॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
નામધારક સિદ્ધાસી । વિનવીતસે પરિયેસી ।
રુદ્રાધ્યાય વિસ્તારેસી । દંપતીસી સાંગિતલા ॥૧॥
રુદ્રાધ્યાય વિસ્તારેસી । દંપતીસી સાંગિતલા ॥૧॥
પુઢે કાય વર્તલે । વિસ્તારોનિ સાંગા વહિલે ।
મન માઝે વેધલે । ગુરુચરિત્ર ઐકાવયા ॥૨॥
મન માઝે વેધલે । ગુરુચરિત્ર ઐકાવયા ॥૨॥
સિદ્ધ મ્હણે ઐક તાતા । અપૂર્વ અસે પુઢે કથા ।
તેચિ જાણ પતિવ્રતા । શ્રીગુરૂતે વિનવીત ॥૩॥
તેચિ જાણ પતિવ્રતા । શ્રીગુરૂતે વિનવીત ॥૩॥
કર જોડોનિ ગુરૂસી । વિનવીતસે ભક્તીસી ।
આમ્હા ગતિ પુઢે કૈસી । કવણેપરી અસાવે ॥૪॥
આમ્હા ગતિ પુઢે કૈસી । કવણેપરી અસાવે ॥૪॥
યા કારણે આપણાસી । એખાદા મંત્ર ઉપદેશી ।
જેણે હોય સ્થિર જીવાસી । ચરણસ્મરણ સનાતન ॥૫॥
જેણે હોય સ્થિર જીવાસી । ચરણસ્મરણ સનાતન ॥૫॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । સ્ત્રિયાંસી મંત્ર ઉપદેશી ।
પતિભક્તીવિણે ત્યાંસી । ઉપદેશાસી દેઊ નયે ॥૬॥
પતિભક્તીવિણે ત્યાંસી । ઉપદેશાસી દેઊ નયે ॥૬॥
દેતા ઉપદેશ સ્ત્રિયાંસી । વિઘ્ન અસે મંત્રાસી ।
પૂવી શુક્રાચાર્યાસી । ઝાલે અસે પરિયેસા ॥૭॥
પૂવી શુક્રાચાર્યાસી । ઝાલે અસે પરિયેસા ॥૭॥
ઐસે ઐકતા ગુરુવચન । વિનવીતસે કર જોડૂન ।
સ્ત્રિયા કેવી મંત્રહીન । શુક્રાચાર્યા કૈસે ઝાલે ॥૮॥
સ્ત્રિયા કેવી મંત્રહીન । શુક્રાચાર્યા કૈસે ઝાલે ॥૮॥
વિસ્તારોનિ આમ્હાસી । સાંગા સ્વામી કૃપેસી ।
મ્હણોનિ લાગલી ચરણાસી । કરુણાવચનેકરોનિયા ॥૯॥
મ્હણોનિ લાગલી ચરણાસી । કરુણાવચનેકરોનિયા ॥૯॥
શ્રીગુરુ સાંગતી તિયેસી । પૂર્વકથા આહે ઐસી ।
યુદ્ધ દેવદૈત્યાંસી । સદૈવ હોય અવધારા ॥૧૦॥
યુદ્ધ દેવદૈત્યાંસી । સદૈવ હોય અવધારા ॥૧૦॥
દૈત્યસૈન્ય પડે રણી । શુક્ર જપે સંજીવની ।
સકળ સૈન્ય ઉઠવૂનિ । પુનરપિ યુદ્ધા પાઠવીત ॥૧૧॥
સકળ સૈન્ય ઉઠવૂનિ । પુનરપિ યુદ્ધા પાઠવીત ॥૧૧॥
ઇંદ્ર વજ્રે અસુર મારી । શુક્ર અમૃત જપ કરી ।
સવેચિ યેતી નિશાચરી । દેવસૈન્ય મારાવયા ॥૧૨॥
સવેચિ યેતી નિશાચરી । દેવસૈન્ય મારાવયા ॥૧૨॥
ઐસે હોતા એકે દિવસી । ઇંદ્ર ગેલા કૈલાસાસી ।
સાંગે સ્થિતિ શિવાસી । શુક્રાચાર્યાચી મંત્રકરણી ॥૧૩॥
સાંગે સ્થિતિ શિવાસી । શુક્રાચાર્યાચી મંત્રકરણી ॥૧૩॥
કોપોનિયા ઈશ્વર । નંદીસ સાંગે ઉત્તર ।
તુવા જાવોનિ વેગવક્ત્ર । શુક્રાચાર્યા ધરોનિ આણી ॥૧૪॥
તુવા જાવોનિ વેગવક્ત્ર । શુક્રાચાર્યા ધરોનિ આણી ॥૧૪॥
સ્વામીચે વચન ઐકોનિ । નંદી ગેલા ઠાકોનિ ।
હોતા શુક્ર તપધ્યાની । મુખી ધરિલા નંદીને ॥૧૫॥
હોતા શુક્ર તપધ્યાની । મુખી ધરિલા નંદીને ॥૧૫॥
નંદી નેત શિવાપાસી । આકાંત વર્તલા દૈત્યાંસી ।
ઈશ્વરે પ્રાશિલે શુક્રાસી । અગસ્તી સિંધૂચિયાપરી ॥૧૬॥
ઈશ્વરે પ્રાશિલે શુક્રાસી । અગસ્તી સિંધૂચિયાપરી ॥૧૬॥
ઐસા કિત્યેક દિવસાંવરી । હોતા શુક્ર શિવાચે ઉદરી ।
નિઘૂનિ ગેલા મૂત્રદ્વારી । વિસર પડલા શિવાસી ॥૧૭॥
નિઘૂનિ ગેલા મૂત્રદ્વારી । વિસર પડલા શિવાસી ॥૧૭॥
પૂર્વી હોતે શુક્ર નાવ । ઈશ્વર-ઉદરી ઝાલા ઉદ્ભવ ।
નાવ પાવલા ભાર્ગવ । પુનઃ સંજીવની જપે તો ॥૧૮॥
નાવ પાવલા ભાર્ગવ । પુનઃ સંજીવની જપે તો ॥૧૮॥
ઇંદ્ર મની વિચારી । પુરોહિતાસી પાચારી ।
કૈસા શુક્ર જિવંત કરી । પુનઃ દૈત્યજનાંસી ॥૧૯॥
કૈસા શુક્ર જિવંત કરી । પુનઃ દૈત્યજનાંસી ॥૧૯॥
ત્યાસી વિઘ્ન કરાવે એક । તૂ પુરોહિત વિવેકયુક્ત ।
બુદ્ધિ વિચારી અનેક । બૃહસ્પતિ ગુરુરાયા ॥૨૦॥
બુદ્ધિ વિચારી અનેક । બૃહસ્પતિ ગુરુરાયા ॥૨૦॥
પાહે પા દૈત્યાંચે દૈવ કૈસે । શુક્રાસારિખા ગુરુ વિશેષે ।
દેતો જીવાસી ભરવસે । દૈત્ય યેતી યુદ્ધાસી ॥૨૧॥
દેતો જીવાસી ભરવસે । દૈત્ય યેતી યુદ્ધાસી ॥૨૧॥
તૈસા તૂ નવ્હેસ આમ્હાંસી । આમ્હાતે કા ઉપેક્ષિસી ।
દેવગુરુ તૂ મ્હણવિસી । બુદ્ધિ કરી શીઘ્ર આતા ॥૨૨॥
દેવગુરુ તૂ મ્હણવિસી । બુદ્ધિ કરી શીઘ્ર આતા ॥૨૨॥
તૂ પૂજ્ય સકળ દેવાંસી । જરી આમ્હા કૃપા કરિસી ।
શુક્રાચાર્ય કાય વિશેષી । તુજસમાન નવ્હે જાણા ॥૨૩॥
શુક્રાચાર્ય કાય વિશેષી । તુજસમાન નવ્હે જાણા ॥૨૩॥
ઐસે નાનાપરી દેખ । ઇંદ્ર અમરનાયક ।
પૂજા કરી ઉપચારિક । બૃહસ્પતિ સંતોષલા ॥૨૪॥
પૂજા કરી ઉપચારિક । બૃહસ્પતિ સંતોષલા ॥૨૪॥
ગુરુ મ્હણે ઇંદ્રાસી । યાસી ઐક તૂ ઉપાયાસી ।
ષટ્કર્ણી કરાવે મંત્રાસી । સામર્થ્ય રાહીલ શુક્રાચે ॥૨૫॥
ષટ્કર્ણી કરાવે મંત્રાસી । સામર્થ્ય રાહીલ શુક્રાચે ॥૨૫॥
એખાદા પાઠવાવા શુક્રાપાસી । વિદ્યાર્થી કરૂન ત્વરેસી ।
મંત્ર શિકેલ ભરવસી । વિદ્યાર્થિરૂપેકરૂનિયા ॥૨૬॥
મંત્ર શિકેલ ભરવસી । વિદ્યાર્થિરૂપેકરૂનિયા ॥૨૬॥
આપુલા પુત્ર કચ અસે । ત્યાતે પાઠવૂ વિદ્યાભ્યાસે ।
મંત્ર શિકેલ આહે કૈસી । સંજીવની અવધારા ॥૨૭॥
મંત્ર શિકેલ આહે કૈસી । સંજીવની અવધારા ॥૨૭॥
કચાતે આણૂનિ બુદ્ધિયુક્તિ । સાંગતસે બૃહસ્પતિ ।
તુવા જાવે શુક્રાપ્રતી । વિદ્યાર્થિરૂપ ધરોનિ ॥૨૮॥
તુવા જાવે શુક્રાપ્રતી । વિદ્યાર્થિરૂપ ધરોનિ ॥૨૮॥
આમુચી નિંદા તેથે કરી । મનોભાવે સેવા કરી ।
સંજીવની કવણેપરી । મંત્ર શિકે પુત્રરાયા ॥૨૯॥
સંજીવની કવણેપરી । મંત્ર શિકે પુત્રરાયા ॥૨૯॥
ઇંદ્રાદિક દેવતાંચા । નિરોપ ઘેઊનિ પિતયાચા ।
શુક્રાપ્રતિ ગેલા કચા । વિદ્યાર્થિરૂપ ધરોનિ ॥૩૦॥
શુક્રાપ્રતિ ગેલા કચા । વિદ્યાર્થિરૂપ ધરોનિ ॥૩૦॥
નમન કેલે સાષ્ટાંગી । ઉભા રાહિલા કરુણાંગી ।
શુક્ર પુસતસે વેગી । કવણ કોઠૂનિ આલાસી ॥૩૧॥
શુક્ર પુસતસે વેગી । કવણ કોઠૂનિ આલાસી ॥૩૧॥
બોલે આપણ દ્વિજકુમાર । તુઝી કીર્તિ ઐકિલી થોર ।
વિદ્યાભ્યાસીન મનોહર । મ્હણોન આલો સેવેસી ॥૩૨॥
વિદ્યાભ્યાસીન મનોહર । મ્હણોન આલો સેવેસી ॥૩૨॥
સેવક હોઈન તુમચે ચરણી । આલો ઇચ્છેસી ધરૂનિ ।
તૂ ભક્તવત્સલશિરોમણિ । અનાથાંચા પ્રતિપાલક ॥૩૩॥
તૂ ભક્તવત્સલશિરોમણિ । અનાથાંચા પ્રતિપાલક ॥૩૩॥
બોલોનિ ઐસે કચવચન । વિનવીતસે કર જોડૂન ।
શુક્રકન્યા જવળી યેઊન । પિતયાલાગી વિનવિત ॥૩૪॥
શુક્રકન્યા જવળી યેઊન । પિતયાલાગી વિનવિત ॥૩૪॥
પિતયાસી મ્હણે દેવયાની । વિપ્ર ભલા દિસે નયની ।
યાતે તુમ્હી શિષ્ય કરૂનિ । વિદ્યાભ્યાસ સાંગાવા ॥૩૫॥
યાતે તુમ્હી શિષ્ય કરૂનિ । વિદ્યાભ્યાસ સાંગાવા ॥૩૫॥
કચ સુંદર સુલક્ષણ । જૈસા દિસે કી મદન ।
દેવયાની કરી ચિંતન । ઐસા પતિ વ્હાવા મ્હણે ॥૩૬॥
દેવયાની કરી ચિંતન । ઐસા પતિ વ્હાવા મ્હણે ॥૩૬॥
ઐસી વાસના ધરુની । પિતયાતે વિનવુની ।
શિષ્ય કેલા કચ સગુણી । શુક્રાચાર્ય વિદ્યા સાંગે ॥૩૭॥
શિષ્ય કેલા કચ સગુણી । શુક્રાચાર્ય વિદ્યા સાંગે ॥૩૭॥
ઐસા વિદ્યાભ્યાસ કરીત । દૈત્યકુળી મ્હણતી નિશ્ચિત ।
દેવગણી આલે સત્ય । કપટવેષે કરૂનિ ॥૩૮॥
દેવગણી આલે સત્ય । કપટવેષે કરૂનિ ॥૩૮॥
શિકૂનિયા વિદ્યેસી । જાઊનિ શિકવીલ દેવાંસી ।
કુડે હોઈલ આમ્હાંસી । તેણે મની ચિંતાવલે ॥૩૯॥
કુડે હોઈલ આમ્હાંસી । તેણે મની ચિંતાવલે ॥૩૯॥
કાળ ક્રમિતા એકે દિવસી । કચ પાઠવિલા સમિધાંસી ।
દૈત્ય જાતી સાહ્યેસી । તયા કચાચે અવધારા ॥૪૦॥
દૈત્ય જાતી સાહ્યેસી । તયા કચાચે અવધારા ॥૪૦॥
રાની જાઉની સમાગમેસી । દૈત્ય મારિલે કચાસી ।
સમિધા ઘેવોનિ ઘરાસી । દૈત્ય આપણ યેતે ઝાલે ॥૪૧॥
સમિધા ઘેવોનિ ઘરાસી । દૈત્ય આપણ યેતે ઝાલે ॥૪૧॥
શુક્રાચાર્યાંચી કન્યા । પિતયાસી પરમ માન્યા ।
પિતયાસી વિનવી ધન્યા । કચ કૈસા નાહી આલા ॥૪૨॥
પિતયાસી વિનવી ધન્યા । કચ કૈસા નાહી આલા ॥૪૨॥
કચ આલિયાવાચૂની । ભોજન ન કરી દેવયાની ।
ઐસે ઐકતા નિર્વાણી । શુક્રાચાર્ય ચિંતાવલા ॥૪૩॥
ઐસે ઐકતા નિર્વાણી । શુક્રાચાર્ય ચિંતાવલા ॥૪૩॥
જ્ઞાની પાહે માનસી । મૃત્યુ ઝાલા અસે તયાસી ।
મંત્ર જપૂનિ સંજીવનીસી । ત્વરિત ઘરી આણિલા ॥૪૪॥
મંત્ર જપૂનિ સંજીવનીસી । ત્વરિત ઘરી આણિલા ॥૪૪॥
આણિક હોતા બહુત દિવસ । દૈત્ય કરિતી અતિદ્વેષ ।
ગેલા હોતા વનવાસ । પુનરપિ તયાસી વધિયેલે ॥૪૫॥
ગેલા હોતા વનવાસ । પુનરપિ તયાસી વધિયેલે ॥૪૫॥
માગુતી વાચેલ મ્હણોનિ । ચૂર્ણ કરિતી છેદોનિ ।
દાહી દિશા ટાકુની । આલે ઘરા પુનરપિ ॥૪૬॥
દાહી દિશા ટાકુની । આલે ઘરા પુનરપિ ॥૪૬॥
દિવસ ગેલા અસ્તમાની । પુસતસે દેવયાની ।
કચ ન દિસે મ્હણોનિ । પિતયાતે વિનવીત ॥૪૭॥
કચ ન દિસે મ્હણોનિ । પિતયાતે વિનવીત ॥૪૭॥
કચ માઝા પ્રાણસખા । ના આણિશી જરી ખાઈન વિખા ।
દાવી મજ તયાચે મુખા । મ્હણોનિ પ્રલાપ કરીતસે ॥૪૮॥
દાવી મજ તયાચે મુખા । મ્હણોનિ પ્રલાપ કરીતસે ॥૪૮॥
કન્યેવરી મમત્વ બહુત । તેણે શુક્ર જ્ઞાને પહાત ।
છિન્નભિન્ન કેલે મ્હણત । મંત્ર જપલા સંજીવની ॥૪૯॥
છિન્નભિન્ન કેલે મ્હણત । મંત્ર જપલા સંજીવની ॥૪૯॥
ધન્ય મંત્રાચે સામર્થ્ય । કચ આલા ઘરા ત્વરિત ।
દેવયાની સંતોષત । પિતયાને આલિંગિલી ॥૫૦॥
દેવયાની સંતોષત । પિતયાને આલિંગિલી ॥૫૦॥
દૈત્ય મની વિચાર કરિતી । કાય કેલ્યા ન મરે મ્હણતી ।
ગુરુકન્યેસી યાચી પ્રીતિ । મ્હણુનિ ગુરુ વાચવિતો ॥૫૧॥
ગુરુકન્યેસી યાચી પ્રીતિ । મ્હણુનિ ગુરુ વાચવિતો ॥૫૧॥
આતા ઉપાય કરૂ યાસી । ઉદઈક યેઈલ એકાદશી ।
મારૂનિ મિળવૂ પાનેસી । ગુરુમુખી પાજાવે ॥૫૨॥
મારૂનિ મિળવૂ પાનેસી । ગુરુમુખી પાજાવે ॥૫૨॥
ઐશી નિગુતી કરોનિ । આલી એકાદશી દિની ।
કચાતે બાહેર નેવોનિ । મારતે જહાલે દૈત્ય શિષ્ય ॥૫૩॥
કચાતે બાહેર નેવોનિ । મારતે જહાલે દૈત્ય શિષ્ય ॥૫૩॥
પ્રાશન કરવિતી ગુરૂસી । મિળવૂનિયા મદ્યરસી ।
સ્નિગ્ધ મિળવૂનિયા બહુવસી । શુક્રગુરૂસી દેત ઝાલે ॥૫૪॥
સ્નિગ્ધ મિળવૂનિયા બહુવસી । શુક્રગુરૂસી દેત ઝાલે ॥૫૪॥
માગુતી પુસે દેવયાની । પિતયાતે વિનવુની ।
કચાસી આણી મ્હણોનિ । રુદન કરી આક્રોશે ॥૫૫॥
કચાસી આણી મ્હણોનિ । રુદન કરી આક્રોશે ॥૫૫॥
શુક્ર પહાતસે જ્ઞાની ન દિસે કચ ત્રિભુવની ।
ખેદ કરીતસે મની । કન્યાલોભેકરોનિયા ॥૫૬॥
ખેદ કરીતસે મની । કન્યાલોભેકરોનિયા ॥૫૬॥
વિચાર કરિતા સર્વા ઠાયી । દિસૂ લાગલા આપુલે દેહી ।
સંદેહ પડલા શક્રાસી પાહી । કૈસે કરાવે મ્હણોનિ ॥૫૭॥
સંદેહ પડલા શક્રાસી પાહી । કૈસે કરાવે મ્હણોનિ ॥૫૭॥
કન્યેસી મ્હણે શુક્ર દેખા । કચ ન યે આતા ઐકા ।
માઝે ઉદરી અસે નિકા । કૈસા કાઢૂ તયાસી ॥૫૮॥
માઝે ઉદરી અસે નિકા । કૈસા કાઢૂ તયાસી ॥૫૮॥
યાસી કાઢિતા આપણાસી । મૃત્યુ હોઈલ પરિયેસી ।
કાય અભિલાષ અસે ત્યાસી । મ્હણોનિ કન્યેસી પુસતસે ॥૫૯॥
કાય અભિલાષ અસે ત્યાસી । મ્હણોનિ કન્યેસી પુસતસે ॥૫૯॥
પિતયા વિનવી દેવયાની । અભિલાષ હોતા માઝે મની ।
ભાર્યા ત્યાચી હોઉની । દોઘે રાહૂ તુજપાસી ॥૬૦॥
ભાર્યા ત્યાચી હોઉની । દોઘે રાહૂ તુજપાસી ॥૬૦॥
હાચિ વ્હાવા માઝા પતિ । ઐસે સંકલ્પિલે ચિત્તી ।
ન ઉઠે જરી પુઢતી । તરી પ્રાણ ત્યાગીન ॥૬૧॥
ન ઉઠે જરી પુઢતી । તરી પ્રાણ ત્યાગીન ॥૬૧॥
સંદેહ પડલા શુક્રાસી । બોધિતા ઝાલા કન્યેસી ।
ત્યાસ ઉઠવિતા આપણાસી । મૃત્યૂ હોઈલ અવધારી ॥૬૨॥
ત્યાસ ઉઠવિતા આપણાસી । મૃત્યૂ હોઈલ અવધારી ॥૬૨॥
કન્યા મ્હણે પિતયાસી । સકળા તૂ વાચવિસી ।
આપુલા પ્રાણ જાઈલ મ્હણસી । હે આશ્ચર્ય વાટતસે ॥૬૩॥
આપુલા પ્રાણ જાઈલ મ્હણસી । હે આશ્ચર્ય વાટતસે ॥૬૩॥
શુક્ર મ્હણે દેવયાની । મંત્ર અસે સંજીવની ।
મજવાચોનિ નેણે કોણી । માતે કોણ ઉઠવીલ ॥૬૪॥
મજવાચોનિ નેણે કોણી । માતે કોણ ઉઠવીલ ॥૬૪॥
મંત્ર સાંગો નયે કવણા । ષટ્કર્ણી હોતા જાઈલ ગુણા ।
કચાકરિતા માઝા પ્રાણ । જાઈલ દેખા અવધારી ॥૬૫॥
કચાકરિતા માઝા પ્રાણ । જાઈલ દેખા અવધારી ॥૬૫॥
ન ઐકે કન્યા દેવયાની । પિત્યાચે ચરણ ધરોનિ ।
વિનવીતસે કર જોડોનિ । મંત્ર આપણાતે શિકવાવા ॥૬૬॥
વિનવીતસે કર જોડોનિ । મંત્ર આપણાતે શિકવાવા ॥૬૬॥
કચાસી તૂ સજીવ કરી । તુજ યેઈલ મૃત્યૂ જરી ।
મી મંત્ર જપોનિ નિર્ધારી । સજીવ કરીન તુજલાગી ॥૬૭॥
મી મંત્ર જપોનિ નિર્ધારી । સજીવ કરીન તુજલાગી ॥૬૭॥
શુક્ર મ્હણે કન્યેસી । મંત્ર સાંગૂ નયે સ્ત્રિયાંસી ।
દોષ અસતા પરિયેસી । વેદશાસ્ત્રસંમત અસે ॥૬૮॥
દોષ અસતા પરિયેસી । વેદશાસ્ત્રસંમત અસે ॥૬૮॥
સ્ત્રિયાંસી મંત્ર પતિભક્તિ । જપૂ નયે મંત્રયુક્તિ ।
સાંગતા દોષ આમ્હા ઘડતી । મંત્રસામર્થ્ય જાઈલ ॥૬૯॥
સાંગતા દોષ આમ્હા ઘડતી । મંત્રસામર્થ્ય જાઈલ ॥૬૯॥
પિતયાસી મ્હણે દેવયાની । સુખે અસા મંત્ર જપોનિ ।
પ્રાણ જાતો મ્હણોન । મૂર્ચ્છાગત પડલી તે ॥૭૦॥
પ્રાણ જાતો મ્હણોન । મૂર્ચ્છાગત પડલી તે ॥૭૦॥
શુક્રાચી કન્યેવરી પ્રીતિ । ઉઠવૂનિ તિસી આલિંગિતી ।
મંત્ર તિસી સાંગતી । સંજિવની અવધારા ॥૭૧॥
મંત્ર તિસી સાંગતી । સંજિવની અવધારા ॥૭૧॥
આપુલ્યા પોટી કચ હોતા । તોહી હોય ઐકતા ।
મંત્ર જહાલા ષટ્કર્ણતા । મગ જપલા કચાનિમિત્ત ॥૭૨॥
મંત્ર જહાલા ષટ્કર્ણતા । મગ જપલા કચાનિમિત્ત ॥૭૨॥
શુક્રાચે પોટાતુની । કચ નિઘાલા ફોડુની ।
મંત્ર જપે તી દેવયાની । પિતયાતે ઉઠવિલે ॥૭૩॥
મંત્ર જપે તી દેવયાની । પિતયાતે ઉઠવિલે ॥૭૩॥
તીન વેળા મંત્ર જપતા । કચે પાઠ કેલા તત્ત્વતા ।
સંતોષ કરી મની બહુતા । કાર્ય સાધલે મ્હણોનિ ॥૭૪॥
સંતોષ કરી મની બહુતા । કાર્ય સાધલે મ્હણોનિ ॥૭૪॥
શુક્રાચાર્યાતે નમુની । કચ વિનવી કર જોડુની ।
માતે દૈત્ય મારિતી મ્હણોનિ । નિરોપ દ્યાવા મજલાગી ॥૭૫॥
માતે દૈત્ય મારિતી મ્હણોનિ । નિરોપ દ્યાવા મજલાગી ॥૭૫॥
સ્વામીચેનિ વિદ્યા શિકલો । તુઝે કૃપેને પૂર્ણ જહાલો ।
દેવકાર્યાર્થ સંતોષલો । મ્હણૂનિ ચરણી લાગલા ॥૭૬॥
દેવકાર્યાર્થ સંતોષલો । મ્હણૂનિ ચરણી લાગલા ॥૭૬॥
શુક્રાચાર્યે હર્ષોનિ । નિરોપ દિધલા ત્યાલાગોની ।
પદર ધરી દેવયાની । પતિ વ્હાવે મ્હણોનિયા ॥૭૭॥
પદર ધરી દેવયાની । પતિ વ્હાવે મ્હણોનિયા ॥૭૭॥
તૂતે મારિલે તીન વેળી । મી વાચવિલે ત્યા કાળી ।
વિદ્યા શિકલાસી પિત્યાજવળી । અવશ્ય વરાવે મજલાગી ॥૭૮॥
વિદ્યા શિકલાસી પિત્યાજવળી । અવશ્ય વરાવે મજલાગી ॥૭૮॥
કચ મ્હણે ઐક બાળે । ગુરુકન્યા ભગિની બોલે ।
તુવા આમુતે વાચવિલે । માતા હોસી નિર્ધારી ॥૭૯॥
તુવા આમુતે વાચવિલે । માતા હોસી નિર્ધારી ॥૭૯॥
વરિતા દોષ આપણાસી । દૂષણ ઠેવિતીલ સર્વ ઋષિ ।
ભગિની તૂ આમુચી હોસી । કૈસી વરૂ મ્હણે તો ॥૮૦॥
ભગિની તૂ આમુચી હોસી । કૈસી વરૂ મ્હણે તો ॥૮૦॥
દેવયાની કોપોનિ । શાપ દિધલા તે ક્ષણી ।
વૃથા વિદ્યા હોઈલ માની । સમસ્ત વિસરે તાત્કાળી ॥૮૧॥
વૃથા વિદ્યા હોઈલ માની । સમસ્ત વિસરે તાત્કાળી ॥૮૧॥
માઝે અંતઃકરણીચી આશા । વૃથા કેલી નિરાશા ।
વિદ્યા ન યે તુજ લવલેશા । મ્હણૂનિ શાપ દિધલા ॥૮૨॥
વિદ્યા ન યે તુજ લવલેશા । મ્હણૂનિ શાપ દિધલા ॥૮૨॥
કચ મ્હણે તિયેસી । વાયા શાપિલે આમ્હાંસી ।
પુરુષ વરીલ તુજસી । બ્રહ્મકુળાવ્યતિરિક્ત ॥૮૩॥
પુરુષ વરીલ તુજસી । બ્રહ્મકુળાવ્યતિરિક્ત ॥૮૩॥
તુઝા પિતા બ્રહ્મજ્ઞાની । જાણે અમૃતસંજીવની ।
તુજ શિકવિલે મ્હણોનિ । પુઢે મંત્ર ન ચાલે ॥૮૪॥
તુજ શિકવિલે મ્હણોનિ । પુઢે મંત્ર ન ચાલે ॥૮૪॥
ઐસા શાપ દેઉની । કચ ગેલા નિઘુની ।
સંતોષ ઝાલા ઇંદ્રભુવની । દૈત્યજીવન નવ્હેચી ॥૮૫॥
સંતોષ ઝાલા ઇંદ્રભુવની । દૈત્યજીવન નવ્હેચી ॥૮૫॥
શુક્રાચા સંજીવની મંત્ર । કામા ન યે ઝાલા અપાત્ર ।
સ્ત્રિયાંસી ન સાંગાવા મંત્ર । મ્હણોનિ શ્રીગુરુ નિરૂપિતી ॥૮૬॥
સ્ત્રિયાંસી ન સાંગાવા મંત્ર । મ્હણોનિ શ્રીગુરુ નિરૂપિતી ॥૮૬॥
સ્ત્રિયાંલાગી પતિસેવા । યાચી કારણે મંત્ર ન દ્યાવા ।
વ્રતોપવાસ કરાવા । ગુરુ-પુરુષ-નિરોપાને ॥૮૭॥
વ્રતોપવાસ કરાવા । ગુરુ-પુરુષ-નિરોપાને ॥૮૭॥
સાવિત્રી વિનવી શ્રીગુરૂસી । વ્રત આચરલે બહુવસી ।
તુઝે વાક્ય આમ્હાંસી । વ્રત એખાદે નિરોપાવે ॥૮૮॥
તુઝે વાક્ય આમ્હાંસી । વ્રત એખાદે નિરોપાવે ॥૮૮॥
તુજવરી માઝા વિશ્વાસ । તુજવાચોનિ નેણૂ આણિકાસ ।
વ્રત તૂચિ આમ્હાંસ । વ્રત તુઝી ચરણસેવા ॥૮૯॥
વ્રત તૂચિ આમ્હાંસ । વ્રત તુઝી ચરણસેવા ॥૮૯॥
ભક્તિ રાહે તુઝે ચરણી । ઐસા નિરોપ દ્યાવા મુનિ ।
મ્હણુની લાગલી ચરણી । કૃપા કરી મ્હણોનિયા ॥૯૦॥
મ્હણુની લાગલી ચરણી । કૃપા કરી મ્હણોનિયા ॥૯૦॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । સાંગેન તુજ વ્રત ઐસી ।
સ્થિર હોય અહેવપણાસી । રાજ્ય પાવે તુઝા પતિ ॥૯૧॥
સ્થિર હોય અહેવપણાસી । રાજ્ય પાવે તુઝા પતિ ॥૯૧॥
દંપત્ય વિનવી શ્રીગુરૂસી । તુઝે વાક્ય કારણ આમ્હાસી ।
જૈસા તૂ નિરોપ દેસી । તેણે રીતી રહાટૂ ॥૯૨॥
જૈસા તૂ નિરોપ દેસી । તેણે રીતી રહાટૂ ॥૯૨॥
જો ગુરુવાક્ય ન કરી । તો પડે રૌરવઘોરી ।
તુઝે વાક્ય આમ્હા શિરી । મ્હણૂનિ ચરણી લાગલી ॥૯૩॥
તુઝે વાક્ય આમ્હા શિરી । મ્હણૂનિ ચરણી લાગલી ॥૯૩॥
ભક્તવત્સલ શ્રીગુરુનાથ । સાંગતા જહાલા અતિપ્રીત ।
વિસ્તારોનિ સમર્થ । વ્રત તિસી સાંગતસે ॥૯૪॥
વિસ્તારોનિ સમર્થ । વ્રત તિસી સાંગતસે ॥૯૪॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકા । શ્રીગુરુ મ્હણતી કૌતુકા ।
ઐકતાતી દંપતી નિકા । અતિપ્રીતિકરોનિયા ॥૯૫॥
ઐકતાતી દંપતી નિકા । અતિપ્રીતિકરોનિયા ॥૯૫॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાંસી । સાંગેન વ્રત ઇતિહાસી ।
ઋષિ પુસતી સૂતાસી । વ્રત બરવે નિરોપાવે ॥૯૬॥
ઋષિ પુસતી સૂતાસી । વ્રત બરવે નિરોપાવે ॥૯૬॥
સૂત મ્હણે ઋષીશ્વરા । વ્રત સાંગેન મનોહરા ।
સ્ત્રિયા અથવા પુરુષા બરા । વ્રત અસે અવધારા ॥૯૭॥
સ્ત્રિયા અથવા પુરુષા બરા । વ્રત અસે અવધારા ॥૯૭॥
નિત્યાનંદ અસે શાંત । નિર્વિકલ્પ વિખ્યાત ।
ઐસા ઈશ્વર અર્ચિતા ત્વરિત । સકળાભીષ્ટે પાવિજે ॥૯૮॥
ઐસા ઈશ્વર અર્ચિતા ત્વરિત । સકળાભીષ્ટે પાવિજે ॥૯૮॥
સંસારસાગરાત । વિષયાતુર આચરત ।
તેહી પૂજિતા પૂર્ણ ભક્ત । ત્યાસી ઈશ્વર પ્રસન્ન હોય ॥૯૯॥
તેહી પૂજિતા પૂર્ણ ભક્ત । ત્યાસી ઈશ્વર પ્રસન્ન હોય ॥૯૯॥
વિરક્ત અથવા સંસારરત । વિષયાતુર આસક્ત ।
જે પૂજિતી પૂર્ણ ભક્ત । ત્યાસી ઈશ્વર પ્રસન્ન હોય ॥૧૦૦॥
જે પૂજિતી પૂર્ણ ભક્ત । ત્યાસી ઈશ્વર પ્રસન્ન હોય ॥૧૦૦॥
તેણે પાવિજે પૈલપાર । ઐસે બોલતી વેદશાસ્ત્ર ।
સ્વર્ગાપવર્ગા અધિકાર । ત્યાસી હોય પરિયેસા ॥૧॥
સ્વર્ગાપવર્ગા અધિકાર । ત્યાસી હોય પરિયેસા ॥૧॥
વિશેષ વ્રત અસે ઐક । સોમવાર વ્રતનાયક ।
ઈશ્વરાર્ચન કરા વિવેક । સકળાભીષ્ટે પાવિજે ॥૨॥
ઈશ્વરાર્ચન કરા વિવેક । સકળાભીષ્ટે પાવિજે ॥૨॥
નક્ત ભોજન ઉપવાસી । જિતેંદ્રિય કરા વિશેષી ।
વૈદિક તાંત્રિક પૂજેસી । વિધિપૂર્વક સકળિક ॥૩॥
વૈદિક તાંત્રિક પૂજેસી । વિધિપૂર્વક સકળિક ॥૩॥
ગૃહસ્થ અથવા બ્રહ્મચારી । સુવાસિની કન્યાકુમારી ।
ભર્તૃવિણ વિધવા નારી । વ્રત કરાવે અવધારા ॥૪॥
ભર્તૃવિણ વિધવા નારી । વ્રત કરાવે અવધારા ॥૪॥
યાચે પૂર્વીલ આખ્યાન । સાંગેન ઐકા અતિગહન ।
ઐકતા કરી પાવન । સકળાસહી પરિયેસા ॥૫॥
ઐકતા કરી પાવન । સકળાસહી પરિયેસા ॥૫॥
સ્કંદપુરાણીંચી કથા । સર્વ સાદ્યંત ઐકા ।
પૂર્વયુગી આર્યાવર્તકા । રાજા એક અવધારા ॥૬॥
પૂર્વયુગી આર્યાવર્તકા । રાજા એક અવધારા ॥૬॥
ચિત્રવર્મા નામ ત્યાસી । ધર્માત્મા રાજા પરિયેસી ।
ધર્મમાર્ગ આચરે હર્ષી । અધર્માતે શિક્ષા કરી ॥૭॥
ધર્મમાર્ગ આચરે હર્ષી । અધર્માતે શિક્ષા કરી ॥૭॥
અખિલ પુણ્યે ત્યાણે કેલી । સકલ સંપત્તિ વાઢવિલી ।
સમસ્ત પૃથ્વી જિંકિલી । પરાક્રમેકરૂનિયા ॥૮॥
સમસ્ત પૃથ્વી જિંકિલી । પરાક્રમેકરૂનિયા ॥૮॥
સહપત્ની ધર્મ કરિતી । પુત્રકામ્યે શિવાપ્રતી ।
ઐસા કિતી કાળ ક્રમિતી । કન્યા ઝાલી તયાતે ॥૯॥
ઐસા કિતી કાળ ક્રમિતી । કન્યા ઝાલી તયાતે ॥૯॥
અતિસુંદર સુલક્ષણ । પાર્વતીરૂપાસમાન ।
તેજ ફાકે સૂર્યકિરણ । અતિલાવણ્ય ન વર્ણવે ॥૧૧૦॥
તેજ ફાકે સૂર્યકિરણ । અતિલાવણ્ય ન વર્ણવે ॥૧૧૦॥
વર્તાવયા જાતકાસી । બોલાવિલે જ્યોતિષી ।
દ્વિજ મિળાલે અપારેસી । વર્તવિતી જાતક ॥૧૧॥
દ્વિજ મિળાલે અપારેસી । વર્તવિતી જાતક ॥૧૧॥
મ્હણતી કન્યા સુલક્ષણ । નામે સીમંતિની જાણ ।
ઉમેસારખે માંગલ્યપણ । કિંવા દમયંતીસ્વરૂપ હોય ॥૧૨॥
ઉમેસારખે માંગલ્યપણ । કિંવા દમયંતીસ્વરૂપ હોય ॥૧૨॥
ભાગીરથીઐસી રૂપાસી । લક્ષ્મીસારિખી ગુણરાશી ।
જ્ઞાને દેવમતાસરસી । જાનકીસમાન પતિવ્રતા ॥૧૩॥
જ્ઞાને દેવમતાસરસી । જાનકીસમાન પતિવ્રતા ॥૧૩॥
સૂર્યાસારિખી હોઈલ કાંતિ । ચંદ્રાસમાન મનશાંતિ ।
દહા સહસ્ત્ર વરુષે ખ્યાતિ । પતીસહ રાજ્ય કરીલ ॥૧૪॥
દહા સહસ્ત્ર વરુષે ખ્યાતિ । પતીસહ રાજ્ય કરીલ ॥૧૪॥
જાતક વર્તવલે તિસી । રાવ પાવલા અતિહર્ષી ।
અખિલ દાને વિપ્રાંસી । દેતા જાહલા અવધારા ॥૧૫॥
અખિલ દાને વિપ્રાંસી । દેતા જાહલા અવધારા ॥૧૫॥
અસતા રાવ સભેસી । દ્વિજ એક પરિયેસી ।
ભય ન ધરિતા વાક્યાસી । બોલતસે અવધારા ॥૧૬॥
ભય ન ધરિતા વાક્યાસી । બોલતસે અવધારા ॥૧૬॥
ઐક રાયા માઝે વચન । કન્યાલક્ષણ મી સાંગેન ।
ચવદાવે વર્ષી વિધવાપણ । હોઈલ ઇયેસી જાણ પા ॥૧૭॥
ચવદાવે વર્ષી વિધવાપણ । હોઈલ ઇયેસી જાણ પા ॥૧૭॥
ઐસે વાક્ય પરિસોનિ । રાવ પડિલા મૂર્છા યેવોનિ ।
ચિંતા વર્તલિ બહુ મની । વિપ્રવાક્ય પરિસતા ॥૧૮॥
ચિંતા વર્તલિ બહુ મની । વિપ્રવાક્ય પરિસતા ॥૧૮॥
ઐસે સાંગોનિ બ્રાહ્મણ । ગેલા નિઘોનિ તત્ક્ષણ ।
સર્વ દુઃખાતે પાવૂન । તળમળીત તેધવા ॥૧૯॥
સર્વ દુઃખાતે પાવૂન । તળમળીત તેધવા ॥૧૯॥
ઐસે બાલપણ ક્રમિતા । સપ્ત વર્ષે જાતી તત્ત્વતા ।
ચિંતીત હોતી માતાપિતા । વર્હાડ કેવી કરાવે ॥૧૨૦॥
ચિંતીત હોતી માતાપિતા । વર્હાડ કેવી કરાવે ॥૧૨૦॥
ચવદાવે વર્ષી વિધવાપણ । મ્હણોનિ બોલિલા બ્રાહ્મણ ।
તેણે વ્યાકુળ અંતઃકરણ । રાજા-રાજપત્નીચે ॥૨૧॥
તેણે વ્યાકુળ અંતઃકરણ । રાજા-રાજપત્નીચે ॥૨૧॥
કન્યા ખેળે રાજાંગણી । સવે સખયાતે ઘેવોનિ ।
બોલતા ઐકિલે વિપ્રવચની । ચૌદાવે વર્ષી વિધવત્વ ॥૨૨॥
બોલતા ઐકિલે વિપ્રવચની । ચૌદાવે વર્ષી વિધવત્વ ॥૨૨॥
ઐસે ઐકોનિ વચન । કન્યા કરીતસે ચિંતન ।
વર્તતા આલી એક દિન । તયા ઘરી બ્રહ્મસ્ત્રી દેખા ॥૨૩॥
વર્તતા આલી એક દિન । તયા ઘરી બ્રહ્મસ્ત્રી દેખા ॥૨૩॥
યાજ્ઞવલ્ક્યાચિયા પત્ની । મૈત્રેયી મ્હણોનિ ।
ઘરી આલી દેખોનિ । ચરણ ધરીત તેધવા ॥૨૪॥
ઘરી આલી દેખોનિ । ચરણ ધરીત તેધવા ॥૨૪॥
ભાવે સાષ્ટાંગ નમૂનિ । કરસંપુટ જોડોનિ ।
વિનવી કરુણાવચની । માતે પ્રતિપાળી મ્હણતસે ॥૨૫॥
વિનવી કરુણાવચની । માતે પ્રતિપાળી મ્હણતસે ॥૨૫॥
સૌભાગ્ય સ્થિર હોય જેણે । ઉપાય સાંગે મજકારણે ।
ચંચળ અસે અંતઃકરણે । મ્હણૂનિ ચરણી લાગલી ॥૨૬॥
ચંચળ અસે અંતઃકરણે । મ્હણૂનિ ચરણી લાગલી ॥૨૬॥
કન્યા વિનવી તિયેસી । ઐસે વ્રત સાંગ આમ્હાંસી ।
આમ્હા જનની તૂચિ હોસી । વ્રત સાંગ મ્હણતસે ॥૨૭॥
આમ્હા જનની તૂચિ હોસી । વ્રત સાંગ મ્હણતસે ॥૨૭॥
ઐકોનિ કન્યેચ્યા વચના । બોલે મૈત્રેયી જાણા ।
શરણ રિઘાવે ઉમારમણા । અહેવપણ સ્થિર હોય ॥૨૮॥
શરણ રિઘાવે ઉમારમણા । અહેવપણ સ્થિર હોય ॥૨૮॥
સોમવાર પરિયેસી । વ્રત આચરી નેમેસી ।
પૂજા કરાવી શિવાસી । ઉપવાસ કરુની અવધારા ॥૨૯॥
પૂજા કરાવી શિવાસી । ઉપવાસ કરુની અવધારા ॥૨૯॥
બરવે સુસ્નાત હોવોનિ । પીતાંબર નેસોનિ ।
મન સ્થિર કરોનિ । પૂજા કરાવી ગૌરીહરા ॥૧૩૦॥
મન સ્થિર કરોનિ । પૂજા કરાવી ગૌરીહરા ॥૧૩૦॥
અભિષેકે પાપક્ષય । પીઠ પૂજિતા સામ્રાજ્ય ।
ગંધાક્ષતા પુષ્પમાલ્ય । સૌભાગ્યસૌખ્ય પાવિજે ॥૩૧॥
ગંધાક્ષતા પુષ્પમાલ્ય । સૌભાગ્યસૌખ્ય પાવિજે ॥૩૧॥
સૌગંધ હોય ધૂપાને । કાંતિ પાવિજે દીપદાને ।
ભોગ નૈવેદ્યાર્પણે । તાંબૂલદાને લક્ષ્મી સ્થિર ॥૩૨॥
ભોગ નૈવેદ્યાર્પણે । તાંબૂલદાને લક્ષ્મી સ્થિર ॥૩૨॥
ચતુર્વિધ પુરુષાર્થ । નમસ્કારિતા ત્વરિત ।
અષ્ટૈશ્વર્યૈ નાંદત । ઈશ્વરજપ કેલિયા ॥૩૩॥
અષ્ટૈશ્વર્યૈ નાંદત । ઈશ્વરજપ કેલિયા ॥૩૩॥
હોમે સર્વ કોશ પૂર્ણ । સમૃદ્ધિ હોતસે જાણ ।
કરિતા બ્રાહ્મણભોજન । સર્વ દેવતા તૃપ્ત હોતી ॥૩૪॥
કરિતા બ્રાહ્મણભોજન । સર્વ દેવતા તૃપ્ત હોતી ॥૩૪॥
ઐસે સોમવાર વ્રત । કન્યે કરી વો નિશ્ચિત ।
ભવ આલિયા દુરિત । પરિહરતી મહાક્લેશ ॥૩૫॥
ભવ આલિયા દુરિત । પરિહરતી મહાક્લેશ ॥૩૫॥
ગૌરીહરપૂજા કરિતા । સમસ્ત દુરિતે જાતી તત્ત્વતા ।
ઐકોનિ સીમંતિની તત્ત્વતા । અંગિકારિલે વ્રત દેખા ॥૩૬॥
ઐકોનિ સીમંતિની તત્ત્વતા । અંગિકારિલે વ્રત દેખા ॥૩૬॥
સોમવારચે વ્રત । આચરે સીમંતિની ત્વરિત ।
પિતા દેખોનિ નિશ્ચિત । વિવાહાયોગ્ય મ્હણોનિ ॥૩૭॥
પિતા દેખોનિ નિશ્ચિત । વિવાહાયોગ્ય મ્હણોનિ ॥૩૭॥
રાજા વિચારી માનસી । વર્હાડ કરાવે કન્યેસી ।
જૈસે પ્રાક્તન અસેલ તિસી । તૈસે ઘડો મ્હણતસે ॥૩૮॥
જૈસે પ્રાક્તન અસેલ તિસી । તૈસે ઘડો મ્હણતસે ॥૩૮॥
વિચારોનિ મંત્રિયાંસી । પાઠવિતા ઝાલા રાષ્ટ્રાંસી ।
દમયંતીનળવંશી । ઇંદ્રસેનાચા કુમારક ॥૩૯॥
દમયંતીનળવંશી । ઇંદ્રસેનાચા કુમારક ॥૩૯॥
ચંદ્રાંગદ વર બરવા । જૈસા તેજ ચંદ્રપ્રભા ।
બોલાવિલે વિવાહશોભા । કન્યા દિધલી સંતોષે ॥૧૪૦॥
બોલાવિલે વિવાહશોભા । કન્યા દિધલી સંતોષે ॥૧૪૦॥
રાજે ભૂમાંડલિક દેખા । સમસ્ત આલે વર્હાડિકા ।
વર્હાડ ઝાલે અતિકૌતુકા । મહોત્સાહ નાનાપરી ॥૪૧॥
વર્હાડ ઝાલે અતિકૌતુકા । મહોત્સાહ નાનાપરી ॥૪૧॥
નાના દ્રવ્યાલંકાર । વર્હાડિકા દેઈ નૃપવર ।
અખિલ દાને દેકાર । વિપ્રાલાગી દેતા ઝાલા ॥૪૨॥
અખિલ દાને દેકાર । વિપ્રાલાગી દેતા ઝાલા ॥૪૨॥
પાઠવણી કેલી સકળિકા । જામાત ઠેવિલા કૌતુકા ।
કન્યાસ્નેહ અનેકા । મ્હણોનિ રાહવિલે રાજપુત્રા ॥૪૩॥
કન્યાસ્નેહ અનેકા । મ્હણોનિ રાહવિલે રાજપુત્રા ॥૪૩॥
રાજપુત્ર શ્વશુરગૃહી । સ્ત્રિયા પ્રીતિ અતિસ્નેહી ।
કાળ ક્રમિતા એકે સમયી । જલક્રીડેસી નિઘાલા ॥૪૪॥
કાળ ક્રમિતા એકે સમયી । જલક્રીડેસી નિઘાલા ॥૪૪॥
કાલિંદી મ્હણિજે નદીસી । રાજપુત્ર પરિયેસી ।
સર્વ દળ સમાગમેસી । ગેલા નદીસી વિનોદે ॥૪૫॥
સર્વ દળ સમાગમેસી । ગેલા નદીસી વિનોદે ॥૪૫॥
રાજપુત્ર નિઘે નદીત । સવે નિઘાલે લોક બહુત ।
વિનોદે અસે પોહત । અતિહર્ષે જલક્રીડા ॥૪૬॥
વિનોદે અસે પોહત । અતિહર્ષે જલક્રીડા ॥૪૬॥
પોહતા રાજકુમાર દેખા । બુડાલા મધ્યે ગંગોદકા ।
આકાંત ઝાલા સકળિકા । કાઢા કાઢા મ્હણતાતી ॥૪૭॥
આકાંત ઝાલા સકળિકા । કાઢા કાઢા મ્હણતાતી ॥૪૭॥
સવે સૈન્ય લોક સકળ । હોતે નાવેકરી પ્રબળ ।
ઉદકી પાહતાતી તયે વેળ । ન દિસે કોઠે બુડાલા ॥૪૮॥
ઉદકી પાહતાતી તયે વેળ । ન દિસે કોઠે બુડાલા ॥૪૮॥
ઉભય તટી સૈન્યાતૂન । ધાવત ગેલે રાજસદના ।
વ્યવસ્થા સાંગતી સંપૂર્ણ । જામાત તુમચા બુડાલા ॥૪૯॥
વ્યવસ્થા સાંગતી સંપૂર્ણ । જામાત તુમચા બુડાલા ॥૪૯॥
કાલિંદી નદીચ્યા ડોહાત । સંગતીને હોતે પોહત ।
અદૃશ્ય ઝાલા ત્વરિત । ન દિસે કુમાર બુડાલા ॥૧૫૦॥
અદૃશ્ય ઝાલા ત્વરિત । ન દિસે કુમાર બુડાલા ॥૧૫૦॥
ઐકોનિ રાજા પડે ધરણી । મૂર્ચ્છના યેઊનિ તત્ક્ષણી ।
કન્યા ઐકતાચ શ્રવણી । ત્યજૂ પાહે પ્રાણાતે ॥૫૧॥
કન્યા ઐકતાચ શ્રવણી । ત્યજૂ પાહે પ્રાણાતે ॥૫૧॥
રાજા કન્યેસી સંબોખિત । આપણ ગેલા ધાવત ।
રાજસ્ત્રિયા શોક કરીત । કન્યાદુઃખે અતિબહુ ॥૫૨॥
રાજસ્ત્રિયા શોક કરીત । કન્યાદુઃખે અતિબહુ ॥૫૨॥
સીમંતિની કરી શોકા । મ્હણે દેવા ત્રિપુરાંતકા ।
શરણ રિઘાલિયા દેખા । મરણ કૈસે ન આલે મજ ॥૫૩॥
શરણ રિઘાલિયા દેખા । મરણ કૈસે ન આલે મજ ॥૫૩॥
મૃત્યુ ચવદા વર્ષી જાણ । મ્હણોનિ ધરિલે તુમચે ચરણ ।
વૃથા ગેલે વ્રતાચરણ । સોમવાર શિવાચે ॥૫૪॥
વૃથા ગેલે વ્રતાચરણ । સોમવાર શિવાચે ॥૫૪॥
તવ દેણે અઢળ સકળા । મજ ઉપેક્ષિલે જાશ્વનીળા ।
અપકીર્તિ તુજ કેવળા । શરણાગતા રક્ષિસી ॥૫૫॥
અપકીર્તિ તુજ કેવળા । શરણાગતા રક્ષિસી ॥૫૫॥
સ્મરણ કરી શ્રીગુરૂસી । યાજ્ઞવલ્ક્યપત્નીસી ।
સાંગિતલે વ્રત આમ્હાંસી । સૌભાગ્ય સ્થિર મ્હણોનિયા ॥૫૬॥
સાંગિતલે વ્રત આમ્હાંસી । સૌભાગ્ય સ્થિર મ્હણોનિયા ॥૫૬॥
તિચિયા વાક્યે કરૂનિ । પૂજિલી શિવભવાની ।
વૃથા ઝાલી માઝે મની । શીઘ્ર વિનવી શિવાસી ॥૫૭॥
વૃથા ઝાલી માઝે મની । શીઘ્ર વિનવી શિવાસી ॥૫૭॥
ઐસે દુઃખે પ્રલાપત । સીમંતિની જાય રડત ।
ગંગાપ્રવેશ કરીન મ્હણત । નિઘાલી વેગે ગંગેસી ॥૫૮॥
ગંગાપ્રવેશ કરીન મ્હણત । નિઘાલી વેગે ગંગેસી ॥૫૮॥
પિતા દેખોનિ નયની । ધરાવયા ગેલા ધાવોની ।
કન્યેતે આલિંગોની । દુઃખ કરી અત્યંત ॥૫૯॥
કન્યેતે આલિંગોની । દુઃખ કરી અત્યંત ॥૫૯॥
સકળ મંત્રી પુરોહિત । સર્વ સૈન્ય દુઃખ કરીત ।
બોલાવિલે નાવેકરી ત્વરિત । પહા મ્હણતી ગંગેત ॥૧૬૦॥
બોલાવિલે નાવેકરી ત્વરિત । પહા મ્હણતી ગંગેત ॥૧૬૦॥
ગંગા સકળ શોધિતી । ન દિસે કુમાર કવણે ગતી ।
શોક કરીતસે સીમંતી । રાજા સંબોખી તિયેસી ॥૬૧॥
શોક કરીતસે સીમંતી । રાજા સંબોખી તિયેસી ॥૬૧॥
રાજકુમારાચે સેવક । કરૂ લાગલે બહુ દુઃખ ।
સાંગો ગેલે પુત્રશોક । ઇંદ્રસેનાકારણે ॥૬૨॥
સાંગો ગેલે પુત્રશોક । ઇંદ્રસેનાકારણે ॥૬૨॥
ઐકોનિયા ઇંદ્રસેન । દુઃખ કરી અતિગહન ।
ભાર્યેસહિત ધાવૂન । આલા તયા મૃત્યુસ્થળા ॥૬૩॥
ભાર્યેસહિત ધાવૂન । આલા તયા મૃત્યુસ્થળા ॥૬૩॥
દોઘે રાવ મિળોન । શોક કરિતી દારુણ ।
હા હા કુમારા મ્હણોન । ઊર શિર પિટતાતી ॥૬૪॥
હા હા કુમારા મ્હણોન । ઊર શિર પિટતાતી ॥૬૪॥
હા હા પુત્રા તાતા મ્હણત । રાજા ગડબડા અસે લોળત ।
મંત્રી રાજકુળ સમસ્ત । નગરલોક દુઃખ કરિતી ॥૬૫॥
મંત્રી રાજકુળ સમસ્ત । નગરલોક દુઃખ કરિતી ॥૬૫॥
કોઠે ગેલા રાજસુત । મ્હણોનિ સીમંતિની રડત ।
ખિન્ન ઝાલે સમસ્ત । માતાપિતર શ્વશુરાદિ ॥૬૬॥
ખિન્ન ઝાલે સમસ્ત । માતાપિતર શ્વશુરાદિ ॥૬૬॥
કોણે સ્થાની પતિ ગેલે । મ્હણોનિ સીમંતિની લોળે ।
લલાટ હસ્તે પિટિલે । પાર નાહી શોકાસી ॥૬૭॥
લલાટ હસ્તે પિટિલે । પાર નાહી શોકાસી ॥૬૭॥
સીમંતિની મ્હણે પિતયાસી । પ્રાણ ત્યજીન પતિસરસી ।
વાચૂનિયા સંસારાસી । વૈધવ્ય કોણ ભોગીલ ॥૬૮॥
વાચૂનિયા સંસારાસી । વૈધવ્ય કોણ ભોગીલ ॥૬૮॥
પુસે સકળ દ્વિજાસી । કરાવે કી સહગમનાસિ ।
વિપ્ર સાંગતી રાયાસી । પ્રેતાવેગળે કરૂ નયે ॥૬૯॥
વિપ્ર સાંગતી રાયાસી । પ્રેતાવેગળે કરૂ નયે ॥૬૯॥
પ્રેત શોધાવે નદીત । દહન કરાવે કન્યેસહિત ।
ન દિસે બુડાલા ગંગેત । કેવી સહગમન હોઈલ ॥૧૭૦॥
ન દિસે બુડાલા ગંગેત । કેવી સહગમન હોઈલ ॥૧૭૦॥
આતા ઇસી ઐસે કરણે । પ્રેત સાપડે તવવરી રાખણે ।
ઐકોનિયા દ્વિજવચને । રાજા કન્યે વિનવીતસે ॥૭૧॥
ઐકોનિયા દ્વિજવચને । રાજા કન્યે વિનવીતસે ॥૭૧॥
ઐસે વ્યાકુળ દુઃખે કરિતી । મંત્રી પુરોહિત મ્હણતી ।
જે અસેલ હોણાર ગતી । બ્રહ્માદિકા ચુકેના ॥૭૨॥
જે અસેલ હોણાર ગતી । બ્રહ્માદિકા ચુકેના ॥૭૨॥
હોણાર જહાલી દેવકરણી । કાય કરાલ દુઃખ કરોની ।
ઐસે મંત્રી સંબોખુની । રાયાતે ચલા મ્હણતી ॥૭૩॥
ઐસે મંત્રી સંબોખુની । રાયાતે ચલા મ્હણતી ॥૭૩॥
નિઘાલે રાજે ઉભયતા । મંદિરા પાવલે દુઃખ કરિતા ।
ઇંદ્રસેન અતિ દુઃખિતા । ન વિસરે કધી પુત્રશોક ॥૭૪॥
ઇંદ્રસેન અતિ દુઃખિતા । ન વિસરે કધી પુત્રશોક ॥૭૪॥
રાજ્ય-વ્યાપાર સોડૂનિ । દુઃખ કરી પુત્રચિંતની ।
ગોત્રજી રાજ્ય હિરૂની । કપટે ઘેતલે તયાચેચ ॥૭૫॥
ગોત્રજી રાજ્ય હિરૂની । કપટે ઘેતલે તયાચેચ ॥૭૫॥
સહભાર્યા રાયાસી । ઠેવિતે ઝાલે કારાગૃહાસી ।
પુત્રશોકે બહુ ત્યાસી । રાજ્યભોગ ચાડ નાહી ॥૭૬॥
પુત્રશોકે બહુ ત્યાસી । રાજ્યભોગ ચાડ નાહી ॥૭૬॥
ચિત્રવર્મા રાવ દેખા । કન્યા ઠેવિલી મમત્વિકા ।
પ્રાણ ત્યજૂ પાહે નિકા । લોક નિંદિતીલ મ્હણોનિ ॥૭૭॥
પ્રાણ ત્યજૂ પાહે નિકા । લોક નિંદિતીલ મ્હણોનિ ॥૭૭॥
રાવ મ્હણે કન્યેસી । પુત્ર નાહી આમુચે વંશી ।
કન્યા એક તૂ આમ્હાંસી । પુત્રાપરી રહાટાવે ॥૭૮॥
કન્યા એક તૂ આમ્હાંસી । પુત્રાપરી રહાટાવે ॥૭૮॥
લોક નિંદિતીલ આમ્હાંસી । વૈધવ્ય આલે પરિયેસી ।
વર્ષ એક ક્રમિલિયાસી । પુઢે આચાર કરી વો બાળે ॥૭૯॥
વર્ષ એક ક્રમિલિયાસી । પુઢે આચાર કરી વો બાળે ॥૭૯॥
પિત્યાચે વચન ઐકોની । કરીતસે બહુ ચિંતની ।
મ્હણે દેવા શૂળપાણિ । કેવી માતે ગાંજિલે ॥૧૮૦॥
મ્હણે દેવા શૂળપાણિ । કેવી માતે ગાંજિલે ॥૧૮૦॥
ઐસે વિચારુની માનસી । વ્રત આચરે તત્પરેસી ।
સોમવાર ઉપવાસાસી । ઈશ્વરપૂજા કરીતસે ॥૮૧॥
સોમવાર ઉપવાસાસી । ઈશ્વરપૂજા કરીતસે ॥૮૧॥
ઇકડે તો રાજકુમાર । બુડાલા હોતા ગંગાપૂર ।
ગેલા જેથે પાતાળનગર । વાસુકી જેથે રાજ્ય કરી ॥૮૨॥
ગેલા જેથે પાતાળનગર । વાસુકી જેથે રાજ્ય કરી ॥૮૨॥
નાગલોકીચિયા નારી । આલ્યા હોત્યા નદીતીરી ।
રાજકુમાર આલા પુરી । નદીતટાકી વહાતસે ॥૮૩॥
રાજકુમાર આલા પુરી । નદીતટાકી વહાતસે ॥૮૩॥
દેખોનિયા નાગકન્યા । કાઢિતી સંતોષે કરોનિયા ।
અમૃતા શિંપિતી આણુનિયા । સાવધ કેલા તયાતે ॥૮૪॥
અમૃતા શિંપિતી આણુનિયા । સાવધ કેલા તયાતે ॥૮૪॥
કન્યા મિળૂનિ ત્યાસી । ઘેવોનિ જાતી તક્ષકાપાસી ।
વિચિત્ર નગર પરિયેસી । રાજપુત્ર પહાત અસે ॥૮૫॥
વિચિત્ર નગર પરિયેસી । રાજપુત્ર પહાત અસે ॥૮૫॥
પાહે પાતાળનગર-રચના । જૈસી શોભા ઇંદ્રભુવના ।
ગોપુરે દિસતી મહારત્ના । વિદ્યુલ્લતેપરી ॥૮૬॥
ગોપુરે દિસતી મહારત્ના । વિદ્યુલ્લતેપરી ॥૮૬॥
ઇંદ્રનીળ વૈડુર્યૈસી । માનિકે મુક્તાફળાંસી ।
મહારમ્ય પુરી જૈસી । સૂર્યકાંતિ મિરવત ॥૮૭॥
મહારમ્ય પુરી જૈસી । સૂર્યકાંતિ મિરવત ॥૮૭॥
ચંદ્રકાંતિસરસી ભૂમિ । મહાદ્વારે કપાટ હેમી ।
અનેક રત્ને નાહી ઉપમી । ઐશા મંદિરા પ્રવેશલા ॥૮૮॥
અનેક રત્ને નાહી ઉપમી । ઐશા મંદિરા પ્રવેશલા ॥૮૮॥
પુઢે દેખિલી સભા થોર । સમસ્ત બૈસલે સર્પાકાર ।
આશ્ચર્ય કરી રાજકુમાર । અસંખ્ય સર્પ દિસતાતી ॥૮૯॥
આશ્ચર્ય કરી રાજકુમાર । અસંખ્ય સર્પ દિસતાતી ॥૮૯॥
સભેમધ્યે અતિશોભિત । મધ્યે બૈસલા પન્નગનાથ ।
જૈશી સૂર્યકાંતિ ફાકત । અતિ ઉન્નત બૈસલા ॥૧૯૦॥
જૈશી સૂર્યકાંતિ ફાકત । અતિ ઉન્નત બૈસલા ॥૧૯૦॥
અનેક શત ફણા દિસતી । જૈશી વીજ લખલખતી ।
પીતાંબરે સજ્યોતી । રત્નકુંડલમંડિત ॥૯૧॥
પીતાંબરે સજ્યોતી । રત્નકુંડલમંડિત ॥૯૧॥
અનેકરત્નખચિત દેખા । મુકુટ મિરવતી સહસ્ત્ર એકા ।
સહસ્ત્રફણી મિરવે તક્ષકા । ઐસા સભે બૈસલા અસે ॥૯૨॥
સહસ્ત્રફણી મિરવે તક્ષકા । ઐસા સભે બૈસલા અસે ॥૯૨॥
રૂપયૌવન નાગકન્યા । નાનાપરી ભરણે લેવોનિયા ।
અનેક સહસ્ત્ર યેવોનિયા । સેવા કરિતી તક્ષકાચી ॥૯૩॥
અનેક સહસ્ત્ર યેવોનિયા । સેવા કરિતી તક્ષકાચી ॥૯૩॥
ઐશા સભાસ્થાની દેખ । રાવ બૈસલા તક્ષક ।
દેખોનિયા રાજકુમારક । નમન કરી સાષ્ટાંગી ॥૯૪॥
દેખોનિયા રાજકુમારક । નમન કરી સાષ્ટાંગી ॥૯૪॥
તક્ષક પુસે નાગકન્યાંસી । કૈચા કુમાર આણિલાસી ।
સુલક્ષણ દિસતો કૈસી । કોઠે હોતા મ્હણે તયા ॥૯૫॥
સુલક્ષણ દિસતો કૈસી । કોઠે હોતા મ્હણે તયા ॥૯૫॥
નાગકન્યા મ્હણતી ત્યાસી । નેણો નામ યાચે વંશી ।
વહાત આલા યમુનેસી । ઘેઊન આલો તુમ્હાંજવળી ॥૯૬॥
વહાત આલા યમુનેસી । ઘેઊન આલો તુમ્હાંજવળી ॥૯૬॥
તક્ષક પુસે રાજકુમારાસી । નામ કવણ કવણે વંશી ।
કાય કારણે આલાસી । કવણ દેશી વાસ તુઝા ॥૯૭॥
કાય કારણે આલાસી । કવણ દેશી વાસ તુઝા ॥૯૭॥
સાંગે રાજકુમાર દેખ । આમ્હી ભૂમંડળનાયકા ।
નૈષધ રાજપતિ ઐકા । નળનામે પુણ્યશ્લોક ॥૯૮॥
નૈષધ રાજપતિ ઐકા । નળનામે પુણ્યશ્લોક ॥૯૮॥
ત્યાચા પુત્ર ઇંદ્રસેન । જન્મ આમુચા ત્યાપાસૂન ।
ચંદ્રાંગદ નામે આપણ । ગેલો હોતો શ્વશુરાગૃહા ॥૯૯॥
ચંદ્રાંગદ નામે આપણ । ગેલો હોતો શ્વશુરાગૃહા ॥૯૯॥
જલક્રીડા કરાવયાસી । ગેલો હોતો યમુનેસી ।
વિધિવશે આમ્હાંસી । બુડાલો નદી અવધારા ॥૨૦૦॥
વિધિવશે આમ્હાંસી । બુડાલો નદી અવધારા ॥૨૦૦॥
વહાત આલો નદીત । નાગકન્યા મજ દેખત ।
ઘેવોનિ આલ્યા તુમ્હાંપ્રત । પૂર્વભાગ્યે કરૂનિ ॥૧॥
ઘેવોનિ આલ્યા તુમ્હાંપ્રત । પૂર્વભાગ્યે કરૂનિ ॥૧॥
પૂર્વાર્જિત પુણ્યવંશી । ભેટી ઝાલી ચરણાંસી ।
ધન્ય માઝે જીવિત્વાસી । કૃતાર્થ ઝાલો મ્હણતસે ॥૨॥
ધન્ય માઝે જીવિત્વાસી । કૃતાર્થ ઝાલો મ્હણતસે ॥૨॥
કરુણાવચન ઐકોનિ । તક્ષક બોલે સંતોષોનિ ।
નકો ભિઊ મ્હણોનિ । ધૈર્ય તયા દિધલે ॥૩॥
નકો ભિઊ મ્હણોનિ । ધૈર્ય તયા દિધલે ॥૩॥
શેષ મ્હણે રે બાળા । તૂ આહેસી મન નિર્મળા ।
તુમચે ઘરી સર્વકાળા । દૈવત કોણ પૂજિતસા ॥૪॥
તુમચે ઘરી સર્વકાળા । દૈવત કોણ પૂજિતસા ॥૪॥
ઐસે ઐકોનિ રાજકુમાર । હર્ષે જહાલા નિર્ભર ।
સાંગતસે વિસ્તાર । આપુલા દેવ શંકર ॥૫॥
સાંગતસે વિસ્તાર । આપુલા દેવ શંકર ॥૫॥
સકળ દેવાંચા દેવ । નામ જ્યાચે સદાશિવ ।
વામાંગી ઉમા અપૂર્વ । ત્યાલાગી પૂજૂ નિરંતર ॥૬॥
વામાંગી ઉમા અપૂર્વ । ત્યાલાગી પૂજૂ નિરંતર ॥૬॥
જ્યાપાસોનિ જનિત બ્રહ્મા । સૃષ્ટિ સૃજિતો અનુપમા ।
તો સદાશિવ આમ્હા । નિજ દૈવત નિર્ધારે ॥૭॥
તો સદાશિવ આમ્હા । નિજ દૈવત નિર્ધારે ॥૭॥
તયાચ્યા સત્ત્વગુણેસી । વિષ્ણુ ઉપજલા પરિયેસી ।
પ્રતિપાળક લોકાંસી । તો સદાશિવ આરાધિતો ॥૮॥
પ્રતિપાળક લોકાંસી । તો સદાશિવ આરાધિતો ॥૮॥
જ્યાચ્યા તામસગુણે જાણ । એકાદશ રુદ્રગણ ।
ઉપજલે અસતી યાકારણ । પ્રલયકર્તા યા નાવ ॥૯॥
ઉપજલે અસતી યાકારણ । પ્રલયકર્તા યા નાવ ॥૯॥
ધાતા વિધાતા આપણ । ઉત્પત્તિસ્થિતિલયાકારણ ।
તેજાસી તેજ અસે જાણ । તૈસા ઈશ્વર પૂજિતસો ॥૨૧૦॥
તેજાસી તેજ અસે જાણ । તૈસા ઈશ્વર પૂજિતસો ॥૨૧૦॥
પૃથ્વી આપ તેજાસી । જો પૂર્ણ વાયુ આકાશી ।
તૈસા પૂજિતસો શિવાસી । મ્હણે રાજકુમાર દેખા ॥૧૧॥
તૈસા પૂજિતસો શિવાસી । મ્હણે રાજકુમાર દેખા ॥૧૧॥
સર્વાં ભૂતી અસે સંપૂર્ણ । ચિન્મય આપણ નિરંજન ।
જો રૂપે અસે અચિંતન । તો ઈશ્વર પૂજિતસો ॥૧૨॥
જો રૂપે અસે અચિંતન । તો ઈશ્વર પૂજિતસો ॥૧૨॥
જ્યાચી કથા વેદ જહાલે । તક્ષક શેષ જ્યાચી કુંડલે ।
ત્રિનેત્રી અસે ચંદ્ર મોળે । તૈસા શંકર પૂજિતસો ॥૧૩॥
ત્રિનેત્રી અસે ચંદ્ર મોળે । તૈસા શંકર પૂજિતસો ॥૧૩॥
ઐસે ઐકોનિ વચન । તક્ષક સંતોષલા અતિગહન ।
રાજકુમારા આલિંગોન । તુષ્ટલો તુષ્ટલો મ્હણતસે ॥૧૪॥
રાજકુમારા આલિંગોન । તુષ્ટલો તુષ્ટલો મ્હણતસે ॥૧૪॥
તક્ષક બોલે તયે વેળી । તુજ દેઈન રાજ્ય સકળી ।
તુવા રહાવે પાતાળી । આનંદે ભાગ્ય ભોગીત ॥૧૫॥
તુવા રહાવે પાતાળી । આનંદે ભાગ્ય ભોગીત ॥૧૫॥
માઝ્યા લોકી જે જે રત્ન । તે તે દેઈન તુજકારણ ।
પાવોનિયા સમાધાન । સુખે યેથે રહાવે ॥૧૬॥
પાવોનિયા સમાધાન । સુખે યેથે રહાવે ॥૧૬॥
પાતાળ લોકીચી રચના । પહાવી તુવા અનુપમા ।
કલ્પવૃક્ષ મનોરમા । આહેત માઝ્યા નગરાત ॥૧૭॥
કલ્પવૃક્ષ મનોરમા । આહેત માઝ્યા નગરાત ॥૧૭॥
અમૃત ન દેખતી સ્વપ્ની કોણી । તે ભરલે અસે જૈસે પાણી ।
તળી બાવી પોખરણી । અમૃતાચ્યા માઝ્યા ઘરાત ॥૧૮॥
તળી બાવી પોખરણી । અમૃતાચ્યા માઝ્યા ઘરાત ॥૧૮॥
નાહી મરણ તવ યેથે । રોગપીડાદિ સમસ્તે ।
નેણતી કોણી સ્વપ્નાવસ્થે । ઐસે નગર માઝે અસે ॥૧૯॥
નેણતી કોણી સ્વપ્નાવસ્થે । ઐસે નગર માઝે અસે ॥૧૯॥
સુખે રહાવે યેથે સ્વસ્થ । તક્ષક કુમારક સાંગત ।
રાજપુત્ર અસે વિનવીત । કરુણાવચને ॥૨૨૦॥
રાજપુત્ર અસે વિનવીત । કરુણાવચને ॥૨૨૦॥
રાજપુત્ર વિનવી તક્ષકાસી । મી એકલાચી પિતયાચે કુશી ।
ભાર્યા ચતુર્દશ વર્ષી । શિવપૂજની રત સદા ॥૨૧॥
ભાર્યા ચતુર્દશ વર્ષી । શિવપૂજની રત સદા ॥૨૧॥
નૂતન ઝાલે માઝે પાણિગ્રહણ । ગુંતલે તેથે અંતઃકરણ ।
પાહીન માતાપિતાચરણ । તેણે સર્વસ્વ પાવલો ॥૨૨॥
પાહીન માતાપિતાચરણ । તેણે સર્વસ્વ પાવલો ॥૨૨॥
આપણ બુડાલો નદીત । પિતા માતા દુઃખ કરીત ।
પત્ની જીવ ત્યાગીલ સત્ય । હત્યા પડે મસ્તકી ॥૨૩॥
પત્ની જીવ ત્યાગીલ સત્ય । હત્યા પડે મસ્તકી ॥૨૩॥
દેખિલે તવ ચરણ આપણ । તેણે ઝાલો ધન્ય ધન્ય ।
રક્ષિલા આપણ માઝા પ્રાણ । દર્શન કરા માતાપિતા ॥૨૪॥
રક્ષિલા આપણ માઝા પ્રાણ । દર્શન કરા માતાપિતા ॥૨૪॥
તક્ષક ઝાલા સંતોષિત । નાના રત્ને ત્યાસી દેત ।
અમૃત પાજિલે બહુત । આણ્ક દિધલે સ્ત્રિયેસી ॥૨૫॥
અમૃત પાજિલે બહુત । આણ્ક દિધલે સ્ત્રિયેસી ॥૨૫॥
કલ્પવૃક્ષફળે દેતી । અપૂર્વ વસ્તુ આભરણે ત્યાસી ।
જે અપૂર્વ અસે ક્ષિતી । અમોલ્ય વસ્તુ દેતા જહાલા ॥૨૬॥
જે અપૂર્વ અસે ક્ષિતી । અમોલ્ય વસ્તુ દેતા જહાલા ॥૨૬॥
ઇતુકે દેવોનિ કુમારકાસી । તક્ષક બોલે પરિયેસી ।
જે જે કાળી આમ્હા સ્મરસી । તવ કાર્ય સિદ્ધિ પાવેલ ॥૨૭॥
જે જે કાળી આમ્હા સ્મરસી । તવ કાર્ય સિદ્ધિ પાવેલ ॥૨૭॥
આણિક સંતોષોનિ ચિત્તી । વસ્ત્રે વાહને માગુતી ।
તુરંગ દિધલે મનોગતી । સવે દે કુમાર આપુલા ॥૨૮॥
તુરંગ દિધલે મનોગતી । સવે દે કુમાર આપુલા ॥૨૮॥
ચંદ્રાંગદકુમારાસી । ઇતકે દિધલે આનંદેસી ।
નિરોપ દિધલા પરિયેસી । વાહન તુરંગ મનોહર ॥૨૯॥
નિરોપ દિધલા પરિયેસી । વાહન તુરંગ મનોહર ॥૨૯॥
તક્ષકા નમૂનિ ત્વરિત । વારૂવરી આરૂઢ રાજસુત ।
મનોવેગે માર્ગ ક્રમિત । નાગકુમાર સવે જાણા ॥૨૩૦॥
મનોવેગે માર્ગ ક્રમિત । નાગકુમાર સવે જાણા ॥૨૩૦॥
જિયે સ્થાની બુડાલા હોતા । તેથે પાવલા ક્ષણ ન લાગતા ।
નિઘાલા બાહેર વારૂસહિતા । નદીતટાકી ઉભા અસે ॥૩૧॥
નિઘાલા બાહેર વારૂસહિતા । નદીતટાકી ઉભા અસે ॥૩૧॥
સોમવાર ત્યા દિવશી । સીમંતિની આલી સ્નાનાસી ।
સવે હોત્યા સખી સેવેસી । નદીતીરી ઉભી અસે ॥૩૨॥
સવે હોત્યા સખી સેવેસી । નદીતીરી ઉભી અસે ॥૩૨॥
સીમંતિની મ્હણે સખિયાસી । આશ્ચર્ય વાટે માનસી ।
ઉદકાતુની નિઘાલા પરિયેસી । સવે અસે નાગપુત્ર ॥૩૩॥
ઉદકાતુની નિઘાલા પરિયેસી । સવે અસે નાગપુત્ર ॥૩૩॥
રાક્ષસ હોઈ કી વેષધરૂ । રૂપ ધરિલે અસે નરૂ ।
દિસતસે મનોહરૂ । તુરંગારૂઢ જાહલા અસે ॥૩૪॥
દિસતસે મનોહરૂ । તુરંગારૂઢ જાહલા અસે ॥૩૪॥
કૈસે પહા હો રૂપ યાસી । જેવી સૂર્ય પ્રકાશી ।
દિવ્યમાલાંબરે કૈસી । સુગંધ અસે પરિમળા ॥૩૫॥
દિવ્યમાલાંબરે કૈસી । સુગંધ અસે પરિમળા ॥૩૫॥
દશ યોજનેપર્યંત । સુવાસ યેતસે અમિત ।
પૂર્વી દેખિલા અસે રૂપવંત । ભાસે ત્યાસી પાહિલા ॥૩૬॥
પૂર્વી દેખિલા અસે રૂપવંત । ભાસે ત્યાસી પાહિલા ॥૩૬॥
સ્થિર સ્થિર ભયભીતા । ત્યાચિયા પહાતી સ્વરૂપતા ।
આપુલા પતીસાદૃશ્ય મ્હણતા । રૂપ આઠવી તયે વેળી ॥૩૭॥
આપુલા પતીસાદૃશ્ય મ્હણતા । રૂપ આઠવી તયે વેળી ॥૩૭॥
રાજપુત્ર પાહે તિયેસી । મ્હણે સ્વરૂપે માઝી સ્ત્રી ઐસી ।
ગળસરી ન દિસે કંઠાસી । હાર નસે મુક્તાફળ ॥૩૮॥
ગળસરી ન દિસે કંઠાસી । હાર નસે મુક્તાફળ ॥૩૮॥
અવલોકિતસે અંગખૂણ । ન દિસે હળદી કરી કંકણ ।
ચિત્તી વ્યાકુળ રૂપહીન । સદૃશ દિસે પ્રાણેશ્વરી ॥૩૯॥
ચિત્તી વ્યાકુળ રૂપહીન । સદૃશ દિસે પ્રાણેશ્વરી ॥૩૯॥
મની વિચરી માગુતા । રૂપ તિચે આઠવિતા ।
તુરંગાવરૂનિ ઉતરતા । નદીતીરી બૈસલા અસે ॥૨૪૦॥
તુરંગાવરૂનિ ઉતરતા । નદીતીરી બૈસલા અસે ॥૨૪૦॥
બોલાવોનિ તિયેસી । પુસતસે અતિ પ્રેમેસી ।
તુઝા જન્મ કવણે વંશી । પુરુષ તુઝા કોણ સાંગે ॥૪૧॥
તુઝા જન્મ કવણે વંશી । પુરુષ તુઝા કોણ સાંગે ॥૪૧॥
કા કોમાઇલીસ બાળપણી । દિસસી શોકે મ્લાન લક્ષણી ।
સાંગાવે મજ વિસ્તારોનિ । અતિ સ્નેહે પુસતસે ॥૪૨॥
સાંગાવે મજ વિસ્તારોનિ । અતિ સ્નેહે પુસતસે ॥૪૨॥
ઐકોનિ સીમંતિની દેખા । આપણ ન બોલે લજ્જે ઐકા ।
સખિયાંસી મ્હણે બાલિકા । વૃત્તાન્ત સાંગા સમસ્ત ॥૪૩॥
સખિયાંસી મ્હણે બાલિકા । વૃત્તાન્ત સાંગા સમસ્ત ॥૪૩॥
સખિયા સાંગતી તયાસી । હે સીમંતિની નામ પરિયેસી ।
ચંદ્રાંગદાચી મહિષી । ચિત્રવર્મ્યાચી હે કન્યા ॥૪૪॥
ચંદ્રાંગદાચી મહિષી । ચિત્રવર્મ્યાચી હે કન્યા ॥૪૪॥
ઇચા પતિ અતિસુંદર । ચંદ્રાંગદ નામે થોર ।
જળક્રીડા કરિતા ફાર । યેથે બુડાલા નદીત ॥૪૫॥
જળક્રીડા કરિતા ફાર । યેથે બુડાલા નદીત ॥૪૫॥
તેણે શોક કરિતા ઇસી । વૈધવ્ય આલે પરિયેસી ।
દુઃખ કરીત તીન વર્ષી । લાવણ્ય ઇચે હરપલે ॥૪૬॥
દુઃખ કરીત તીન વર્ષી । લાવણ્ય ઇચે હરપલે ॥૪૬॥
સોમવારવ્રત કરીત । ઉપવાસ પૂજાદિ આચરત ।
આજ સ્નાનાનિમિત્ત । આલી અસે નદીસી ॥૪૭॥
આજ સ્નાનાનિમિત્ત । આલી અસે નદીસી ॥૪૭॥
ઇચ્યા શ્વશુરાચી સ્થિતિ દેખા । પુત્રશોકે વિકળ ઐકા ।
રાજ્ય ઘેતલે દાયાદિકા । કારાગૃહી ઘાતલે ॥૪૮॥
રાજ્ય ઘેતલે દાયાદિકા । કારાગૃહી ઘાતલે ॥૪૮॥
યા કારણે સીમંતિની । નિત્ય પૂજી શૂલપાણિ ।
સોમવાર ઉપોષણી । મ્હણોનિ કરિતી પરિયેસા ॥૪૯॥
સોમવાર ઉપોષણી । મ્હણોનિ કરિતી પરિયેસા ॥૪૯॥
ઇતકે સખ્યા સાંગતી । મગ બોલે આપણ સીમંતી ।
કિમર્થ પુસતા આમ્હાંપ્રતી । આપણ કોણ કંદર્પરૂપી ॥૨૫૦॥
કિમર્થ પુસતા આમ્હાંપ્રતી । આપણ કોણ કંદર્પરૂપી ॥૨૫૦॥
ગંધર્વ કિંવા તુમ્હી દેવ । કિન્નર અથવા સિદ્ધ ગંધર્વ ।
નરરૂપ દિસતા માનવ । આમુતે પુસતા કવણ કાર્યા ॥૫૧॥
નરરૂપ દિસતા માનવ । આમુતે પુસતા કવણ કાર્યા ॥૫૧॥
સ્નેહ્ભાવે કરોની । પુસતા તુમ્હી અતિ ગહની ।
પૂર્વી દેખિલે હોતે નયની । ન કળે ખૂણ મ્હણતસે ॥૫૨॥
પૂર્વી દેખિલે હોતે નયની । ન કળે ખૂણ મ્હણતસે ॥૫૨॥
આપ્તભાવ માઝ્યા મની । સ્વજન તસે દિસતા નયની ।
નામ સાંગા મ્હણોનિ । આઠવી રૂપ પતીચે ॥૫૩॥
નામ સાંગા મ્હણોનિ । આઠવી રૂપ પતીચે ॥૫૩॥
આઠવોનિ પતીચે રૂપ । કરૂ લાગલી અતિ પ્રલાપ ।
ધરણી પડલી રુદિતબાષ્પ । મહાદુઃખ કરીતસે ॥૫૪॥
ધરણી પડલી રુદિતબાષ્પ । મહાદુઃખ કરીતસે ॥૫૪॥
તિયેચે દુઃખ દેખોનિ નયની । કુમાર વિલોકી તટસ્થપણી ।
મુહૂર્ત એક સાવરોનિ । આપણ દુઃખ કરીતસે ॥૫૫॥
મુહૂર્ત એક સાવરોનિ । આપણ દુઃખ કરીતસે ॥૫૫॥
દુઃખ કરોનિયા દેખા । પ્રક્ષાળિલે આપુલ્યા મુખા ।
ઉગી રાહે મ્હણે ઐકા । આમુચે નામ સિદ્ધ મ્હણે ॥૫૬॥
ઉગી રાહે મ્હણે ઐકા । આમુચે નામ સિદ્ધ મ્હણે ॥૫૬॥
સીમંતિની કરિતા શોક અપાર । જવળી આલા રાજકુમાર ।
હાતી ધરલી સત્વર । સંબોખીતસે પ્રેમભાવે ॥૫૭॥
હાતી ધરલી સત્વર । સંબોખીતસે પ્રેમભાવે ॥૫૭॥
એકાંતી સાંગે તિયેસી । મ્હણે તુઝ્યા ભ્રતારાસી ।
દેખિલે આમ્હી દૃષ્ટીસી । સુખી આતા અસાવે ॥૫૮॥
દેખિલે આમ્હી દૃષ્ટીસી । સુખી આતા અસાવે ॥૫૮॥
તવ વ્રતપુણ્યે કરોની । પતિ શીઘ્ર પહાસી નયની ।
ચિંતા કરૂન નકો મ્હણોની । તૃતીય દિની ભેટેલ ॥૫૯॥
ચિંતા કરૂન નકો મ્હણોની । તૃતીય દિની ભેટેલ ॥૫૯॥
તવ પતિ માઝા સખા । પ્રાણ તોચિ ઐકા ।
સંદેહ ન કરી વો બાલિકા । આણ શિવચરણાચી ॥૨૬૦॥
સંદેહ ન કરી વો બાલિકા । આણ શિવચરણાચી ॥૨૬૦॥
ઐસે એકાંતી સાંગૂન । પ્રગટ ન કરી મ્હણૂન ।
દુઃખ આઠવલે ઐકૂન । સીમંતિની બાળિકેસી ॥૬૧॥
દુઃખ આઠવલે ઐકૂન । સીમંતિની બાળિકેસી ॥૬૧॥
સુટલ્યા ધારા લોચની । પ્રેમે રડે સ્ફુંદોની ।
વિચાર કરી સીમંતિની । હાચિ હોય મમ પતિ ॥૬૨॥
વિચાર કરી સીમંતિની । હાચિ હોય મમ પતિ ॥૬૨॥
પતીસારિખે મુખકમળ । નયન સુંદર અતિ કોમળ ।
ધ્વનિ બોલતા જ્યાચી મંજુળ । અતિ ગંભીર બોલતસે ॥૬૩॥
ધ્વનિ બોલતા જ્યાચી મંજુળ । અતિ ગંભીર બોલતસે ॥૬૩॥
મૃદુ વાણી પતીસરસી । તૈસાચી બોલે તો હર્ષી ।
ધરિતા માઝિયા કરાસી । અતિ મૃદુ લાગલે ॥૬૪॥
ધરિતા માઝિયા કરાસી । અતિ મૃદુ લાગલે ॥૬૪॥
માઝે પતીચે લક્ષણ । મી જાણે સર્વ ખૂણ ।
હાચિ હોય માઝા પ્રાણ । સમસ્ત ચિન્હે અસતી ॥૬૫॥
હાચિ હોય માઝા પ્રાણ । સમસ્ત ચિન્હે અસતી ॥૬૫॥
યાસ દેખોનિ નયની । ધારા સુટલ્યા પ્રેમે જીવની ।
નવલપરી વિચારૂની । માગુતી અનુમાન કરીત ॥૬૬॥
નવલપરી વિચારૂની । માગુતી અનુમાન કરીત ॥૬૬॥
દૈવહીન અસે આપણ । કૈસા પતિ યેઈલ મ્હણોન ।
બુડાલા નદીત જાઊન । માગુતી કૈસી ભ્રાંતિ મ્હણે ॥૬૭॥
બુડાલા નદીત જાઊન । માગુતી કૈસી ભ્રાંતિ મ્હણે ॥૬૭॥
મેલા પતિ માગુતી યેતા । ઐશી ન ઐકિલી કાની કથા ।
સ્વપ્ન દેખિલે કી ભ્રાંતા । કાય કળતે માઝે મના ॥૬૮॥
સ્વપ્ન દેખિલે કી ભ્રાંતા । કાય કળતે માઝે મના ॥૬૮॥
ધૂર્ત હોય કી વેષધારા । રાક્ષસ યક્ષ કિંવા કિન્નરી ।
કપટે પ્રગટલા નદીતીરી । મ્હણોનિ કલ્પના કરીતસે ॥૬૯॥
કપટે પ્રગટલા નદીતીરી । મ્હણોનિ કલ્પના કરીતસે ॥૬૯॥
કિંવા પાવલા શિવવ્રતે । કી ધાડિલા ગિરિજાનાથે ।
સંકટ જાણોનિ આમુચ્યા યેથે । મૈત્રેયીકારણે ધાડિલા ॥૨૭૦॥
સંકટ જાણોનિ આમુચ્યા યેથે । મૈત્રેયીકારણે ધાડિલા ॥૨૭૦॥
જ્યાસ પ્રસન્ન શંકર । ત્યાસ કૈચા દુઃખવિકાર ।
ચિંતિલે પાહિજે નિર્ધારે । ઐસે ચિંતી સીમંતિની ॥૭૧॥
ચિંતિલે પાહિજે નિર્ધારે । ઐસે ચિંતી સીમંતિની ॥૭૧॥
ઐસે હોતા રાજકુમાર । આરૂઢલા વારૂવર ।
નિરોપ માગે પ્રીતિકર । સીમંતિની નારીસી ॥૭૨॥
નિરોપ માગે પ્રીતિકર । સીમંતિની નારીસી ॥૭૨॥
નિઘાલા અશ્વ મનોવેગે । પાતલા નગરા અતિશીઘ્રે ।
વાસુકીપુત્ર હોતા સંગે । તયા પાઠવી નગરાંત ॥૭૩॥
વાસુકીપુત્ર હોતા સંગે । તયા પાઠવી નગરાંત ॥૭૩॥
ત્વા જાવોનિ વૈરિયાંસી । ઇષ્ટતી સાંગા વાદીયાસી ।
ન ઐકતા તવ બોલાસી । સંહારીન બોલાવે ॥૭૪॥
ન ઐકતા તવ બોલાસી । સંહારીન બોલાવે ॥૭૪॥
ઐસે વચન ઐકોનિ । ત્વરિત પાવલા રાજભુવની ।
ઉભા રાહોનિ કઠોર વચની । બોલતસે નગરાધિપતીસી ॥૭૫॥
ઉભા રાહોનિ કઠોર વચની । બોલતસે નગરાધિપતીસી ॥૭૫॥
ચલા શીઘ્ર કુટુંબેસી । ચંદ્રાંગદાચે ભેટીસી ।
તક્ષકાચે દર્શનાસી । ગેલા હોતા પાતાળી ॥૭૬॥
તક્ષકાચે દર્શનાસી । ગેલા હોતા પાતાળી ॥૭૬॥
કાલિંદીયે નદીત । બુડાલા હે ઐકોનિયા માત ।
તુમ્હી કેલા સ્વામીઘાત । રાજ્ય ઘેતલે ઇંદ્રસેનાચે ॥૭૭॥
તુમ્હી કેલા સ્વામીઘાત । રાજ્ય ઘેતલે ઇંદ્રસેનાચે ॥૭૭॥
આતા સાંગેન તુમ્હાંસી । ચાડ અસે જરી પ્રાણાસી ।
શરણ જાવે તયાસી । ઇંદ્રસેના સ્થાપોની ॥૭૮॥
શરણ જાવે તયાસી । ઇંદ્રસેના સ્થાપોની ॥૭૮॥
તક્ષકાસારખા મૈત્ર જોડલા । દિધલે નવનાગસહસ્ત્રબળા ।
શીઘ્ર લાગા ચરણકમળા । ચંદ્રાંગદાચે જાઊની ॥૭૯॥
શીઘ્ર લાગા ચરણકમળા । ચંદ્રાંગદાચે જાઊની ॥૭૯॥
ન ઐકાલ માઝ્યા વચના । તરી આતાચિ ઘેતો પ્રાણા ।
તક્ષકે પાઠવિલે આપણા । પારિપત્યાકારણે હો ॥૨૮૦॥
તક્ષકે પાઠવિલે આપણા । પારિપત્યાકારણે હો ॥૨૮૦॥
ઐસે વચન ઐકોની । શત્રુ ભયાભીત મની ।
હીન બુદ્ધિ કેલી જાણોની । આતા શરણ રિઘાવે ॥૮૧॥
હીન બુદ્ધિ કેલી જાણોની । આતા શરણ રિઘાવે ॥૮૧॥
જરી કરૂ બલાત્કાર । તક્ષક કરીલ સંહાર ।
લોકાત હોઈ નિંદા ફાર । પ્રાણ જાઈલ આપુલા ॥૮૨॥
લોકાત હોઈ નિંદા ફાર । પ્રાણ જાઈલ આપુલા ॥૮૨॥
ઐસે વિચારૂનિ માનસી । બાહેર આણિતી ઇંદ્રસેનાસી ।
નાના વસ્ત્રે આભરણેસી । સિંહાસની બૈસવિલા ॥૮૩॥
નાના વસ્ત્રે આભરણેસી । સિંહાસની બૈસવિલા ॥૮૩॥
સકળ વિનવિતી ત્યાસી । અપરાધ ઘડલા આમ્હાંસી ।
પ્રાણ રાખા વેગેસી । મ્હણોનિ ચરણી લાગલે ॥૮૪॥
પ્રાણ રાખા વેગેસી । મ્હણોનિ ચરણી લાગલે ॥૮૪॥
રાયા ઇંદ્રસેનાસી । તક્ષકપુત્ર સાંગે ત્યાસી ।
તુમચા પુત્ર આલા પરિયેસી । વાસુકી ભેટી ગેલા હોતા ॥૮૫॥
તુમચા પુત્ર આલા પરિયેસી । વાસુકી ભેટી ગેલા હોતા ॥૮૫॥
ઐકોનિ રાવ સંતોષી ત્યાસી । આઠવોનિ અધિક દુઃખાસી ।
મૂર્છા યેવોનિ ધરણીસી । પત્નીસહિત પડિયેલા ॥૮૫॥
મૂર્છા યેવોનિ ધરણીસી । પત્નીસહિત પડિયેલા ॥૮૫॥
નાગકુમરે ઉઠવિલે ત્યાસી । દુઃખ કાસયા કરાવે હર્ષી ।
યેઈલ પુત્ર ભેટીસી । ત્વરે કરોનિ આતાંચી ॥૮૬॥
યેઈલ પુત્ર ભેટીસી । ત્વરે કરોનિ આતાંચી ॥૮૬॥
મગ રાવ અતિહર્ષી । બોલાવિત મંત્રિયાંસી ।
નગર શ્રૃંગારાવયાસી । નિરોપ દિધલા તયે વેળી ॥૮૭॥
નગર શ્રૃંગારાવયાસી । નિરોપ દિધલા તયે વેળી ॥૮૭॥
ઐસા નિરોપ દેઊન । ભેટી નિઘાલા આપણ ।
સકળ દાયાદ સ્વજન । રાણીવસા આદિકરૂનિ ॥૮૯॥
સકળ દાયાદ સ્વજન । રાણીવસા આદિકરૂનિ ॥૮૯॥
મંત્રીપુરોહિતાસહિત । નિઘાલે લોક સમસ્ત ।
કૌતુક પાહો મ્હણત । મેલા પુત્ર કૈસા આલા ॥૨૯૦॥
કૌતુક પાહો મ્હણત । મેલા પુત્ર કૈસા આલા ॥૨૯૦॥
આનંદ ઝાલા સકળિકા । રાવ માનિ મહાહરિખા ।
પાહીન મ્હણે પુત્રમુખા । અતિ આવડીને અવધારા ॥૯૧॥
પાહીન મ્હણે પુત્રમુખા । અતિ આવડીને અવધારા ॥૯૧॥
સવે વાજંત્ર્યાંચે ગજર । નગરલોકા સંતોષ થોર ।
કરિતાતી જયજયકાર અતિ ઉલ્હાસ કરિતાતી ॥૯૨॥
કરિતાતી જયજયકાર અતિ ઉલ્હાસ કરિતાતી ॥૯૨॥
ઐસે જાઊનિ પુત્રાસી । ભેટી ઝાલી રાયાસી ।
ચંદ્રાંગદ પિતયાસી । નમસ્કારી સાષ્ટાંગે ॥૯૩॥
ચંદ્રાંગદ પિતયાસી । નમસ્કારી સાષ્ટાંગે ॥૯૩॥
અતિ પ્રેમે પુત્રાસી । આલિંગી રાવ ત્વરેસી ।
સદ્ગદિત કંઠેસી । નેત્રી સુટલ્યા અશ્રુધારા ॥૯૪॥
સદ્ગદિત કંઠેસી । નેત્રી સુટલ્યા અશ્રુધારા ॥૯૪॥
પુત્રાસી મ્હણે ઇંદ્રસેન । આલાસી બાળા માઝા પ્રાણ ।
શ્રમલો હોતો તુજવિણ । મ્હણોનિ સાંગે દુઃખ આપુલે ॥૯૫॥
શ્રમલો હોતો તુજવિણ । મ્હણોનિ સાંગે દુઃખ આપુલે ॥૯૫॥
માતેતે આલિંગોન । દુઃખ કરી તી અતિગહન ।
વિનવીત તિયે સંબોખોન । મજનિમિત્ત કષ્ટલિસી ॥૯૬॥
વિનવીત તિયે સંબોખોન । મજનિમિત્ત કષ્ટલિસી ॥૯૬॥
પુત્ર નવ્હે મી તુમચા શત્રુ । જાઊનિ આપુલે સુખાર્થુ ।
તુમ્હા દુખવિલે કી બહુતુ । નેદીચ સુખ તુમ્હાતે ॥૯૭॥
તુમ્હા દુખવિલે કી બહુતુ । નેદીચ સુખ તુમ્હાતે ॥૯૭॥
આપણ જાવોનિ પાતાળી । રાહિલો સુખે શેષાજવળી ।
તુમ્હી કષ્ટલીત બહુતકાળી । મજનિમિત્ત અહોરાત્ર ॥૯૮॥
તુમ્હી કષ્ટલીત બહુતકાળી । મજનિમિત્ત અહોરાત્ર ॥૯૮॥
કાષ્ઠાસરી અંતઃકરણ । માઝે અસે કી સત્ય જાણ ।
માતાજીવ જૈસે મેણ । પુત્રાનિમિત્ત કષ્ટ બહુત ॥૯૯॥
માતાજીવ જૈસે મેણ । પુત્રાનિમિત્ત કષ્ટ બહુત ॥૯૯॥
માતાપિતયાંચે દુઃખ । જો નેણે તોચિ શતમૂર્ખ ।
ઉત્તીર્ણ વ્હાવયા અશક્ય । સ્તનપાન એક ઘડીચે ॥૩૦૦॥
ઉત્તીર્ણ વ્હાવયા અશક્ય । સ્તનપાન એક ઘડીચે ॥૩૦૦॥
માતેવીણ દેવ દેખા । પુત્રાસિ નાહી વિશેખા ।
કવણ ઉત્તીર્ણ નવ્હે ઐકા । માતા કેવળ મૃડાની ॥૧॥
કવણ ઉત્તીર્ણ નવ્હે ઐકા । માતા કેવળ મૃડાની ॥૧॥
દુઃખ દેત જનનીસી । તો જાય યમપુરાસી ।
પુત્ર નવ્હે ત્યાચે વંશી । સપ્તજન્મી દરિદ્રી ॥૨॥
પુત્ર નવ્હે ત્યાચે વંશી । સપ્તજન્મી દરિદ્રી ॥૨॥
ઐસે માતેસિ વિનવૂની । ભેટતસે તો ભાઊબહિણી ।
ઇષ્ટ સોયરે અખિલ જની । પ્રધાનાસમવેત નાગરિકા ॥૩॥
ઇષ્ટ સોયરે અખિલ જની । પ્રધાનાસમવેત નાગરિકા ॥૩॥
ઇતુકિયા અવસરી । પ્રવેશ કેલા નગરાભીતરી ।
સમારંભ કેલા અતિ થોરી । પાવલે નિજમંદિરા ॥૪॥
સમારંભ કેલા અતિ થોરી । પાવલે નિજમંદિરા ॥૪॥
તક્ષકાચે પુત્રાસી । ગૌરવિલે સન્માનેસી ।
વસ્ત્રે ભૂષણે રત્નેસી । ઇંદ્રસેને અતિપ્રીતી ॥૫॥
વસ્ત્રે ભૂષણે રત્નેસી । ઇંદ્રસેને અતિપ્રીતી ॥૫॥
ચંદ્રાંગદ સાંગે પિતયાસી । તક્ષક ઉપકાર વિસ્તારેસી ।
પ્રાણ વાચવિલા આમ્હાસી । દ્રવ્ય દિધલે અપાર ॥૬॥
પ્રાણ વાચવિલા આમ્હાસી । દ્રવ્ય દિધલે અપાર ॥૬॥
સુંદર વસ્ત્રે આભરણે । દિધલી હોતી તક્ષકાને ।
પિતા દેખોનિ સંતોષાને । મ્હણે ધન્ય તક્ષક ॥૭॥
પિતા દેખોનિ સંતોષાને । મ્હણે ધન્ય તક્ષક ॥૭॥
નિરોપ દિધલા નાગપુત્રાસી । બોળવિલે તયાસી ।
ભૃત્ય પાઠવિલે વેગેસી । ચિત્રવર્મ્યાચે નગરાત ॥૮॥
ભૃત્ય પાઠવિલે વેગેસી । ચિત્રવર્મ્યાચે નગરાત ॥૮॥
રાવ મ્હણે તયે વેળી । સૂન માઝી દૈવે આગળી ।
તિચે ધર્મૈ વાચલા બળી । પુત્ર માઝા અવધારા ॥૯॥
તિચે ધર્મૈ વાચલા બળી । પુત્ર માઝા અવધારા ॥૯॥
તિણે આરાધિલા શંકર । તેણે કંકણ ચુડે સ્થિર ।
તેણે વાચલા માઝા કુમર । સૌભાગ્યવતી સૂન માઝી ॥૩૧૦॥
તેણે વાચલા માઝા કુમર । સૌભાગ્યવતી સૂન માઝી ॥૩૧૦॥
મ્હણોનિ પાઠવિલે વેગેસી । લિહોનિયા વર્તમાનાસી ।
ચિત્રવર્મરાયાસી । ઇંદ્રસેન રાયાને ॥૧૧॥
ચિત્રવર્મરાયાસી । ઇંદ્રસેન રાયાને ॥૧૧॥
હેર નિઘાલે સત્વરી । ચિત્રવર્મ્યાચિયે નગરી ।
વ્યવસ્થા સાંગિતલી કુસરી । ચંદ્રાંગદશુભવાર્તા ॥૧૨॥
વ્યવસ્થા સાંગિતલી કુસરી । ચંદ્રાંગદશુભવાર્તા ॥૧૨॥
સંતોષે રાજા ઐકોનિ દેખા । કરિતા ઝાલા મહાસુખા ।
દાને દિધલી અપાર ઐકા । રત્ને ભૂષણે હેરાંસી ॥૧૩॥
દાને દિધલી અપાર ઐકા । રત્ને ભૂષણે હેરાંસી ॥૧૩॥
ઇંદ્રસેન રાજા સત્વર । પુનરપિ કરાવયા વર્હાડ થોર ।
ચંદ્રાંગદ બડિવાર । સેના ઘેવૂનિ નિઘાલા ॥૧૪॥
ચંદ્રાંગદ બડિવાર । સેના ઘેવૂનિ નિઘાલા ॥૧૪॥
મહોત્સાહ ઝાલા થોર । વર્હાડ કેલે ધુરંધર ।
ચંદ્રાંગદ પ્રીતિકર । સીમંતિનીસી ભેટલા ॥૧૫॥
ચંદ્રાંગદ પ્રીતિકર । સીમંતિનીસી ભેટલા ॥૧૫॥
પાતાળીંચી અમોલ્ય વસ્તુ । પ્રાણેશ્વરીસી અર્પિત ।
પાજિતા ઝાલા અમૃત । મહાનંદ પ્રવર્તલા ॥૧૬॥
પાજિતા ઝાલા અમૃત । મહાનંદ પ્રવર્તલા ॥૧૬॥
કલ્પવૃક્ષફળ દેખા । દેવોનિ તોષવિલા નાયકા ।
અમોલ્ય વસ્ત્રાભરણી દેખા । દશ યોજને તેજ ફાકે ॥૧૭॥
અમોલ્ય વસ્ત્રાભરણી દેખા । દશ યોજને તેજ ફાકે ॥૧૭॥
ઐસા ઉત્સાહ વિવાહ કેલા । આપુલે પુરીસી નિઘાલા ।
સીમંતિનીચે વૈભવાલા । જોડા નસે ત્રિભુવની ॥૧૮॥
સીમંતિનીચે વૈભવાલા । જોડા નસે ત્રિભુવની ॥૧૮॥
મગ જાવોનિ નગરાસી । રાજ્યી સ્થાપિલા પુત્રાસી ।
દહા સહસ્ત્ર પૂર્ણ વર્ષી । રાજ્ય કેલે ચદ્રાંગદે ॥૧૯॥
દહા સહસ્ત્ર પૂર્ણ વર્ષી । રાજ્ય કેલે ચદ્રાંગદે ॥૧૯॥
સીમંતિની કરી વ્રતાસી । ઉપવાસ સોમવારાસી ।
પૂજિલે ગૌરીહરાસી । મ્હણોનિ પાવલી ઇષ્ટાર્થ ॥૩૨૦॥
પૂજિલે ગૌરીહરાસી । મ્હણોનિ પાવલી ઇષ્ટાર્થ ॥૩૨૦॥
ઐસે વિચિત્ર અસે વ્રત । મ્હણોનિ સાંગે શ્રીગુરુનાથ ।
ઐક સુવાસિની મ્હણત । અતિ પ્રીતી નિરૂપિલે ॥૨૧॥
ઐક સુવાસિની મ્હણત । અતિ પ્રીતી નિરૂપિલે ॥૨૧॥
ઐસે કરી વો આતા વ્રત । ચુડે કંકણે અખંડિત ।
કન્યા પુત્ર હોતી બહુત । આમુચે વાક્ય અવધારી ॥૨૨॥
કન્યા પુત્ર હોતી બહુત । આમુચે વાક્ય અવધારી ॥૨૨॥
દંપત્ય વિનવી શ્રીગુરૂસી । તુમચી ચરણસેવા આમ્હાંસી ।
પુરવિતી મનોરથાસી । આમ્હા વ્રત કાયસે ॥૨૩॥
પુરવિતી મનોરથાસી । આમ્હા વ્રત કાયસે ॥૨૩॥
આમચા તૂ પ્રાણનાયક । તુજવાચોનિ નેણો આણિક ।
તવ સ્મરણમાત્રે અસે નિક । મ્હણોનિ ચરણી લાગલી ॥૨૪॥
તવ સ્મરણમાત્રે અસે નિક । મ્હણોનિ ચરણી લાગલી ॥૨૪॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । આમુચે નિરોપે કરા ઐસી ।
વ્રત આચરા સોમવારાસી । તેચિ સેવા આમ્હા પાવે ॥૨૫॥
વ્રત આચરા સોમવારાસી । તેચિ સેવા આમ્હા પાવે ॥૨૫॥
નિરોપ ઘેઊનિ શ્રીગુરૂચા । નેમ ધરિલા સોમવારાચા ।
ભેટીલાગી તયાચ્યા । માતાપિતા પાવલી ॥૨૬॥
ભેટીલાગી તયાચ્યા । માતાપિતા પાવલી ॥૨૬॥
ઐકોનિયા કન્યાપુત્રવાર્તા । સંતોષલી ત્યાચી માતા ।
દ્રવ્ય વેચિલે અપરિમિતા । સમારાધના બ્રાહ્મણાંસી ॥૨૭॥
દ્રવ્ય વેચિલે અપરિમિતા । સમારાધના બ્રાહ્મણાંસી ॥૨૭॥
પૂજા કરિતી શ્રીગુરૂસી । આનંદ અતિ માનસી ।
સમારંભ દિવાનિશી । બહુત કરિતી ભક્તીને ॥૨૮॥
સમારંભ દિવાનિશી । બહુત કરિતી ભક્તીને ॥૨૮॥
ઐશાપરી વંદોની । શ્રીગુરૂચા નિરોપ ઘેઉની ।
ગેલી ગ્રામા પરતોની । ખ્યાતી ઝાલી ચહૂ રાષ્ટ્રી ॥૨૯॥
ગેલી ગ્રામા પરતોની । ખ્યાતી ઝાલી ચહૂ રાષ્ટ્રી ॥૨૯॥
પુઢે ત્યા દંપતીસી । પાચ પુત્ર શતાયુષી ।
ઝાલે આશીર્વાદેસી । શ્રીગુરૂરાયાચ્યા ॥૩૩૦॥
ઝાલે આશીર્વાદેસી । શ્રીગુરૂરાયાચ્યા ॥૩૩૦॥
પ્રતિવર્ષી દર્શનાસી । દંપતી યેતી ભક્તીસી ।
ઐસે શિષ્ય પરિયેસી । શ્રીગુરૂચે માહાત્મ્ય ॥૩૧॥
ઐસે શિષ્ય પરિયેસી । શ્રીગુરૂચે માહાત્મ્ય ॥૩૧॥
ઐસે શ્રીગુરુચરિત્ર । સિદ્ધ સાંગે પવિત્ર ।
નામધારક અતિપ્રીતી । ઐકતસે અવધારા ॥૩૨॥
નામધારક અતિપ્રીતી । ઐકતસે અવધારા ॥૩૨॥
ગંગાધરાચા કુમર । સરસ્વતી વિનવી ગુરુકિંકર ।
સ્વામી માઝા પારંપાર । શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ॥૩૩॥
સ્વામી માઝા પારંપાર । શ્રીનૃસિંહસરસ્વતી ॥૩૩॥
ઐસા વરદમૂર્તિ દેખા । સકળ જન તુમ્હી ઐકા ।
પ્રસન્ન હોઈલ તાત્કાળિકા । ન ધરાવા સંદેહ માનસી ॥૩૪॥
પ્રસન્ન હોઈલ તાત્કાળિકા । ન ધરાવા સંદેહ માનસી ॥૩૪॥
સાખર સ્વાદુ મ્હણાવયાસી । ઉપમા દ્યાવી કાયસી ।
મનગટીચે કંકણાસી । આરસા કાસયા પાહિજે ॥૩૫॥
મનગટીચે કંકણાસી । આરસા કાસયા પાહિજે ॥૩૫॥
પ્રત્યક્ષ પાહતા દૃષ્ટાન્તેસી । પ્રમાણ કાસયા પરિયેસી ।
ખ્યાતી અસે ભૂમંડળાસી । કીર્તિ શ્રીગુરુયતીચી ॥૩૬॥
ખ્યાતી અસે ભૂમંડળાસી । કીર્તિ શ્રીગુરુયતીચી ॥૩૬॥
ઐકા હો જન સમસ્ત । સાંગતો મી ઉત્તમ હોત ।
સેવા કરિતા શ્રીગુરુનાથ । ત્વરિત હોય મનકામના ॥૩૭॥
સેવા કરિતા શ્રીગુરુનાથ । ત્વરિત હોય મનકામના ॥૩૭॥
અમૃતાચી આરવટી । ઘાતલી અસે ગોમટી ।
પાન કરા હો તુમ્હી ઘોટી । ધણીવરી સકળિક ॥૩૮॥
પાન કરા હો તુમ્હી ઘોટી । ધણીવરી સકળિક ॥૩૮॥
શ્રીગુરુચરિત્ર કામધેનુ । ઐકતા હોય પતિત પાવનુ ।
નામ જ્યાચે કામધેનુ । તો ચિંતિલે પુરવિત ॥૩૯॥
નામ જ્યાચે કામધેનુ । તો ચિંતિલે પુરવિત ॥૩૯॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃત । સીમંતિની આખ્યાન વિખ્યાત ।
પંચત્રિશત્ અધ્યાયાત । કથાસાર સાંગિતલી ॥૩૪૦॥
પંચત્રિશત્ અધ્યાયાત । કથાસાર સાંગિતલી ॥૩૪૦॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃતે પરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે સીમંતિન્યાખ્યાનં નામ પંચત્રિંશોઽધ્યાયઃ ।
॥ શ્રીગુરુદેવ દત્ત ॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે સીમંતિન્યાખ્યાનં નામ પંચત્રિંશોઽધ્યાયઃ ।
॥ શ્રીગુરુદેવ દત્ત ॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥