ മദനോ രതിസംയുതഃ ॥ 95 ॥
വാരുണേ തു മഹാകോണേ മദനോ രതിസംയുതഃ ॥ 95 ॥
പാശാങ്കുശധനുര്ബാണധരോ നിത്യം വിരാജതേ ।
ശൃങ്ഗാരമൂര്തിമന്തസ്തു തത്ര സന്നിഹിതാഃ സദാ ॥ 96 ॥
ശൃങ്ഗാരമൂര്തിമന്തസ്തു തത്ര സന്നിഹിതാഃ സദാ ॥ 96 ॥
ഈശാനകോണേ വിഘ്നേശോ നിത്യം പുഷ്ടിസമന്വിതഃ ।
പാശാങ്കുശധരോ വീരോ വിഘ്നഹര്താ വിരാജതേ ॥ 97 ॥
പാശാങ്കുശധരോ വീരോ വിഘ്നഹര്താ വിരാജതേ ॥ 97 ॥
വിഭൂതയോ ഗണേശസ്യ യായാഃ സന്തി നൃപോത്തമ ।
താഃ സര്വാ നിവസന്ത്യത്ര മഹൈശ്വര്യസമന്വിതാഃ ॥ 98 ॥
താഃ സര്വാ നിവസന്ത്യത്ര മഹൈശ്വര്യസമന്വിതാഃ ॥ 98 ॥
പ്രതിബ്രഹ്മാണ്ഡസംസ്ഥാനാം ബ്രഹ്മാദീനാം സമഷ്ടയഃ ।
ഏതേ ബ്രഹ്മാദയഃ പ്രോക്താഃ സേവന്തേ ജഗദീശ്വരീമ് ॥ 99 ॥
ഏതേ ബ്രഹ്മാദയഃ പ്രോക്താഃ സേവന്തേ ജഗദീശ്വരീമ് ॥ 99 ॥
മഹാമാരകതസ്യാഗ്രേ ശതയോജന ദൈര്ഘ്യവാന് ।
പ്രവാലശാലോസ്ത്യപരഃ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹഃ ॥ 100 ॥
പ്രവാലശാലോസ്ത്യപരഃ കുങ്കുമാരുണവിഗ്രഹഃ ॥ 100 ॥
മധ്യഭൂസ്താദൃശീ പ്രോക്താ സദനാനി ച പൂര്വവത് ।
തന്മധ്യേ പഞ്ചഭൂതാനാം സ്വാമിന്യഃ പഞ്ച സന്തി ച ॥ 101 ॥
തന്മധ്യേ പഞ്ചഭൂതാനാം സ്വാമിന്യഃ പഞ്ച സന്തി ച ॥ 101 ॥
ഹൃല്ലേഖാ ഗഗനാ രക്താ ചതുര്ഥീ തു കരാലികാ ।
മഹോച്ഛുഷ്മാ പഞ്ചമീ ച പഞ്ചഭൂതസമപ്രഭാഃ ॥ 102 ॥
മഹോച്ഛുഷ്മാ പഞ്ചമീ ച പഞ്ചഭൂതസമപ്രഭാഃ ॥ 102 ॥
പാശാങ്കുശവരാഭീതിധാരിണ്യോമിതഭൂഷണാഃ ।
ദേവീ സമാനവേഷാഢ്യാ നവയൌവനഗര്വിതാഃ ॥ 103 ॥
ദേവീ സമാനവേഷാഢ്യാ നവയൌവനഗര്വിതാഃ ॥ 103 ॥
പ്രവാലശാലാദഗ്രേ തു നവരത്ന വിനിര്മിതഃ ।
ബഹുയോജനവിസ്തീര്ണോ മഹാശാലോഽസ്തി ഭൂമിപ ॥ 104 ॥
ബഹുയോജനവിസ്തീര്ണോ മഹാശാലോഽസ്തി ഭൂമിപ ॥ 104 ॥
തത്ര ചാമ്നായദേവീനാം സദനാനി ബഹൂന്യപി ।
നവരത്നമയാന്യേവ തഡാഗാശ്ച സരാംസി ച ॥ 105 ॥
നവരത്നമയാന്യേവ തഡാഗാശ്ച സരാംസി ച ॥ 105 ॥
ശ്രീദേവ്യാ യേഽവതാരാഃ സ്യുസ്തേ തത്ര നിവസന്തി ഹി ।
മഹാവിദ്യാ മഹാഭേദാഃ സന്തി തത്രൈവ ഭൂമിപ ॥ 106 ॥
മഹാവിദ്യാ മഹാഭേദാഃ സന്തി തത്രൈവ ഭൂമിപ ॥ 106 ॥
നിജാവരണദേവീഭിര്നിജഭൂഷണവാഹനൈഃ ।
സര്വദേവ്യോ വിരാജന്തേ കോടിസൂര്യസമപ്രഭാഃ ॥ 107 ॥
സര്വദേവ്യോ വിരാജന്തേ കോടിസൂര്യസമപ്രഭാഃ ॥ 107 ॥
സപ്തകോടി മഹാമന്ത്രദേവതാഃ സന്തി തത്ര ഹി ।
നവരത്നമയാദഗ്രേ ചിന്താമണിഗൃഹം മഹത് ॥ 108 ॥
നവരത്നമയാദഗ്രേ ചിന്താമണിഗൃഹം മഹത് ॥ 108 ॥
തത്ര ത്യം വസ്തു മാത്രം തു ചിന്താമണി വിനിര്മിതമ് ।
സൂര്യോദ്ഗാരോപലൈസ്തദ്വച്ചന്ദ്രോദ്ഗാരോപലൈസ്തഥാ ॥ 109 ॥
സൂര്യോദ്ഗാരോപലൈസ്തദ്വച്ചന്ദ്രോദ്ഗാരോപലൈസ്തഥാ ॥ 109 ॥
വിദ്യുത്പ്രഭോപലൈഃ സ്തമ്ഭാഃ കല്പിതാസ്തു സഹസ്രശഃ ।
യേഷാം പ്രഭാഭിരന്തസ്ഥം വസ്തു കിഞ്ചിന്ന ദൃശ്യതേ ॥ 110 ॥
യേഷാം പ്രഭാഭിരന്തസ്ഥം വസ്തു കിഞ്ചിന്ന ദൃശ്യതേ ॥ 110 ॥
ഇതി ശ്രീദേവീഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ ദ്വാദശസ്കന്ധേ ഏകാദശോഽധ്യായഃ ।

