Lord Vishnu

adhika (puruṣottama) māsa kathā adhyāya 24

(Purushottam Maas Katha Adhyay 24 in English (IAST))

Also known as Purushottam Maas Katha · Adhik Maas Katha · Adhik Maas Katha adhyay 24

Purushottam Maas Katha Adhyay 24. The Adhik Maas Katha, also called the Purushottam Maas Mahatmya — the mahatmya of the intercalary month that the lunar calendar adds roughly every third year. The month was scorned as malmas, the impure month, until Vishnu took it as his own and gave it his name; the katha is read through, one adhyay a day, for the length of the month.

#of 234
śrī gaṇeśāya namaḥ ||
śrīsarasvatyai namaḥ ||
oṃ namo ādinārāyaṇā || viśvacāl̤akā viśvapāl̤aṇā ||
carācara je kāṃ racanā || te jāṇa tava satteṃ || 1 ||
tetheṃ mī namana kartā || hī keutīṃ paiṃ ase vārtā ||
mhaṇona maunyācī vāglatā || caraṇīṃ māthā ṭhevita || 2 ||
kuśal̤a karāvī kavitā || he sakal̤a tujhī sattā ||
vadatā āṇi vadavitā || manoratha puravitā tūṃci pai || 3 ||
aikā śroteho saṃtasajjana || māgeṃ vipra kumara gelā uddharūna ||
sadgurū nārāyaṇeṃ kṛpā karūna || godāneṃ uddharilā || 4 ||
ātāṃ tayācī je bhaginī || te toṃ veśyeneṃ nelī cāl̤avūnī ||
tayecī kāya jālī karaṇī || nārāyaṇā manīṃ te ciṃtā || 5 ||
sadgurū aisā dayāl̤u pāhīṃ || dujā na dekhoṃ kavaṇe ṭhāyīṃ ||
viprakanyā buḍatase pāhīṃ || pāpaḍohīṃ agamya || 6 ||
tarī te ase kavaṇe ṭhāyīṃ || tiye teṃ lāvāveṃ paramārtha soī ||
mhaṇona nighālā lavalāhīṃ || śodhī sarvahī bhūmaṃḍal̤ā || 7 ||
taṃva lakṣumaṇa nāmeṃ eka nagara || ase vistīrṇa agne koṇāvara ||
cārī varṇa aparaṃpāra || dhanadāī sāvakāra sarvahī || 8 ||
tetheṃ tī viprakanyā pāhīṃ || veśyā gheūna gelī lavalāhī ||
ṭhevitī jālī nijagṛhīṃ || atyādareṃ karūnī || 9 ||
upavara jālī vipraduhitā || sabhāgya tiye teṃ dekhatāṃ ||
māgitaleṃ dhana detī hātā || atisuṃdaratā dekhunī || 10 ||
ādhīṃca brāhmaṇavarṇī || gaurāṃgī suṃdarapaṇīṃ ||
gaṃḍasthal̤eṃ ṭhasaṭhasūnī || nāsikakarṇī ḍol̤asā || 11 ||
aisiyeteṃ dekhūnī śeṭe mahāna || māgitaleṃ dravya detī āṇūna ||
yerī hī jālīse nimagna || bharalā madana nijāṃgīṃ || 12 ||
tayā nagarīṃ nārāyaṇa pāhīṃ || avacaṭa pātalā tayā ṭhāyīṃ ||
śodha karitāṃ veśyāgṛhīṃ || kal̤alā sarva vṛttāṃta || 13 ||
maga ticiyā gṛhā pātalā || nayanīṃ dekhilī viprabāl̤ā ||
manīṃ mhaṇe ahāre kapāl̤ā || hā taṃva sohal̤ā keutā || 14 ||
gṛhīṃ dāsadāsī apāra || gajaratha vājī śakaṭa thora ||
nānāvastreṃ alaṃkāra || teṇeṃ suṃdara śobhalī || 15 ||
aisī dekhunī suṃdarī teṃ || nisaṃga caḍhalā uparī varuteṃ ||
yerī avalokitāṃ tayāteṃ || asela koṇī vyasanī hā || 16 ||
yerī manīṃ cākāṭalī manasvī || mhaṇe hā taṃva disatāhe tapasvī ||
neṇoṃ yācī pūrṇa urmisī || mhaṇoni dhāmīṃ ālāse || 17 ||
āsana deūniyāṃ satvarā || namana keleṃ dvijavarā ||
yerū na de āśīrvādottara || na ghe thārā nijāsanīṃ || 18 ||
tī mhaṇe svāmī baisāveṃ yetheṃ || yeru hāsya vadaneṃ bole tīteṃ ||
tuvāṃ vol̤akhileṃ nase kīṃ āmhāṃte || bole nirute śubhānane || 19 ||
tujhā janma kavaṇe ṭhāyīṃ || koṭhūna ālīsa yā ṭhāyīṃ ||
brāhmaṇakul̤īṃ upajona pāhīṃ || kāya keleṃ sārthaka || 20 ||
tujhī mātāpitā puṇyavān || tujhiyā baṃdhūcī daśā kavaṇa ||
yetheṃ viṣayīṃ āsakta hoūna || kāya karmācaraṇa ācaralīsī || 21 ||
uttama hā naradeha pāhīṃ || vāraṃvāra lādhaṇāra nāhīṃ ||
yāceṃ sārthaka karī kāṃhīṃ || na paḍe pravāhīṃ aneka || 22 ||
puḍhe narakavāsa ati dāruṇa || kuṃbhapākīṃ ghālī sūryanaṃdana ||
tethe soḍavitā tūṃte koṇa || ase to sāṃgaṇe majalāgīṃ || 23 ||
hā tujhā samagra parivāra || dāsadāsī apāra ||
hastīvājī rathavara || dhana apāra gāṭhisī || 24 ||
he taṃva rāhīla jethīla tethe || aṃtī ekale jāṇe lāge tūte ||
vicārūna pāhe purate || sāṃgato satya tujalāgīṃ || 25 ||
aisī upadeśayukta vol̤akhaṇa || tiyete detā jālā nārāyaṇa ||
yerī pāhātī jālī nirakhūna || toṃ ol̤akhilā pūrṇa nijamanīṃ || 26 ||
hā taṃva mājhā gurubaṃdhu || mhaṇona cākāṭalī te vadhu ||
kāhīṃ na bolecī anuvādu || maunecī vaṃdile tayāteṃ || 27 ||
sadgadīta parama aṃtarīṃ || hoūna tayāce caraṇa dharī ||
bolatī jālī te suṃdarī || atiādareṃ tayāteṃ || 28 ||
maga mul̤āpāsūna samagra || tayāteṃ sāṃgatī jālī samācāra ||
mhaṇe mājheṃ taṃva karma aghora || bhogilyāviṇa suṭenā || 29 ||
ātāṃ kavaṇa upāyāteṃ karūṃ || kevīṃ utarela pailapāru ||
kavaṇa bheṭela aisā sadguru || naraka ghoru cuke jeṇeṃ || 30 ||
hā naradeha atī uttama pāhīṃ || tayā uparī brāhmaṇa varṇadeho ||
āhā re janārdanā śeṣaśāī || kāya he daivīṃ mahārājā || 31 ||
aise mhaṇona te vel̤īṃ || ḍhal̤aḍhal̤ā aśu gāl̤ī ||
caraṇīceṃ mastaka maul̤ī || viprabāl̤ī na soḍīca || 32 ||
parama gahiṃvara dāṭalā || maga kaṃṭha karūniyā mokal̤ā ||
raḍoṃ lāgalīṃ te abal̤ā || paḍalī gal̤āṃ viprācyā || 33 ||
mhaṇe māyabāpeṃ sarva gota || mājhā tūṃ taṃva parama āpta ||
neṇo buddhīcī koṇa gata || mājhī māta keutī ghaḍe || 34 ||
āmhīṃ ubhayatāṃ bhāvaṃḍeṃ jāṇa || doghāṃcyā gatī jālyā dona ||
keutā kopalā nārāyaṇa || kaiseṃ prāktana mājheṃ heṃ || 35 ||
āhā devā kele kāī || mātā-pityācī sevā ghaḍalī nāhīṃ ||
baṃdhu tohī avalokilā nāhīṃ || paḍaleṃ apāī kāl̤ācyā || 36 ||
dānadharma neṇecī vārtā || bhajana pūjana na ghaḍe sarvathā ||
viprabhojana na jāṇeṃ tatvatā || nāhīṃ vārtā puṇyācī || 37 ||
saṃtasevā ghaḍalī nāhīṃ jāṇa || nāyakoṃ kathā purāṇa śravaṇa ||
vṛthā āleṃ janmā lāgūna || keutā bhagavān kopalā || 38 ||
ahāreṃ duṣṭā caturānanā || heṃ kāya voḍhavaleṃ mājhiyā prāktanā ||
he keśavāhe janārdanā || yamayātanā nivāri he || 39 ||
aisī sadgadīta aṃtarīṃ || parama ghābaralī suṃdarī ||
ṭapaṭapa aśru gāl̤ī netrīṃ || dravalā aṃtarī nārāyaṇa || 40 ||
maga tiyeteṃ dharūna hradayīṃ || saṃbokhitā jālā te samayīṃ ||
mhaṇe ciṃtā na karīṃ kāhīṃ || śeṣaśāī nivārīla || 41 ||
aiseṃ āśvāsunī tijalā || āpaṇa nijāsanīṃ baisalā ||
maga mhaṇe sāṃgena je ye vel̤ā || aikasī kīṃ rājase || 42 ||
yerī vade te samayīṃ svāmiyāṃ || amānya nohe vacanā tujhiyā ||
sāṃgāla teca kriyā || svayeṃ ācarena nirdhāreṃ || 43 ||
maga vade tevhāṃ nārāyaṇa || mhaṇe karīṃ sarvasva gṛhadāna ||
rāheṃ nirāl̤ī hoūna || puḍheṃ mahimāna dekhasī || 44 ||
āpta sevaka sarvāṃteṃ || niropa deī sakal̤āteṃ ||
deūna tyāciyāṃ dravyāteṃ || arpī brāhmaṇāteṃ sarvahī || 45 ||
svayeṃ karūniyā snāna || maga pācārī brāhmaṇa ||
samagrahī pūjā karūna || deī luṭuna bhāminiye || 46 ||
tul̤asīpatra ṭhevī gṛhāsa || kāṃhīṃ na dharīṃ manīṃ āsa ||
hoī sarvasva udāsa || soḍī āsa sakal̤ahī || 47 ||
aiseṃ ācaratā tujalāgīṃ || nupekṣuni kṣīrābdhijāyogī ||
uḍī ghālūni nijāṃgīṃ || hoīla bhayabhaṃgīṃ dayāl̤u || 48 ||
viśvāsa mānisī vacanīṃ || tarīṃ mukta hosī yeca kṣaṇīṃ ||
pāpadravya deī ṭākunī || cakrapāṇī tuṣṭela || 49 ||
aiseṃ vadatāṃ tiyelāgūna || yerī taiseṃca karitī jālī āpaṇa ||
tatkṣaṇīṃ ālī snāna karuna || pācārī brāhmaṇa nagarīce || 50 ||
maga saṃkalpa karūni sakal̤a || gṛhāvarī ṭhevile tul̤aśīdala ||
gāī mhaśī vājī kalhol̤a || vipra sakal̤a nete jāle || 51 ||
dāsa āṇi dāsī pāhīṃ || dravya deūnī mukta kele tehī ||
ekākī eka vastrāniśī pāhīṃ || èsī navāī jālīse || 52 ||
itukeṃ karma sareto pariyaṃta || nārāyaṇahī hotā tetha ||
māgutā vade tiyete || jāto birāḍāte paiṃ āmhīṃ || 53 ||
ātāṃ tuvā eka karāve || ekā nemāte svīkārāve ||
tīna sahastra dravya ghyāve || tarīca ātal̤ūṃ dyāve śarīra || 54 ||
tīna sahasra arpīla jo dravya tūṃteṃ || tarīṃca puravije tayācyā manorathāteṃ ||
nāhīṃ tarī svastha baise nivāṃteṃ || mānī vacanārtha itukā || 55 ||
āmhī yeūṃ prātaḥkāl̤ī || ākarṇūna tujhī navhāl̤ī ||
kṛpāl̤ū to caṃdramaul̤ī || saṃkaṭīṃ sāṃbhāl̤ī dāsāteṃ || 56 ||
aiseṃ vadona cālatā jālā || yerīneṃ namaskārūnī bol̤avilā ||
mhaṇe amānya karīṃ vacanālā || jo sāṃgitalā dharma paiṃ || 57 ||
sūrya asta pāvalā jhālā || taṃva jāra āleṃ te vel̤āṃ ||
tīna sahasrāṃcā nema aikilā || paratal̤ā mel̤ā sarvahī || 58 ||
koṇāte na devave itakeṃ dravya || maga paratate jāle sarva ||
yerī upoṣita ase pāhāho || taṃva kāya apūrva vartaleṃ tethe || 59 ||
aṃtarikṣa jātāṃ nāradamunī || kautuka pāhileṃ teṇeṃ nayanīṃ||
taiseca yete jāle brahmabhuvanīṃ || brahmayā lāguni namiyeleṃ || 60 ||
svāgata pusatāṃ brahmadeveṃ || kāya dekhilejī apūrva ||
maga hāsya karūni munipuṃgava || kāya pāhāho bolatu || 61 ||
kāya tumaciyā likhitārthā || diso na āli aseṃ tātā ||
maga samūl̤a nivedilī vārtā || hoya dekhatā jetheṃ paiṃ || 62 ||
mhaṇe vipra kanyā suṃdara || tiyene ācarāve karmajāra ||
tayāyoga bharāve udara || he taṃva akṣarasvāmīce || 63 ||
tarī tiyene sarvasva dāna kele || aloṭa nemāte svīkārile ||
tīna sahasra dravya detā bhale || tarīṃca ghaḍe ratī tyāsī || 64 ||
aiśā dravyācyā nemā lāgunī || na detāṃ upoṣita kāminī ||
he mī dekhūna nayanīṃ || yāṭhāyā ālo ase || 65 ||
aise aikatāṃ uttara || manī vicārī caturvakra ||
mhaṇe he toṃ karma aghora || ghaḍū āle disatāhe || 66 ||
maga uṭhoniyāṃ jhaḍakarī || tīnasahasra dravya ghetale padarīṃ ||
tvare pātalā tyā nagarīṃ || akasmāta dvārīṃ ubhā ṭhelā || 67 ||
saudāgarācā veṣa dharilā || satvara uparivarī vedhalā ||
bolatāṃ jālāse bolā || nema aikilā nijakarṇī || 68 ||
nemayukta dravya didhaleṃ || mhaṇeṃ mī paratūna yeto yevel̤e ||
siddhatā asoṃde sakal̤a || mhaṇona tātkāl̤a cālilā || 69 ||
aisī karūna navāī || gupta jālā ṭhāīṃce ṭhāyīṃ ||
yerī mārga lakṣīta baisalī pāhīṃ || sūryodayā pāveto || 70 ||
parī yetāṃ na dekhe tayāteṃ || upoṣita baisalī tetheṃ ||
nasibecī dravyāteṃ || kāṃhīṃ keliyā jāṇa pāṃ || 71 ||
taṃva sūryodayo jālā || āṇi nārāyaṇa pātalā ||
yerīne vṛttāṃta nivedilā || jo vartalā niśīte || 72 ||
mhaṇe yeūna saudāgara || drvya didhale tīnasahasra ||
na dekho adyāpavara || puḍhe prakāra keutā || 73 ||
aise èkatāṃcī uttara || yeru harṣalā nirbhara ||
mhaṇe bolāvī dharāmara || vāṭīṃ sarva dhana he || 74 ||
snāna karūna yeī ātāṃ || bolāvūni viprā samastāṃ ||
dravya vecī he tatvatāṃ || nase vārtā anya kāṃhīṃ || 75 ||
tathāstu mhaṇona nija vācā || snāna karūna bhāve sācā ||
pācārūna mel̤ā viprāṃcā || kelā dravyācā bhaṇāṇā || 76 ||
muṣṭī āṇi voṃjal̤a bharunī || dravya vāṭitī jālī kāminī ||
āścarya karitī sakal̤ajanī || dekheṃ nayanī nārāyaṇa || 77 ||
dusare divasā lāguna || nāmuṣṭī bharī anna ||
taṃva dinamāna jhālā astamāna || jāle kathana brahmadevā || 78 ||
punaḥ nāradeṃ jāūnīṃ vārtā nivedilī brahmayā karṇī ||
mhaṇe tīna sahasra te kāminī || kevī hāṇī dravyateṃ || 79 ||
kāla tuhmīṃ jeṃ dravya didhaleṃ || teṃ to sarvahī dānāteṃ didhaleṃ ||
puḍhe pāhije vicārileṃ || upoṣita abalā tī || 80 ||
ājicā to dusarā dina || upoṣita te aṃganā ||
jāra na yetī koṇī sadanā || puḍheṃ vicāraṇa keutī || 81 ||
jāratveṃ udara bharāveṃ || heṃ to asatya jāle āghaveṃ ||
aiseṃ aikūna brahmadeveṃ || mhaṇe heṃ to baraveṃ disenā || 82 ||
maga uṭhonī lavalāhī || tīsa sahasra dravya ghetaleṃ pāhīṃ ||
tātkāl̤a pātale nijagṛhīṃ || ase jyā ṭhāyīṃ veśā te || 83 ||
jitukeṃ dravya dāna didhaleṃ || tayācyā daśaguṇīta arpile ||
pāhije mhaṇoni śāstra bolile || yadarthī ghetale tīsa sahasra || 84 ||
āpaṇa jātase sāvakāra || juṃponiyāṃ rahaṃvara ||
barī dravya tīsa sahasra || pātalā maṃdīra lavalāheṃ || 85 ||
samagra dravya puḍhe ṭhevile || mhaṇe heṃ ṭhevije gṛhamel̤eṃ ||
āmhāṃteṃ vyāpileṃ kāmānal̤eṃ || yeūṃ bhogavel̤a lakṣunī || 86 ||
āpaṇa aso sāvakāra || pāhūna tūṃ teṃ svarūpa suṃdara ||
aṃgīṃ dāṭalā kāmajvara || mhaṇona satvara pātaloṃ || 87 ||
tarīṃ jeṃ māgasī tecī deīna || na karī kadāṃ anamāna ||
heṃ dravya ṭhevī sāṃṭhavūna || āmhīṃ paratūna yetasoṃ || 88 ||
pāhūniyāṃ suṃdara kāṃtī || yerī cākāṭalī cittīṃ ||
mastaka ṭhevī caraṇāvarutī || mhaṇe vinaṃti parisīje || 89 ||
aloṭa ase nema mājhā || toci parisije mahārājā ||
kāla dravyārtha ghetaleṃ vojā || jālyeṃ bhātā tayācī || 90 ||
tarī to adyāpa dekhilā nāhīṃ || heṃ dravya mī to na sevīṃ ||
tayācā manoratha puratāṃhī || sevā tumacī svīkārūṃ || 91 ||
aiseṃ nemottara nārīce jāṇa || ākarṇūna caturānana ||
thakīta jālā nijamana || he to kaṭhīṇa disatā he || 92 ||
maga tīte bolatase vacanā || tarī puravī tayācī kāmanā ||
tovarī he dravya ṭhevīṃ sāṭhavūna || yeūṃ paratūna māgutī || 93 ||
aise tiye devadūta || gupta jhālā tatkṣaṇa ||
yerī cākāṭalī mana || keutī karatī viparīta || 94 ||
aise vartamāna jālete ṭhāyīṃ || taṃva bhāgyodaya jhālā pāhīṃ ||
nārāyaṇa ālā lavalāhīṃ || yerī ṭhevīṃ pāyīṃ mastaka || 95 ||
yerīneṃ vārtā nivedilī sakal̤a || mhaṇe deūna dravya tātkāl̤a ||
gupta jālā na lāgatā vel̤a || neṇo khel̤a kaisā hā || 96 ||
yeru mhaṇe bahuta jāleṃ nikeṃ || tarī ātāṃ eka aikeṃ ||
snāna karūniyāṃ nikeṃ || dravya vāṭīṃ viprāteṃ || 97 ||
maga bolete bhāminī || keutī ācarūṃ he karaṇī ||
dravya to didhaleṃ doghāṃnī || na dekhoṃ nayanīṃ eka to || 98 ||
uttara detase nārāyaṇa || tūṃteṃ sāṃgatoṃ teṃ karīṃ kāraṇa ||
tineṃ tātkāl̤a snāna karūna || vipravaryā hāṃkārileṃ || 99 ||
maga dravyācī bharūna jhol̤ī || netī jālī vipramaṃḍal̤ī ||
yerī rāhilīse nirāl̤ī || netrakamal̤ī avalokita || 100 ||
aisā sarva dhanācā vyaya kelā || trirātra upoṣita te bāl̤ā ||
taṃva dinamāna astāsa gelā || samācāra kal̤alā brahmadevā || 101 ||
nārade nivedileṃ samagra || ghābaralā caturvakra ||
mhaṇe ātāṃ keutā prakāra || na suce vicāra kāṃhīṃ ātāṃ || 102 ||
aiseṃ dravya nyāveṃ koṭhavarī || tīteṃ āyuṣya toṃ śatavarī ||
pratidinīṃ ācaratāṃ suṃdarī || daśapata dyāveṃ lāge paiṃ || 103 ||
sāṃprata dyāveṃ lāge tīnalakṣa || aiseṃ vāḍhatāṃ divasodivasa ||
gaṇatī varṣe śatāsa || tarī dravya nāśa kuberācā || 104 ||
aiseṃ jāṇūna aṃtarīṃ || haṃsa vimāna dhāḍile jhaḍakarī ||
mhaṇe gheūna yāvī te suṃdarī || ācare parī aisī he || 105 ||
ājñā hotāṃ tātkāl̤īṃ || vimāna utarale bhūtal̤īṃ ||
tātkāl̤a divyarūpa kelī || parī vimānī na baise te || 106 ||
mhaṇe sadguru nārāyaṇa || na dekhatāṃ na yetāṃ jāṇa ||
na sevīṃ mī vimāna || jāve paratūna māghāreṃ || 107 ||
maga vimāna karūna sthira || dūta gele satvara ||
namūniyāṃ caturvakra || samācāra sāṃgitalā || 108 ||
vinā nārāyaṇāvāṃcūnī || vimānī na baise bhāminī ||
maga vade kamal̤āsanīṃ || he hī kāhāṇī apūrva || 109 ||
nārāyaṇāte ṭhevitāṃ || he hī barī na dise vārtā ||
to aiseci vāraṃvāra karitāṃ || viparīta vārtā ho pāve || 110 ||
aise jāṇūni nijamanīṃ || ubhayatāṃ āṇivilī te kṣaṇīṃ ||
vāhūniyāṃ haṃsavimānīṃ || nijavanīṃ āṇile || 111 ||
aisī te śatāyuṣī jārīṇa || uddharilī sadguru vacane ||
mhaṇoni ananya hoūna || jāve śaraṇa sadgurūte || 112 ||
parī mukhya bhāva asāvā || maga pāvije devādhi devā ||
mhaṇona sāṃgatoṃ tumhāṃ sarvā || bhāvārthe ācarāvā malamāsa || 113 ||
jarīṃ sarvī sarvasveṃ dāna keleṃ || tarīṃ tātkāl̤a pāvije phal̤eṃ ||
saṃtuṣṭa hoūna gopāl̤eṃ || pada aḍhal̤a to pāve || 114 ||
svasti śrīmalamahātma graṃtha || padmapurāṇīce saṃmata ||
manoharasuta viracita || caturviśatatamo'dhyāya goḍa hā || 24 ||
|| ovyā 114 ||
|| iti caturviśatitamo'dhyāyaḥ ||

Explore More