॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શ્રીસરસ્વત્યૈ નમઃ ॥ શ્રીગુરુભ્યો નમઃ ॥
શ્રીગુરૂ મ્હણતી જનનીસી । આમ્હાં ઐસા નિરોપ દેસી ।
અનિત્ય શરીર તૂં જાણસી । કાય ભરંવસા જીવિત્વાચા ॥૧॥
અનિત્ય શરીર તૂં જાણસી । કાય ભરંવસા જીવિત્વાચા ॥૧॥
શ્લોક ॥ અનિત્યાનિ શરીરાણિ વિભવો નૈવ શાશ્વતઃ ।
નિત્યં સન્નિહિતો મૃત્યુઃ કર્તવ્યો ધર્મસંગ્રહઃ ॥૨॥
નિત્યં સન્નિહિતો મૃત્યુઃ કર્તવ્યો ધર્મસંગ્રહઃ ॥૨॥
ટીકા ॥ એખાદા અસેલ સ્થિરજીવી । ત્યાસી તુઝી બુદ્ધિ બરવી ।
અનિત્ય દેહ વિભવોભાવીં । પુઢેં કવણા ભરંવસા ॥૩॥
અનિત્ય દેહ વિભવોભાવીં । પુઢેં કવણા ભરંવસા ॥૩॥
દેહ મ્હણિજે ક્ષણભંગુર । નાહીં રાહિલે કવણ સ્થિર ।
જંવવરી દૃઢ અસેલ શરીર । પુણ્યમાર્ગે રહાટાવેં ॥૪॥
જંવવરી દૃઢ અસેલ શરીર । પુણ્યમાર્ગે રહાટાવેં ॥૪॥
જો અસેલ મૃત્યૂસી જિંકીત । ત્યાણેં નિશ્ચયાવેં શરીર નિત્ય ।
ત્યાસિ તુઝા ઉપદેશ સત્ય । મ્હણે કરીન ધર્મ પુઢેં ॥૫॥
ત્યાસિ તુઝા ઉપદેશ સત્ય । મ્હણે કરીન ધર્મ પુઢેં ॥૫॥
અહોરાત્રીં આયુષ્ય ઉણેં । હોત અસતેં ક્ષણક્ષણેં ।
કરાવા ધર્મ યાચિકારણેં । પૂર્વવયેસીં પરિયેસા ॥૬॥
કરાવા ધર્મ યાચિકારણેં । પૂર્વવયેસીં પરિયેસા ॥૬॥
અલ્પોદકીં જૈસા મત્સ્ય । તૈસેં મનુષ્ય અલ્પાયુષ્ય ।
જંવવરી અસે પ્રાણી સુરસ । ધર્મ કરાવા પરિયેસા ॥૭॥
જંવવરી અસે પ્રાણી સુરસ । ધર્મ કરાવા પરિયેસા ॥૭॥
જૈસા સૂર્યાચા રથ ચાલે । નિમિષ હોતાં શીઘ્રકાળેં ।
બાવીસ સહસ્ત્ર ગાંવ પળે । તૈસેં આયુષ્ય ક્ષીણ હોય ॥૮॥
બાવીસ સહસ્ત્ર ગાંવ પળે । તૈસેં આયુષ્ય ક્ષીણ હોય ॥૮॥
પર્જન્ય પડતાં વૃક્ષાવરી । ઉદક રાહે પર્ણાગ્રીં ।
સ્થિર નવ્હે અવધારીં । પડે ભૂમીવરી સવેંચિ ॥૯॥
સ્થિર નવ્હે અવધારીં । પડે ભૂમીવરી સવેંચિ ॥૯॥
તૈસેં શરીર નવ્હે સ્થિર । જીવિત્વા મરણ નિર્ધાર ।
યૌવન અથવા હોતાંચિ જર । કલેવર હેં નશ્ય જાણા ॥૧૦॥
યૌવન અથવા હોતાંચિ જર । કલેવર હેં નશ્ય જાણા ॥૧૦॥
યાચિ કારણેં દેહાસી । વિશ્વાસૂં નયે પરિયેસીં ।
મૃત્યુ અસે હા સહવાસી । ધર્મ કરાવા તાત્કાળીં ॥૧૧॥
મૃત્યુ અસે હા સહવાસી । ધર્મ કરાવા તાત્કાળીં ॥૧૧॥
પિકલેં પાન વૃક્ષીં જૈસેં । લાગલેં અસેં સૂક્ષ્મવેશેં ।
તૈસેંચિ શરીર હેં ભરંવસેં । કેધવાં પડેલ ન કળે જાણા ॥૧૨॥
તૈસેંચિ શરીર હેં ભરંવસેં । કેધવાં પડેલ ન કળે જાણા ॥૧૨॥
એખાદા નર કળંતરાસી । દ્રવ્ય દેતો પરિયેસી ।
દિવસગણના કરી કૈસી । તૈસા યમ કાળ લક્ષીતસે ॥૧૩॥
દિવસગણના કરી કૈસી । તૈસા યમ કાળ લક્ષીતસે ॥૧૩॥
જૈશા સમસ્ત નદી દેખા । સમુદ્રાસી ઘેઊનિ જાતી ઉદકા ।
પરતોનિ ન યેતી જન્મભૂમિકા । તૈસેં આયુષ્ય ન પરતે ॥૧૪॥
પરતોનિ ન યેતી જન્મભૂમિકા । તૈસેં આયુષ્ય ન પરતે ॥૧૪॥
અહોરાત્રી જાતી પળોન । ઐસેં નિશ્ચયેં જાણોન ।
પુણ્ય ન કરિતી જે જન । તે પશુસમાન પરિયેસા ॥૧૫॥
પુણ્ય ન કરિતી જે જન । તે પશુસમાન પરિયેસા ॥૧૫॥
જયા દિવશીં પુણ્ય ઘડલેં નાહીં । વૃથા ગેલા દિવસ પાહીં ।
તયા યમાસિ કરુણા નાહીં । કરાવેં પુણ્ય તાત્કાળ ॥૧૬॥
તયા યમાસિ કરુણા નાહીં । કરાવેં પુણ્ય તાત્કાળ ॥૧૬॥
પુત્ર દારા ધન ગોધન । આયુષ્ય દેહ યેણેં-ગુણ ।
જે જન નિશ્ચિત મ્હણતી જાણ । તે પશૂસમ પરિયેસીં ॥૧૭॥
જે જન નિશ્ચિત મ્હણતી જાણ । તે પશૂસમ પરિયેસીં ॥૧૭॥
જૈસી સુસરી મનુષ્યાસી । ભક્ષિતી હોય પરિયેસીં ।
તૈસેં યા શરીરાસી । વૃદ્ધાપ્ય ભક્ષી અવધારા ॥૧૮॥
તૈસેં યા શરીરાસી । વૃદ્ધાપ્ય ભક્ષી અવધારા ॥૧૮॥
યાકારણેં તારુણ્યપણીં । કરાવેં પુણ્ય વિદ્વજ્જનીં ।
આમ્હાં કાં હો વર્જિસી જનની । કાય બુદ્ધિ બરવી અસે ॥૧૯॥
આમ્હાં કાં હો વર્જિસી જનની । કાય બુદ્ધિ બરવી અસે ॥૧૯॥
જો યમાચા અસેલ ઇષ્ટ । ત્યાણેં કરાવા આળસ હટ્ટ ।
અમરત્વેં અસેલ જો સુભટ । ત્યાણેં પુઢેં ધર્મ કરાવા ॥૨૦॥
અમરત્વેં અસેલ જો સુભટ । ત્યાણેં પુઢેં ધર્મ કરાવા ॥૨૦॥
સંસાર મ્હણજે સ્વપ્નાપરી । જૈસેં પુષ્પ અસે મોગરી ।
સવેંચિ હોય શુષ્કાપરી । તયાસમ દેહ જાણા ॥૨૧॥
સવેંચિ હોય શુષ્કાપરી । તયાસમ દેહ જાણા ॥૨૧॥
જૈસી વિજૂ અસે લવત । સવેંચિ હોય અવ્યક્ત ।
તૈસેં-પ્રાય દેહ હોત । સ્થિર નોહે પરિયેસા ॥૨૨॥
તૈસેં-પ્રાય દેહ હોત । સ્થિર નોહે પરિયેસા ॥૨૨॥
ઐસેં નાનાપરી દેખા । બોધિતા ઝાલા જનનીજનકાં ।
વિસ્મય કરિતી સભાલોક । બાળક કેવીં તત્ત્વ સાંગતો ॥૨૩॥
વિસ્મય કરિતી સભાલોક । બાળક કેવીં તત્ત્વ સાંગતો ॥૨૩॥
ઐકોનિ પુત્રાચેં વચન । માતા કરીતસે નમન ।
દેવા નિરોપિલેં જ્ઞાન । વિનંતિ માઝી પરિસાવી ॥૨૪॥
દેવા નિરોપિલેં જ્ઞાન । વિનંતિ માઝી પરિસાવી ॥૨૪॥
તુવાં નિરોપિલેં આમ્હાંસી । પુત્ર ચવઘે હોતીલ ઐસી ।
વિશ્વાસ નવ્હે ગા માનસીં । કુળદેવતા પુત્રરાયા ॥૨૫॥
વિશ્વાસ નવ્હે ગા માનસીં । કુળદેવતા પુત્રરાયા ॥૨૫॥
જંવવરી હોય એક સુત । તંવવરી રહાવેં સમીપત ।
નિરોપ નેદીં તંવવરી સત્ય । મ્હણોનિ વિનવી તયેવેળીં ॥૨૬॥
નિરોપ નેદીં તંવવરી સત્ય । મ્હણોનિ વિનવી તયેવેળીં ॥૨૬॥
માઝેં વચન અવ્હેરુનિ । જરી જાશીલ નિઘોનિ ।
પ્રાણ દેઈન તત્ક્ષણીં । હા નિશ્ચય અવધારીં ॥૨૭॥
પ્રાણ દેઈન તત્ક્ષણીં । હા નિશ્ચય અવધારીં ॥૨૭॥
પુત્ર નવ્હસી તૂં આમ્હાંસી । આમુચેં કુળદૈવત હોસી ।
સત્ય કરીં ગા વચનાસી । બોલ આપુલે દાતારા ॥૨૮॥
સત્ય કરીં ગા વચનાસી । બોલ આપુલે દાતારા ॥૨૮॥
ઐકોનિ માતેચેં વચન । શ્રીગુરૂ બોલતી હાંસોન ।
આમચે બોલ સત્ય જાણ । તુઝેં વાક્ય નિર્ધારીન પાં ॥૨૯॥
આમચે બોલ સત્ય જાણ । તુઝેં વાક્ય નિર્ધારીન પાં ॥૨૯॥
તુતેં હોતાંચિ પુત્ર દોની । નિરોપ દ્યાવા સંતોષોનિ ।
મગ ન રાહેં ઐક જનની । બોલ આપુલે સત્ય કરીં ॥૩૦॥
મગ ન રાહેં ઐક જનની । બોલ આપુલે સત્ય કરીં ॥૩૦॥
સંવત્સર એક તુઝ્યા ઘરીં । રાહૂં માતે નિર્ધારીં ।
વાસના પુરતીલ તુઝ્યા જરી । મગ નિરોપ દે મજ ॥૩૧॥
વાસના પુરતીલ તુઝ્યા જરી । મગ નિરોપ દે મજ ॥૩૧॥
ઐસી કરુનિયાં નિગુતી । રાહિલે શ્રીગુરુ અતિપ્રીતીં ।
વેદાભ્યાસ શિકવિતી । શિષ્યવર્ગા બહુતાંસી ॥૩૨॥
વેદાભ્યાસ શિકવિતી । શિષ્યવર્ગા બહુતાંસી ॥૩૨॥
નગરલોક વિસ્મય કરિતી । અભિનવ ઝાલેં ઐસેં મ્હણતી ।
બાળ પહા હો વર્ષે સાતી । વેદ ચારી સાંગતસે ॥૩૩॥
બાળ પહા હો વર્ષે સાતી । વેદ ચારી સાંગતસે ॥૩૩॥
વિદ્વાનાંહૂનિ વિદ્વાન વિદ્યાર્થી । તીની વેદ પઢતી ।
ષટ્શાસ્ત્રી જે મ્હણવિતી । તેહી યેતી શિકાવયા ॥૩૪॥
ષટ્શાસ્ત્રી જે મ્હણવિતી । તેહી યેતી શિકાવયા ॥૩૪॥
યેણેંપરી તયા ઘરીં । રાહિલે ગુરુ પ્રીતિકરીં ।
માતા ઝાલી ગરોદરી । મહાનંદ કરીતસે ॥૩૫॥
માતા ઝાલી ગરોદરી । મહાનંદ કરીતસે ॥૩૫॥
નિત્ય પૂજિતી પુત્રાસી । ઠેવૂનિ ભાવ કુળદૈવત ઐસી ।
નિધાન લાધે એખાદ્યાસી । કાય સાંગોં સંતોષ ત્યાંચા ॥૩૬॥
નિધાન લાધે એખાદ્યાસી । કાય સાંગોં સંતોષ ત્યાંચા ॥૩૬॥
તંવ નવમાસ જાહલી અંતર્વત્ની । માતા ઝાલી પ્રસૂતી ।
પુત્ર ઝાલે યુગ્મ ખ્યાતી । અતિસુંદર પરિયેસા ॥૩૭॥
પુત્ર ઝાલે યુગ્મ ખ્યાતી । અતિસુંદર પરિયેસા ॥૩૭॥
પુત્ર ઝાલે ઉલ્હાસ થોર । માતાપિત્યા સંતોષ ફાર ।
આશીર્વચન અસે ગુરૂ । અસત્ય કેવીં હોઈલ ॥૩૮॥
આશીર્વચન અસે ગુરૂ । અસત્ય કેવીં હોઈલ ॥૩૮॥
યાકારણેં ગુરુવચન । સત્ય માનાવેં વિદ્વજ્જનેં ।
જૈસેં અસેલ અંતઃકરણ । તૈસેં હોઈલ પરિયેસા ॥૩૯॥
જૈસેં અસેલ અંતઃકરણ । તૈસેં હોઈલ પરિયેસા ॥૩૯॥
ઐશાપરી વર્ષ એક ત્રિમાસી ઝાલે તે બાળક ।
ખેળવીતસે માતા ઐક । આલે શ્રીગુરૂ તયાંજવળી ॥૪૦॥
ખેળવીતસે માતા ઐક । આલે શ્રીગુરૂ તયાંજવળી ॥૪૦॥
જનની ઐક માઝે વચના । ઝાલી તુઝી મનકામના ।
દોઘે પુત્રનિધાના । પૂર્ણાયુષી આહેતિ જાણ ॥૪૧॥
દોઘે પુત્રનિધાના । પૂર્ણાયુષી આહેતિ જાણ ॥૪૧॥
આણખી હોતીલ દોઘે કુમારક । ત્યાનંતર કન્યા એક ।
અસાલ નાંદત અત્યંત સુખ । વાસના પુરતીલ તુઝી જાણા ॥૪૨॥
અસાલ નાંદત અત્યંત સુખ । વાસના પુરતીલ તુઝી જાણા ॥૪૨॥
આતાં આમુતેં નિરોપાવેં । જાઊં આમ્હી સ્વભાવેં ।
સંતોષરુપી તુમ્હીં વ્હાવેં । મ્હણોનિ નિરોપ ઘેતી તયેવેળીં ॥૪૩॥
સંતોષરુપી તુમ્હીં વ્હાવેં । મ્હણોનિ નિરોપ ઘેતી તયેવેળીં ॥૪૩॥
સંતોષોનિ માતાપિતા । ચરણાંવરી ઠેવિતી માથા ।
સ્વામી આમુચ્યા કુળદેવતા । અશક્ય આમ્હી બોલાવયા ॥૪૪॥
સ્વામી આમુચ્યા કુળદેવતા । અશક્ય આમ્હી બોલાવયા ॥૪૪॥
ન કળે આમ્હાં સ્વરુપજ્ઞાન । તુઝેં સ્વરુપ નકળે કવણા।
માયામોહેં વેષ્ટોન કામના । નેણોંચિ મહિમાન તુઝેં ॥૪૫॥
માયામોહેં વેષ્ટોન કામના । નેણોંચિ મહિમાન તુઝેં ॥૪૫॥
માયાપ્રપંચેં વેષ્ટોનિ । તુતેં જરી સુત મ્હણોનિ ।
એકે સમયીં નિષ્ઠુર બોલોં વચનીં । ક્ષમા કરણેં સ્વામિયા ॥૪૬॥
એકે સમયીં નિષ્ઠુર બોલોં વચનીં । ક્ષમા કરણેં સ્વામિયા ॥૪૬॥
સહભોજન-શયનાસનીં । તુતેં ગાંજોં ભુકેજોનિ ।
કડે ન ઘેંચિ ઉબગોનિ । ક્ષમા કરીં ગા દેવરાયા ॥૪૭॥
કડે ન ઘેંચિ ઉબગોનિ । ક્ષમા કરીં ગા દેવરાયા ॥૪૭॥
તારક આમુચે વંશાસી । બાપા તૂં અવતરલાસી ।
પ્રદોષપૂજા ફળાસી । આલી માતેં સ્વામિયા ॥૪૮॥
પ્રદોષપૂજા ફળાસી । આલી માતેં સ્વામિયા ॥૪૮॥
આતાં આમ્હાં કાય ગતિ । સાંગા સ્વામી કૃપામૂર્તી ।
જનનમરણ યાતનયાતી । કડે કરાવેં દાતારા ॥૪૯॥
જનનમરણ યાતનયાતી । કડે કરાવેં દાતારા ॥૪૯॥
સગરાંવરી જૈસી ગંગા । તૈસા તુવાં આલાસિ ચાંગા ।
પાવન કેલેંસિ માઝે અંગા । ઉભયકુળેં બેચાળીસ ॥૫૦॥
પાવન કેલેંસિ માઝે અંગા । ઉભયકુળેં બેચાળીસ ॥૫૦॥
આમ્હાં ઠેવિસી કવણેપરી । યા ધુરંધર સંસારીં ।
તુઝેં દર્શન નોહે તરી । કેવીં વાંચોં પ્રાણાત્મજા ॥૫૧॥
તુઝેં દર્શન નોહે તરી । કેવીં વાંચોં પ્રાણાત્મજા ॥૫૧॥
ઐકોનિ માતાપિતયાંચેં વચન । બોલતી શ્રીગુરૂ આપણ ।
જે જે સમયીં તુમચેં મન । સ્મરણ કરીલ આમ્હાંસી ॥૫૨॥
જે જે સમયીં તુમચેં મન । સ્મરણ કરીલ આમ્હાંસી ॥૫૨॥
સ્મરણ કરિતાં તુમ્હાંજવળી । અસેન જનની મી તાત્કાળીં ।
ન કરાવી ચિંતા વેળોવેળીં । મ્હણોન ભાક દેતસે ॥૫૩॥
ન કરાવી ચિંતા વેળોવેળીં । મ્હણોન ભાક દેતસે ॥૫૩॥
આણિક કન્યા પુત્ર તીની । હોતીલ ઐક તૂં ભવાની ।
દૈન્ય નાહીં તુમચ્યા ભુવનીં । સદા શ્રીમંત નાંદાલ ॥૫૪॥
દૈન્ય નાહીં તુમચ્યા ભુવનીં । સદા શ્રીમંત નાંદાલ ॥૫૪॥
જન્માંતરીં પરમેશ્વરાસી । પૂજા કેલી તુવાં પ્રદોષીં ।
યાચી મહિમા આહે ઐસી । જન્મોજન્મીં શ્રિયાયુક્ત ॥૫૫॥
યાચી મહિમા આહે ઐસી । જન્મોજન્મીં શ્રિયાયુક્ત ॥૫૫॥
ઇહ સૌખ્ય હોય ઐક । દેહાંતીં જાણા પરમ લોક ।
પૂજા કરિતાં પિનાક । પુનર્જન્મ તુમ્હાં નાહીં ॥૫૬॥
પૂજા કરિતાં પિનાક । પુનર્જન્મ તુમ્હાં નાહીં ॥૫૬॥
તુવાં આરાધિલા શંકર । આમ્હાં કરવિલા અવતાર ।
વાસના પુરેલ તુઝા ભાર । આમ્હાં નિરોપ દે આતાં ॥૫૭॥
વાસના પુરેલ તુઝા ભાર । આમ્હાં નિરોપ દે આતાં ॥૫૭॥
પુનર્દર્શન તુમ્હાંસી । હોઈલ ઐકા વર્ષે-તીસીં ।
જાવોનિ બદરીવનાસી । મ્હણોનિ નિઘતી તયે વેળીં ॥૫૮॥
જાવોનિ બદરીવનાસી । મ્હણોનિ નિઘતી તયે વેળીં ॥૫૮॥
નિરોપ ઘેવોનિ તયે વેળાં । શ્રીગુરૂ નિઘાલે અવલીળા ।
નગરલોક યેતી સકળા । માતાપિતા બોળવિતી ॥૫૯॥
નગરલોક યેતી સકળા । માતાપિતા બોળવિતી ॥૫૯॥
મ્હણતી સમસ્ત નગરનારી । તપાસી નિઘાલા બ્રહ્મચારી ।
હોઈલ પુરુષ અવતારી । મનુષ્યદેહી દિસતસે ॥૬૦॥
હોઈલ પુરુષ અવતારી । મનુષ્યદેહી દિસતસે ॥૬૦॥
એક મ્હણતી પહા હો નવલ । તપાસી નિઘાલા અસે બાળ ।
માતાપિતા સુખેં કેવળ । નિરોપ દેતી કૌતુકેં ॥૬૧॥
માતાપિતા સુખેં કેવળ । નિરોપ દેતી કૌતુકેં ॥૬૧॥
કૈસેં યાંચેં અંતઃકરણ । જૈસા હો કાં પાષાણ ।
મન કરુનિ નિર્વાણ । બોળવિતાતિ પુત્રાસી ॥૬૨॥
મન કરુનિ નિર્વાણ । બોળવિતાતિ પુત્રાસી ॥૬૨॥
એક મ્હણતી નવ્હે બાળ । હોઈલ ત્રિમૂર્તીચા અવતાર કેવળ ।
અનુમાન નવ્હે હા નિશ્ચળ । વેદ કેવીં મ્હણતસે ॥૬૩॥
અનુમાન નવ્હે હા નિશ્ચળ । વેદ કેવીં મ્હણતસે ॥૬૩॥
સાત વર્ષાંચેં બાળક દેખા । વેદ મ્હણતો અખિલ શાખા ।
મનુષ્યમાત્ર નવ્હે ઐકા । ઐસેં મ્હણતી સાધુજન ॥૬૪॥
મનુષ્યમાત્ર નવ્હે ઐકા । ઐસેં મ્હણતી સાધુજન ॥૬૪॥
ઐસેં મ્હણોનિ સાધુજન । કરિતાતિ સાષ્ટાંગીં નમન ।
નાનાપરી સ્તોત્રવચન । કરિતે ઝાલે અવધારા ॥૬૫॥
નાનાપરી સ્તોત્રવચન । કરિતે ઝાલે અવધારા ॥૬૫॥
નમન કરોનિ સકળિક । આલે આપુલે ગૃહાંતિક ।
પુઢેં જાતી જનનીજનક । પુત્રાસવેં બોળવીત ॥૬૬॥
પુઢેં જાતી જનનીજનક । પુત્રાસવેં બોળવીત ॥૬૬॥
નિજસ્વરુપ જનનિયેસી । દાવિતા ઝાલા પરિયેસીં ।
શ્રીપાદશ્રીવલ્લભ-દ્ત્તાત્રેયાસી । દેખતે ઝાલે જનકજનની ॥૬૭॥
શ્રીપાદશ્રીવલ્લભ-દ્ત્તાત્રેયાસી । દેખતે ઝાલે જનકજનની ॥૬૭॥
ત્રયમૂર્તીચા અવતાર । ઝાલા નરહરી નર ।
નિજરુપેં દિસે કર્પૂરગૌર । પાહતાં નમિલેં ચરણાસી ॥૬૮॥
નિજરુપેં દિસે કર્પૂરગૌર । પાહતાં નમિલેં ચરણાસી ॥૬૮॥
જય જયા જગદ્ગુરુ । ત્રયમૂર્તીચા અવતારુ ।
આમુચેં પુણ્ય હોતેં થોરૂ । મ્હણોનિ દેખિલે તુમચે ચરણ ॥૬૯॥
આમુચેં પુણ્ય હોતેં થોરૂ । મ્હણોનિ દેખિલે તુમચે ચરણ ॥૬૯॥
તૂ તારક વિશ્વાસી । આમ્હાં ઉદ્ધરિલેં વિશેષીં ।
પુનર્દર્શન આમ્હાંસી । દ્યાવેં મ્હણોનિ વિનવિતી ॥૭૦॥
પુનર્દર્શન આમ્હાંસી । દ્યાવેં મ્હણોનિ વિનવિતી ॥૭૦॥
ઐસેં મ્હણોનિ માતાપિતા । ચરણાંવરી ઠેવિતી માથા ।
અલિંગિતી શ્રીગુરુનાથા । સ્નેહભાવેંકરુનિયાં ॥૭૧॥
અલિંગિતી શ્રીગુરુનાથા । સ્નેહભાવેંકરુનિયાં ॥૭૧॥
સંતોષોનિ શ્રીગુરુમૂર્તિ । આશ્વાસ કેલા અતિપ્રીતીં ।
પુનર્દર્શન હો નિશ્ચિતીં । દેઈન મ્હણતી તયે વેળીં ॥૭૨॥
પુનર્દર્શન હો નિશ્ચિતીં । દેઈન મ્હણતી તયે વેળીં ॥૭૨॥
ઐસેં તયાં સંભાષોનિ । નિરોપ ઘેતલા તત્ક્ષણીં ।
પરતોનિ આલી જનકજનની । યેતી સંતોષોનિ મંદિરાંત ॥૭૩॥
પરતોનિ આલી જનકજનની । યેતી સંતોષોનિ મંદિરાંત ॥૭૩॥
વરદમૂર્તિ શ્રીગુરુરાણા । નિઘાલા જાવયા બદરીવના ।
પાતલા આનંદકાનના । વારાણસી ક્ષેત્રાસી ॥૭૪॥
પાતલા આનંદકાનના । વારાણસી ક્ષેત્રાસી ॥૭૪॥
અવિમુક્ત વારાણસી પુરી । ક્ષેત્ર થોર સચરાચરીં ।
વિશ્વેશ્વર અવધારીં । અનુપમ્ય અસે ત્રિભુવનીં ॥૭૫॥
વિશ્વેશ્વર અવધારીં । અનુપમ્ય અસે ત્રિભુવનીં ॥૭૫॥
રાહૂનિયાં તયા સ્થાનીં । અનુષ્ઠિતી ગુરુશિરોમણી ।
વિશ્વેશ્વરાચે દર્શનીં । પૂજા કરિતી આત્મારામાસી ॥૭૬॥
વિશ્વેશ્વરાચે દર્શનીં । પૂજા કરિતી આત્મારામાસી ॥૭૬॥
યેણેંપરી તયા સ્થાનીં । ક્વચિત્કાળ શ્રીગુરુમુનિ ।
અષ્ટાંગયોગેંકરુનિ । તપ કરિતી પરિયેસા ॥૭૭॥
અષ્ટાંગયોગેંકરુનિ । તપ કરિતી પરિયેસા ॥૭૭॥
તયા કાશીનગરાંત । તાપસી અસતી આણિક બહુત ।
સંન્યાસી યતી અવધૂત । તપ કરિતી દારુણ ॥૭૮॥
સંન્યાસી યતી અવધૂત । તપ કરિતી દારુણ ॥૭૮॥
તયાંત શ્રીગુરૂ બ્રહ્મચારી । યોગાભ્યાસધુરંધરીં ।
કરિતાતિ ; તપસ્વી યેરી । અભિનવ કરિતી મનાંત ॥૭૯॥
કરિતાતિ ; તપસ્વી યેરી । અભિનવ કરિતી મનાંત ॥૭૯॥
મ્હણતી પહા હો બ્રહ્મચારી । તપ કરિતો નાનાપરી ।
કૈસેં વૈરાગ્ય યાચે ઉદરીં । નિર્લિપ્ત અસે પરિયેસા ॥૮૦॥
કૈસેં વૈરાગ્ય યાચે ઉદરીં । નિર્લિપ્ત અસે પરિયેસા ॥૮૦॥
શરીરસ્વાર્થ નાહીં યાસી । યોગ્ય હોય હા સંન્યાસીં ।
સ્નાન કરિતો ત્રિકાળેસીં । મણિકર્ણિકા તીર્થાંત ॥૮૧॥
સ્નાન કરિતો ત્રિકાળેસીં । મણિકર્ણિકા તીર્થાંત ॥૮૧॥
ઐસેં સ્તોત્ર નિત્ય કરિતી । સમસ્ત સંન્યાસી યેતી ।
વૃધ્દ હોતા એક યતિ । ‘કૃષ્ણસરસ્વતી’ નામેં ॥૮૨॥
વૃધ્દ હોતા એક યતિ । ‘કૃષ્ણસરસ્વતી’ નામેં ॥૮૨॥
તો કેવળ બ્રહ્મજ્ઞાની । તપસ્વી અસે મહામુનિ ।
સદા દેખોનિયાં નયનીં । સ્નેહભાવેં ભાવીતસે ॥૮૩॥
સદા દેખોનિયાં નયનીં । સ્નેહભાવેં ભાવીતસે ॥૮૩॥
મ્હણે સમસ્ત યતીશ્વરાંસી । ન મ્હણા નર બ્રહ્મચારીસી ।
અવતારપુરુષ અતિતાપસી । વિશ્વવંદ્ય દિસતસે ॥૮૪॥
અવતારપુરુષ અતિતાપસી । વિશ્વવંદ્ય દિસતસે ॥૮૪॥
વયસા ધાકુટા મ્હણોનિ । નમન ન કરાલ તુમ્હી મુની ।
પ્રખ્યાત મૂર્તિ હા ત્રિભુવનીં । આમ્હાં વંદ્ય અસે દેખા ॥૮૫॥
પ્રખ્યાત મૂર્તિ હા ત્રિભુવનીં । આમ્હાં વંદ્ય અસે દેખા ॥૮૫॥
વાર્ધક્યપણેં આમ્હી યાસી । વંદિતાં દુઃખ સકળાંસી ।
વિશેષ આમ્હી સંન્યાસી । મૂર્ખ લોક નિંદિતી ॥૮૬॥
વિશેષ આમ્હી સંન્યાસી । મૂર્ખ લોક નિંદિતી ॥૮૬॥
યાકારણેં આમ્હી યાસી । વિનવૂં, પરોપકારાસી ।
સંન્યાસ દેતા, સમસ્તાંસી । ભક્તિ હોઈલ સ્થિર મનીં ॥૮૭॥
સંન્યાસ દેતા, સમસ્તાંસી । ભક્તિ હોઈલ સ્થિર મનીં ॥૮૭॥
લોકાનુગ્રહાનિમિત્ત । હા હોય ગુરુ સમર્થ ।
યાચે દર્શનમાત્રેં પુનીત । આમ્હી પરિયેસા ॥૮૮॥
યાચે દર્શનમાત્રેં પુનીત । આમ્હી પરિયેસા ॥૮૮॥
યાકારણેં બાળકાસી । વિનવૂં આમ્હી વિનયેસીં ।
આશ્રમ ઘ્યાવા સંન્યાસી । પૂજા કરું એકભાવેં ॥૮૯॥
આશ્રમ ઘ્યાવા સંન્યાસી । પૂજા કરું એકભાવેં ॥૮૯॥
મ્હણોનિ આલે તયા જવળીં । વિનવિતાતિ મુની સકળી ।
ઐક તાપસી સ્તોમમૌળી । વિનંતિ અસે પરિયેસા ॥૯૦॥
ઐક તાપસી સ્તોમમૌળી । વિનંતિ અસે પરિયેસા ॥૯૦॥
લોકાનુગ્રહાકારણેં । તુમ્હીં આતાં સંન્યાસ ઘેણેં ।
આમ્હાં સમસ્તાં ઉદ્ધરણેં । પૂજા ઘેણેં આમ્હાં કરવીં ॥૯૧॥
આમ્હાં સમસ્તાં ઉદ્ધરણેં । પૂજા ઘેણેં આમ્હાં કરવીં ॥૯૧॥
યા કલિયુગીં સંન્યાસ મ્હણોન । નિંદા કરિતી સકળૈ જન ।
સ્થાપના કરણાર કવણ । ન દિસતી ભૂમીવરી ॥૯૨॥
સ્થાપના કરણાર કવણ । ન દિસતી ભૂમીવરી ॥૯૨॥
શ્લોક ॥ યજ્ઞદાનં ગવાલંભં સંન્યાસં પલપૈતૃકમ્ ।
દેવરાચ્ચ સુતોત્પત્તિં કલૌ પંચ વિવર્જયેત્ ॥૯૩॥
દેવરાચ્ચ સુતોત્પત્તિં કલૌ પંચ વિવર્જયેત્ ॥૯૩॥
ટીકા ॥ યજ્ઞ દાન ગવાલંભન । સંન્યાસ ઘેતાં અતિદૂષણ ।
પલપૈતૃક ભ્રાતાંગના । કરું નયે મ્હણતાતિ ॥૯૪॥
પલપૈતૃક ભ્રાતાંગના । કરું નયે મ્હણતાતિ ॥૯૪॥
કરિતાં કલિયુગાંત । નિષિદ્ધ બોલતી જન સમસ્ત ।
સંન્યાસમાર્ગ સિદ્ધાંત । વેદસંમત વિખ્યાત ॥૯૫॥
સંન્યાસમાર્ગ સિદ્ધાંત । વેદસંમત વિખ્યાત ॥૯૫॥
પૂર્વી ઐસેં વર્તમાનીં । નિષેધ કેલા સકળહી જનીં ।
શ્રીશંકરાચાર્ય અવતારોનિ । સ્થાપના કેલી પરિયેસા ॥૯૬॥
શ્રીશંકરાચાર્ય અવતારોનિ । સ્થાપના કેલી પરિયેસા ॥૯૬॥
તયાવરી ઇતુકે દિવસ । ચાલત આલા માર્ગ સંન્યાસ ।
કલિ પ્રબળ હોતાં નાશ । પુનરપિ નિંદા કરિતાતી ॥૯૭॥
કલિ પ્રબળ હોતાં નાશ । પુનરપિ નિંદા કરિતાતી ॥૯૭॥
આશ્રમાચા ઉદ્ધાર । સકળ જનાં ઉપકાર ।
કરાવા કૃપાસાગર । મ્હણતી સકળ મુનિજન ॥૯૮॥
કરાવા કૃપાસાગર । મ્હણતી સકળ મુનિજન ॥૯૮॥
ઐકોનિ ત્યાંચી વિનંતિ । શ્રીગુરુમુનિ આશ્રય ઘેતી ।
વૃદ્ધ કૃષ્ણસરસ્વતી । તયાપાસૂનિ પરિયેસા ॥૯૯॥
વૃદ્ધ કૃષ્ણસરસ્વતી । તયાપાસૂનિ પરિયેસા ॥૯૯॥
ઐસેં મ્હણતાં સિદ્ધમુનિ । વિનવીતસે નામકરણી ।
સંદેહ હોતો માઝે મનીં । કૃપાનિધિ મુનિરાયા ॥૧૦૦॥
સંદેહ હોતો માઝે મનીં । કૃપાનિધિ મુનિરાયા ॥૧૦૦॥
મ્હણતી શ્રીગુરૂ તોચિ જગદ્ગુરૂ । ત્યાતેં ઝાલા આણિક ગુરુ ।
ત્રયમૂર્તીચા અવતારુ । કવણેપરી દિસતસે ॥૧॥
ત્રયમૂર્તીચા અવતારુ । કવણેપરી દિસતસે ॥૧॥
સિદ્ધ મ્હણે શિષ્યાસી । સાંગેન યાચી સ્થિતિ કૈસી ।
પૂર્વી શ્રીરઘુનાથાસી । ઝાલા વસિષ્ઠ કેવીં ગુરુ ॥૨॥
પૂર્વી શ્રીરઘુનાથાસી । ઝાલા વસિષ્ઠ કેવીં ગુરુ ॥૨॥
આઠવા અવતાર શ્રીકૃષ્ણદેવાસી । સાંદીપની જાહલા ગુરુ કૈસી ।
અવતાર હોતાંચિ માનુષીં તયાપરી રહાટાવેં ॥૩॥
અવતાર હોતાંચિ માનુષીં તયાપરી રહાટાવેં ॥૩॥
યાકારણેં શ્રીગુરુમૂર્તી । ગુરુ કેલા તો કૃષ્ણસરસ્વતી ।
બહુકાળીંચા હોતા યતિ । મ્હણોનિ ત્યાતેં માનિલેં ॥૪॥
બહુકાળીંચા હોતા યતિ । મ્હણોનિ ત્યાતેં માનિલેં ॥૪॥
શિષ્ય મ્હણે સિદ્ધાસી । સ્વામી કથા નિરોપિલીસી ।
વૃદ્ધ કૃષ્ણસરસ્વતીસી । ગુરુ કેલેં મ્હણોનિયાં ॥૫॥
વૃદ્ધ કૃષ્ણસરસ્વતીસી । ગુરુ કેલેં મ્હણોનિયાં ॥૫॥
સમસ્ત યતીશ્વરાંહૂન । તયાસિ દિધલા બહુમાન ।
કૃષ્ણસરસ્વતી તો પૂર્વી કોણ । કોણ ગુરુચેં મૂળપીઠ ॥૬॥
કૃષ્ણસરસ્વતી તો પૂર્વી કોણ । કોણ ગુરુચેં મૂળપીઠ ॥૬॥
વિસ્તારુનિ આમ્હાંસી । નિરોપાવેં કૃપેસીં ।
ત્યાણેં માઝે માનસીં । સંતોષ હોઈલ સ્વામિયા ॥૭॥
ત્યાણેં માઝે માનસીં । સંતોષ હોઈલ સ્વામિયા ॥૭॥
ઐસેં શિષ્ય વિનવિતાં । તંવ સાંગે વિસ્તારતા ।
મૂળપીઠ આદ્યંતા । ગુરુસંતતિ પરિયેસા ॥૮॥
મૂળપીઠ આદ્યંતા । ગુરુસંતતિ પરિયેસા ॥૮॥
આદિપીઠ ‘શંકર’ ગુરુ । તદનંતર ‘વિષ્ણુ’ ગુરુ ।
ત્યાનંતર ‘ચતુર્વક્ત્ર’ ગુરુ । હેં મૂળપીઠ અવધારીં ॥૯॥
ત્યાનંતર ‘ચતુર્વક્ત્ર’ ગુરુ । હેં મૂળપીઠ અવધારીં ॥૯॥
તદનંતર ‘વસિષ્ઠ’ ગુરુ । તેથોનિ ‘શક્તિ’, ‘પરાશરુ’ ।
ત્યાચા શિષ્ય ‘વ્યાસ’ થોરુ । જો કાં અવતાર વિષ્ણૂચા ॥૧૧૦॥
ત્યાચા શિષ્ય ‘વ્યાસ’ થોરુ । જો કાં અવતાર વિષ્ણૂચા ॥૧૧૦॥
તયાપાસૂનિ ‘શુક’ ગુરુ જાણ । ‘ગૌડપાદાચાર્ય’ સગુણ ।
આચાર્ય ‘ગોવિંદ’ તયાહૂન । પુઢેં આચાર્ય તો ‘શંકર’ જાહલા ॥૧૧॥
આચાર્ય ‘ગોવિંદ’ તયાહૂન । પુઢેં આચાર્ય તો ‘શંકર’ જાહલા ॥૧૧॥
તદનંતર ‘વિશ્વરુપાચાર્ય’ । પુઢેં ‘જ્ઞાનબોધીગિરિય’ ।
ત્યાચા શિષ્ય ‘સિંહગિરિય’ । ‘ઈશ્વરતીર્થ’ પુઢેં ઝાલે ॥૧૨॥
ત્યાચા શિષ્ય ‘સિંહગિરિય’ । ‘ઈશ્વરતીર્થ’ પુઢેં ઝાલે ॥૧૨॥
તદનંતર ‘નૃસિંહતીર્થ’ । પુઢેં શિષ્ય ‘વિદ્યાતીર્થ’ ।
‘શિવતીર્થ’, ‘ભારતીતીર્થ’ । ગુરુસંતતિ અવધારીં ॥૧૩॥
‘શિવતીર્થ’, ‘ભારતીતીર્થ’ । ગુરુસંતતિ અવધારીં ॥૧૩॥
મગ તયાપાસોનિ । ‘વિદ્યારણ્ય’ શ્રીપાદમુનિ ।
‘વિદ્યાતીર્થ’ મ્હણોનિ । પુઢેં ઝાલા પરિયેસા ॥૧૪॥
‘વિદ્યાતીર્થ’ મ્હણોનિ । પુઢેં ઝાલા પરિયેસા ॥૧૪॥
ત્યાચા શિષ્ય ‘મળિયાનંદ’ । ‘દેવતીર્થસરસ્વતી’ વૃંદ।
તેથોનિ ‘સરસ્વતીયાદવેંદ્ર’ । ગુરુપીઠ યેણેંપરી ॥૧૫॥
તેથોનિ ‘સરસ્વતીયાદવેંદ્ર’ । ગુરુપીઠ યેણેંપરી ॥૧૫॥
યાદવેંદ્ર મુનીચા શિષ્ય । તોચિ ‘કૃષ્ણસરસ્વતી’ વિશેષ ।
બહુકાળીંચા સંન્યાસી । મ્હણોનિ વિશેષ માનિતી ॥૧૬॥
બહુકાળીંચા સંન્યાસી । મ્હણોનિ વિશેષ માનિતી ॥૧૬॥
યેણેંપરી શ્રીગુરુનાથ । આશ્રમ ઘેતી ચતુર્થ ।
સંન્યાસમાર્ગસ્થાપનાર્થ । શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ॥૧૭॥
સંન્યાસમાર્ગસ્થાપનાર્થ । શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ॥૧૭॥
સમસ્ત વેદાંચા અર્થ । સાંગતા ઝાલા શ્રીગુરુનાથ ।
મ્હણોનિ વંદિતી સમસ્ત । તયા કાશી નગરાંત ॥૧૮॥
મ્હણોનિ વંદિતી સમસ્ત । તયા કાશી નગરાંત ॥૧૮॥
ખ્યાતિ કેલી અતિગહની । તયા વારાણસીભુવનીં ।
યતિ સમસ્ત યેઊનિ । સેવા કરિતી શ્રીગુરુચી ॥૧૯॥
યતિ સમસ્ત યેઊનિ । સેવા કરિતી શ્રીગુરુચી ॥૧૯॥
મગ નિઘાલે તેથોનિ । બહુત શિષ્ય-સમવેત મુનિ ।
ઉત્તરતીર્થ બદરીવનીં । અનંત તીર્થે પહાવયા ॥૧૨૦॥
ઉત્તરતીર્થ બદરીવનીં । અનંત તીર્થે પહાવયા ॥૧૨૦॥
સવ્ય ઘાલૂનિ મેરુસી । તીર્થે નવખંડ ક્ષિતીસી ।
સાંગતાં વિસ્તાર બહુવસી । ઐક શિષ્યા નામકરણી ॥૨૧॥
સાંગતાં વિસ્તાર બહુવસી । ઐક શિષ્યા નામકરણી ॥૨૧॥
સમસ્ત તીર્થે અવલોકીત । સવેં શિષ્ય-યતીંસહિત ।
ભૂમિપ્રદક્ષિણા કરીત । આલે ગંગાસાગરાસી ॥૨૨॥
ભૂમિપ્રદક્ષિણા કરીત । આલે ગંગાસાગરાસી ॥૨૨॥
સિદ્ધ મ્હણે નામાંકિતા । સમસ્ત ચરિત્ર સાંગતાં ।
વિસ્તાર હોઈલ બહુ કથા । મ્હણોનિ તાવન્માત્ર સાંગતોં પરિયેસીં ॥૨૩॥
વિસ્તાર હોઈલ બહુ કથા । મ્હણોનિ તાવન્માત્ર સાંગતોં પરિયેસીં ॥૨૩॥
સમસ્ત મહિમા સાંગાવયાસી । શક્તિ કૈંચી આમ્હાંસી ।
અનંત મહિમા ત્રૈમૂર્તીસી । ગુરુચરિત્ર પરિયેસીં ॥૨૪॥
અનંત મહિમા ત્રૈમૂર્તીસી । ગુરુચરિત્ર પરિયેસીં ॥૨૪॥
ગંગાસાગરાપાસાવ । તટાકયાત્રા કરીત દેવ ।
પ્રયાગસ્થાનીં ગુરુરાવ । યેતે ઝાલે પરિયેસા ॥૨૫॥
પ્રયાગસ્થાનીં ગુરુરાવ । યેતે ઝાલે પરિયેસા ॥૨૫॥
તયા સ્થાનીં અસતાં ગુરૂ । આલા એક દ્વિજવરુ ।
‘માધવ’ નામેં અસે વિપ્રુ । શ્રીગુરુસી ભેટલા ॥૨૬॥
‘માધવ’ નામેં અસે વિપ્રુ । શ્રીગુરુસી ભેટલા ॥૨૬॥
બ્રહ્મજ્ઞાન તયાસી । ઉપદેશ કેલા પ્રીતીસીં ।
ચતુર્થાશ્રમ તયાસી । દેતે ઝાલે પરિયેસા ॥૨૭॥
ચતુર્થાશ્રમ તયાસી । દેતે ઝાલે પરિયેસા ॥૨૭॥
નામ ‘માધવસરસ્વતી’ । તયા શિષ્યાતેં ઠેવિતી ।
તયાવરી અતિપ્રીતી । શિષ્યાંમધ્યેં પરિયેસા ॥૨૮॥
તયાવરી અતિપ્રીતી । શિષ્યાંમધ્યેં પરિયેસા ॥૨૮॥
સિદ્ધ મ્હણે નામકરણી । શિષ્ય ઝાલે યેણેગુણીં ।
અખિલ યતીનામકરણી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તેં ॥૨૯॥
અખિલ યતીનામકરણી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તેં ॥૨૯॥
ગંગાધરાચા નંદનુ । સાંગે ગુરુચરિત્ર કામધેનુ ।
ઐકતાં હોય મહાજ્ઞાનુ । લાધે ચારી પુરુષાર્થ ॥૧૩૦॥
ઐકતાં હોય મહાજ્ઞાનુ । લાધે ચારી પુરુષાર્થ ॥૧૩૦॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધ-નામધારકસંવાદે શ્રીગુરુચાતુર્થાશ્રમગ્રહણં-ગુરુપરંપરા-કથનં નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ ॥૧૨॥
સિદ્ધ-નામધારકસંવાદે શ્રીગુરુચાતુર્થાશ્રમગ્રહણં-ગુરુપરંપરા-કથનં નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ ॥૧૨॥
॥ શ્રીગુરુદેવ દત્ત ॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥