Lord Dattatreya

శ్రీ గురుచరిత్ర అధ్యాయ 2

(Shri Gurucharitra Adhyay 2 in Telugu)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 2 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 2. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha.

#of 280
।। శ్రీ గణేశాయ నమః ।।
త్రైమూర్తిరాజా గురు తూచి మాఝా । కృష్ణాతిరీ వాస కరోని వోజా ।
సుభక్త తేథే కరితీ ఆనందా । తే సుర స్వర్గీ పహాతీ వినోదా ॥౧॥
ఐసే శ్రీగురుచరణ ధ్యాత । జాతాం విష్ణునామాంకిత ।
అతి శ్రమలా చాలత । రాహిలా ఏకా వృక్షాతళీ ॥౨॥
క్షణ ఏక నిద్రిస్త । మనీ శ్రీగురు చింతిత ।
కృపానిధి అనంత । దిసే స్వప్నీ పరియేసా ॥౩॥
రూప దిసే సుషుప్తీత । జటాధారీ భస్మాంకిత ।
వ్యాఘ్రచర్మ పరిధానిత । పీతాంబర కాసే దేఖా ॥౪॥
యేఊని యోగీశ్వర జవళీ । భస్మ లావిలే కపాళీ ।
ఆశ్వాసూని తయా వేళీ । అభయకర దేతసే ॥౫॥
ఇతుకే దేఖోని సుషుప్తీత । చేతన ఝాలా నామాంకిత ।
చారీ దిశా అవలోకిత । విస్మయ కరీ తయా వేళీ ॥౬॥
మూర్తి దేఖిలీ సుషుప్తీత । తేచి ధ్యాతసే మనాత ।
పుఢే నిఘాలా మార్గ క్రమిత । ప్రత్యక్ష దేఖే తైసాచి ॥౭॥
దేఖోనియా యోగీశాతే । కరితా ఝాలా దండవతే ।
కృపా భాకీ కరుణవక్త్రే । మాతా పితా తూ మ్హణతసే ॥౮॥
జయ జయాజీ యోగాధీశా । అజ్ఞానతమవినాశా ।
తూ జ్యోతిఃప్రకాశా । కృపానిధి సిద్ధమునీ ॥౯॥
తుఝే దర్శనే నిఃశేష । గేలే మాఝే దురితదోష ।
తూ తారక ఆమ్హాస । మ్హణోని ఆలాసి స్వామియా ॥౧౦॥
కృపేనే భక్తాలాగునీ । యేణే ఝాలే కోఠోని ।
తుమచే నామ కవణ ముని । కవణే స్థానీ వాస తుమ్హా ॥౧౧॥
సిద్ధ మ్హణే ఆపణ యోగీ । హిండో తీర్థ భూమీస్వర్గీ ।
ప్రసిద్ధ ఆముచా గురు జనీ । నృసింహసరస్వతీ విఖ్యాత ॥౧౨॥
త్యాంచే స్థాన గాణగాపూర । అమరజాసంగమ భీమాతీర ।
త్రయమూర్తీచా అవతార । శ్రీనృసింహసరస్వతీ ॥౧౩॥
భక్త తారావయాలాగీ । అవతార త్రయమూర్తి జగీ ।
సదా ధ్యాతీ అభ్యాసయోగీ । భవసాగర తరావయా ॥౧౪॥
ఐసా శ్రీగురు కృపాసింధు । భక్తజనా సదా వరదు ।
అఖిల సౌఖ్య శ్రియానందు । దేతా హోయ శిష్యవర్గా ॥౧౫॥
త్యాచే భక్తా కైచే దైన్య । అఖండ లక్ష్మీ పరిపూర్ణ ।
ధనధాన్యాది గోధన । అష్టైశ్వర్యే నాందతీ ॥౧౬॥
ఐసే మ్హణే సిద్ధ ముని । ఐకోని వినవీ నామకరణీ ।
ఆమ్హీ అసతీ సదా ధ్యానీ । తయా శ్రీగురుయతీచే ॥౧౭॥
ఐశీ కీర్తి బ్రీద ఖ్యాతి । సాంగతసే సిద్ధ యతి ।
వంశోవంశీ కరితో భక్తి । కష్ట ఆమ్హా కేవీ పాహే ॥౧౮॥
తూ తారక ఆమ్హాంసీ । మ్హణోని మాతే భేటలాసీ ।
సంహార కరోని సంశయాసీ । నిరోపావే స్వామియా ॥౧౯॥
సిద్ధ మ్హణే తయే వేళీ । ఐక శిష్యా స్తోమమౌళీ ।
గురుకృపా సూక్ష్మస్థూళీ । భక్తవత్సల పరియేసా ॥౨౦॥
గురుకృపా హోయ జ్యాసీ । దైన్య దిసే కైచే త్యాసీ ।
సమస్త దేవ త్యాచే వంశీ । కళికాళాసీ జింకే నర ॥౨౧॥
ఐసీ వస్తు పూజూనీ । దైన్యవృత్తి సాంగసీ ఝణీ ।
నసేల తుజే నిశ్చయ మనీ । మ్హణోని కష్ట భోగితోసీ ॥౨౨॥
త్రయమూర్తి శ్రీగురు । మ్హణోని జాణిజే నిర్ధారూ ।
దేఊ శకేల అఖిల వరూ । ఏకా భావే భజావే ॥౨౩॥
ఏఖాదే సమయీ శ్రీహరి । అథవా కోపే త్రిపురారి ।
రక్షీల శ్రీగురు నిర్ధారీ । ఆపులే భక్తజనాంసీ ॥౨౪॥
ఆపణ కోపే ఏఖాద్యాసీ । రక్షూ న శకే వ్యోమకేశీ ।
అథవా విష్ణు పరియేసీ । రక్షూ న శకే అవధారీ ॥౨౫॥
ఐసే ఐకోని నామకరణీ । లాగే సిద్ధాచియా చరణీ ।
వినవీతసే కర జోడునీ । భక్తిభావే కరోనియా ॥౨౬॥
స్వామీ ఐసా నిరోప దేతీ । సందేహ హోతా మాఝే చిత్తీ ।
గురు కేవీ ఝాలే త్రిమూర్తి । బ్రహ్మా విష్ణు మహేశ్వర ॥౨౭॥
ఆణీక తుమ్హీ నిరోపిలేతీ । విష్ణు రుద్ర జరీ కోపతీ ।
రాఖో శకే గురు నిశ్చితీ । గురు కోపలియా న రక్షీ కోణీ ॥౨౮॥
హా బోల అసే కవణాచా । కవణ శాస్త్రపురాణీంచా ।
సందేహ ఫేడీ గా మనాచా । జేణే మన దృఢ హోయ ॥౨౯॥
యేణేపరీ నామకరణీ । సిద్ధాంసీ పుసే వందోని ।
కృపానిధి సంతోషోని । సాంగతసే పరియేసా ॥౩౦॥
సిద్ధ మ్హణే శిష్యాసీ ।
తువా పుసిలే ఆమ్హాంసీ వేదవాక్య సాక్షీసీ । సాంగేన ఐకా ఏకచిత్తే ॥౩౧॥
వేద చారీ ఉత్పన్న । ఝాలే బ్రహ్మయాచే ముఖేకరూన ।
త్యాపాసావ పురాణ । అష్టాదశ విఖ్యాత ॥౩౨॥
తయా అష్టాదశాంత । బ్రహ్మవాక్య అసే ఖ్యాత ।
పురాణ బ్రహ్మవైవర్త । ప్రఖ్యాత అసే త్రిభువనీ ॥౩౩॥
నారాయణ విష్ణుమూర్తి । వ్యాస ఝాలా ద్వాపారాంతీ ।
ప్రకాశ కేలా యా క్షితీ । బ్రహ్మవాక్యవిస్తారే ॥౩౪॥
తయా వ్యాసాపాసునీ । ఐకిలే సమస్త ఋషిజనీ ।
తేచి కథా విస్తారోని । సాంగేన ఐకా ఏకచిత్తీ ॥౩౫॥
చతుర్ముఖ బ్రహ్మయాసీ । కలియుగ పుసే హర్షీ ।
గురుమహిమా వినవీతసే కరద్వయ జోడోని । భావభక్తి కరోనియా ॥౩౭॥
మ్హణే సిద్ధా యోగీశ్వరా । అజ్ఞానతిమిరభాస్కరా ।
తూ తారక భవసాగరా । భేటలాసీ కృపాసింధు ॥౩౮॥
బ్రహ్మదేవే కలియుగాసీ । సాంగితలే కేవీ కార్యాసీ ।
ఆద్యంత విస్తారేసీ । నిరోపిజే స్వామియా ॥౩౯॥
ఐక శిష్యా ఏకచిత్తా । జధీ ప్రళయ ఝాలా హోతా ।
ఆదిమూతి నిశ్చితా । హోతే వటపత్రశయనీ ॥౪౦॥
అవ్యక్తమూర్తి నారాయణ । హోతే వటపత్రీ శయన ।
బుద్ధి సంభవే చేతన । ఆణిక సృష్టి రచావయా ॥౪౧॥
ప్రపంచ మ్హణజే సృష్టిరచనా । కరణే మ్హణోని ఆలే మనా ।
జాగృత హోయ యా కారణా । ఆదిపురుష తయే వేళీ ॥౪౨॥
జాగృత హోవోని నారాయణ । బుద్ధి సంభవే చేతన ।
కమళ ఉపజవీ నాభీహూన । త్రైలోక్యాచే రచనాఘర ॥౪౩॥
తయా కమళామధూన । ఉదయ ఝాలా బ్రహ్మా ఆపణ ।
చారీ దిశా పాహోన । చతుర్ముఖ ఝాలా దేఖా ॥౪౪॥
మ్హణే బ్రహ్మా తయే వేళీ । సమస్తాహునీ ఆపణ బళీ ।
మజహూన ఆణిక బళీ । కవణ నాహీ మ్హణతసే ॥౪౫॥
హాసోనియా నారాయణు । బోలే వాచే శబ్దవచను ।
ఆపణ అసే మహావిష్ణు । భజా మ్హణే తయా వేళీ ॥౪౬॥
దేఖోనియా శ్రీవిష్ణుసీ । నమస్కారీ బ్రహ్మా హర్షీ ।
స్తుతి కేలీ బహువసీ । అనేక కాళ పరియేసా ॥౪౭॥
సంతోషోని నారాయణ । నిరోప దిధలా అతిగహన ।
సృష్టి రచీ గా మ్హణూన । ఆజ్ఞా దిధలీ తయే వేళీ ॥౪౮॥
బ్రహ్మా మ్హణే విష్ణుసీ । నేణే సృష్టి రచావయాసీ ।
దేఖిలీ నాహీ కైసీ । కేవీ రచూ మ్హణతసే ॥౪౯॥
ఐకోని బ్రహ్మయాచే వచన । నిరోపి త్యాసీ మహావిష్ణు ఆపణ ।
వేద అసతీ హే ఘే మ్హణోన । దేతా ఝాలా తయే వేళీ ॥౫౦॥
సృష్టి రచావయాచా విచార । అసే వేదాంత సవిస్తార ।
తేణేచి పరీ రచునీ స్థిర । ప్రకాశ కరీ మ్హణితలే ॥౫౧॥
అనాది వేద అసతీ జాణ । అసే సృష్టీచే లక్షణ ।
జైసా ఆరసా అసే ఖూణ । సృష్టి రచావీ తయాపరీ ॥౫౨॥
యా వేదమార్గే సృష్టీసీ । రచీ గా బ్రహ్మయా అహర్నిశీ ।
మ్హణోని సాంగే హ్రషీకేశీ । బ్రహ్మా రచీ సృష్టితే ॥౫౩॥
సృజీ ప్రజా అనుక్రమే । వివిధ స్థావరజంగమే ।
స్వేదజ అండజ నామే । జారజ ఉద్భిజే ఉపజవిలే ॥౫౪॥
శ్రీవిష్ణుచే నిరోపానే । త్రిజగ రచిలే బ్రహ్మయానే ।
జ్యాపరీ సృష్టిక్రమణే । వ్యాసే ఐసీ కథియేలీ ॥౫౫॥
సిద్ధ మ్హణే శిష్యాసీ । నారాయణ వేదవ్యాస ఋషి ।
విస్తార కేలా పురాణాంసీ । అష్టాదశ విఖ్యాత ॥౫౬॥
తయా అష్టాదశాంత । పురాణ బ్రహ్మవైవర్త ।
ఋషేశ్వరాసీ సాంగే సూత । తేచి పరీ సాంగతసే ॥౫౭॥
సనకాదికాంతే ఉపజవోని । బ్రహ్మనిష్ఠ నిర్గుణీ ।
మరీచాది బ్రహ్మ సగుణీ । ఉపజవీ బ్రహ్మా తయే వేళీ ॥౫౮॥
తేథోని దేవదైత్యాంసీ । ఉపజవీ బ్రహ్మా పరియేసీ ।
సాంగతో కథా విస్తారేసీ । ఐక ఆతా శిష్యోత్తమా ॥౫౯॥
కృత త్రేతా ద్వాపార యుగ । ఉపజవీ మగ కలియుగ ।
ఏకేకాతే నిరోపీ మగ । భూమీవరీ ప్రవర్తావయా ॥౬౦॥
బోలావూని కృతయుగాసీ నిరోపీ బ్రహ్మా పరియేసీ ।
తువా జావోని భూమీసీ । ప్రకాశ కరీ ఆపణాతే ॥౬౧॥
ఐకోని బ్రహ్మయాచే వచన । కృతయుగ ఆలే సంతోషోన ।
సాంగేన త్యాచే లక్షణ । ఐకా శ్రోతే ఏకచిత్తే ॥౬౨॥
అసత్య నేణే కధీ వాచే । వైరాగ్యపూర్ణ జ్ఞానీ సాచే ।
యజ్ఞోపవీత ఆరంభణ త్యాచే । రుద్రాక్షమాళా కరీ కంకణే ॥౬౩॥
యేణే రూపే యుగ కృత । బ్రహ్మయాసీ అసే వినవిత ।
మాతే తుమ్హీ నిరోప దేత । కేవీ జాఊ భూమీవరీ ॥౬౪॥
భూమీవరీ మనుష్య లోక । అసత్య నిందా అపవాదక ।
మాతే న సాహవే తే ఐక । కవణే పరీ వర్తావే ॥౬౫॥
ఐకోని సత్యయుగాచే వచన । నిరోపీతో బ్రహ్మా ఆపణ ।
తువా వర్తావే సత్త్వగుణ । క్వచిత్త్కాళ యేణేపరీ ॥౬౬॥
న కరీ జడ తూతే జాణ । ఆణిక యుగ పాఠవీన ।
తువా రహావే సావధ హోఊన । మ్హణూని పాఠవీ భూమీవరీ ॥౬౭॥
వర్తతా యేణేపరీ ఐకా । ఝాలీ అవధి సత్యాధికా ।
బోలావూని త్రేతాయుగా దేఖా । నిరోపీ బ్రహ్మా పరియేసా ॥౬౮॥
త్రేతాయుగాచే లక్షణ । ఐక శిష్యా సాంగేన ।
అసే త్యాచీ స్థూల తన । హాతీ అసే యజ్ఞసామగ్రీ ॥౬౯॥
త్రేతాయుగాచే కారణ । యజ్ఞ కరితీ సకళ జన ।
ధర్మశాస్త్రప్రవర్తన । కర్మమార్గ బ్రాహ్మణాంసీ ॥౭౦॥
హాతీ అసే కుశ సమిధా ఐసే । ధర్మప్రవర్తక సదా వసే ।
ఐసే యుగ గేలే హర్షే । నిరోప ఘేఊని భూమివరీ ॥౭౧॥
బోలావూని బ్రహ్మా హర్షీ । నిరోప దేత ద్వాపారాసీ ।
సాంగేన తయాచే రూపాసీ । ఐకా శ్రోతే ఏకచిత్తే ॥౭౨॥
ఖడ్గే ఖట్వాంగ ధరోని హాతీ । ధనుష్య బాణ ఏకే హాతీ ।
లక్షణ ఉగ్ర అసే శాంతి । నిష్ఠుర దయా దోనీ అసే ॥౭౩॥
పుణ్య పాప సమాన దేఖా । స్వరూపే ద్వాపార అసే నికా ।
నిరోప ఘేఊని కౌతుకా । ఆలా ఆపణ భూమీవరీ ॥౭౪॥
త్యాచే దివస పురల్యావరీ । కలియుగాతే పాచారీ ।
జావే త్వరిత భూమీవరీ । మ్హణోని సాంగే బ్రహ్మా దేఖా ॥౭౫॥
ఐసే కలియుగ దేఖా । సాంగేన లక్షణే ఐకా ।
బ్రహ్మయాచే సన్ముఖా । కేవీ గేలే పరియేసా ॥౭౬॥
విచారహీన అంతఃకరణ । పిశాచాసారఖే వదన ।
తోండ ఖాలతే కరున । ఠాయీ ఠాయీ పడతసే ॥౭౭॥
వృద్ధ ఆపణ విరాగహీన । కలహ ద్వేష సంగే ఘేఊన ।
వామ హాతీ ధరోని శిశ్న । యేత బ్రహ్మయాసన్ముఖ ॥౭౮॥
జివ్హా ధరోని ఉజవే హాతీ । నాచే కేలీ అతిప్రీతీ ।
దోషోత్తరే కరీ స్తుతి । పుణ్యపాపసంమిశ్ర ॥౭౯॥
హాసే రడే వాకుల్యా దావీ । వాకుడే తోండ ముఖీ శివీ ।
బ్రహ్మయాపుఢే ఉభా రాహీ । కాయ నిరోప మ్హణోనియా ॥౮౦॥
దేఖోని తయాచే లక్షణ । బ్రహ్మా హాసే అతిగహన ।
పుసతసే అతివినయానే । లింగ జివ్హా కా ధరిలీ ॥౮౧॥
కలియుగ మ్హణే బ్రహ్మయాసీ । జింకీన సమస్త లోకాంసీ ।
లింగ జివ్హా రక్షణారాంసీ । హారీ అసే ఆపణాతే ॥౮౨॥
యాకారణే లింగ జివ్హా । ధరోని నాచే బ్రహ్మదేవా ।
జేథే మీ జాఈన స్వభావా । ఆపణ న భియే కవణాతే ॥౮౩॥
ఐకోని కలీచే వచన । నిరోప దేత బ్రహ్మా ఆపణ ।
భూమీవరీ జాఊన । ప్రకాశ కరీ ఆపులే గుణే ॥౮౪॥
కలి మ్హణే బ్రహ్మయాసీ । మజ పాఠవితా భూమీసీ ।
ఆపులే గుణ తుమ్హాంసీ । సాంగేన ఐకా స్వామియా ॥౮౫॥
ఉచ్ఛేద కరీన ధర్మాసీ । ఆపణ అసే నిరంకుశీ ।
నిరానంద పరియేసీ । నిందా కలహ మాఝేనీ ॥౮౬॥
పరద్రవ్యహారక పరస్త్రీరత । హే దోఘే మాఝే భ్రాత ।
ప్రపంచ మత్సర దంభక । ప్రాణసఖే మాఝే అసతీ ॥౮౭॥
బకాసారిఖే సంన్యాసీ । తేచి మాఝే ప్రాణ పరియేసీ ।
ఛళణ కరోని ఉదరాసీ । మిళవితీ పోషణార్థ ॥౮౮॥
తేచి మాఝే సఖే జాణ । ఆణీక అసతీల పుణ్యజన ।
తేచి మాఝే వైరీ జాణ । మ్హణోని వినవీ బ్రహ్మయాసీ ॥౮౯॥
బ్రహ్మా మ్హణే కలియుగాసీ । సాంగే తుజ ఉపదేశీ ।
కలియుగీ ఆయుష్య నరాసీ । స్వల్ప అసే ఏక శత ॥౯౦॥
పూర్వ యుగాంతరీ దేఖా । ఆయుష్య బహు మనుష్యలోకా ।
తప అనుష్ఠాన ఐకా । కరితీ అనేక దివసవరీ ॥౯౧॥
మగ హోయ తయాంసీ గతీ । ఆయుష్య అసే అఖండితీ ।
యాకారణే క్షితీ కష్టతీ । బహు దివసపర్యంత ॥౯౨॥
తైసే నవ్హేచి కలియుగ జాణ । స్వల్ప ఆయుష్య మనుష్యపణ ।
కరితీ తప అనుష్ఠాన । శీఘ్ర పావతీ పరమార్థా ॥౯౩॥
జే జన అసతీ బ్రహ్మజ్ఞాని । పుణ్య కరితీల జాణోని ।
త్యాస తువా సాహ్య హోఊని । వర్తత అసే మ్హణే బ్రహ్మా ॥౯౪॥
ఐకోని బ్రహ్మయాచే వచన । కలీ మ్హణతసే నమోన ।
స్వామీంనీ నిరోపిలే జే జన । తేచి మాఝే వైరీ అసతీ ॥౯౫॥
ఐసే వైరీ జేథే అసతీ । కేవీ జాఊ తయా క్షితీ ।
ఐకతా హోయ మజ భీతి । కేవీ పాహూ తయాసీ ॥౯౬॥
పంచశత భూమండళాత । భరతఖండీ పుణ్య బహుత ।
మజ మారితీల దేఖత । కైసా జాఊ మ్హణతసే ॥౯౭॥
ఐకోని కలీచే వచన । బ్రహ్మా నిరోపీ హాసోన ।
కాళాత్మ్యాతే మిళోన । తువా జావే భూమీసీ ॥౯౮॥
కాళాత్మ్యాచే ఐసే గుణ । ధర్మవాసనా కరిల ఛేదన ।
పుణ్యాత్మ్యాచే అంతఃకరణ । ఉపజేల బుద్ధి పాపావిషయీ ॥౯౯॥
కలీ మ్హణే బ్రహ్మయాసీ । వైరీ మాఝే పరియేసీ ।
వసతాత భూమండళాసీ । సాంగేన స్వామీ ఐకావే ॥౧౦౦॥
ఉపద్రవితీ మాతే బహుత । కృపా న యే మజ దేఖత ।
జే జన శివహరీ ధ్యాత । ధర్మరత మనుష్య దేఖా ॥౧॥
ఆణిక అసతీ మాఝే వైరీ । వాస కరితీ గంగాతీరీ ।
ఆణిక వారాణశీపురీ । జాఊని ధర్మ కరితీ దేఖా ॥౨॥
తీర్థే హిండతీ జే చరణే । ఆణిక ఐకతీ పురాణే ।
జే జన కరితీ సదా దానే । తేచి మాఝే వైరీ జాణ ॥౩॥
జ్యాంచే మనీ వసే శాంతి । తేచి మాఝే వైరీ ఖ్యాతి ।
అదాంభికపణే పుణ్య కరితీ । త్యాంసీ దేఖతా భీతసే ॥౪॥
నాసాగ్రీ దృష్టి ఠేవునీ । జప కరితీ అనుష్ఠానీ ।
త్యాసి దేఖతాచి నయనీ । ప్రాణ మాఝా జాతసే ॥౫॥
స్త్రియాంపుత్రాంవరీ ప్రీతి । మాయబాపా అవ్హేరితీ ।
త్యావరీ మాఝీ బహు ప్రీతి । పరమ ఇష్ట మాఝే జాణా ॥౬॥
వేదశాస్త్రాంతే నిందితీ । హరిహరాంతే భేద పాహతీ ।
అథవా శివ విష్ణు దూషితీ । తే పరమ ఆప్త మాఝే జాణా ॥౭॥
జితేంద్రియ జే అసతీ నర । సదా భజతీ హరిహర ।
రాగద్వేషవివర్జిత ధీర । దేఖోని మజ భయ ॥౮॥
బ్రహ్మా మ్హణే కలియుగాసీ । తుఝా ప్రకాశ బహువసీ ।
తువా జాతాచి భూమీసీ । తుఝే ఇచ్ఛే రహాటతీల ॥౯॥
ఏఖాదా విరళాగత । హోఈల నర పుణ్యవంత ।
త్యాతే తువా సాహ్య హోత । వర్తావే మ్హణే బ్రహ్మా ॥౧౧౦॥
ఐకోని బ్రహ్మయాచే వచన । కలియుగ కరీతసే నమన ।
కరసంపుట జోడోన । వినవితసే పరియేసా ॥౧౧॥
మాఝ్యా దుష్ట స్వభావాసీ । కేవీ సాహ్య వ్హావే ధర్మాసీ ।
సాంగా స్వామీ ఉపాయాసీ । కవణేపరీ రహాటావే ॥౧౨॥
కలీచే వచన ఐకోని । బ్రహ్మా హసే అతిగహని ।
సాంగతసే విస్తారోని । ఉపాయ కలీసీ రహాటావయా ॥౧౩॥
కాళ వేళ అసతీ దోనీ । తుజ సాహ్య హోఉనీ ।
యేత అసతీ నిర్గుణీ । తేచి దావితీ తుజ మార్గ ॥౧౪॥
నిర్మళ అసతీ జే జన । తేచి తుఝే వైరీ జాణ ।
మళమూత్రే జయాసీ వేష్టన । తే తుఝే ఇష్ట పరియేసీ ॥౧౫॥
యాచి కారణే పాపపుణ్యాసీ । విరోధ అసే పరియేసీ ।
జే అధిక పుణ్యరాశీ । తేచి జింకితీ తుజ ॥౧౬॥
యా కారణే విరళాగత । హోతీల నర పుణ్యవంత ।
తేచి జింకితీ నిశ్చిత । బహుతేక తుజ వశ్య హోతీ ॥౧౭॥
ఏఖాదా వివేకీ జాణ । రాహే తుఝే ఉపద్రవ సాహోన ।
జే న సాహతీ తుఝే దారుణ । తేచి హోతీ వశ్య తుజ ॥౧౮॥
యా కారణే కలియుగాభీతరీ । జన్మ హోతీల యేణేపరీ ।
జే జన తుఝేచి పరీ । న హోయ త్యా ఈశ్వరప్రాప్తి ॥౧౯॥
ఐకోని బ్రహ్మదేవాచే వచన । కలియుగ కరితసే ప్రశ్న ।
కైసే సాధూచే అంతఃకరణ । కవణ అసే నిరోపావే ॥౧౨౦॥
బ్రహ్మా మ్హణే తయే వేళీ । ఏకచిత్తే ఐక కలీ ।
సాంగేన ఐకా శ్రోతే సకళీ । సిద్ధ మ్హణే శిష్యాసీ ॥౨౧॥
ధైర్య ధరోని అంతఃకరణ । శుద్ధ బుద్ధ వర్తతీ జన ।
దోష న లాగతీ కధీ జాణ । లోభవర్జిత నరాంసీ ॥౨౨॥
జే నర భజనీ హరిహరాంసీ । అథవా అసతీ కాశీనివాసీ ।
గురు సేవితీ నిరంతరేసీ । త్యాసీ తుఝా న లగే దోష ॥౨౩॥
మాతాపితా సేవకాసీ । అథవా సేవీ బ్రాహ్మణాసీ ।
గాయత్రీ కపిలా ధేనూసీ । భజణారాంసీ న లగే దోష ॥౨౪॥
వైష్ణవ అథవా శైవాసీ । జే సేవితీ నిత్య తుళసీసీ ।
ఆజ్ఞా మాఝీ ఆహే ఐసీ । తయాసీ బాధూ నకో ॥౨౫॥
గురుసేవక అసతీ నర । పురాణ శ్రవణ కరణార ।
సర్వసాధనధర్మపర । త్యాతే తువా న బాధావే ॥౨౬॥
సుకృతీ శాస్త్రపరాయణాసీ । గురూతే సేవిత వంశోవంశీ ।
వివేకే ధర్మ కరణారాసీ । త్యాతే తువా న బాధావే ॥౨౭॥
కలి మ్హణే బ్రహ్మయాసీ । గురుమహిమా ఆహే కైశీ ।
కవణ గురుస్వరూపే కైసీ । విస్తారావే మజప్రతి ॥౨౮॥
ఐకోని కలీచే వచన । బ్రహ్మా సాంగతసే ఆపణ ।
గకార మ్హణజే సిద్ధ జాణ । రేఫః పాపస్య దాహకః ॥౨౯॥
ఉకార విష్ణురవ్యక్త । త్రితయాత్మా శ్రీగురు సత్య ।
పరబ్రహ్మ గురు నిశ్చిత । మ్హణోని సాంగే కలీసీ ॥౧౩౦॥
శ్లోక ॥
గణేశో వాఽగ్నినా యుక్తో విష్ణునా చ సమన్వితః వర్ణద్వయాత్మకో మంత్రశ్చతుర్ముక్తిప్రదాయకః ॥౩౧॥
టీకా ॥ గణేశాతే మ్హణతీ గురు । తైసాచి అసే వైశ్వానరూ ।
ఐసాచి జాణ శార్ఙ్గధరూ । గురుశబ్ద వర్తే ఇతుకే ఠాయీ ॥౩౨॥
శ్లోక ॥ గురుః పితా గురుర్మాతా । గురురేవ పరః శివః ।
శివే రుష్టే గురుస్త్రాతా గురౌ రుష్టే న కశ్చన ॥౩౩॥
టీకా ॥ గురు ఆపలా మాతాపితా । గురు శంకరు నిశ్చితా ।
ఈశ్వరు హోయ జరి కోపతా । గురు రక్షీల పరియేసా ॥౩౩॥
గురు కోపేల ఏఖాద్యాసీ । ఈశ్వర న రాఖే పరియేసీ ।
ఈశ్వరూ కోపేల జ్యా నరాసీ । శ్రీగురు రక్షీ నిశ్చయే ॥౩౫॥
శ్లోక ॥ గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః ।
గురురేకః పరం బ్రహ్మ తస్మాతగురుముపాశ్రయేత ॥౩౬॥
టీకా ॥ గురు బ్రహ్మా సత్య జాణ । తోచి రుద్ర నారాయణ ।
గురుచి బ్రహ్మ కారణ । మ్హణోని గురు ఆశ్రావా ॥౩౭॥
శ్లోక ॥ హరౌ ప్రసన్నేఽపి చ వైష్ణవా జనాః సంప్రార్థయన్తే గురుఅక్తిమవ్యయామ్।
గురౌ ప్రసన్నే జగదీశ్వరః సదా జనార్దనస్తుష్యతి సర్వసిద్ధిదః ॥౩౮॥
టీకా ॥ ఈశ్వర జరీ ప్రసన్న హోతా । త్యాసీ గురు హోయ ఓళఖవితా ।
గురు ఆపణ ప్రసన్న హోతా । ఈశ్వర హోయ ఆధీన ఆపుల్యా ॥౩౯॥
శ్లోక ॥ గురుః సదా దర్శయితా ప్రవృత్తి తీర్థం వ్రతం యోగతపాదిధర్మాన్ ।
ఆచారవర్ణాదివివేకయజ్ఞాన్ జ్ఞానం పరం భక్తివివేకయుక్తమ్ ॥౧౪౦॥
టీకా ॥ గురు భజే శాస్త్రమార్గ వర్తోని । తీర్థవ్రతయోగతపాది మునీ ।
ఆచారవర్ణాది జ్ఞానీ । జ్ఞాన పరమ భక్తివివేకయుక్త ॥౪౧॥
యా కారణే శ్రీగురుసీ । భజావే శాస్త్రమార్గేసీ ।
తీర్థవ్రతయాగతపాసీ । జ్యోతిఃస్వరూప అసే జాణా ॥౪౨॥
ఆచారధర్మావర్ణాశ్రమాంసీ । వివేకధర్మమార్గాసీ భక్తివైరాగ్యయుక్తాంసీ ।
గురుచి మార్గ దావిణార ॥౪౩॥
ఇతుకే ఐకోని కలి ఆపణ । వినవీతసే కర జోడూన ।
గురు సర్వ దేవాసమాన । కేవీ ఝాలా సాంగా మజ ॥౪౪॥
బ్రహ్మా మ్హణే కలీసీ । సాంగేన తుజ విస్తారేసీ ।
ఏకచిత్తే పరియేసీ । గురువీణ పార నాహీ ॥౪౫॥
శ్లోక ॥ గురు వినా న శ్రవేణ భవేత్ కస్యాపి కస్యచిత్ ।
వినా కర్ణేన శాస్త్రస్య శ్రవణం తత్కుతో భవేత్ ॥౪౬॥
టీకా । గురువీణ సమస్తాంసీ । శ్రవణ కైచే పరియేసీ ।
శ్రవణ హోతా మనుష్యాంసీ । సమస్త శాస్త్రే ఐకతీ ॥
శాస్త్ర ఐకతా పరియేసీ । తరతీల సంసారాసీ ।
యా కారణే గురుచి ప్రకాశీ । జ్యోతఃస్వరూప జాణావా ॥౪౮॥
గురు సేవితా సర్వ సిద్ధి । హోతీ పరియేసా త్రిశుద్ధి ।
కథా వర్తలీ అనాది । అపూర్వ తుజ సాంగేన ॥౪౯॥
పూర్వీ గోదావరీచే తీరీ । అంగిరస ఋషీంచా ఆశ్రమ థోరీ ।
వృక్ష అసతీ నానాపరీ । పుణ్యనామే మృగ వసతీ ॥౫౦॥
బ్రహ్మఋషి ఆదికరోని । తప కరితీ తయా స్థానీ ।
తయాంత వేదధర్మ మ్హణోని । పైలపుత్ర హోతా ద్విజ ॥౫౧॥
తయా శిష్య బహు అసతీ । వేదశాస్త్ర అభ్యాసితీ ।
త్యాత దీపక మ్హణోని ఖ్యాతి । శిష్య హోతా పరియేసా ॥౫౨॥
హోతా శిష్య గురుపరాయణ । కేలా అభ్యాస శాస్త్రపురాణ ।
ఝాలా అసే అతినిపుణ । సేవా కరితా శ్రీగురుచీ ॥౫౩॥
వేదధర్మ ఏకే దినీ । సమస్త శిష్యాంసీ బోలావూనీ ।
పుసతసే సంతోషోని । ఐకా శ్రోతే ఏకచిత్తే ॥౫౪॥
బోలావుని శిష్యాంసీ । బోలే గురు పరియేసీ ।
ప్రీతి అసేల ఆమ్హాంసీ । తరీ మాఝే వాక్య పరియేసా ॥౫౫॥
శిష్య మ్హణతీ గురూసీ । జే జే స్వామీ నిరోపిసీ ।
తూ తారక ఆమ్హాంసీ । అంగికారూ హా భరవసా ॥౫౬॥
గురూచే వాక్య జో న కరీ । తోచి పడే రౌరవ ఘోరీ ।
అవిద్యా మాయాసాగరీ । బుడోన జాయ తో నర ॥౫౭॥
మగ తయా కైచీ గతి । నరకీ పడే తో సతతీ ।
గురు తారక హే ఖ్యాతి । వేదపురాణే బోలతీ ॥౫౮॥
ఐకోని శిష్యాంచీ వాణీ । తోషలా వేదధర్మ మునీ ।
సందీపకాతే బోలావునీ । సాంగతసే పరియేసా ॥౫౯॥
ఐకా శిష్య సకళీక । ఆమచే పూర్వార్జిత అసే ఏక ।
జన్మాంతరీ సహస్త్రాధిక । కేలీ హోతీ మహాపాతకే ॥౧౬౦॥
ఆమచే అనుష్ఠాన కరితా । బహుత గేలే ప్రక్షాళితా ।
కాహీ శేష అసే ఆతా । భోగిల్యావాచూన న సుటే జాణా ॥౬౧॥
తప సామర్థ్యే ఉపేక్షా కరితో । పాపమోక్షా ఆడ రిఘతో ।
యాచి కారణే నిష్కృతి కరితో । తయా పాప ఘోరాసీ ॥౬౨॥
న భోగితా ఆపులే దేహీ । ఆపలే పాపా నిష్కృతి నాహీ ।
హా నిశ్చయ జాణోని పాహీ । భోగావే ఆమ్హీ పరియేసా ॥౬౩॥
యా పాపాచే నిష్కృతీసీ । జావే ఆమ్హీ వారాణశీసీ ।
జాఈల పాప శీఘ్రేసీ । ప్రఖ్యాత అసే అఖిల శాస్త్రీ ॥౬౪॥
యా కారణే ఆమ్హాంసీ । న్యావే పురీ వారాణశీసీ ।
పాప భోగీన స్వదేహాసీ । మాతే తుమ్హీ సాంభాళావే ॥౬౫॥
యా సమస్త శిష్యాంత । కవణ అసే సామర్థ్యవంత ।
అంగికారావే త్వరిత । మ్హణోని పుసే శిష్యాంసీ ॥౬౬॥
తయా శిష్యాంమధ్యే ఏక । నామ అసే సందీపక ।
బోలతసే అతివివేక । తయా గురూప్రతి దేఖా ॥౬౭॥
దీపక మ్హణే గురుస । పాప కరితాం దేహనాశ ।
న కరావా సంగ్రహో దుఃఖాస । శీఘ్ర కరా ప్రతికారూ ॥౬౮॥
వేదధర్మ మ్హణే తయాసీ । దృఢ దేహ అసతా మనుష్యాసీ ।
క్షాలన కరావే పాపాసీ । పుఢతీ వాఢే విషాపరీ ॥౬౯॥
అథవా తీర్థే ప్రాయశ్చిత్తే । ఆపులే దేహీ భోగోని త్వరితే ।
పాపావేగళే న హోతా నిరుతే । ముక్తి నవ్హే ఆపణాంసీ ॥౧౭౦॥
దేవ అథవా ఋషేశ్వరాంసీ । మనుష్యాది జ్ఞానవంతాసీ ।
క్షాలన న హోయ పాపాసీ । ఆపులే ఆపణ న భోగితా ॥౭౧॥
దీపక మ్హణే గురూసీ । స్వామీ నిరోపావే ఆపణాసీ ।
సేవా కరీన స్వశక్తీసీ । న కరితా అనుమాన సాంగిజే ॥౭౨॥
ఐకోని దీపకాచే వచన । వేదధర్మ మ్హణే ఆపణ ।
కుష్ఠే హోఈల అంగ హీన । అంధక పాంగూళ పరియేసా ॥౭౩॥
సంవత్సర ఏకవిశంత । మాతే సాంభాళావే బహుత ।
జరీ అసేల దృఢ వ్రత । అంగికారావీ తుమ్హీ సేవా ॥౭౪॥
దీపక మ్హణే గురూసీ । కుష్ఠీ హోఈన ఆపణ హర్షీ ।
అంధ హోఈన ఏకవీస వర్షీ । పాపనిష్కృతి కరీన ॥౭౫॥
తుమచే పాపాచే నిష్కృతి । మీ కరీన నిశ్చితీ ।
స్వామీ నిరోపావే త్వరితీ । మ్హణోని చరణాంసీ లాగలా ॥౭౬॥
ఐకోని శిష్యాచీ వాణీ । సంతోషలా వేదధర్మ మునీ ।
సాంగతసే విస్తారోని । తయా పాప-లక్షణే ॥౭౭॥
ఆపులే పాప ఆపణాసీ । గ్రాహ్య నవ్హే పుత్రశిష్యాంసీ ।
న భోగితాం స్వదేహాసీ । న వేచే పాప పరియేసా ॥౭౮॥
యాకారణే ఆపణ దేఖా । భోగీన ఆపులే పాపదుఃఖా ।
సాంభాళీ మజ తూ సందీపకా । ఏకవీస వర్షేపర్యంత ॥౭౯॥
జే పీడితీ రోగే దేఖా । ప్రతిపాళణారాసీ కష్ట అధికా ।
మజహూని సందీపకా । తూతే కష్ట అధిక జాణ ॥౧౮౦॥
యా కారణే ఆపులే దేహీ । భోగీన పాప నిశ్చయీ ।
తువా ప్రతిపాళావే పాహీ । కాశీపూరా నేఊనియా ॥౮౧॥
తయా కాశీపురీ జాణ । పాపావేగళా హోఈన ।
ఆపణ శాశ్వతపద పావేన । తుజకరితా శిష్యోత్తమా ॥౮౨॥
దీపక మ్హణే గురూసీ । అవశ్య నేఈన పురీ కాశీ।
సేవా కరీన ఏకవీస వర్షీ । విశ్వనాథాసమ తుమచీ ॥౮౩॥
బ్రహ్మా మ్హణే కలియుగాసీ । కైసా హోతా శిష్య త్యాసీ ।
కుష్ఠ హోతాంచీ గురూసీ । నేలే కాశీపురా ॥౮౪॥
మణికర్ణికా ఉత్తరదేశీ । కంబళేశ్వర సన్నిధేసీ ।
రాహిలే తేథే పరియేసీ । గురూ శిష్య దోఘేజణ ॥౮౫॥
స్నాన కరూని మణికర్ణికేసీ । పూజా కరితీ విశ్వనాథాసీ ।
ప్రారబ్ధభోగ త్యా గురూసీ । భోగీత హోతా తయా స్థానీ ॥౮౬॥
కుష్ఠరోగ ఝాలా బహుత । అక్షహీన అతిదుఃఖిత ।
సందీపక సేవా కరిత । అతిభక్తీ కరూనియా ॥౮౭॥
వ్యాపిలా దేహ కుష్ఠే బహుత । పూ కృమి పడే రక్త ।
దుఃఖే వ్యాపలా అత్యంత । అపస్మారీ ఝాలా జాణ ॥౮౮॥
భిక్షా మాగోని సందీపక । గురూసీ ఆణోని దేత నిత్యక ।
కరీ పూజా భావే ఏక । విశ్వనాథస్వరూప మ్హణతసే ॥౮౯॥
రోగే కరూని పీడితాం నరూ । సాధుజన హోతీ క్రూరూ ।
తోచి దేఖా ద్విజవరూ । హోయ క్రూర ఏఖాదే వేళీ ॥౧౯౦॥
భిక్షా ఆణితాం ఏఖాదే దివశీ । న జేవే శ్రీగురు కోపేసీ ।
స్వల్ప ఆణిలే మ్హణోని క్లేశీ । సాండోని దేత భూమీవరీ ॥౯౧॥
యేరే దివశి జాఊని శిష్య । ఆణి అన్నే బహువస ।
మిష్టాన్నే న ఆణీ మ్హణోని క్లేశ । కరితా ఝాల పరియేసా ॥౯౨॥
పరోపరీచే పక్వాన్న । కా నాణిశీ మ్హణే జాణ ।
కోపే మారూ యేత ఆపణ । శాకా పరోపరీ మాగతసే ॥౯౩॥
జితుకే ఆణి మాగోనియా । సర్వస్వే కరీతసే వాయా ।
కోపే దేత శివియా । పరోపరీ పరియేసా ॥౯౪॥
ఏఖాదే సమయి శిష్యాసీ । మ్హణే తాతా జ్ఞానరాశీ ।
మజనిమిత్త కష్టలాసీ । శిష్యరాయా శిఖామణీ ॥౯౫॥
సవేచి మ్హణత వచనే క్రూర । మాతే గాంజిలే అపార ।
తూ ఆముచే విష్ఠామూత్ర । క్షణాక్షణా ధూత నాహీ ॥౯౬॥
ఖాతాతీ మజ మక్షికా । కాం న నివారిసీ సందీపకా ।
సేవా కరితాం మ్హణే ఐకా । భిక్షా నాణిశీ మ్హణతసే ॥౯౭॥
యా కారణే పాపగుణ । ఐసేచీ అసతీ జాణ ।
వోఖట వాక్య నిర్గుణ । పాప మ్హణోని జాణావే ॥౯౮॥
పాప అసే జేథే బహుత । దైన్య మత్సర వసే తేథ ।
శుభాశుభ నేణే క్వచిత । పాపరూపే జాణావే ॥౯౯॥
ఏఖాదే దైన్యకాసీ । దుఃఖే ప్రాప్త హోతీ కైసీ ।
అపస్మార హోయ జయాసీ । పాఅరూప తోచి జాణా ॥౨౦౦॥
సమస్త రోగ అసతీ దేఖా ।
కుష్ఠ సోళా భాగ నవ్హే నికా । వేదధర్మ ద్విజ ఐకా కష్టతసే యేణేపరీ ॥౧॥
ఐసే గురూచే గుణదోష । మనాంత న ఆణీ తోచి శిష్య।
సేవా కరీ ఏకమానస । తోచి ఈశ్వర మానోని ॥౨॥
జైసే జైసే మాగే అన్న । ఆణూని దేతసే పరిపూర్ణ ।
జైసా విశ్వేశ్వర నారాయణ । తైసా గురు మ్హణతసే ॥౩॥
కాశీక్షేత్ర థోర అసతాం । న కరీ సదా తీర్థయాత్రా ।
న జాయ దేవదర్శనా సర్వథా । గురుసేవేవాంచూని ॥॥
శ్లోక ॥ న తీర్థయాత్రా న చ దేవయాత్రా న దేహయాత్రా న చ గేహయాత్రా ।
అహర్నిశ బ్రహ్మ హరిః సుబుద్ధో గురుః ప్రసేవ్యో న హి సేవ్యమన్యత్ ॥౫॥
టీకా ॥ ఆపులే దేహసంరక్షణ । కధీ న కరీ శిష్య జాణ ।
లయ లావూని శ్రీగురుచరణ । కవణాసవే న బోలేచీ ॥౬॥
అహోరాత్ర యేణేపరీ । బ్రహ్మా శివ మ్హణే హరీ ।
గురుచి హోయ నిర్ధారీ । మ్హణోని సేవా కరీతసే ॥౭॥
గురు బోలే నిష్ఠురేసీ । ఆపణ మనీ సంతోషీ ।
జే జే త్యాచే మానసీ । పాహిజే తైసే వర్తతసే ॥౮॥
వర్తతా యేనేపరీ దేఖ । ప్రసన్న హోవోని పినాక ।
ఉభా యేఊని సన్ముఖ । వర మాగ మ్హణతసే ॥౯॥
అహో గురుభక్త దీపకా । మహాజ్ఞానీ కులదీపకా ।
తుష్టలో తుఝే భక్తీసీ ఐకా । ప్రసన్న ఝాలో మాగ ఆతా ॥౨౧౦॥
దీపక మ్హణే ఈశ్వరాసీ । హే మృత్యుంజయ వ్యోమకేశీ ।
న పుసతాం ఆమ్హీ గురుసీ । వర న ఘే సర్వథా ॥౧౧॥
మ్హణోని గేలా గురుపాసీ । వినవీతసే తయాసీ ।
విశ్వనాథ ఆమ్హాంసీ । ప్రసన్న హోవోని ఆలాసే ॥౧౨॥
నిరోప ఝాలియా స్వామీచా । మాగేన ఉపశర్మ వ్యాధీచా ।
వర హోతా సదాశివాచా । బరవే హోఈల మ్హణతసే ॥౧౩॥
ఐకోనియా శిష్యాచే వచన । బోలే గురు కోపాయమాన ।
మాఝే వ్యాధినిమిత్త జాణ । నకో ప్రార్థూ ఈశ్వరాసీ ॥౧౪॥
భోగిల్యావాచోని పాతకాసీ । నివృత్తి నవ్హే గా పరియేసీ ।
జన్మాంతరీ బాధితీ నిశ్చయేసీ । ధర్మశాస్త్రీ అసే జాణ ॥౧౫॥
ముక్తి అపేక్షా జ్యాచే మనీ । తేణే కరావీ పాపధుణీ ।
శేష రాహతాం నిర్గుణీ । విఘ్న కరితీల మోక్షాసీ ॥౧౬॥
ఐశియాపరీ శిష్యాసీ । గురు సాంగే పరియేసీ ।
నిరోప మాగోని శ్రీగురుసీ । గేలా ఈశ్వరాసన్ముఖ ॥౧౭॥
జాఊని సాంగే ఈశ్వరాసీ । నలగే వర ఆపణాసీ ।
నయే గురుచే మానసీ । కేవీ ఘేఊ మ్హణతసే ॥౧౮॥
విస్మయ కరోని వ్యోమకేశీ । గేలా నిర్వాణమండపాసీ ।
బోలావూన సమస్త దేవాంసీ । సాంగే వృత్తాన్త విష్ణూపుఢే ॥౧౯॥
శ్రీవిష్ణు మ్హణే శంకరాస । కైసా గురు కైసా శిష్య ।
కోఠే త్యాంచా రహివాస । సాంగావే మజ నిర్ధారే ॥౨౨౦॥
సాంగే ఈశ్వర విష్ణుసీ । ఆశ్చర్య దేఖిలే పరియేసీ ।
దీపక శిష్య నిశ్చయేసీ । గురుభక్త అసే జాణా ॥౨౧॥
గోదావరీతీరవాసీ । వేదధర్మ మ్హణిజే తాపసీ ।
త్యాచీ సేవా అహర్నిశీ । కరితో భావే ఏకచిత్తే ॥౨౨॥
నాహీ త్రిలోకీ దేఖిలా కోణీ । గురుభక్తి కరణార నిర్గుణీ ।
త్యాతే దేఖోని మాఝే మనీ । అతిప్రీతి వర్తతసే ॥౨౩॥
వర దేఈన మ్హణోని ఆపణ । గేలో హోతో తయాజవళీ జాణ ।
గురూచా నిరోప నాహీ మ్హణోన । న ఘే వర పరియేసా ॥౨౪॥
అనేక దివ్యసహస్త్రవర్షీ । తప కరితీ మహాఋషి ।
వర మాగతీ అహర్నిశీ । నానా కష్ట కరోనియా ॥౨౫॥
తైసా తాపసీ యోగీ యాంసీ । నవ్హే మజ వర ద్యావయాసీ ।
బలాత్కారే దేతా తయాసీ । వర న ఘే తో దీపక ॥౨౬॥
తనమన అర్పూని శ్రీగురూసీ । సేవా కరితో సంతోషీ ।
త్రయమూర్తి మ్హణోని గురూసీ । నిశ్చయే భజతసే ॥౨౭॥
సమస్త దేవ మాతాపితా । గురుచి అసే తత్త్వతాం ।
నిశ్చయ కేలా అసే చిత్తా । గురు పరమాత్మా మ్హణోని ॥౨౮॥
కితీ మ్హణోని వర్ణూ త్యాసీ । అవిద్యా-అంధకారాసీ ।
ఛేదితా దీపక పరియేసీ । కులదీపక నామ సత్య ॥౨౯॥
ధర్మ జ్ఞాన సర్వ ఏక । గురుచి మ్హణే కులదీపక ।
చరణసేవా మనఃపూర్వక । కరితో గురూచీ భక్తీనే ॥౨౩౦॥
ఇతుకే ఐకోని శార్ఙ్గధరూ । పహావయా గేలా శిష్యగురు ।
త్యాంచా భక్తిప్రకారూ । పాహే తయే వేళీ ॥౩౧॥
సాంగితలే విశ్వనాథే । త్యాహూన దిసే ఆణిక తేథే ।
సంతోషోని దీపకాతే । మ్హణే విష్ణు పరియేసా ॥౩౨॥
దీపక మ్హణే విష్ణూసీ । కాయ భక్తి దేఖోని ఆమ్హాంసీ ।
వర దేతోసీ పరియేసీ । కవణ కార్యా సాంగ మజ ॥౩౪॥
లక్ష కోటీ సహస్త్ర వరుషీ । తప కరితీ అరణ్యావాసీ ।
త్యాంసీ కరితోసీ ఉదాసీ । వర న దేసీ నారాయణ ॥౩౫॥
మీ తరీ తుజ భజత నాహీ । తుఝే నామ స్మరత నాహీ ।
బలాత్కారే యేవోని పాహీ । కేవీ దేశీ వర మజ ॥౩౬॥
ఐకోని దీపకాచే వచన । సంతోషలా నారాయణ ।
సాంగతసే విస్తారోన । తయా దీపకాప్రతీ దేఖా ॥౩౭॥
గురుభక్తి కరిసీ నిర్వాణేసీ । మ్హణోని ఆమ్హీ జాహలో సంతోషీ ।
జే భక్తి కేలీ త్వాం గురూసీ । తేచి ఆమ్హాంసీ పావలీ ॥౩౮॥
జో నర అసేల గురుభక్త జాణ । తోచి మాఝా జీవప్రాణ ।
త్యాసీ వశ్య ఝాలో ఆపణ । జే మాగేల తే దేతో తయా ॥౩౯॥
సేవా కరీ మాతా పితా । తీ పావే మజ తత్త్వతాం ।
పతిసేవా స్త్రియా కరితా । తేహీ మజ పావతసే ॥౨౪౦॥
ఏఖాద్యా భల్యా బ్రాహ్మణాసీ । యతీ యోగేశ్వర తాపసీ ।
కరితీ నమన భక్తీసీ । తేచి మజ పావే జాణా ॥౪౧॥
ఐసే ఐకోని దీపక । నమితా ఝాలా ఆణిక ।
వినవీతసే దేఖ । మ్హణే సిద్ధ నామధారకా ॥౪౨॥
ఐక విష్ణు హ్రషీకేశీ । నిశ్చయ అసో మాఝే మానసీ ।
వేదశాస్త్ర మీమాంసాదికాంసీ । గురు ఆమ్హాంసీ దేణార ॥౪౩॥
గురూపాసోని సర్వ జ్ఞాన । త్రయమూర్తి హోతీ ఆమ్హాం ఆధీన ।
ఆముచా గురుచి దేవ జాణ । అన్యథా నాహీ జాణ పా ॥౪౪॥
సర్వ దేవ సర్వ తీర్థ । గురూచి ఆమ్హా అసే సత్య ।
గురూవాంచూని ఆమ్హాం పరమార్థ । కాయ దూర అసే సాంగా ॥౪౫॥
సమస్త యోగీ సిద్ధజన । గురూవాంచూని న హోతీ సజ్ఞాన ।
జ్ఞాన హోతా ఈశ్వర ఆపణ । కేవీ దూర అసే సాంగా ॥౪౬॥
జో వర ద్యాల తుమ్హీ మజ । శ్రీగురు దేతో కాయ చోజ ।
యాకారణే శ్రీగురురాజ । భజతసే పరియేసా ॥౪౭॥
సంతోషోని నారాయణ । మ్హణే ధన్య ధన్య మాఝా ప్రాణ ।
తూ శిష్య-శిరోరత్న । బాళక తూచి ఆముచా ॥౪౮॥
కాహీ తరీ మాగ ఆతా । వర దేఈన తత్త్వతాం ।
విశ్వనాథ ఆలా హోతా । దుసరేన వర ద్యావయాసీ మీ ఆలో ॥౪౯॥
ఆమచేని మన సంతోషీ । వర మాగ జో తుఝే మానసీ ।
తుజ వశ్య ఝాలో నిర్ధారేసీ । జే పాహిజే తే దేఈన ఆతా ॥౨౫౦॥
దీపక మ్హణే విష్ణుసీ । జరీ వర ఆమ్హాం దేసీ ।
గురుభక్తి హోయ అధిక మానసీ । ఐసే మజ జ్ఞాన ద్యావే ॥౫౧॥
గురూచే రూప ఆపణ ఓళఖే । ఐసే జ్ఞాన దేఈ సుఖే ।
యాపరతే న మాగే నికే । మ్హణోని చరణీ లాగలా ॥౫౨॥
దిధలా వర శార్ఙ్గపాణీ । సంతోషోని బోలే వాణీ ।
అరే దీపకా శిరోమణీ । తూ మాఝా ప్రాణసఖా హోశీ ॥౫౩॥
తువా ఓళఖిలే గురూసీ । దేఖిలే దృష్టీ పరబ్రహ్మాసీ ।
ఆణీక జరీ ఆమ్హాం పుససీ । సాంగేన ఏక ఏకచిత్తే ॥౫౪॥
లౌకిక సుబుద్ధి హోయ జైశీ । ధర్మాధర్మసుమనే తైశీ ।
ఉత్కృష్టాహూని ఉత్కృష్టేసీ । స్తుతి కరి గా అహర్నిశీ ॥౫౫॥
జే జే సమయీ శ్రీగురూసీ । తూ భక్తీనే స్తుతి కరిసీ । తేణే ।
హోఊ ఆమ్హీ సంతోషీ । తేచి ఆముచీ స్తుతి జాణ ॥౫౬॥
వేద వాచితీ సాంగేసీ । వేదాన్త భాష్య అహర్నిషీ ।
వాచితీ జన ఉత్కృష్టేసీ । ఆమ్హా పావే నిర్ధారీ ॥౫౭॥
బోలతీ వేద సిద్ధాన్త । గురుచి బ్రహ్మ అసే మ్హణత ।
యాచి కారణే గురు భజతా సత్య । సర్వ దేవతా తుజ వశ్య ॥౫౮॥
గురు మ్హణజే అక్షర దోన । అమృతాచా సముద్ర జాణ ।
తయామధ్యే బుడతా క్షణ । కేవీ హోయ పరియేసా ॥౫౯॥
జయాచే హ్రదయీ గురుస్మరణ । తోచి త్రిలోకీ పూజ్య జాణ ।
అమృతపాన సదా సగుణ । తోచి శిష్య అమర హోయ ॥౨౬౦॥
శ్లోక ॥ యదా మమ శివస్యాపి బ్రహ్మణో బ్రాహ్మణస్య హి ।
అనుగ్రహో భవేన్నృణాం సేవ్యతే సద్గురుస్తదా ॥౬౧॥
టీకా ॥ ఆపణ అథవా ఈశ్వరు । బ్రహ్మా జరీ దేతా వరు ।
తద్వత్ ఫలదాతా గురు । గురు త్రైమూర్తి యాచి కారణే ॥౬౨॥
ఐసా వర దీపకాసీ । దిధలా విష్ణూనే పరియేసీ ।
బ్రహ్మా సాంగే కలీసీ । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౬౩॥
వర లాధోని దీపక । గేలా గురూచే సన్ముఖ ।
పుసతసే గురు ఐక । తయా శిష్యా దీపకాసీ ॥౬౪॥
ఐక శిష్యా కుళదీపకా । కాయ దిధలే వైకుంఠనాయకా ।
విస్తారోని సాంగే నికా । మాఝే మన స్థిర హోయ ॥౬౫॥
దీపక మ్హణే గురుసీ । వర దిధలా హ్రషీకేశీ ।
మ్యా మాగితలే తయాసీ । గురుభక్తి వ్హావీ మ్హణోనియా ॥౬౬॥
గురుచీ సేవా తత్పరేసీ । అంతఃకరణ దృఢేసీ ।
వర దిధలా సంతోషీ । దృఢభక్తి మాఝీ తుమచే చరణీ ॥౬౭॥
సంతోషోని శ్రీగురు । ప్రసన్న ఝాలా సాక్షాత్కారూ ।
జీవిత్వే హోయ తూ స్థిరూ । కాశీపురీ వాస కరీ ॥౬౮॥
తుఝే వాక్య సర్వసిద్ధి । తుఝే ఘరీ నవనిధి ।
విశ్వనాథ తుఝే స్వాధీ । మ్హణే గురు సంతోషోని ॥౬౯॥
తుఝే స్మరణ జే కరితీ । త్యాంచే కష్ట నివారణ హోతీ ।
శ్రియాయుక్త నాందతీ । తుఝే స్మరణమాత్రేసీ ॥౨౭౦॥
యేణేపరీ శిష్యాసీ । ప్రసన్న ఝాలా పరియేసీ ।
దివ్యదేహ ఝాలా తత్క్షణేసీ । ఝాలా గురు వేదధర్మ ॥౭౧॥
శిష్యాచా భావ పహావయాస । కుష్ఠీ ఝాలా మహాక్లేశ ।
తో తాపసీ అతివిశేష । త్యాసీ కైచే పాప రాహే ॥౭౨॥
లోకానుగ్రహ కరావయాసీ । గేలా హోతా పురీ కాశీ ।
కాశీక్షేత్రమహిమా ఐసీ । పాప జాయ సహస్త్ర జన్మీచే ॥౭౩॥
తయా కాశీనగరాత । ధర్మ అథవా అధర్మ-రత ।
వాస కరితీ క్వచిత । త్యాంసి పునర్జన్మ నాహీ జాణా ॥౭౪॥
సూత మ్హణే ఋషీశ్వరాసీ । యేణే ప్రకారే కలీసీ ।
సాంగే బ్రహ్మా పరియేసీ । శిష్యదీపక ఆఖ్యాన ॥౭౫॥
సిద్ధ మ్హణే నామకరణీ । దృఢ మన అసావే యాచి గుణీ ।
తరీచ తరేల భవార్ణీ । గురుభక్తి అసే యేణేవిధీ ॥౭౬॥
శ్లోక ॥ యత్ర యత్ర దృఢా భక్తిర్యదా కస్య మహాత్మనః ।
తత్ర తత్ర మహాదేవః ప్రకాశముపగచ్ఛతి ॥౭౭॥
టీకా । జరీ భక్తి అసే దృఢేసీ । త్రికరణసహ మానసీ ।
తోచి లాధే ఈశ్వరాసీ । ఈశ్వర హోయ తయా వశ్య ॥౭౮॥
ఇతి శ్రీగురుచరిత్రపరమకథాకల్పతరౌ శ్రీనృసింహసరస్వత్యుపాఖ్యానే
సిద్ధనామధారకసంవాదే శిష్యదీపకాఖ్యానం నామ ద్వితీయోఽధ్యాయః ॥౨॥
శ్రీదత్తాత్రేయార్పితమస్తు ।
॥ ఓవీసంఖ్యా ॥౨౭౯॥
॥శ్రీగురుదత్తాత్రేయార్పణమస్తు॥

Explore More