।। શ્રી ગણેશાય નમઃ ।।
ત્રૈમૂર્તિરાજા ગુરુ તૂચિ માઝા । કૃષ્ણાતિરી વાસ કરોનિ વોજા ।
સુભક્ત તેથે કરિતી આનંદા । તે સુર સ્વર્ગી પહાતી વિનોદા ॥૧॥
ત્રૈમૂર્તિરાજા ગુરુ તૂચિ માઝા । કૃષ્ણાતિરી વાસ કરોનિ વોજા ।
સુભક્ત તેથે કરિતી આનંદા । તે સુર સ્વર્ગી પહાતી વિનોદા ॥૧॥
ઐસે શ્રીગુરુચરણ ધ્યાત । જાતાં વિષ્ણુનામાંકિત ।
અતિ શ્રમલા ચાલત । રાહિલા એકા વૃક્ષાતળી ॥૨॥
અતિ શ્રમલા ચાલત । રાહિલા એકા વૃક્ષાતળી ॥૨॥
ક્ષણ એક નિદ્રિસ્ત । મની શ્રીગુરુ ચિંતિત ।
કૃપાનિધિ અનંત । દિસે સ્વપ્ની પરિયેસા ॥૩॥
કૃપાનિધિ અનંત । દિસે સ્વપ્ની પરિયેસા ॥૩॥
રૂપ દિસે સુષુપ્તીત । જટાધારી ભસ્માંકિત ।
વ્યાઘ્રચર્મ પરિધાનિત । પીતાંબર કાસે દેખા ॥૪॥
વ્યાઘ્રચર્મ પરિધાનિત । પીતાંબર કાસે દેખા ॥૪॥
યેઊનિ યોગીશ્વર જવળી । ભસ્મ લાવિલે કપાળી ।
આશ્વાસૂનિ તયા વેળી । અભયકર દેતસે ॥૫॥
આશ્વાસૂનિ તયા વેળી । અભયકર દેતસે ॥૫॥
ઇતુકે દેખોનિ સુષુપ્તીત । ચેતન ઝાલા નામાંકિત ।
ચારી દિશા અવલોકિત । વિસ્મય કરી તયા વેળી ॥૬॥
ચારી દિશા અવલોકિત । વિસ્મય કરી તયા વેળી ॥૬॥
મૂર્તિ દેખિલી સુષુપ્તીત । તેચિ ધ્યાતસે મનાત ।
પુઢે નિઘાલા માર્ગ ક્રમિત । પ્રત્યક્ષ દેખે તૈસાચિ ॥૭॥
પુઢે નિઘાલા માર્ગ ક્રમિત । પ્રત્યક્ષ દેખે તૈસાચિ ॥૭॥
દેખોનિયા યોગીશાતે । કરિતા ઝાલા દંડવતે ।
કૃપા ભાકી કરુણવક્ત્રે । માતા પિતા તૂ મ્હણતસે ॥૮॥
કૃપા ભાકી કરુણવક્ત્રે । માતા પિતા તૂ મ્હણતસે ॥૮॥
જય જયાજી યોગાધીશા । અજ્ઞાનતમવિનાશા ।
તૂ જ્યોતિઃપ્રકાશા । કૃપાનિધિ સિદ્ધમુની ॥૯॥
તૂ જ્યોતિઃપ્રકાશા । કૃપાનિધિ સિદ્ધમુની ॥૯॥
તુઝે દર્શને નિઃશેષ । ગેલે માઝે દુરિતદોષ ।
તૂ તારક આમ્હાસ । મ્હણોનિ આલાસિ સ્વામિયા ॥૧૦॥
તૂ તારક આમ્હાસ । મ્હણોનિ આલાસિ સ્વામિયા ॥૧૦॥
કૃપેને ભક્તાલાગુની । યેણે ઝાલે કોઠોનિ ।
તુમચે નામ કવણ મુનિ । કવણે સ્થાની વાસ તુમ્હા ॥૧૧॥
તુમચે નામ કવણ મુનિ । કવણે સ્થાની વાસ તુમ્હા ॥૧૧॥
સિદ્ધ મ્હણે આપણ યોગી । હિંડો તીર્થ ભૂમીસ્વર્ગી ।
પ્રસિદ્ધ આમુચા ગુરુ જની । નૃસિંહસરસ્વતી વિખ્યાત ॥૧૨॥
પ્રસિદ્ધ આમુચા ગુરુ જની । નૃસિંહસરસ્વતી વિખ્યાત ॥૧૨॥
ત્યાંચે સ્થાન ગાણગાપૂર । અમરજાસંગમ ભીમાતીર ।
ત્રયમૂર્તીચા અવતાર । શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ॥૧૩॥
ત્રયમૂર્તીચા અવતાર । શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ॥૧૩॥
ભક્ત તારાવયાલાગી । અવતાર ત્રયમૂર્તિ જગી ।
સદા ધ્યાતી અભ્યાસયોગી । ભવસાગર તરાવયા ॥૧૪॥
સદા ધ્યાતી અભ્યાસયોગી । ભવસાગર તરાવયા ॥૧૪॥
ઐસા શ્રીગુરુ કૃપાસિંધુ । ભક્તજના સદા વરદુ ।
અખિલ સૌખ્ય શ્રિયાનંદુ । દેતા હોય શિષ્યવર્ગા ॥૧૫॥
અખિલ સૌખ્ય શ્રિયાનંદુ । દેતા હોય શિષ્યવર્ગા ॥૧૫॥
ત્યાચે ભક્તા કૈચે દૈન્ય । અખંડ લક્ષ્મી પરિપૂર્ણ ।
ધનધાન્યાદિ ગોધન । અષ્ટૈશ્વર્યે નાંદતી ॥૧૬॥
ધનધાન્યાદિ ગોધન । અષ્ટૈશ્વર્યે નાંદતી ॥૧૬॥
ઐસે મ્હણે સિદ્ધ મુનિ । ઐકોનિ વિનવી નામકરણી ।
આમ્હી અસતી સદા ધ્યાની । તયા શ્રીગુરુયતીચે ॥૧૭॥
આમ્હી અસતી સદા ધ્યાની । તયા શ્રીગુરુયતીચે ॥૧૭॥
ઐશી કીર્તિ બ્રીદ ખ્યાતિ । સાંગતસે સિદ્ધ યતિ ।
વંશોવંશી કરિતો ભક્તિ । કષ્ટ આમ્હા કેવી પાહે ॥૧૮॥
વંશોવંશી કરિતો ભક્તિ । કષ્ટ આમ્હા કેવી પાહે ॥૧૮॥
તૂ તારક આમ્હાંસી । મ્હણોનિ માતે ભેટલાસી ।
સંહાર કરોનિ સંશયાસી । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૧૯॥
સંહાર કરોનિ સંશયાસી । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૧૯॥
સિદ્ધ મ્હણે તયે વેળી । ઐક શિષ્યા સ્તોમમૌળી ।
ગુરુકૃપા સૂક્ષ્મસ્થૂળી । ભક્તવત્સલ પરિયેસા ॥૨૦॥
ગુરુકૃપા સૂક્ષ્મસ્થૂળી । ભક્તવત્સલ પરિયેસા ॥૨૦॥
ગુરુકૃપા હોય જ્યાસી । દૈન્ય દિસે કૈચે ત્યાસી ।
સમસ્ત દેવ ત્યાચે વંશી । કળિકાળાસી જિંકે નર ॥૨૧॥
સમસ્ત દેવ ત્યાચે વંશી । કળિકાળાસી જિંકે નર ॥૨૧॥
ઐસી વસ્તુ પૂજૂની । દૈન્યવૃત્તિ સાંગસી ઝણી ।
નસેલ તુજે નિશ્ચય મની । મ્હણોનિ કષ્ટ ભોગિતોસી ॥૨૨॥
નસેલ તુજે નિશ્ચય મની । મ્હણોનિ કષ્ટ ભોગિતોસી ॥૨૨॥
ત્રયમૂર્તિ શ્રીગુરુ । મ્હણોનિ જાણિજે નિર્ધારૂ ।
દેઊ શકેલ અખિલ વરૂ । એકા ભાવે ભજાવે ॥૨૩॥
દેઊ શકેલ અખિલ વરૂ । એકા ભાવે ભજાવે ॥૨૩॥
એખાદે સમયી શ્રીહરિ । અથવા કોપે ત્રિપુરારિ ।
રક્ષીલ શ્રીગુરુ નિર્ધારી । આપુલે ભક્તજનાંસી ॥૨૪॥
રક્ષીલ શ્રીગુરુ નિર્ધારી । આપુલે ભક્તજનાંસી ॥૨૪॥
આપણ કોપે એખાદ્યાસી । રક્ષૂ ન શકે વ્યોમકેશી ।
અથવા વિષ્ણુ પરિયેસી । રક્ષૂ ન શકે અવધારી ॥૨૫॥
અથવા વિષ્ણુ પરિયેસી । રક્ષૂ ન શકે અવધારી ॥૨૫॥
ઐસે ઐકોનિ નામકરણી । લાગે સિદ્ધાચિયા ચરણી ।
વિનવીતસે કર જોડુની । ભક્તિભાવે કરોનિયા ॥૨૬॥
વિનવીતસે કર જોડુની । ભક્તિભાવે કરોનિયા ॥૨૬॥
સ્વામી ઐસા નિરોપ દેતી । સંદેહ હોતા માઝે ચિત્તી ।
ગુરુ કેવી ઝાલે ત્રિમૂર્તિ । બ્રહ્મા વિષ્ણુ મહેશ્વર ॥૨૭॥
ગુરુ કેવી ઝાલે ત્રિમૂર્તિ । બ્રહ્મા વિષ્ણુ મહેશ્વર ॥૨૭॥
આણીક તુમ્હી નિરોપિલેતી । વિષ્ણુ રુદ્ર જરી કોપતી ।
રાખો શકે ગુરુ નિશ્ચિતી । ગુરુ કોપલિયા ન રક્ષી કોણી ॥૨૮॥
રાખો શકે ગુરુ નિશ્ચિતી । ગુરુ કોપલિયા ન રક્ષી કોણી ॥૨૮॥
હા બોલ અસે કવણાચા । કવણ શાસ્ત્રપુરાણીંચા ।
સંદેહ ફેડી ગા મનાચા । જેણે મન દૃઢ હોય ॥૨૯॥
સંદેહ ફેડી ગા મનાચા । જેણે મન દૃઢ હોય ॥૨૯॥
યેણેપરી નામકરણી । સિદ્ધાંસી પુસે વંદોનિ ।
કૃપાનિધિ સંતોષોનિ । સાંગતસે પરિયેસા ॥૩૦॥
કૃપાનિધિ સંતોષોનિ । સાંગતસે પરિયેસા ॥૩૦॥
સિદ્ધ મ્હણે શિષ્યાસી ।
તુવા પુસિલે આમ્હાંસી વેદવાક્ય સાક્ષીસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૩૧॥
તુવા પુસિલે આમ્હાંસી વેદવાક્ય સાક્ષીસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૩૧॥
વેદ ચારી ઉત્પન્ન । ઝાલે બ્રહ્મયાચે મુખેકરૂન ।
ત્યાપાસાવ પુરાણ । અષ્ટાદશ વિખ્યાત ॥૩૨॥
ત્યાપાસાવ પુરાણ । અષ્ટાદશ વિખ્યાત ॥૩૨॥
તયા અષ્ટાદશાંત । બ્રહ્મવાક્ય અસે ખ્યાત ।
પુરાણ બ્રહ્મવૈવર્ત । પ્રખ્યાત અસે ત્રિભુવની ॥૩૩॥
પુરાણ બ્રહ્મવૈવર્ત । પ્રખ્યાત અસે ત્રિભુવની ॥૩૩॥
નારાયણ વિષ્ણુમૂર્તિ । વ્યાસ ઝાલા દ્વાપારાંતી ।
પ્રકાશ કેલા યા ક્ષિતી । બ્રહ્મવાક્યવિસ્તારે ॥૩૪॥
પ્રકાશ કેલા યા ક્ષિતી । બ્રહ્મવાક્યવિસ્તારે ॥૩૪॥
તયા વ્યાસાપાસુની । ઐકિલે સમસ્ત ઋષિજની ।
તેચિ કથા વિસ્તારોનિ । સાંગેન ઐકા એકચિત્તી ॥૩૫॥
તેચિ કથા વિસ્તારોનિ । સાંગેન ઐકા એકચિત્તી ॥૩૫॥
ચતુર્મુખ બ્રહ્મયાસી । કલિયુગ પુસે હર્ષી ।
ગુરુમહિમા વિનવીતસે કરદ્વય જોડોનિ । ભાવભક્તિ કરોનિયા ॥૩૭॥
ગુરુમહિમા વિનવીતસે કરદ્વય જોડોનિ । ભાવભક્તિ કરોનિયા ॥૩૭॥
મ્હણે સિદ્ધા યોગીશ્વરા । અજ્ઞાનતિમિરભાસ્કરા ।
તૂ તારક ભવસાગરા । ભેટલાસી કૃપાસિંધુ ॥૩૮॥
તૂ તારક ભવસાગરા । ભેટલાસી કૃપાસિંધુ ॥૩૮॥
બ્રહ્મદેવે કલિયુગાસી । સાંગિતલે કેવી કાર્યાસી ।
આદ્યંત વિસ્તારેસી । નિરોપિજે સ્વામિયા ॥૩૯॥
આદ્યંત વિસ્તારેસી । નિરોપિજે સ્વામિયા ॥૩૯॥
ઐક શિષ્યા એકચિત્તા । જધી પ્રળય ઝાલા હોતા ।
આદિમૂતિ નિશ્ચિતા । હોતે વટપત્રશયની ॥૪૦॥
આદિમૂતિ નિશ્ચિતા । હોતે વટપત્રશયની ॥૪૦॥
અવ્યક્તમૂર્તિ નારાયણ । હોતે વટપત્રી શયન ।
બુદ્ધિ સંભવે ચેતન । આણિક સૃષ્ટિ રચાવયા ॥૪૧॥
બુદ્ધિ સંભવે ચેતન । આણિક સૃષ્ટિ રચાવયા ॥૪૧॥
પ્રપંચ મ્હણજે સૃષ્ટિરચના । કરણે મ્હણોનિ આલે મના ।
જાગૃત હોય યા કારણા । આદિપુરુષ તયે વેળી ॥૪૨॥
જાગૃત હોય યા કારણા । આદિપુરુષ તયે વેળી ॥૪૨॥
જાગૃત હોવોનિ નારાયણ । બુદ્ધિ સંભવે ચેતન ।
કમળ ઉપજવી નાભીહૂન । ત્રૈલોક્યાચે રચનાઘર ॥૪૩॥
કમળ ઉપજવી નાભીહૂન । ત્રૈલોક્યાચે રચનાઘર ॥૪૩॥
તયા કમળામધૂન । ઉદય ઝાલા બ્રહ્મા આપણ ।
ચારી દિશા પાહોન । ચતુર્મુખ ઝાલા દેખા ॥૪૪॥
ચારી દિશા પાહોન । ચતુર્મુખ ઝાલા દેખા ॥૪૪॥
મ્હણે બ્રહ્મા તયે વેળી । સમસ્તાહુની આપણ બળી ।
મજહૂન આણિક બળી । કવણ નાહી મ્હણતસે ॥૪૫॥
મજહૂન આણિક બળી । કવણ નાહી મ્હણતસે ॥૪૫॥
હાસોનિયા નારાયણુ । બોલે વાચે શબ્દવચનુ ।
આપણ અસે મહાવિષ્ણુ । ભજા મ્હણે તયા વેળી ॥૪૬॥
આપણ અસે મહાવિષ્ણુ । ભજા મ્હણે તયા વેળી ॥૪૬॥
દેખોનિયા શ્રીવિષ્ણુસી । નમસ્કારી બ્રહ્મા હર્ષી ।
સ્તુતિ કેલી બહુવસી । અનેક કાળ પરિયેસા ॥૪૭॥
સ્તુતિ કેલી બહુવસી । અનેક કાળ પરિયેસા ॥૪૭॥
સંતોષોનિ નારાયણ । નિરોપ દિધલા અતિગહન ।
સૃષ્ટિ રચી ગા મ્હણૂન । આજ્ઞા દિધલી તયે વેળી ॥૪૮॥
સૃષ્ટિ રચી ગા મ્હણૂન । આજ્ઞા દિધલી તયે વેળી ॥૪૮॥
બ્રહ્મા મ્હણે વિષ્ણુસી । નેણે સૃષ્ટિ રચાવયાસી ।
દેખિલી નાહી કૈસી । કેવી રચૂ મ્હણતસે ॥૪૯॥
દેખિલી નાહી કૈસી । કેવી રચૂ મ્હણતસે ॥૪૯॥
ઐકોનિ બ્રહ્મયાચે વચન । નિરોપિ ત્યાસી મહાવિષ્ણુ આપણ ।
વેદ અસતી હે ઘે મ્હણોન । દેતા ઝાલા તયે વેળી ॥૫૦॥
વેદ અસતી હે ઘે મ્હણોન । દેતા ઝાલા તયે વેળી ॥૫૦॥
સૃષ્ટિ રચાવયાચા વિચાર । અસે વેદાંત સવિસ્તાર ।
તેણેચિ પરી રચુની સ્થિર । પ્રકાશ કરી મ્હણિતલે ॥૫૧॥
તેણેચિ પરી રચુની સ્થિર । પ્રકાશ કરી મ્હણિતલે ॥૫૧॥
અનાદિ વેદ અસતી જાણ । અસે સૃષ્ટીચે લક્ષણ ।
જૈસા આરસા અસે ખૂણ । સૃષ્ટિ રચાવી તયાપરી ॥૫૨॥
જૈસા આરસા અસે ખૂણ । સૃષ્ટિ રચાવી તયાપરી ॥૫૨॥
યા વેદમાર્ગે સૃષ્ટીસી । રચી ગા બ્રહ્મયા અહર્નિશી ।
મ્હણોનિ સાંગે હ્રષીકેશી । બ્રહ્મા રચી સૃષ્ટિતે ॥૫૩॥
મ્હણોનિ સાંગે હ્રષીકેશી । બ્રહ્મા રચી સૃષ્ટિતે ॥૫૩॥
સૃજી પ્રજા અનુક્રમે । વિવિધ સ્થાવરજંગમે ।
સ્વેદજ અંડજ નામે । જારજ ઉદ્ભિજે ઉપજવિલે ॥૫૪॥
સ્વેદજ અંડજ નામે । જારજ ઉદ્ભિજે ઉપજવિલે ॥૫૪॥
શ્રીવિષ્ણુચે નિરોપાને । ત્રિજગ રચિલે બ્રહ્મયાને ।
જ્યાપરી સૃષ્ટિક્રમણે । વ્યાસે ઐસી કથિયેલી ॥૫૫॥
જ્યાપરી સૃષ્ટિક્રમણે । વ્યાસે ઐસી કથિયેલી ॥૫૫॥
સિદ્ધ મ્હણે શિષ્યાસી । નારાયણ વેદવ્યાસ ઋષિ ।
વિસ્તાર કેલા પુરાણાંસી । અષ્ટાદશ વિખ્યાત ॥૫૬॥
વિસ્તાર કેલા પુરાણાંસી । અષ્ટાદશ વિખ્યાત ॥૫૬॥
તયા અષ્ટાદશાંત । પુરાણ બ્રહ્મવૈવર્ત ।
ઋષેશ્વરાસી સાંગે સૂત । તેચિ પરી સાંગતસે ॥૫૭॥
ઋષેશ્વરાસી સાંગે સૂત । તેચિ પરી સાંગતસે ॥૫૭॥
સનકાદિકાંતે ઉપજવોનિ । બ્રહ્મનિષ્ઠ નિર્ગુણી ।
મરીચાદિ બ્રહ્મ સગુણી । ઉપજવી બ્રહ્મા તયે વેળી ॥૫૮॥
મરીચાદિ બ્રહ્મ સગુણી । ઉપજવી બ્રહ્મા તયે વેળી ॥૫૮॥
તેથોનિ દેવદૈત્યાંસી । ઉપજવી બ્રહ્મા પરિયેસી ।
સાંગતો કથા વિસ્તારેસી । ઐક આતા શિષ્યોત્તમા ॥૫૯॥
સાંગતો કથા વિસ્તારેસી । ઐક આતા શિષ્યોત્તમા ॥૫૯॥
કૃત ત્રેતા દ્વાપાર યુગ । ઉપજવી મગ કલિયુગ ।
એકેકાતે નિરોપી મગ । ભૂમીવરી પ્રવર્તાવયા ॥૬૦॥
એકેકાતે નિરોપી મગ । ભૂમીવરી પ્રવર્તાવયા ॥૬૦॥
બોલાવૂનિ કૃતયુગાસી નિરોપી બ્રહ્મા પરિયેસી ।
તુવા જાવોનિ ભૂમીસી । પ્રકાશ કરી આપણાતે ॥૬૧॥
તુવા જાવોનિ ભૂમીસી । પ્રકાશ કરી આપણાતે ॥૬૧॥
ઐકોનિ બ્રહ્મયાચે વચન । કૃતયુગ આલે સંતોષોન ।
સાંગેન ત્યાચે લક્ષણ । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૬૨॥
સાંગેન ત્યાચે લક્ષણ । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૬૨॥
અસત્ય નેણે કધી વાચે । વૈરાગ્યપૂર્ણ જ્ઞાની સાચે ।
યજ્ઞોપવીત આરંભણ ત્યાચે । રુદ્રાક્ષમાળા કરી કંકણે ॥૬૩॥
યજ્ઞોપવીત આરંભણ ત્યાચે । રુદ્રાક્ષમાળા કરી કંકણે ॥૬૩॥
યેણે રૂપે યુગ કૃત । બ્રહ્મયાસી અસે વિનવિત ।
માતે તુમ્હી નિરોપ દેત । કેવી જાઊ ભૂમીવરી ॥૬૪॥
માતે તુમ્હી નિરોપ દેત । કેવી જાઊ ભૂમીવરી ॥૬૪॥
ભૂમીવરી મનુષ્ય લોક । અસત્ય નિંદા અપવાદક ।
માતે ન સાહવે તે ઐક । કવણે પરી વર્તાવે ॥૬૫॥
માતે ન સાહવે તે ઐક । કવણે પરી વર્તાવે ॥૬૫॥
ઐકોનિ સત્યયુગાચે વચન । નિરોપીતો બ્રહ્મા આપણ ।
તુવા વર્તાવે સત્ત્વગુણ । ક્વચિત્ત્કાળ યેણેપરી ॥૬૬॥
તુવા વર્તાવે સત્ત્વગુણ । ક્વચિત્ત્કાળ યેણેપરી ॥૬૬॥
ન કરી જડ તૂતે જાણ । આણિક યુગ પાઠવીન ।
તુવા રહાવે સાવધ હોઊન । મ્હણૂનિ પાઠવી ભૂમીવરી ॥૬૭॥
તુવા રહાવે સાવધ હોઊન । મ્હણૂનિ પાઠવી ભૂમીવરી ॥૬૭॥
વર્તતા યેણેપરી ઐકા । ઝાલી અવધિ સત્યાધિકા ।
બોલાવૂનિ ત્રેતાયુગા દેખા । નિરોપી બ્રહ્મા પરિયેસા ॥૬૮॥
બોલાવૂનિ ત્રેતાયુગા દેખા । નિરોપી બ્રહ્મા પરિયેસા ॥૬૮॥
ત્રેતાયુગાચે લક્ષણ । ઐક શિષ્યા સાંગેન ।
અસે ત્યાચી સ્થૂલ તન । હાતી અસે યજ્ઞસામગ્રી ॥૬૯॥
અસે ત્યાચી સ્થૂલ તન । હાતી અસે યજ્ઞસામગ્રી ॥૬૯॥
ત્રેતાયુગાચે કારણ । યજ્ઞ કરિતી સકળ જન ।
ધર્મશાસ્ત્રપ્રવર્તન । કર્મમાર્ગ બ્રાહ્મણાંસી ॥૭૦॥
ધર્મશાસ્ત્રપ્રવર્તન । કર્મમાર્ગ બ્રાહ્મણાંસી ॥૭૦॥
હાતી અસે કુશ સમિધા ઐસે । ધર્મપ્રવર્તક સદા વસે ।
ઐસે યુગ ગેલે હર્ષે । નિરોપ ઘેઊનિ ભૂમિવરી ॥૭૧॥
ઐસે યુગ ગેલે હર્ષે । નિરોપ ઘેઊનિ ભૂમિવરી ॥૭૧॥
બોલાવૂનિ બ્રહ્મા હર્ષી । નિરોપ દેત દ્વાપારાસી ।
સાંગેન તયાચે રૂપાસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૭૨॥
સાંગેન તયાચે રૂપાસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૭૨॥
ખડ્ગે ખટ્વાંગ ધરોનિ હાતી । ધનુષ્ય બાણ એકે હાતી ।
લક્ષણ ઉગ્ર અસે શાંતિ । નિષ્ઠુર દયા દોની અસે ॥૭૩॥
લક્ષણ ઉગ્ર અસે શાંતિ । નિષ્ઠુર દયા દોની અસે ॥૭૩॥
પુણ્ય પાપ સમાન દેખા । સ્વરૂપે દ્વાપાર અસે નિકા ।
નિરોપ ઘેઊનિ કૌતુકા । આલા આપણ ભૂમીવરી ॥૭૪॥
નિરોપ ઘેઊનિ કૌતુકા । આલા આપણ ભૂમીવરી ॥૭૪॥
ત્યાચે દિવસ પુરલ્યાવરી । કલિયુગાતે પાચારી ।
જાવે ત્વરિત ભૂમીવરી । મ્હણોનિ સાંગે બ્રહ્મા દેખા ॥૭૫॥
જાવે ત્વરિત ભૂમીવરી । મ્હણોનિ સાંગે બ્રહ્મા દેખા ॥૭૫॥
ઐસે કલિયુગ દેખા । સાંગેન લક્ષણે ઐકા ।
બ્રહ્મયાચે સન્મુખા । કેવી ગેલે પરિયેસા ॥૭૬॥
બ્રહ્મયાચે સન્મુખા । કેવી ગેલે પરિયેસા ॥૭૬॥
વિચારહીન અંતઃકરણ । પિશાચાસારખે વદન ।
તોંડ ખાલતે કરુન । ઠાયી ઠાયી પડતસે ॥૭૭॥
તોંડ ખાલતે કરુન । ઠાયી ઠાયી પડતસે ॥૭૭॥
વૃદ્ધ આપણ વિરાગહીન । કલહ દ્વેષ સંગે ઘેઊન ।
વામ હાતી ધરોનિ શિશ્ન । યેત બ્રહ્મયાસન્મુખ ॥૭૮॥
વામ હાતી ધરોનિ શિશ્ન । યેત બ્રહ્મયાસન્મુખ ॥૭૮॥
જિવ્હા ધરોનિ ઉજવે હાતી । નાચે કેલી અતિપ્રીતી ।
દોષોત્તરે કરી સ્તુતિ । પુણ્યપાપસંમિશ્ર ॥૭૯॥
દોષોત્તરે કરી સ્તુતિ । પુણ્યપાપસંમિશ્ર ॥૭૯॥
હાસે રડે વાકુલ્યા દાવી । વાકુડે તોંડ મુખી શિવી ।
બ્રહ્મયાપુઢે ઉભા રાહી । કાય નિરોપ મ્હણોનિયા ॥૮૦॥
બ્રહ્મયાપુઢે ઉભા રાહી । કાય નિરોપ મ્હણોનિયા ॥૮૦॥
દેખોનિ તયાચે લક્ષણ । બ્રહ્મા હાસે અતિગહન ।
પુસતસે અતિવિનયાને । લિંગ જિવ્હા કા ધરિલી ॥૮૧॥
પુસતસે અતિવિનયાને । લિંગ જિવ્હા કા ધરિલી ॥૮૧॥
કલિયુગ મ્હણે બ્રહ્મયાસી । જિંકીન સમસ્ત લોકાંસી ।
લિંગ જિવ્હા રક્ષણારાંસી । હારી અસે આપણાતે ॥૮૨॥
લિંગ જિવ્હા રક્ષણારાંસી । હારી અસે આપણાતે ॥૮૨॥
યાકારણે લિંગ જિવ્હા । ધરોનિ નાચે બ્રહ્મદેવા ।
જેથે મી જાઈન સ્વભાવા । આપણ ન ભિયે કવણાતે ॥૮૩॥
જેથે મી જાઈન સ્વભાવા । આપણ ન ભિયે કવણાતે ॥૮૩॥
ઐકોનિ કલીચે વચન । નિરોપ દેત બ્રહ્મા આપણ ।
ભૂમીવરી જાઊન । પ્રકાશ કરી આપુલે ગુણે ॥૮૪॥
ભૂમીવરી જાઊન । પ્રકાશ કરી આપુલે ગુણે ॥૮૪॥
કલિ મ્હણે બ્રહ્મયાસી । મજ પાઠવિતા ભૂમીસી ।
આપુલે ગુણ તુમ્હાંસી । સાંગેન ઐકા સ્વામિયા ॥૮૫॥
આપુલે ગુણ તુમ્હાંસી । સાંગેન ઐકા સ્વામિયા ॥૮૫॥
ઉચ્છેદ કરીન ધર્માસી । આપણ અસે નિરંકુશી ।
નિરાનંદ પરિયેસી । નિંદા કલહ માઝેની ॥૮૬॥
નિરાનંદ પરિયેસી । નિંદા કલહ માઝેની ॥૮૬॥
પરદ્રવ્યહારક પરસ્ત્રીરત । હે દોઘે માઝે ભ્રાત ।
પ્રપંચ મત્સર દંભક । પ્રાણસખે માઝે અસતી ॥૮૭॥
પ્રપંચ મત્સર દંભક । પ્રાણસખે માઝે અસતી ॥૮૭॥
બકાસારિખે સંન્યાસી । તેચિ માઝે પ્રાણ પરિયેસી ।
છળણ કરોનિ ઉદરાસી । મિળવિતી પોષણાર્થ ॥૮૮॥
છળણ કરોનિ ઉદરાસી । મિળવિતી પોષણાર્થ ॥૮૮॥
તેચિ માઝે સખે જાણ । આણીક અસતીલ પુણ્યજન ।
તેચિ માઝે વૈરી જાણ । મ્હણોનિ વિનવી બ્રહ્મયાસી ॥૮૯॥
તેચિ માઝે વૈરી જાણ । મ્હણોનિ વિનવી બ્રહ્મયાસી ॥૮૯॥
બ્રહ્મા મ્હણે કલિયુગાસી । સાંગે તુજ ઉપદેશી ।
કલિયુગી આયુષ્ય નરાસી । સ્વલ્પ અસે એક શત ॥૯૦॥
કલિયુગી આયુષ્ય નરાસી । સ્વલ્પ અસે એક શત ॥૯૦॥
પૂર્વ યુગાંતરી દેખા । આયુષ્ય બહુ મનુષ્યલોકા ।
તપ અનુષ્ઠાન ઐકા । કરિતી અનેક દિવસવરી ॥૯૧॥
તપ અનુષ્ઠાન ઐકા । કરિતી અનેક દિવસવરી ॥૯૧॥
મગ હોય તયાંસી ગતી । આયુષ્ય અસે અખંડિતી ।
યાકારણે ક્ષિતી કષ્ટતી । બહુ દિવસપર્યંત ॥૯૨॥
યાકારણે ક્ષિતી કષ્ટતી । બહુ દિવસપર્યંત ॥૯૨॥
તૈસે નવ્હેચિ કલિયુગ જાણ । સ્વલ્પ આયુષ્ય મનુષ્યપણ ।
કરિતી તપ અનુષ્ઠાન । શીઘ્ર પાવતી પરમાર્થા ॥૯૩॥
કરિતી તપ અનુષ્ઠાન । શીઘ્ર પાવતી પરમાર્થા ॥૯૩॥
જે જન અસતી બ્રહ્મજ્ઞાનિ । પુણ્ય કરિતીલ જાણોનિ ।
ત્યાસ તુવા સાહ્ય હોઊનિ । વર્તત અસે મ્હણે બ્રહ્મા ॥૯૪॥
ત્યાસ તુવા સાહ્ય હોઊનિ । વર્તત અસે મ્હણે બ્રહ્મા ॥૯૪॥
ઐકોનિ બ્રહ્મયાચે વચન । કલી મ્હણતસે નમોન ।
સ્વામીંની નિરોપિલે જે જન । તેચિ માઝે વૈરી અસતી ॥૯૫॥
સ્વામીંની નિરોપિલે જે જન । તેચિ માઝે વૈરી અસતી ॥૯૫॥
ઐસે વૈરી જેથે અસતી । કેવી જાઊ તયા ક્ષિતી ।
ઐકતા હોય મજ ભીતિ । કેવી પાહૂ તયાસી ॥૯૬॥
ઐકતા હોય મજ ભીતિ । કેવી પાહૂ તયાસી ॥૯૬॥
પંચશત ભૂમંડળાત । ભરતખંડી પુણ્ય બહુત ।
મજ મારિતીલ દેખત । કૈસા જાઊ મ્હણતસે ॥૯૭॥
મજ મારિતીલ દેખત । કૈસા જાઊ મ્હણતસે ॥૯૭॥
ઐકોનિ કલીચે વચન । બ્રહ્મા નિરોપી હાસોન ।
કાળાત્મ્યાતે મિળોન । તુવા જાવે ભૂમીસી ॥૯૮॥
કાળાત્મ્યાતે મિળોન । તુવા જાવે ભૂમીસી ॥૯૮॥
કાળાત્મ્યાચે ઐસે ગુણ । ધર્મવાસના કરિલ છેદન ।
પુણ્યાત્મ્યાચે અંતઃકરણ । ઉપજેલ બુદ્ધિ પાપાવિષયી ॥૯૯॥
પુણ્યાત્મ્યાચે અંતઃકરણ । ઉપજેલ બુદ્ધિ પાપાવિષયી ॥૯૯॥
કલી મ્હણે બ્રહ્મયાસી । વૈરી માઝે પરિયેસી ।
વસતાત ભૂમંડળાસી । સાંગેન સ્વામી ઐકાવે ॥૧૦૦॥
વસતાત ભૂમંડળાસી । સાંગેન સ્વામી ઐકાવે ॥૧૦૦॥
ઉપદ્રવિતી માતે બહુત । કૃપા ન યે મજ દેખત ।
જે જન શિવહરી ધ્યાત । ધર્મરત મનુષ્ય દેખા ॥૧॥
જે જન શિવહરી ધ્યાત । ધર્મરત મનુષ્ય દેખા ॥૧॥
આણિક અસતી માઝે વૈરી । વાસ કરિતી ગંગાતીરી ।
આણિક વારાણશીપુરી । જાઊનિ ધર્મ કરિતી દેખા ॥૨॥
આણિક વારાણશીપુરી । જાઊનિ ધર્મ કરિતી દેખા ॥૨॥
તીર્થે હિંડતી જે ચરણે । આણિક ઐકતી પુરાણે ।
જે જન કરિતી સદા દાને । તેચિ માઝે વૈરી જાણ ॥૩॥
જે જન કરિતી સદા દાને । તેચિ માઝે વૈરી જાણ ॥૩॥
જ્યાંચે મની વસે શાંતિ । તેચિ માઝે વૈરી ખ્યાતિ ।
અદાંભિકપણે પુણ્ય કરિતી । ત્યાંસી દેખતા ભીતસે ॥૪॥
અદાંભિકપણે પુણ્ય કરિતી । ત્યાંસી દેખતા ભીતસે ॥૪॥
નાસાગ્રી દૃષ્ટિ ઠેવુની । જપ કરિતી અનુષ્ઠાની ।
ત્યાસિ દેખતાચિ નયની । પ્રાણ માઝા જાતસે ॥૫॥
ત્યાસિ દેખતાચિ નયની । પ્રાણ માઝા જાતસે ॥૫॥
સ્ત્રિયાંપુત્રાંવરી પ્રીતિ । માયબાપા અવ્હેરિતી ।
ત્યાવરી માઝી બહુ પ્રીતિ । પરમ ઇષ્ટ માઝે જાણા ॥૬॥
ત્યાવરી માઝી બહુ પ્રીતિ । પરમ ઇષ્ટ માઝે જાણા ॥૬॥
વેદશાસ્ત્રાંતે નિંદિતી । હરિહરાંતે ભેદ પાહતી ।
અથવા શિવ વિષ્ણુ દૂષિતી । તે પરમ આપ્ત માઝે જાણા ॥૭॥
અથવા શિવ વિષ્ણુ દૂષિતી । તે પરમ આપ્ત માઝે જાણા ॥૭॥
જિતેંદ્રિય જે અસતી નર । સદા ભજતી હરિહર ।
રાગદ્વેષવિવર્જિત ધીર । દેખોનિ મજ ભય ॥૮॥
રાગદ્વેષવિવર્જિત ધીર । દેખોનિ મજ ભય ॥૮॥
બ્રહ્મા મ્હણે કલિયુગાસી । તુઝા પ્રકાશ બહુવસી ।
તુવા જાતાચિ ભૂમીસી । તુઝે ઇચ્છે રહાટતીલ ॥૯॥
તુવા જાતાચિ ભૂમીસી । તુઝે ઇચ્છે રહાટતીલ ॥૯॥
એખાદા વિરળાગત । હોઈલ નર પુણ્યવંત ।
ત્યાતે તુવા સાહ્ય હોત । વર્તાવે મ્હણે બ્રહ્મા ॥૧૧૦॥
ત્યાતે તુવા સાહ્ય હોત । વર્તાવે મ્હણે બ્રહ્મા ॥૧૧૦॥
ઐકોનિ બ્રહ્મયાચે વચન । કલિયુગ કરીતસે નમન ।
કરસંપુટ જોડોન । વિનવિતસે પરિયેસા ॥૧૧॥
કરસંપુટ જોડોન । વિનવિતસે પરિયેસા ॥૧૧॥
માઝ્યા દુષ્ટ સ્વભાવાસી । કેવી સાહ્ય વ્હાવે ધર્માસી ।
સાંગા સ્વામી ઉપાયાસી । કવણેપરી રહાટાવે ॥૧૨॥
સાંગા સ્વામી ઉપાયાસી । કવણેપરી રહાટાવે ॥૧૨॥
કલીચે વચન ઐકોનિ । બ્રહ્મા હસે અતિગહનિ ।
સાંગતસે વિસ્તારોનિ । ઉપાય કલીસી રહાટાવયા ॥૧૩॥
સાંગતસે વિસ્તારોનિ । ઉપાય કલીસી રહાટાવયા ॥૧૩॥
કાળ વેળ અસતી દોની । તુજ સાહ્ય હોઉની ।
યેત અસતી નિર્ગુણી । તેચિ દાવિતી તુજ માર્ગ ॥૧૪॥
યેત અસતી નિર્ગુણી । તેચિ દાવિતી તુજ માર્ગ ॥૧૪॥
નિર્મળ અસતી જે જન । તેચિ તુઝે વૈરી જાણ ।
મળમૂત્રે જયાસી વેષ્ટન । તે તુઝે ઇષ્ટ પરિયેસી ॥૧૫॥
મળમૂત્રે જયાસી વેષ્ટન । તે તુઝે ઇષ્ટ પરિયેસી ॥૧૫॥
યાચિ કારણે પાપપુણ્યાસી । વિરોધ અસે પરિયેસી ।
જે અધિક પુણ્યરાશી । તેચિ જિંકિતી તુજ ॥૧૬॥
જે અધિક પુણ્યરાશી । તેચિ જિંકિતી તુજ ॥૧૬॥
યા કારણે વિરળાગત । હોતીલ નર પુણ્યવંત ।
તેચિ જિંકિતી નિશ્ચિત । બહુતેક તુજ વશ્ય હોતી ॥૧૭॥
તેચિ જિંકિતી નિશ્ચિત । બહુતેક તુજ વશ્ય હોતી ॥૧૭॥
એખાદા વિવેકી જાણ । રાહે તુઝે ઉપદ્રવ સાહોન ।
જે ન સાહતી તુઝે દારુણ । તેચિ હોતી વશ્ય તુજ ॥૧૮॥
જે ન સાહતી તુઝે દારુણ । તેચિ હોતી વશ્ય તુજ ॥૧૮॥
યા કારણે કલિયુગાભીતરી । જન્મ હોતીલ યેણેપરી ।
જે જન તુઝેચિ પરી । ન હોય ત્યા ઈશ્વરપ્રાપ્તિ ॥૧૯॥
જે જન તુઝેચિ પરી । ન હોય ત્યા ઈશ્વરપ્રાપ્તિ ॥૧૯॥
ઐકોનિ બ્રહ્મદેવાચે વચન । કલિયુગ કરિતસે પ્રશ્ન ।
કૈસે સાધૂચે અંતઃકરણ । કવણ અસે નિરોપાવે ॥૧૨૦॥
કૈસે સાધૂચે અંતઃકરણ । કવણ અસે નિરોપાવે ॥૧૨૦॥
બ્રહ્મા મ્હણે તયે વેળી । એકચિત્તે ઐક કલી ।
સાંગેન ઐકા શ્રોતે સકળી । સિદ્ધ મ્હણે શિષ્યાસી ॥૨૧॥
સાંગેન ઐકા શ્રોતે સકળી । સિદ્ધ મ્હણે શિષ્યાસી ॥૨૧॥
ધૈર્ય ધરોનિ અંતઃકરણ । શુદ્ધ બુદ્ધ વર્તતી જન ।
દોષ ન લાગતી કધી જાણ । લોભવર્જિત નરાંસી ॥૨૨॥
દોષ ન લાગતી કધી જાણ । લોભવર્જિત નરાંસી ॥૨૨॥
જે નર ભજની હરિહરાંસી । અથવા અસતી કાશીનિવાસી ।
ગુરુ સેવિતી નિરંતરેસી । ત્યાસી તુઝા ન લગે દોષ ॥૨૩॥
ગુરુ સેવિતી નિરંતરેસી । ત્યાસી તુઝા ન લગે દોષ ॥૨૩॥
માતાપિતા સેવકાસી । અથવા સેવી બ્રાહ્મણાસી ।
ગાયત્રી કપિલા ધેનૂસી । ભજણારાંસી ન લગે દોષ ॥૨૪॥
ગાયત્રી કપિલા ધેનૂસી । ભજણારાંસી ન લગે દોષ ॥૨૪॥
વૈષ્ણવ અથવા શૈવાસી । જે સેવિતી નિત્ય તુળસીસી ।
આજ્ઞા માઝી આહે ઐસી । તયાસી બાધૂ નકો ॥૨૫॥
આજ્ઞા માઝી આહે ઐસી । તયાસી બાધૂ નકો ॥૨૫॥
ગુરુસેવક અસતી નર । પુરાણ શ્રવણ કરણાર ।
સર્વસાધનધર્મપર । ત્યાતે તુવા ન બાધાવે ॥૨૬॥
સર્વસાધનધર્મપર । ત્યાતે તુવા ન બાધાવે ॥૨૬॥
સુકૃતી શાસ્ત્રપરાયણાસી । ગુરૂતે સેવિત વંશોવંશી ।
વિવેકે ધર્મ કરણારાસી । ત્યાતે તુવા ન બાધાવે ॥૨૭॥
વિવેકે ધર્મ કરણારાસી । ત્યાતે તુવા ન બાધાવે ॥૨૭॥
કલિ મ્હણે બ્રહ્મયાસી । ગુરુમહિમા આહે કૈશી ।
કવણ ગુરુસ્વરૂપે કૈસી । વિસ્તારાવે મજપ્રતિ ॥૨૮॥
કવણ ગુરુસ્વરૂપે કૈસી । વિસ્તારાવે મજપ્રતિ ॥૨૮॥
ઐકોનિ કલીચે વચન । બ્રહ્મા સાંગતસે આપણ ।
ગકાર મ્હણજે સિદ્ધ જાણ । રેફઃ પાપસ્ય દાહકઃ ॥૨૯॥
ગકાર મ્હણજે સિદ્ધ જાણ । રેફઃ પાપસ્ય દાહકઃ ॥૨૯॥
ઉકાર વિષ્ણુરવ્યક્ત । ત્રિતયાત્મા શ્રીગુરુ સત્ય ।
પરબ્રહ્મ ગુરુ નિશ્ચિત । મ્હણોનિ સાંગે કલીસી ॥૧૩૦॥
પરબ્રહ્મ ગુરુ નિશ્ચિત । મ્હણોનિ સાંગે કલીસી ॥૧૩૦॥
શ્લોક ॥
ગણેશો વાઽગ્નિના યુક્તો વિષ્ણુના ચ સમન્વિતઃ વર્ણદ્વયાત્મકો મંત્રશ્ચતુર્મુક્તિપ્રદાયકઃ ॥૩૧॥
ટીકા ॥ ગણેશાતે મ્હણતી ગુરુ । તૈસાચિ અસે વૈશ્વાનરૂ ।
ઐસાચિ જાણ શાર્ઙ્ગધરૂ । ગુરુશબ્દ વર્તે ઇતુકે ઠાયી ॥૩૨॥
ઐસાચિ જાણ શાર્ઙ્ગધરૂ । ગુરુશબ્દ વર્તે ઇતુકે ઠાયી ॥૩૨॥
શ્લોક ॥ ગુરુઃ પિતા ગુરુર્માતા । ગુરુરેવ પરઃ શિવઃ ।
શિવે રુષ્ટે ગુરુસ્ત્રાતા ગુરૌ રુષ્ટે ન કશ્ચન ॥૩૩॥
શિવે રુષ્ટે ગુરુસ્ત્રાતા ગુરૌ રુષ્ટે ન કશ્ચન ॥૩૩॥
ટીકા ॥ ગુરુ આપલા માતાપિતા । ગુરુ શંકરુ નિશ્ચિતા ।
ઈશ્વરુ હોય જરિ કોપતા । ગુરુ રક્ષીલ પરિયેસા ॥૩૩॥
ઈશ્વરુ હોય જરિ કોપતા । ગુરુ રક્ષીલ પરિયેસા ॥૩૩॥
ગુરુ કોપેલ એખાદ્યાસી । ઈશ્વર ન રાખે પરિયેસી ।
ઈશ્વરૂ કોપેલ જ્યા નરાસી । શ્રીગુરુ રક્ષી નિશ્ચયે ॥૩૫॥
ઈશ્વરૂ કોપેલ જ્યા નરાસી । શ્રીગુરુ રક્ષી નિશ્ચયે ॥૩૫॥
શ્લોક ॥ ગુરુર્બ્રહ્મા ગુરુર્વિષ્ણુઃ ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ ।
ગુરુરેકઃ પરં બ્રહ્મ તસ્માતગુરુમુપાશ્રયેત ॥૩૬॥
ગુરુરેકઃ પરં બ્રહ્મ તસ્માતગુરુમુપાશ્રયેત ॥૩૬॥
ટીકા ॥ ગુરુ બ્રહ્મા સત્ય જાણ । તોચિ રુદ્ર નારાયણ ।
ગુરુચિ બ્રહ્મ કારણ । મ્હણોનિ ગુરુ આશ્રાવા ॥૩૭॥
ગુરુચિ બ્રહ્મ કારણ । મ્હણોનિ ગુરુ આશ્રાવા ॥૩૭॥
શ્લોક ॥ હરૌ પ્રસન્નેઽપિ ચ વૈષ્ણવા જનાઃ સંપ્રાર્થયન્તે ગુરુઅક્તિમવ્યયામ્।
ગુરૌ પ્રસન્ને જગદીશ્વરઃ સદા જનાર્દનસ્તુષ્યતિ સર્વસિદ્ધિદઃ ॥૩૮॥
ગુરૌ પ્રસન્ને જગદીશ્વરઃ સદા જનાર્દનસ્તુષ્યતિ સર્વસિદ્ધિદઃ ॥૩૮॥
ટીકા ॥ ઈશ્વર જરી પ્રસન્ન હોતા । ત્યાસી ગુરુ હોય ઓળખવિતા ।
ગુરુ આપણ પ્રસન્ન હોતા । ઈશ્વર હોય આધીન આપુલ્યા ॥૩૯॥
ગુરુ આપણ પ્રસન્ન હોતા । ઈશ્વર હોય આધીન આપુલ્યા ॥૩૯॥
શ્લોક ॥ ગુરુઃ સદા દર્શયિતા પ્રવૃત્તિ તીર્થં વ્રતં યોગતપાદિધર્માન્ ।
આચારવર્ણાદિવિવેકયજ્ઞાન્ જ્ઞાનં પરં ભક્તિવિવેકયુક્તમ્ ॥૧૪૦॥
આચારવર્ણાદિવિવેકયજ્ઞાન્ જ્ઞાનં પરં ભક્તિવિવેકયુક્તમ્ ॥૧૪૦॥
ટીકા ॥ ગુરુ ભજે શાસ્ત્રમાર્ગ વર્તોનિ । તીર્થવ્રતયોગતપાદિ મુની ।
આચારવર્ણાદિ જ્ઞાની । જ્ઞાન પરમ ભક્તિવિવેકયુક્ત ॥૪૧॥
આચારવર્ણાદિ જ્ઞાની । જ્ઞાન પરમ ભક્તિવિવેકયુક્ત ॥૪૧॥
યા કારણે શ્રીગુરુસી । ભજાવે શાસ્ત્રમાર્ગેસી ।
તીર્થવ્રતયાગતપાસી । જ્યોતિઃસ્વરૂપ અસે જાણા ॥૪૨॥
તીર્થવ્રતયાગતપાસી । જ્યોતિઃસ્વરૂપ અસે જાણા ॥૪૨॥
આચારધર્માવર્ણાશ્રમાંસી । વિવેકધર્મમાર્ગાસી ભક્તિવૈરાગ્યયુક્તાંસી ।
ગુરુચિ માર્ગ દાવિણાર ॥૪૩॥
ગુરુચિ માર્ગ દાવિણાર ॥૪૩॥
ઇતુકે ઐકોનિ કલિ આપણ । વિનવીતસે કર જોડૂન ।
ગુરુ સર્વ દેવાસમાન । કેવી ઝાલા સાંગા મજ ॥૪૪॥
ગુરુ સર્વ દેવાસમાન । કેવી ઝાલા સાંગા મજ ॥૪૪॥
બ્રહ્મા મ્હણે કલીસી । સાંગેન તુજ વિસ્તારેસી ।
એકચિત્તે પરિયેસી । ગુરુવીણ પાર નાહી ॥૪૫॥
એકચિત્તે પરિયેસી । ગુરુવીણ પાર નાહી ॥૪૫॥
શ્લોક ॥ ગુરુ વિના ન શ્રવેણ ભવેત્ કસ્યાપિ કસ્યચિત્ ।
વિના કર્ણેન શાસ્ત્રસ્ય શ્રવણં તત્કુતો ભવેત્ ॥૪૬॥
વિના કર્ણેન શાસ્ત્રસ્ય શ્રવણં તત્કુતો ભવેત્ ॥૪૬॥
ટીકા । ગુરુવીણ સમસ્તાંસી । શ્રવણ કૈચે પરિયેસી ।
શ્રવણ હોતા મનુષ્યાંસી । સમસ્ત શાસ્ત્રે ઐકતી ॥
શ્રવણ હોતા મનુષ્યાંસી । સમસ્ત શાસ્ત્રે ઐકતી ॥
શાસ્ત્ર ઐકતા પરિયેસી । તરતીલ સંસારાસી ।
યા કારણે ગુરુચિ પ્રકાશી । જ્યોતઃસ્વરૂપ જાણાવા ॥૪૮॥
યા કારણે ગુરુચિ પ્રકાશી । જ્યોતઃસ્વરૂપ જાણાવા ॥૪૮॥
ગુરુ સેવિતા સર્વ સિદ્ધિ । હોતી પરિયેસા ત્રિશુદ્ધિ ।
કથા વર્તલી અનાદિ । અપૂર્વ તુજ સાંગેન ॥૪૯॥
કથા વર્તલી અનાદિ । અપૂર્વ તુજ સાંગેન ॥૪૯॥
પૂર્વી ગોદાવરીચે તીરી । અંગિરસ ઋષીંચા આશ્રમ થોરી ।
વૃક્ષ અસતી નાનાપરી । પુણ્યનામે મૃગ વસતી ॥૫૦॥
વૃક્ષ અસતી નાનાપરી । પુણ્યનામે મૃગ વસતી ॥૫૦॥
બ્રહ્મઋષિ આદિકરોનિ । તપ કરિતી તયા સ્થાની ।
તયાંત વેદધર્મ મ્હણોનિ । પૈલપુત્ર હોતા દ્વિજ ॥૫૧॥
તયાંત વેદધર્મ મ્હણોનિ । પૈલપુત્ર હોતા દ્વિજ ॥૫૧॥
તયા શિષ્ય બહુ અસતી । વેદશાસ્ત્ર અભ્યાસિતી ।
ત્યાત દીપક મ્હણોનિ ખ્યાતિ । શિષ્ય હોતા પરિયેસા ॥૫૨॥
ત્યાત દીપક મ્હણોનિ ખ્યાતિ । શિષ્ય હોતા પરિયેસા ॥૫૨॥
હોતા શિષ્ય ગુરુપરાયણ । કેલા અભ્યાસ શાસ્ત્રપુરાણ ।
ઝાલા અસે અતિનિપુણ । સેવા કરિતા શ્રીગુરુચી ॥૫૩॥
ઝાલા અસે અતિનિપુણ । સેવા કરિતા શ્રીગુરુચી ॥૫૩॥
વેદધર્મ એકે દિની । સમસ્ત શિષ્યાંસી બોલાવૂની ।
પુસતસે સંતોષોનિ । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૫૪॥
પુસતસે સંતોષોનિ । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૫૪॥
બોલાવુનિ શિષ્યાંસી । બોલે ગુરુ પરિયેસી ।
પ્રીતિ અસેલ આમ્હાંસી । તરી માઝે વાક્ય પરિયેસા ॥૫૫॥
પ્રીતિ અસેલ આમ્હાંસી । તરી માઝે વાક્ય પરિયેસા ॥૫૫॥
શિષ્ય મ્હણતી ગુરૂસી । જે જે સ્વામી નિરોપિસી ।
તૂ તારક આમ્હાંસી । અંગિકારૂ હા ભરવસા ॥૫૬॥
તૂ તારક આમ્હાંસી । અંગિકારૂ હા ભરવસા ॥૫૬॥
ગુરૂચે વાક્ય જો ન કરી । તોચિ પડે રૌરવ ઘોરી ।
અવિદ્યા માયાસાગરી । બુડોન જાય તો નર ॥૫૭॥
અવિદ્યા માયાસાગરી । બુડોન જાય તો નર ॥૫૭॥
મગ તયા કૈચી ગતિ । નરકી પડે તો સતતી ।
ગુરુ તારક હે ખ્યાતિ । વેદપુરાણે બોલતી ॥૫૮॥
ગુરુ તારક હે ખ્યાતિ । વેદપુરાણે બોલતી ॥૫૮॥
ઐકોનિ શિષ્યાંચી વાણી । તોષલા વેદધર્મ મુની ।
સંદીપકાતે બોલાવુની । સાંગતસે પરિયેસા ॥૫૯॥
સંદીપકાતે બોલાવુની । સાંગતસે પરિયેસા ॥૫૯॥
ઐકા શિષ્ય સકળીક । આમચે પૂર્વાર્જિત અસે એક ।
જન્માંતરી સહસ્ત્રાધિક । કેલી હોતી મહાપાતકે ॥૧૬૦॥
જન્માંતરી સહસ્ત્રાધિક । કેલી હોતી મહાપાતકે ॥૧૬૦॥
આમચે અનુષ્ઠાન કરિતા । બહુત ગેલે પ્રક્ષાળિતા ।
કાહી શેષ અસે આતા । ભોગિલ્યાવાચૂન ન સુટે જાણા ॥૬૧॥
કાહી શેષ અસે આતા । ભોગિલ્યાવાચૂન ન સુટે જાણા ॥૬૧॥
તપ સામર્થ્યે ઉપેક્ષા કરિતો । પાપમોક્ષા આડ રિઘતો ।
યાચિ કારણે નિષ્કૃતિ કરિતો । તયા પાપ ઘોરાસી ॥૬૨॥
યાચિ કારણે નિષ્કૃતિ કરિતો । તયા પાપ ઘોરાસી ॥૬૨॥
ન ભોગિતા આપુલે દેહી । આપલે પાપા નિષ્કૃતિ નાહી ।
હા નિશ્ચય જાણોનિ પાહી । ભોગાવે આમ્હી પરિયેસા ॥૬૩॥
હા નિશ્ચય જાણોનિ પાહી । ભોગાવે આમ્હી પરિયેસા ॥૬૩॥
યા પાપાચે નિષ્કૃતીસી । જાવે આમ્હી વારાણશીસી ।
જાઈલ પાપ શીઘ્રેસી । પ્રખ્યાત અસે અખિલ શાસ્ત્રી ॥૬૪॥
જાઈલ પાપ શીઘ્રેસી । પ્રખ્યાત અસે અખિલ શાસ્ત્રી ॥૬૪॥
યા કારણે આમ્હાંસી । ન્યાવે પુરી વારાણશીસી ।
પાપ ભોગીન સ્વદેહાસી । માતે તુમ્હી સાંભાળાવે ॥૬૫॥
પાપ ભોગીન સ્વદેહાસી । માતે તુમ્હી સાંભાળાવે ॥૬૫॥
યા સમસ્ત શિષ્યાંત । કવણ અસે સામર્થ્યવંત ।
અંગિકારાવે ત્વરિત । મ્હણોનિ પુસે શિષ્યાંસી ॥૬૬॥
અંગિકારાવે ત્વરિત । મ્હણોનિ પુસે શિષ્યાંસી ॥૬૬॥
તયા શિષ્યાંમધ્યે એક । નામ અસે સંદીપક ।
બોલતસે અતિવિવેક । તયા ગુરૂપ્રતિ દેખા ॥૬૭॥
બોલતસે અતિવિવેક । તયા ગુરૂપ્રતિ દેખા ॥૬૭॥
દીપક મ્હણે ગુરુસ । પાપ કરિતાં દેહનાશ ।
ન કરાવા સંગ્રહો દુઃખાસ । શીઘ્ર કરા પ્રતિકારૂ ॥૬૮॥
ન કરાવા સંગ્રહો દુઃખાસ । શીઘ્ર કરા પ્રતિકારૂ ॥૬૮॥
વેદધર્મ મ્હણે તયાસી । દૃઢ દેહ અસતા મનુષ્યાસી ।
ક્ષાલન કરાવે પાપાસી । પુઢતી વાઢે વિષાપરી ॥૬૯॥
ક્ષાલન કરાવે પાપાસી । પુઢતી વાઢે વિષાપરી ॥૬૯॥
અથવા તીર્થે પ્રાયશ્ચિત્તે । આપુલે દેહી ભોગોનિ ત્વરિતે ।
પાપાવેગળે ન હોતા નિરુતે । મુક્તિ નવ્હે આપણાંસી ॥૧૭૦॥
પાપાવેગળે ન હોતા નિરુતે । મુક્તિ નવ્હે આપણાંસી ॥૧૭૦॥
દેવ અથવા ઋષેશ્વરાંસી । મનુષ્યાદિ જ્ઞાનવંતાસી ।
ક્ષાલન ન હોય પાપાસી । આપુલે આપણ ન ભોગિતા ॥૭૧॥
ક્ષાલન ન હોય પાપાસી । આપુલે આપણ ન ભોગિતા ॥૭૧॥
દીપક મ્હણે ગુરૂસી । સ્વામી નિરોપાવે આપણાસી ।
સેવા કરીન સ્વશક્તીસી । ન કરિતા અનુમાન સાંગિજે ॥૭૨॥
સેવા કરીન સ્વશક્તીસી । ન કરિતા અનુમાન સાંગિજે ॥૭૨॥
ઐકોનિ દીપકાચે વચન । વેદધર્મ મ્હણે આપણ ।
કુષ્ઠે હોઈલ અંગ હીન । અંધક પાંગૂળ પરિયેસા ॥૭૩॥
કુષ્ઠે હોઈલ અંગ હીન । અંધક પાંગૂળ પરિયેસા ॥૭૩॥
સંવત્સર એકવિશંત । માતે સાંભાળાવે બહુત ।
જરી અસેલ દૃઢ વ્રત । અંગિકારાવી તુમ્હી સેવા ॥૭૪॥
જરી અસેલ દૃઢ વ્રત । અંગિકારાવી તુમ્હી સેવા ॥૭૪॥
દીપક મ્હણે ગુરૂસી । કુષ્ઠી હોઈન આપણ હર્ષી ।
અંધ હોઈન એકવીસ વર્ષી । પાપનિષ્કૃતિ કરીન ॥૭૫॥
અંધ હોઈન એકવીસ વર્ષી । પાપનિષ્કૃતિ કરીન ॥૭૫॥
તુમચે પાપાચે નિષ્કૃતિ । મી કરીન નિશ્ચિતી ।
સ્વામી નિરોપાવે ત્વરિતી । મ્હણોનિ ચરણાંસી લાગલા ॥૭૬॥
સ્વામી નિરોપાવે ત્વરિતી । મ્હણોનિ ચરણાંસી લાગલા ॥૭૬॥
ઐકોનિ શિષ્યાચી વાણી । સંતોષલા વેદધર્મ મુની ।
સાંગતસે વિસ્તારોનિ । તયા પાપ-લક્ષણે ॥૭૭॥
સાંગતસે વિસ્તારોનિ । તયા પાપ-લક્ષણે ॥૭૭॥
આપુલે પાપ આપણાસી । ગ્રાહ્ય નવ્હે પુત્રશિષ્યાંસી ।
ન ભોગિતાં સ્વદેહાસી । ન વેચે પાપ પરિયેસા ॥૭૮॥
ન ભોગિતાં સ્વદેહાસી । ન વેચે પાપ પરિયેસા ॥૭૮॥
યાકારણે આપણ દેખા । ભોગીન આપુલે પાપદુઃખા ।
સાંભાળી મજ તૂ સંદીપકા । એકવીસ વર્ષેપર્યંત ॥૭૯॥
સાંભાળી મજ તૂ સંદીપકા । એકવીસ વર્ષેપર્યંત ॥૭૯॥
જે પીડિતી રોગે દેખા । પ્રતિપાળણારાસી કષ્ટ અધિકા ।
મજહૂનિ સંદીપકા । તૂતે કષ્ટ અધિક જાણ ॥૧૮૦॥
મજહૂનિ સંદીપકા । તૂતે કષ્ટ અધિક જાણ ॥૧૮૦॥
યા કારણે આપુલે દેહી । ભોગીન પાપ નિશ્ચયી ।
તુવા પ્રતિપાળાવે પાહી । કાશીપૂરા નેઊનિયા ॥૮૧॥
તુવા પ્રતિપાળાવે પાહી । કાશીપૂરા નેઊનિયા ॥૮૧॥
તયા કાશીપુરી જાણ । પાપાવેગળા હોઈન ।
આપણ શાશ્વતપદ પાવેન । તુજકરિતા શિષ્યોત્તમા ॥૮૨॥
આપણ શાશ્વતપદ પાવેન । તુજકરિતા શિષ્યોત્તમા ॥૮૨॥
દીપક મ્હણે ગુરૂસી । અવશ્ય નેઈન પુરી કાશી।
સેવા કરીન એકવીસ વર્ષી । વિશ્વનાથાસમ તુમચી ॥૮૩॥
સેવા કરીન એકવીસ વર્ષી । વિશ્વનાથાસમ તુમચી ॥૮૩॥
બ્રહ્મા મ્હણે કલિયુગાસી । કૈસા હોતા શિષ્ય ત્યાસી ।
કુષ્ઠ હોતાંચી ગુરૂસી । નેલે કાશીપુરા ॥૮૪॥
કુષ્ઠ હોતાંચી ગુરૂસી । નેલે કાશીપુરા ॥૮૪॥
મણિકર્ણિકા ઉત્તરદેશી । કંબળેશ્વર સન્નિધેસી ।
રાહિલે તેથે પરિયેસી । ગુરૂ શિષ્ય દોઘેજણ ॥૮૫॥
રાહિલે તેથે પરિયેસી । ગુરૂ શિષ્ય દોઘેજણ ॥૮૫॥
સ્નાન કરૂનિ મણિકર્ણિકેસી । પૂજા કરિતી વિશ્વનાથાસી ।
પ્રારબ્ધભોગ ત્યા ગુરૂસી । ભોગીત હોતા તયા સ્થાની ॥૮૬॥
પ્રારબ્ધભોગ ત્યા ગુરૂસી । ભોગીત હોતા તયા સ્થાની ॥૮૬॥
કુષ્ઠરોગ ઝાલા બહુત । અક્ષહીન અતિદુઃખિત ।
સંદીપક સેવા કરિત । અતિભક્તી કરૂનિયા ॥૮૭॥
સંદીપક સેવા કરિત । અતિભક્તી કરૂનિયા ॥૮૭॥
વ્યાપિલા દેહ કુષ્ઠે બહુત । પૂ કૃમિ પડે રક્ત ।
દુઃખે વ્યાપલા અત્યંત । અપસ્મારી ઝાલા જાણ ॥૮૮॥
દુઃખે વ્યાપલા અત્યંત । અપસ્મારી ઝાલા જાણ ॥૮૮॥
ભિક્ષા માગોનિ સંદીપક । ગુરૂસી આણોનિ દેત નિત્યક ।
કરી પૂજા ભાવે એક । વિશ્વનાથસ્વરૂપ મ્હણતસે ॥૮૯॥
કરી પૂજા ભાવે એક । વિશ્વનાથસ્વરૂપ મ્હણતસે ॥૮૯॥
રોગે કરૂનિ પીડિતાં નરૂ । સાધુજન હોતી ક્રૂરૂ ।
તોચિ દેખા દ્વિજવરૂ । હોય ક્રૂર એખાદે વેળી ॥૧૯૦॥
તોચિ દેખા દ્વિજવરૂ । હોય ક્રૂર એખાદે વેળી ॥૧૯૦॥
ભિક્ષા આણિતાં એખાદે દિવશી । ન જેવે શ્રીગુરુ કોપેસી ।
સ્વલ્પ આણિલે મ્હણોનિ ક્લેશી । સાંડોનિ દેત ભૂમીવરી ॥૯૧॥
સ્વલ્પ આણિલે મ્હણોનિ ક્લેશી । સાંડોનિ દેત ભૂમીવરી ॥૯૧॥
યેરે દિવશિ જાઊનિ શિષ્ય । આણિ અન્ને બહુવસ ।
મિષ્ટાન્ને ન આણી મ્હણોનિ ક્લેશ । કરિતા ઝાલ પરિયેસા ॥૯૨॥
મિષ્ટાન્ને ન આણી મ્હણોનિ ક્લેશ । કરિતા ઝાલ પરિયેસા ॥૯૨॥
પરોપરીચે પક્વાન્ન । કા નાણિશી મ્હણે જાણ ।
કોપે મારૂ યેત આપણ । શાકા પરોપરી માગતસે ॥૯૩॥
કોપે મારૂ યેત આપણ । શાકા પરોપરી માગતસે ॥૯૩॥
જિતુકે આણિ માગોનિયા । સર્વસ્વે કરીતસે વાયા ।
કોપે દેત શિવિયા । પરોપરી પરિયેસા ॥૯૪॥
કોપે દેત શિવિયા । પરોપરી પરિયેસા ॥૯૪॥
એખાદે સમયિ શિષ્યાસી । મ્હણે તાતા જ્ઞાનરાશી ।
મજનિમિત્ત કષ્ટલાસી । શિષ્યરાયા શિખામણી ॥૯૫॥
મજનિમિત્ત કષ્ટલાસી । શિષ્યરાયા શિખામણી ॥૯૫॥
સવેચિ મ્હણત વચને ક્રૂર । માતે ગાંજિલે અપાર ।
તૂ આમુચે વિષ્ઠામૂત્ર । ક્ષણાક્ષણા ધૂત નાહી ॥૯૬॥
તૂ આમુચે વિષ્ઠામૂત્ર । ક્ષણાક્ષણા ધૂત નાહી ॥૯૬॥
ખાતાતી મજ મક્ષિકા । કાં ન નિવારિસી સંદીપકા ।
સેવા કરિતાં મ્હણે ઐકા । ભિક્ષા નાણિશી મ્હણતસે ॥૯૭॥
સેવા કરિતાં મ્હણે ઐકા । ભિક્ષા નાણિશી મ્હણતસે ॥૯૭॥
યા કારણે પાપગુણ । ઐસેચી અસતી જાણ ।
વોખટ વાક્ય નિર્ગુણ । પાપ મ્હણોનિ જાણાવે ॥૯૮॥
વોખટ વાક્ય નિર્ગુણ । પાપ મ્હણોનિ જાણાવે ॥૯૮॥
પાપ અસે જેથે બહુત । દૈન્ય મત્સર વસે તેથ ।
શુભાશુભ નેણે ક્વચિત । પાપરૂપે જાણાવે ॥૯૯॥
શુભાશુભ નેણે ક્વચિત । પાપરૂપે જાણાવે ॥૯૯॥
એખાદે દૈન્યકાસી । દુઃખે પ્રાપ્ત હોતી કૈસી ।
અપસ્માર હોય જયાસી । પાઅરૂપ તોચિ જાણા ॥૨૦૦॥
અપસ્માર હોય જયાસી । પાઅરૂપ તોચિ જાણા ॥૨૦૦॥
સમસ્ત રોગ અસતી દેખા ।
કુષ્ઠ સોળા ભાગ નવ્હે નિકા । વેદધર્મ દ્વિજ ઐકા કષ્ટતસે યેણેપરી ॥૧॥
કુષ્ઠ સોળા ભાગ નવ્હે નિકા । વેદધર્મ દ્વિજ ઐકા કષ્ટતસે યેણેપરી ॥૧॥
ઐસે ગુરૂચે ગુણદોષ । મનાંત ન આણી તોચિ શિષ્ય।
સેવા કરી એકમાનસ । તોચિ ઈશ્વર માનોનિ ॥૨॥
સેવા કરી એકમાનસ । તોચિ ઈશ્વર માનોનિ ॥૨॥
જૈસે જૈસે માગે અન્ન । આણૂનિ દેતસે પરિપૂર્ણ ।
જૈસા વિશ્વેશ્વર નારાયણ । તૈસા ગુરુ મ્હણતસે ॥૩॥
જૈસા વિશ્વેશ્વર નારાયણ । તૈસા ગુરુ મ્હણતસે ॥૩॥
કાશીક્ષેત્ર થોર અસતાં । ન કરી સદા તીર્થયાત્રા ।
ન જાય દેવદર્શના સર્વથા । ગુરુસેવેવાંચૂનિ ॥॥
ન જાય દેવદર્શના સર્વથા । ગુરુસેવેવાંચૂનિ ॥॥
શ્લોક ॥ ન તીર્થયાત્રા ન ચ દેવયાત્રા ન દેહયાત્રા ન ચ ગેહયાત્રા ।
અહર્નિશ બ્રહ્મ હરિઃ સુબુદ્ધો ગુરુઃ પ્રસેવ્યો ન હિ સેવ્યમન્યત્ ॥૫॥
અહર્નિશ બ્રહ્મ હરિઃ સુબુદ્ધો ગુરુઃ પ્રસેવ્યો ન હિ સેવ્યમન્યત્ ॥૫॥
ટીકા ॥ આપુલે દેહસંરક્ષણ । કધી ન કરી શિષ્ય જાણ ।
લય લાવૂનિ શ્રીગુરુચરણ । કવણાસવે ન બોલેચી ॥૬॥
લય લાવૂનિ શ્રીગુરુચરણ । કવણાસવે ન બોલેચી ॥૬॥
અહોરાત્ર યેણેપરી । બ્રહ્મા શિવ મ્હણે હરી ।
ગુરુચિ હોય નિર્ધારી । મ્હણોનિ સેવા કરીતસે ॥૭॥
ગુરુચિ હોય નિર્ધારી । મ્હણોનિ સેવા કરીતસે ॥૭॥
ગુરુ બોલે નિષ્ઠુરેસી । આપણ મની સંતોષી ।
જે જે ત્યાચે માનસી । પાહિજે તૈસે વર્તતસે ॥૮॥
જે જે ત્યાચે માનસી । પાહિજે તૈસે વર્તતસે ॥૮॥
વર્તતા યેનેપરી દેખ । પ્રસન્ન હોવોનિ પિનાક ।
ઉભા યેઊનિ સન્મુખ । વર માગ મ્હણતસે ॥૯॥
ઉભા યેઊનિ સન્મુખ । વર માગ મ્હણતસે ॥૯॥
અહો ગુરુભક્ત દીપકા । મહાજ્ઞાની કુલદીપકા ।
તુષ્ટલો તુઝે ભક્તીસી ઐકા । પ્રસન્ન ઝાલો માગ આતા ॥૨૧૦॥
તુષ્ટલો તુઝે ભક્તીસી ઐકા । પ્રસન્ન ઝાલો માગ આતા ॥૨૧૦॥
દીપક મ્હણે ઈશ્વરાસી । હે મૃત્યુંજય વ્યોમકેશી ।
ન પુસતાં આમ્હી ગુરુસી । વર ન ઘે સર્વથા ॥૧૧॥
ન પુસતાં આમ્હી ગુરુસી । વર ન ઘે સર્વથા ॥૧૧॥
મ્હણોનિ ગેલા ગુરુપાસી । વિનવીતસે તયાસી ।
વિશ્વનાથ આમ્હાંસી । પ્રસન્ન હોવોનિ આલાસે ॥૧૨॥
વિશ્વનાથ આમ્હાંસી । પ્રસન્ન હોવોનિ આલાસે ॥૧૨॥
નિરોપ ઝાલિયા સ્વામીચા । માગેન ઉપશર્મ વ્યાધીચા ।
વર હોતા સદાશિવાચા । બરવે હોઈલ મ્હણતસે ॥૧૩॥
વર હોતા સદાશિવાચા । બરવે હોઈલ મ્હણતસે ॥૧૩॥
ઐકોનિયા શિષ્યાચે વચન । બોલે ગુરુ કોપાયમાન ।
માઝે વ્યાધિનિમિત્ત જાણ । નકો પ્રાર્થૂ ઈશ્વરાસી ॥૧૪॥
માઝે વ્યાધિનિમિત્ત જાણ । નકો પ્રાર્થૂ ઈશ્વરાસી ॥૧૪॥
ભોગિલ્યાવાચોનિ પાતકાસી । નિવૃત્તિ નવ્હે ગા પરિયેસી ।
જન્માંતરી બાધિતી નિશ્ચયેસી । ધર્મશાસ્ત્રી અસે જાણ ॥૧૫॥
જન્માંતરી બાધિતી નિશ્ચયેસી । ધર્મશાસ્ત્રી અસે જાણ ॥૧૫॥
મુક્તિ અપેક્ષા જ્યાચે મની । તેણે કરાવી પાપધુણી ।
શેષ રાહતાં નિર્ગુણી । વિઘ્ન કરિતીલ મોક્ષાસી ॥૧૬॥
શેષ રાહતાં નિર્ગુણી । વિઘ્ન કરિતીલ મોક્ષાસી ॥૧૬॥
ઐશિયાપરી શિષ્યાસી । ગુરુ સાંગે પરિયેસી ।
નિરોપ માગોનિ શ્રીગુરુસી । ગેલા ઈશ્વરાસન્મુખ ॥૧૭॥
નિરોપ માગોનિ શ્રીગુરુસી । ગેલા ઈશ્વરાસન્મુખ ॥૧૭॥
જાઊનિ સાંગે ઈશ્વરાસી । નલગે વર આપણાસી ।
નયે ગુરુચે માનસી । કેવી ઘેઊ મ્હણતસે ॥૧૮॥
નયે ગુરુચે માનસી । કેવી ઘેઊ મ્હણતસે ॥૧૮॥
વિસ્મય કરોનિ વ્યોમકેશી । ગેલા નિર્વાણમંડપાસી ।
બોલાવૂન સમસ્ત દેવાંસી । સાંગે વૃત્તાન્ત વિષ્ણૂપુઢે ॥૧૯॥
બોલાવૂન સમસ્ત દેવાંસી । સાંગે વૃત્તાન્ત વિષ્ણૂપુઢે ॥૧૯॥
શ્રીવિષ્ણુ મ્હણે શંકરાસ । કૈસા ગુરુ કૈસા શિષ્ય ।
કોઠે ત્યાંચા રહિવાસ । સાંગાવે મજ નિર્ધારે ॥૨૨૦॥
કોઠે ત્યાંચા રહિવાસ । સાંગાવે મજ નિર્ધારે ॥૨૨૦॥
સાંગે ઈશ્વર વિષ્ણુસી । આશ્ચર્ય દેખિલે પરિયેસી ।
દીપક શિષ્ય નિશ્ચયેસી । ગુરુભક્ત અસે જાણા ॥૨૧॥
દીપક શિષ્ય નિશ્ચયેસી । ગુરુભક્ત અસે જાણા ॥૨૧॥
ગોદાવરીતીરવાસી । વેદધર્મ મ્હણિજે તાપસી ।
ત્યાચી સેવા અહર્નિશી । કરિતો ભાવે એકચિત્તે ॥૨૨॥
ત્યાચી સેવા અહર્નિશી । કરિતો ભાવે એકચિત્તે ॥૨૨॥
નાહી ત્રિલોકી દેખિલા કોણી । ગુરુભક્તિ કરણાર નિર્ગુણી ।
ત્યાતે દેખોનિ માઝે મની । અતિપ્રીતિ વર્તતસે ॥૨૩॥
ત્યાતે દેખોનિ માઝે મની । અતિપ્રીતિ વર્તતસે ॥૨૩॥
વર દેઈન મ્હણોનિ આપણ । ગેલો હોતો તયાજવળી જાણ ।
ગુરૂચા નિરોપ નાહી મ્હણોન । ન ઘે વર પરિયેસા ॥૨૪॥
ગુરૂચા નિરોપ નાહી મ્હણોન । ન ઘે વર પરિયેસા ॥૨૪॥
અનેક દિવ્યસહસ્ત્રવર્ષી । તપ કરિતી મહાઋષિ ।
વર માગતી અહર્નિશી । નાના કષ્ટ કરોનિયા ॥૨૫॥
વર માગતી અહર્નિશી । નાના કષ્ટ કરોનિયા ॥૨૫॥
તૈસા તાપસી યોગી યાંસી । નવ્હે મજ વર દ્યાવયાસી ।
બલાત્કારે દેતા તયાસી । વર ન ઘે તો દીપક ॥૨૬॥
બલાત્કારે દેતા તયાસી । વર ન ઘે તો દીપક ॥૨૬॥
તનમન અર્પૂનિ શ્રીગુરૂસી । સેવા કરિતો સંતોષી ।
ત્રયમૂર્તિ મ્હણોનિ ગુરૂસી । નિશ્ચયે ભજતસે ॥૨૭॥
ત્રયમૂર્તિ મ્હણોનિ ગુરૂસી । નિશ્ચયે ભજતસે ॥૨૭॥
સમસ્ત દેવ માતાપિતા । ગુરુચિ અસે તત્ત્વતાં ।
નિશ્ચય કેલા અસે ચિત્તા । ગુરુ પરમાત્મા મ્હણોનિ ॥૨૮॥
નિશ્ચય કેલા અસે ચિત્તા । ગુરુ પરમાત્મા મ્હણોનિ ॥૨૮॥
કિતી મ્હણોનિ વર્ણૂ ત્યાસી । અવિદ્યા-અંધકારાસી ।
છેદિતા દીપક પરિયેસી । કુલદીપક નામ સત્ય ॥૨૯॥
છેદિતા દીપક પરિયેસી । કુલદીપક નામ સત્ય ॥૨૯॥
ધર્મ જ્ઞાન સર્વ એક । ગુરુચિ મ્હણે કુલદીપક ।
ચરણસેવા મનઃપૂર્વક । કરિતો ગુરૂચી ભક્તીને ॥૨૩૦॥
ચરણસેવા મનઃપૂર્વક । કરિતો ગુરૂચી ભક્તીને ॥૨૩૦॥
ઇતુકે ઐકોનિ શાર્ઙ્ગધરૂ । પહાવયા ગેલા શિષ્યગુરુ ।
ત્યાંચા ભક્તિપ્રકારૂ । પાહે તયે વેળી ॥૩૧॥
ત્યાંચા ભક્તિપ્રકારૂ । પાહે તયે વેળી ॥૩૧॥
સાંગિતલે વિશ્વનાથે । ત્યાહૂન દિસે આણિક તેથે ।
સંતોષોનિ દીપકાતે । મ્હણે વિષ્ણુ પરિયેસા ॥૩૨॥
સંતોષોનિ દીપકાતે । મ્હણે વિષ્ણુ પરિયેસા ॥૩૨॥
દીપક મ્હણે વિષ્ણૂસી । કાય ભક્તિ દેખોનિ આમ્હાંસી ।
વર દેતોસી પરિયેસી । કવણ કાર્યા સાંગ મજ ॥૩૪॥
વર દેતોસી પરિયેસી । કવણ કાર્યા સાંગ મજ ॥૩૪॥
લક્ષ કોટી સહસ્ત્ર વરુષી । તપ કરિતી અરણ્યાવાસી ।
ત્યાંસી કરિતોસી ઉદાસી । વર ન દેસી નારાયણ ॥૩૫॥
ત્યાંસી કરિતોસી ઉદાસી । વર ન દેસી નારાયણ ॥૩૫॥
મી તરી તુજ ભજત નાહી । તુઝે નામ સ્મરત નાહી ।
બલાત્કારે યેવોનિ પાહી । કેવી દેશી વર મજ ॥૩૬॥
બલાત્કારે યેવોનિ પાહી । કેવી દેશી વર મજ ॥૩૬॥
ઐકોનિ દીપકાચે વચન । સંતોષલા નારાયણ ।
સાંગતસે વિસ્તારોન । તયા દીપકાપ્રતી દેખા ॥૩૭॥
સાંગતસે વિસ્તારોન । તયા દીપકાપ્રતી દેખા ॥૩૭॥
ગુરુભક્તિ કરિસી નિર્વાણેસી । મ્હણોનિ આમ્હી જાહલો સંતોષી ।
જે ભક્તિ કેલી ત્વાં ગુરૂસી । તેચિ આમ્હાંસી પાવલી ॥૩૮॥
જે ભક્તિ કેલી ત્વાં ગુરૂસી । તેચિ આમ્હાંસી પાવલી ॥૩૮॥
જો નર અસેલ ગુરુભક્ત જાણ । તોચિ માઝા જીવપ્રાણ ।
ત્યાસી વશ્ય ઝાલો આપણ । જે માગેલ તે દેતો તયા ॥૩૯॥
ત્યાસી વશ્ય ઝાલો આપણ । જે માગેલ તે દેતો તયા ॥૩૯॥
સેવા કરી માતા પિતા । તી પાવે મજ તત્ત્વતાં ।
પતિસેવા સ્ત્રિયા કરિતા । તેહી મજ પાવતસે ॥૨૪૦॥
પતિસેવા સ્ત્રિયા કરિતા । તેહી મજ પાવતસે ॥૨૪૦॥
એખાદ્યા ભલ્યા બ્રાહ્મણાસી । યતી યોગેશ્વર તાપસી ।
કરિતી નમન ભક્તીસી । તેચિ મજ પાવે જાણા ॥૪૧॥
કરિતી નમન ભક્તીસી । તેચિ મજ પાવે જાણા ॥૪૧॥
ઐસે ઐકોનિ દીપક । નમિતા ઝાલા આણિક ।
વિનવીતસે દેખ । મ્હણે સિદ્ધ નામધારકા ॥૪૨॥
વિનવીતસે દેખ । મ્હણે સિદ્ધ નામધારકા ॥૪૨॥
ઐક વિષ્ણુ હ્રષીકેશી । નિશ્ચય અસો માઝે માનસી ।
વેદશાસ્ત્ર મીમાંસાદિકાંસી । ગુરુ આમ્હાંસી દેણાર ॥૪૩॥
વેદશાસ્ત્ર મીમાંસાદિકાંસી । ગુરુ આમ્હાંસી દેણાર ॥૪૩॥
ગુરૂપાસોનિ સર્વ જ્ઞાન । ત્રયમૂર્તિ હોતી આમ્હાં આધીન ।
આમુચા ગુરુચિ દેવ જાણ । અન્યથા નાહી જાણ પા ॥૪૪॥
આમુચા ગુરુચિ દેવ જાણ । અન્યથા નાહી જાણ પા ॥૪૪॥
સર્વ દેવ સર્વ તીર્થ । ગુરૂચિ આમ્હા અસે સત્ય ।
ગુરૂવાંચૂનિ આમ્હાં પરમાર્થ । કાય દૂર અસે સાંગા ॥૪૫॥
ગુરૂવાંચૂનિ આમ્હાં પરમાર્થ । કાય દૂર અસે સાંગા ॥૪૫॥
સમસ્ત યોગી સિદ્ધજન । ગુરૂવાંચૂનિ ન હોતી સજ્ઞાન ।
જ્ઞાન હોતા ઈશ્વર આપણ । કેવી દૂર અસે સાંગા ॥૪૬॥
જ્ઞાન હોતા ઈશ્વર આપણ । કેવી દૂર અસે સાંગા ॥૪૬॥
જો વર દ્યાલ તુમ્હી મજ । શ્રીગુરુ દેતો કાય ચોજ ।
યાકારણે શ્રીગુરુરાજ । ભજતસે પરિયેસા ॥૪૭॥
યાકારણે શ્રીગુરુરાજ । ભજતસે પરિયેસા ॥૪૭॥
સંતોષોનિ નારાયણ । મ્હણે ધન્ય ધન્ય માઝા પ્રાણ ।
તૂ શિષ્ય-શિરોરત્ન । બાળક તૂચિ આમુચા ॥૪૮॥
તૂ શિષ્ય-શિરોરત્ન । બાળક તૂચિ આમુચા ॥૪૮॥
કાહી તરી માગ આતા । વર દેઈન તત્ત્વતાં ।
વિશ્વનાથ આલા હોતા । દુસરેન વર દ્યાવયાસી મી આલો ॥૪૯॥
વિશ્વનાથ આલા હોતા । દુસરેન વર દ્યાવયાસી મી આલો ॥૪૯॥
આમચેનિ મન સંતોષી । વર માગ જો તુઝે માનસી ।
તુજ વશ્ય ઝાલો નિર્ધારેસી । જે પાહિજે તે દેઈન આતા ॥૨૫૦॥
તુજ વશ્ય ઝાલો નિર્ધારેસી । જે પાહિજે તે દેઈન આતા ॥૨૫૦॥
દીપક મ્હણે વિષ્ણુસી । જરી વર આમ્હાં દેસી ।
ગુરુભક્તિ હોય અધિક માનસી । ઐસે મજ જ્ઞાન દ્યાવે ॥૫૧॥
ગુરુભક્તિ હોય અધિક માનસી । ઐસે મજ જ્ઞાન દ્યાવે ॥૫૧॥
ગુરૂચે રૂપ આપણ ઓળખે । ઐસે જ્ઞાન દેઈ સુખે ।
યાપરતે ન માગે નિકે । મ્હણોનિ ચરણી લાગલા ॥૫૨॥
યાપરતે ન માગે નિકે । મ્હણોનિ ચરણી લાગલા ॥૫૨॥
દિધલા વર શાર્ઙ્ગપાણી । સંતોષોનિ બોલે વાણી ।
અરે દીપકા શિરોમણી । તૂ માઝા પ્રાણસખા હોશી ॥૫૩॥
અરે દીપકા શિરોમણી । તૂ માઝા પ્રાણસખા હોશી ॥૫૩॥
તુવા ઓળખિલે ગુરૂસી । દેખિલે દૃષ્ટી પરબ્રહ્માસી ।
આણીક જરી આમ્હાં પુસસી । સાંગેન એક એકચિત્તે ॥૫૪॥
આણીક જરી આમ્હાં પુસસી । સાંગેન એક એકચિત્તે ॥૫૪॥
લૌકિક સુબુદ્ધિ હોય જૈશી । ધર્માધર્મસુમને તૈશી ।
ઉત્કૃષ્ટાહૂનિ ઉત્કૃષ્ટેસી । સ્તુતિ કરિ ગા અહર્નિશી ॥૫૫॥
ઉત્કૃષ્ટાહૂનિ ઉત્કૃષ્ટેસી । સ્તુતિ કરિ ગા અહર્નિશી ॥૫૫॥
જે જે સમયી શ્રીગુરૂસી । તૂ ભક્તીને સ્તુતિ કરિસી । તેણે ।
હોઊ આમ્હી સંતોષી । તેચિ આમુચી સ્તુતિ જાણ ॥૫૬॥
હોઊ આમ્હી સંતોષી । તેચિ આમુચી સ્તુતિ જાણ ॥૫૬॥
વેદ વાચિતી સાંગેસી । વેદાન્ત ભાષ્ય અહર્નિષી ।
વાચિતી જન ઉત્કૃષ્ટેસી । આમ્હા પાવે નિર્ધારી ॥૫૭॥
વાચિતી જન ઉત્કૃષ્ટેસી । આમ્હા પાવે નિર્ધારી ॥૫૭॥
બોલતી વેદ સિદ્ધાન્ત । ગુરુચિ બ્રહ્મ અસે મ્હણત ।
યાચિ કારણે ગુરુ ભજતા સત્ય । સર્વ દેવતા તુજ વશ્ય ॥૫૮॥
યાચિ કારણે ગુરુ ભજતા સત્ય । સર્વ દેવતા તુજ વશ્ય ॥૫૮॥
ગુરુ મ્હણજે અક્ષર દોન । અમૃતાચા સમુદ્ર જાણ ।
તયામધ્યે બુડતા ક્ષણ । કેવી હોય પરિયેસા ॥૫૯॥
તયામધ્યે બુડતા ક્ષણ । કેવી હોય પરિયેસા ॥૫૯॥
જયાચે હ્રદયી ગુરુસ્મરણ । તોચિ ત્રિલોકી પૂજ્ય જાણ ।
અમૃતપાન સદા સગુણ । તોચિ શિષ્ય અમર હોય ॥૨૬૦॥
અમૃતપાન સદા સગુણ । તોચિ શિષ્ય અમર હોય ॥૨૬૦॥
શ્લોક ॥ યદા મમ શિવસ્યાપિ બ્રહ્મણો બ્રાહ્મણસ્ય હિ ।
અનુગ્રહો ભવેન્નૃણાં સેવ્યતે સદ્ગુરુસ્તદા ॥૬૧॥
અનુગ્રહો ભવેન્નૃણાં સેવ્યતે સદ્ગુરુસ્તદા ॥૬૧॥
ટીકા ॥ આપણ અથવા ઈશ્વરુ । બ્રહ્મા જરી દેતા વરુ ।
તદ્વત્ ફલદાતા ગુરુ । ગુરુ ત્રૈમૂર્તિ યાચિ કારણે ॥૬૨॥
તદ્વત્ ફલદાતા ગુરુ । ગુરુ ત્રૈમૂર્તિ યાચિ કારણે ॥૬૨॥
ઐસા વર દીપકાસી । દિધલા વિષ્ણૂને પરિયેસી ।
બ્રહ્મા સાંગે કલીસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૩॥
બ્રહ્મા સાંગે કલીસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૬૩॥
વર લાધોનિ દીપક । ગેલા ગુરૂચે સન્મુખ ।
પુસતસે ગુરુ ઐક । તયા શિષ્યા દીપકાસી ॥૬૪॥
પુસતસે ગુરુ ઐક । તયા શિષ્યા દીપકાસી ॥૬૪॥
ઐક શિષ્યા કુળદીપકા । કાય દિધલે વૈકુંઠનાયકા ।
વિસ્તારોનિ સાંગે નિકા । માઝે મન સ્થિર હોય ॥૬૫॥
વિસ્તારોનિ સાંગે નિકા । માઝે મન સ્થિર હોય ॥૬૫॥
દીપક મ્હણે ગુરુસી । વર દિધલા હ્રષીકેશી ।
મ્યા માગિતલે તયાસી । ગુરુભક્તિ વ્હાવી મ્હણોનિયા ॥૬૬॥
મ્યા માગિતલે તયાસી । ગુરુભક્તિ વ્હાવી મ્હણોનિયા ॥૬૬॥
ગુરુચી સેવા તત્પરેસી । અંતઃકરણ દૃઢેસી ।
વર દિધલા સંતોષી । દૃઢભક્તિ માઝી તુમચે ચરણી ॥૬૭॥
વર દિધલા સંતોષી । દૃઢભક્તિ માઝી તુમચે ચરણી ॥૬૭॥
સંતોષોનિ શ્રીગુરુ । પ્રસન્ન ઝાલા સાક્ષાત્કારૂ ।
જીવિત્વે હોય તૂ સ્થિરૂ । કાશીપુરી વાસ કરી ॥૬૮॥
જીવિત્વે હોય તૂ સ્થિરૂ । કાશીપુરી વાસ કરી ॥૬૮॥
તુઝે વાક્ય સર્વસિદ્ધિ । તુઝે ઘરી નવનિધિ ।
વિશ્વનાથ તુઝે સ્વાધી । મ્હણે ગુરુ સંતોષોનિ ॥૬૯॥
વિશ્વનાથ તુઝે સ્વાધી । મ્હણે ગુરુ સંતોષોનિ ॥૬૯॥
તુઝે સ્મરણ જે કરિતી । ત્યાંચે કષ્ટ નિવારણ હોતી ।
શ્રિયાયુક્ત નાંદતી । તુઝે સ્મરણમાત્રેસી ॥૨૭૦॥
શ્રિયાયુક્ત નાંદતી । તુઝે સ્મરણમાત્રેસી ॥૨૭૦॥
યેણેપરી શિષ્યાસી । પ્રસન્ન ઝાલા પરિયેસી ।
દિવ્યદેહ ઝાલા તત્ક્ષણેસી । ઝાલા ગુરુ વેદધર્મ ॥૭૧॥
દિવ્યદેહ ઝાલા તત્ક્ષણેસી । ઝાલા ગુરુ વેદધર્મ ॥૭૧॥
શિષ્યાચા ભાવ પહાવયાસ । કુષ્ઠી ઝાલા મહાક્લેશ ।
તો તાપસી અતિવિશેષ । ત્યાસી કૈચે પાપ રાહે ॥૭૨॥
તો તાપસી અતિવિશેષ । ત્યાસી કૈચે પાપ રાહે ॥૭૨॥
લોકાનુગ્રહ કરાવયાસી । ગેલા હોતા પુરી કાશી ।
કાશીક્ષેત્રમહિમા ઐસી । પાપ જાય સહસ્ત્ર જન્મીચે ॥૭૩॥
કાશીક્ષેત્રમહિમા ઐસી । પાપ જાય સહસ્ત્ર જન્મીચે ॥૭૩॥
તયા કાશીનગરાત । ધર્મ અથવા અધર્મ-રત ।
વાસ કરિતી ક્વચિત । ત્યાંસિ પુનર્જન્મ નાહી જાણા ॥૭૪॥
વાસ કરિતી ક્વચિત । ત્યાંસિ પુનર્જન્મ નાહી જાણા ॥૭૪॥
સૂત મ્હણે ઋષીશ્વરાસી । યેણે પ્રકારે કલીસી ।
સાંગે બ્રહ્મા પરિયેસી । શિષ્યદીપક આખ્યાન ॥૭૫॥
સાંગે બ્રહ્મા પરિયેસી । શિષ્યદીપક આખ્યાન ॥૭૫॥
સિદ્ધ મ્હણે નામકરણી । દૃઢ મન અસાવે યાચિ ગુણી ।
તરીચ તરેલ ભવાર્ણી । ગુરુભક્તિ અસે યેણેવિધી ॥૭૬॥
તરીચ તરેલ ભવાર્ણી । ગુરુભક્તિ અસે યેણેવિધી ॥૭૬॥
શ્લોક ॥ યત્ર યત્ર દૃઢા ભક્તિર્યદા કસ્ય મહાત્મનઃ ।
તત્ર તત્ર મહાદેવઃ પ્રકાશમુપગચ્છતિ ॥૭૭॥
તત્ર તત્ર મહાદેવઃ પ્રકાશમુપગચ્છતિ ॥૭૭॥
ટીકા । જરી ભક્તિ અસે દૃઢેસી । ત્રિકરણસહ માનસી ।
તોચિ લાધે ઈશ્વરાસી । ઈશ્વર હોય તયા વશ્ય ॥૭૮॥
તોચિ લાધે ઈશ્વરાસી । ઈશ્વર હોય તયા વશ્ય ॥૭૮॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે શિષ્યદીપકાખ્યાનં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥૨॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે શિષ્યદીપકાખ્યાનં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ ॥૨॥
શ્રીદત્તાત્રેયાર્પિતમસ્તુ ।
॥ ઓવીસંખ્યા ॥૨૭૯॥
॥ ઓવીસંખ્યા ॥૨૭૯॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥