Brahman

নিজাত্মাষ্টক স্তোত্রম্

(Nijatmastaka Stotram in Bengali)

Also known as nijatmashtaka stotram · nijatmastaka stotra · bhujangaprayata vrttam

Eight verses in the bhujangaprayata metre, and what they praise is not a god at all. Every verse closes on the same line — let us worship our own nature, whose form is consciousness and bliss — so the object of the hymn is the reciter's own self, and the first person plural keeps it from being a private matter. The verses proceed by taking things away: without alternatives, without pairs of opposites, pure, utterly quiet, beyond the strands, one; self-luminous, without sorrow, immeasurable, formless, without division; known only by itself, beginningless, without any wanting. Later verses argue rather than describe, deriving that identity from the fact that the sense of I is always present and never divided. It is a piece of Advaita set to metre, and belongs with the doctrinal texts rather than the devotional ones.

(ভুজঙ্গপ্রযাত বৃত্তম্)
অনেকান্তিকং দ্বন্দ্বশূন্যং বিশুদ্ধং
নিতান্তং সুশান্তং গুণাতীতমেকম্ ।
সদা নিষ্প্রপঞ্চং মনোবাগতীতং
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ১॥
সদা স্বপ্রভং দুঃখহীনং হ্যমেযং
নিরাকারমত্যুজ্জ্বলং ভেদহীনম্ ।
স্বসংবেদ্যমানন্দমাদ্যং নিরীহং
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ২॥
অহং প্রত্যযত্বাদনেকান্তিকত্বাত্
অভেদস্বরূপাত্স্বতঃসিদ্ধভাবাত্ ।
অনন্যাশ্রযত্বাত্সদা নিষ্প্রপঞ্চং
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ৩॥
অহং ব্রহ্ম ভাসাদি মত্কার্যজাতং
স্বলক্ষ্যেঽদ্বযে স্ফূর্তিশূন্যে পরে চ ।
বিলাপ্যপ্রশান্তে সদৈবৈকরূপে
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ৪॥
অহং ব্রহ্মভাবো হ্যবিদ্যাকৃতত্বাদ্
বিভিন্নাত্মকং ভোক্তৃভোগ্যাত্মবুধ্যা ।
জডং সম্বভূবযি পূংস্স্ত্র্যাত্মনা যত্
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ৫॥
অনিত্যং জগচ্চিদ্বিবর্তাত্মকং যত্
বিশোধ্য যত্স্বতঃসিদ্ধচিন্মাত্ররূপম্ ।
বিহাযাখিলং যন্নিজাজ্ঞানসিদ্ধং
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ৬॥
স্বভাসা সদা যত্স্বরূপং স্বদীপ্তং
নিজানন্দরূপাদ্যদানন্দমাত্রম্ ।
স্বরূপানুভূত্যা সদা যত্স্বমাত্রং
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ৭॥
জগন্নেতি বা খল্বিদং ব্রহ্মবৃত্ত্যা
নিজাত্মানমেবাবশিষ্যাদ্বযং যত্ ।
অভিন্নং সদা নির্বিকল্পং প্রশান্তং
চিদানন্দরূপং ভজেম স্বরূপম্ ॥ ৮॥
নিজাত্মাষ্টকং যে পঠন্তীহ ভক্তাঃ
সদাচারযুক্তাঃ স্বনিষ্ঠাঃ প্রশান্তাঃ ।
ভবন্তীহ তে ব্রহ্ম বেদপ্রমাণাত্
তথৈবাশিষা নিশ্চিতং মে ॥ ৯॥
॥ ইতি শ্রীমত্ পরমহংস পরিব্রাজকাচার্য সদ্গুরু ভগবতা শ্রীধরস্বামিবিরচিতং নিজাত্মাষ্টকস্তোত্রং সম্পূর্ণম্ ॥

Explore More