Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 36

(Shri Gurucharitra Adhyay 36 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 36 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 36. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for आह्निकनिरूपणं.

#of 563
|| śrīgaṇeśāya namaḥ ||
śiṣyottama nāmakaraṇī | lāge siddhāce caraṇī |
vinavītase kara joḍoni | bhaktibhāve karūniyā ||1||
jaya jayājī siddha muni | tūci tāraka bhavārṇī |
tūci hosī brahmajñānī | avidyātimirabhāskara ||2||
māyāmoharajanīta | hoto āpaṇa nidrista |
kṛpāsāgara śrīgurunātha | jāgṛta kele āmhāṃsī ||3||
timiraharaṇa bhāskaru | maja bheṭalāsī guru |
kaḍe kele bhavasāgaru | cinmayātmā siddha muni ||4||
aise mhaṇoni siddhāsī | vinavī bhāvabhaktīsī |
gurumūrti saṃtoṣī | abhayakara detase ||5||
puḍhe caritra kevī jhāle | vistārāve svāmī vahile |
āmute svāmī kṛtārtha kele | jñānāmṛta prāśavūna ||6||
kathāmṛta aikatā śravaṇī | tṛpti na hoya aṃtaḥkaraṇī |
niropāve vistāroni mhaṇoni caraṇī lāgalā ||7||
siddha mhaṇe nāmadhārakā | puḍhīla kathā jhālī nikā |
ekacitte tumhī aikā | jñāna hoya samastāṃsī ||8||
gāṇagāpurī asatā śrīguru | mahimā vāḍhalī aparaṃpāru |
bolatā ase vistāru | tāvanmātra sāṃgataso ||9||
mahimā ekeka sāṃgatā | vistāra hoīla bahu kathā |
avatāra śrīharī sākṣātā | kavaṇa śake varṇāvayā ||10||
tayā gāṇagāpurāta | hotā vipra vedarata |
virakta ase bahuśruta | karmamārge vartatase ||11||
na ghetalā pratigraha tyāṇe | parānnāsī na vace neṇe |
mithyā vāce neṇe | anuvāda āpaṇa na karīca ||12||
nitya śuṣka bhikṣā karī | teṇe āpule udara bharī |
tayācī nārī ase gharī | krodhavaṃta pariyesā ||13||
yācakavṛtti to brāhmaṇa | kaṃṭhī saṃsāra sāmānyapaṇe |
atīta- abhyāgatāviṇe | na gheī anna pratyahī ||14||
tayā grāmī pratidivasī | vipra yetī samārādhanesī |
sahastra saṃkhyā brāhmaṇāṃsī | miṣṭānna ghālitī pariyesā ||15||
samasta jāvoni bhojana karitī | tayā vipravanitepratī |
yeūni gṛhī stuti karitī | aneka parīcī pakvānne ||16||
aikoni tayā vipranārī | nānāparī duḥkha karī |
parameśvarā śrīharī | mhaṇoni ciṃtī manāta ||17||
kaise daiva āpule hīna | neṇe svapnī aise anna |
daridrī patīsī varūna | sadā kaṣṭa bhogitase ||18||
pūrvajanmīce ārādhana | taisā āpaṇāsī pati hīna |
sadā pāhe daridrapaṇa | vartataso devarāyā ||19||
samasta vipra striyāṃsahita | nitya parānnabhojana karīta |
pūrvajanmīce sukṛta | kele hote samastī ||20||
āpulā pati daivahīna | kadā neṇe parānnabhojana |
kāya karāve nārāyaṇa | mhaṇoni ciṃtī manāta ||21||
vartatā aise tayā sthānī | ālā vipra mahādhanī |
aparapakṣa karaṇe manī | mhaṇoni ālā pariyesī ||22||
tayā sthānī viprāsī | kṣaṇa dile pariyesī |
save tyāṃcyā striyāṃsī | āvaṃtile tihī pariyesā ||23||
dekhoni te vipravanitā | patījaval̤ī ālī tvaritā |
sāṃgatī jhālī vistāratā | āmaṃtraṇa brāhmaṇāce ||24||
aneka parīcī pakvānne | detātī vastre paridhāne |
apāra dakṣiṇādravyadāne | detātī aike prāṇeśvarā ||25||
yāte svāmī aṃgīkāraṇe | athavā āpaṇa niropa deṇe |
kāṃkṣā karite mājhe mana | apūrva anna jevāve ||26||
aikoni tiyece vacana | niropa deta brāhmaṇa |
sukhe jāve karī bhojana | āpaṇā na ghaḍe mhaṇatase ||27||
niropa gheunī taye vel̤ī | gelī tayā gṛhasthājaval̤ī |
āpaṇa yeū bhojanakāl̤ī | mhaṇoni puse tayāsī ||28||
vipra mhaṇe tiyesī | āmhī sāṃgū daṃpatīsī |
bolāvī āpulyā patīsī | tarīca āmucyā gṛhā yāve ||29||
aikoni tayāce vacana | jhālī nārī khede khinna |
vicāra karī āpule mana | kāya karāve mhaṇoniyā ||30||
mhaṇe ātā kāya karaṇe | kaise daiva āpule uṇe |
barave anna svapnī neṇe | patīkaritā āpaṇāsī ||31||
vicāroni mānasī | ālī nṛsiṃhagurūpāsī |
namana karī sāṣṭāṃgesī | anekāparī vinavītase ||32||
mhaṇe svāmī kāya karaṇe | barave anna kadhī neṇe |
āpule patīsī sāṃgaṇe | āvaṃtaṇe barave yetase ||33||
sāṃgū mhaṇatī daṃpatīsī | mājhā pati nāyake vacanāsī |
na vace kadhī parānnāsī | kāya karū mhaṇatase ||34||
svāmī ātā kṛpā karaṇe | mājhyā patīte sāṃgaṇe |
baravī yetātī āmaṃtraṇe | annavastra detātī ||35||
aikoni tiyece vacana | śrīgurumūrti hāsyavadana |
bolāvūniyā tatkṣaṇa | sāṃgatī tayā dvijāsī ||36||
śrīguru mhaṇatī tayāsī | jāve tumhī āvaṃtaṇesī |
tujhe striyece mānasī | ase miṣṭānna jevāve ||37||
tice manīṃcī vāsanā jāṇa | tuvā puravāvī kāraṇa |
sadā duścita aṃtaḥkaraṇa | kulastriyece aso naye ||38||
aikoni śrīgurūce vacana | namana karī to brāhmaṇa |
vinavītase kara joḍūna | parānna āpaṇā nema ase ||39||
guruvacana jo na karī | toci paḍe rauravaghorī |
niropa tumacā mājhyā śirī | jāīna tvarita mhaṇatase ||40||
pusoniyā śrīgurūsī | āle daṃpatya āvaṃtaṇesī |
ānaṃda jhālā bahuvasī | tayā viprastriyete ||41||
pitṛnāma uccārona | saṃkalpa karī to brāhmaṇa |
aneka parīce miṣṭānna | vāḍhitī tayā daṃpatīsī ||42||
bhojana karitā samayāsī | dise viparīta tiyesī |
śvāna sūkara yeunī harṣī | samāgame jevitātī ||43||
kaṃṭāl̤ale tice mana | uṭhalī āpaṇa tyajunī anna |
je jevīta hote brāhmaṇa | tayā samastāṃsī sāṃgatase ||44||
aiseparī patīsahita | ālī nārī ciṃtākrāṃta |
patīsa sāṃge vṛttānta | śvānaucchiṣṭa jeviletī ||45||
striyesī mhaṇe to brāhmaṇa | tujhe ni āpule daiva hīna |
ghaḍale āpaṇāsī parānna | ucchiṣṭa śvānasūkarāṃce ||46||
aise mhaṇoni striyesī | ālī doghe śrīgurupāsī |
namana kele pariyesī | aikā śrote ekacitte ||47||
śrīguru mhaṇatī tiyesī | kaise sukha parānnāsī |
sadā dukhavisī patīsī | purale tujhe manoratha ||48||
aise vacana aikoni | lāge nārī śrīgurucaraṇī |
vinavītase kara joḍūni | kṣamā karaṇe svāmiyā ||49||
maṃdamati āpaṇāsī | doṣa ghaḍavile patīsī |
nele āpaṇa parānnāsī | kṣamā karaṇe svāmiyā ||50||
ciṃtā karī dvijavarū | mhaṇe svāmī kāya karū |
doṣa ghaḍalā apārū | vratabhaṃga jhālā mhaṇoni ||51||
parānna na ghyāve mhaṇoni | saṃkalpa hotā mājhe manī |
mil̤ālī satī vairiṇī | doṣa āpaṇā ghaḍavilā ||52||
aikoni tayāce vacana | śrīguru mhaṇatī hāsona |
puravilī striyecī vāsanā | ātā tice mana dhāle ||53||
kadhī na vace parānnāsī | vartela tujhyā vākyāsarasī |
na karī ciṃtā mānasī | doṣa tuja nāhī jāṇa ||54||
āṇika eka sāṃge tuja | jeṇe dharma ghaḍatī sahaja |
aḍalā asela ekhādā dvija | devapitṛkarmāviṇe ||55||
koṇī na mil̤atī vipra tyāsī | jāve tethe bhojanāsī |
jarī tethe tū na jāsī | anaṃta doṣa ase jāṇa ||56||
śrīgurūce vacana aikona | sāṣṭāṃgī karī namana |
vinavītase kara joḍūna | vinaṃti mājhī pariyesā ||57||
anna ghyāve kavaṇā gharī | ghaḍatīla doṣa kavaṇeparī |
jāū naye kavaṇā gharī | niropāve svāmiyā ||58||
vipravacana aikona | śrīguru sāṃgatī vistārona |
sāvadhāna karūna mana | aikā śrote sakal̤ika ||59||
śrīguru mhaṇatī viprāsī | anna ghyāvayā ghare pusasī |
gurubhuvanādikī harṣī | jevāve śiṣyavargā gharī ||60||
vaidikādi vidvajjana | mātul̤a āpulā śvaśura jāṇa |
sahodarādi sādhujana | tayā ghari jevāve ||61||
aḍalā vipra brāhmaṇāviṇa | tyāce gharī ghyāve anna |
karāve gāyatrījapana | doṣa jātī avadhārā ||62||
vipra mhaṇe śrīgurūsī | vinaṃta mājhī pariyesī |
niṣiddha anna āmhāsī | kavaṇyā gharī jevū naye ||63||
śrīguru sāṃgatī brāhmaṇāsī | annavarjita ghare aisī |
apāra ase smṛti caṃdrikesī | ṛṣisaṃmate sāṃgena ||64||
nitya mātāpitayāṃsī | sevā ghetī atidoṣī |
jāū naye tayā gharāṃsī | dhanalobhiṣṭha dvijāṃgharī ||65||
kalatra putra kaṣṭavoni | dharma karī viprālāgoni |
annaniṣedha tayā bhuvanī | doṣa ghaḍatī jevilyā ||66||
garviṣṭha citraka śastradhārī | vipra jāṇa mallayuddha karī |
vīṇā vādya jyāce gharī | na ghyāve anna brāhmaṇāne ||67||
bahiṣkārī viprāgharī | yācakavṛttīne udara bharī |
anna varjāve tayā gharī | ātmastuti paraniṃdaka ||68||
bahujana eka anna karitī | pṛthak vaiśvadeva na karitī |
varjāvī anne viprajātī | mahādoṣa bolije ||69||
guru mhaṇoni samastāṃsī | āpaṇa maṃtra upadeśī |
śiṣya rahāṭe durvṛttīṃsī | tyā gurugharī jevū naye ||70||
krodhavaṃta brāhmaṇa ase | anna na ghyāve tyā gṛhī aise |
striyesī varjitā puruṣa ase | jevū naye tayā gharī ||71||
dhanagarvī tāmasāgharī | kṛpaṇa nirdravya vyabhicārī |
dāṃbhika durācārī viprāgharī | anna tumhī varjāve ||72||
putrā patīte soḍoni | vegal̤ī ase je brāhmaṇī |
varjāve anna sādhujanī | mahādoṣa bolije ||73||
strījita ase ekhādā jarī | vipra suvarṇākāra karī |
sadā bahu yācaka jarī | tayā gharī na jevāve ||74||
khal̤a rājasevakāgharī | loha kāṣṭha chedana karī |
vastradhutyā rajakāgharī | dāna vipre gheū naye ||75||
madyapāna narāgharī | yācane udarapūrti karī |
veśmī sahajāra ase nārī | dāna vipre na ghyāve ||76||
taskaravidyā ase jyāsī | dvārapāl̤akāgharī pariyesī |
na ghyāve anna kuṭilāsī | mahādoṣa bolije ||77||
dravya gheunī śūdrākarī | adhyayana sāṃge dvijavarī |
anna varjāve tayā gharī | ghoḍī vikī jo brāhmaṇa ||78||
bhāgavatakīrtana nāhī gharī | dyūtakarmī atiniṣṭhurī |
snānāvīṇa bhojana karī | tayā gharī jevū naye ||79||
na karī saṃdhyā sāyaṃkāl̤ī | dāna na karī kadā kāl̤ī |
pitṛkarma varjitā kul̤ī | tayā gharī na jevāve ||80||
daṃbhārthāne jo japa karī | athavā kāpaṭyarūpe jarī |
dravya ghevoni japa karī | tayā gharī jevū naye ||81||
ṛṇa deūna ekhādyāsī | upakāra dāvī pariyesī |
dravya sāṃcī kalatresī | tayā gharī jevū naye ||82||
viśvāsaghātakī narāgharī | anīti pakṣapāta karī |
svadharma sāṃḍī durācārī | pūrvajamārga soḍilyā gharī ||83||
vidvajjana brāhmaṇa sādhūsī | ekhādā karī ati dveṣī |
anna varjāve tumhī harṣī | tayā gharī jevū naye ||84||
kul̤adaivata mātā pitā | soḍoni jāya jo paratā |
āpulāle gurūsī niṃditā | jevū naye tayā gharī ||85||
gobrāhmaṇavadha karī | strīvadhu nara ase jarī |
anna ghetā doṣa bhārī | śrīguru mhaṇatī viprāsī ||86||
āśābaddha sadā naru | dharūni rāhe ekā dvāru |
dāna detā varjī jaru | jevū naye tayā gharī ||87||
samasta jātīsa karī śaraṇa | toci cāṃḍāl̤a hoya jāṇa |
gheū naye tyāce anna | namana na karī viprāsī ||88||
āpulyā kanyājāmātesī | krodhe karūna sadā dūṣī |
na ghyāve anna tyā gharāsī | niputrāce gharī dekhā ||89||
paṃcamahāyajña karī āpaṇa | jevī āṇikāce gharī anna |
parapāka karī tayā nāma jāṇa | tayā gharī jevū naye ||90||
vivāha jhālā asatā āpaṇa | paṃcamahāyajña na karī brāhmaṇa |
sthālīpākanivṛtti nava jāṇe | na jevāve tayā gharī ||91||
gharace anna dūṣaṇa karī | parānnācī stuti karī |
anna varjāve tayā gharī | śvapaca nāma tayāce ||92||
bhāṇasapaṇe udara bharī | anna ghetā tayā gharī |
ḍol̤e jātī avadhārī | āṃdhal̤ā hoya alpāyuṣī ||93||
badhira hoya śarīrahīna | smṛtimeghā jāya jāṇa |
dhṛtiśakti jāya jāṇa | māṇasāce gharī jevū naye ||94||
gṛhasthadharme ase āpaṇa | dānadharma na karī jāṇa |
advaitaśāstra bolū jāṇe | tayā gharī jevū naye ||95||
paragṛhī vāsa āpaṇa | parānna jevī jo brāhmaṇa |
tyāce jituke ase puṇya | yajamānāsī jāya dekhā ||96||
tayā yajamānāce doṣa | lāgatī tvarita bhojanasparśa |
tyācikāraṇe niṣiddha ase | parānna tumhī varjāve ||97||
bhūdāna godāna suvarṇadāna | gajavājīratnadāna |
ghetā nāhī mahādūṣaṇa | annadānā atidoṣa ase ||98||
samasta duṣkṛta parānnāsī | ghaḍatī dekhā brāhmaṇāsī |
taiseci jāṇā parastriyesī | saṃga keliyā naraka hoya ||99||
paragṛhī vāsa karitā | jāya āpulī lakṣmī tvaritā |
amāvāsyesī parānna jevitā | māsapuṇya jāya dekhā ||100||
agatya jāṇe parānnāsī | na bolāvitā jāya saṃtoṣī |
jātā hotī mahādoṣī | śūdre bolāvitā jāū naye ||1||
āpulyā kanyecyā gharāsī | jāū naye bhojanāsī |
putra jhāliyā kanyesī | sukhe jāve avadhārā ||2||
sūryacaṃdragrahaṇesī | dāna gheū naye pariyesī |
jāta athavā mṛtasūtakesī | jāū naye pariyesā ||3||
brāhmaṇapaṇācā ācāra | kavaṇa rahāṭe dvijavara |
taise jarī karitī nara | tyāsī kaice dainya ase ||4||
samasta deva tyāce hotī | aṣṭa mahāsiddhi sādhatī |
brāhmaṇakarmai ācaratī | kāmadhenu tayā gharī ||5||
vipra madāṃdhe vyāpile | ācārakarme sāṃḍile |
yācikāraṇe daridrī jhāle | svadharma naṣṭa hoūniyā ||6||
vipra vinavī svāmīsī | āmucī vinaṃti pariyesī |
sakal̤a ācāradharmāsī | niropāve dātārā ||7||
śrīgurumūrti kṛpāsāgaru | trimūrtīcyā avatāru |
bhaktajanāṃcyā ādhāru | niropāve ācāra brāhmaṇāce ||8||
śrīguru mhaṇatī tayāsī | brāhmaṇācā ācāra pusasī |
sāṃgena aika vistāresī | pūrvī ṛṣi ācarale je ||9||
naimiṣāraṇyī samasta ṛṣi | tapa karitī bahu divasī |
ālā parāśara ṛṣi | mhaṇoni samasta vaṃditī ||110||
samasta ṛṣi mil̤ona | vinavitātī kara joḍūna |
brāhmaṇāce ācaraṇa | kevī karāve mhaṇatī te ||11||
ātā āmhī ācāra karito | teṇe saṃśaya manī yeto |
brahmaṛṣi tumhī mhaṇūni pusato | tumacā upadeśa āmhā vhāvā ||12||
gurumukhevīṇa maṃtra | grāhya navhe ho pavitra |
taisā śrīguru tū satpātra | ācāra āmhā sāṃgāve ||13||
parāśara mhaṇe ṛṣīṃsī | sāṃgena ācāra tumhāsī |
jeṇe hoya aprayāsī | sarva siddhi pāvatī ||14||
brāhmamuhūrtī uṭhoni | śrīgurusmaraṇa karoni |
maga dhyāvyā mūrti tinhī | brahmāviṣṇumaheśvara ||15||
maga smarāve navagraha | sūryādi ketūsaha |
sanatkumāra-sanaka-sanaṃdana-saha | smarāve taye vel̤ī ||16||
saha-nārada tuṃbaru dekhā | smarāve siddha yogī dekhā |
sapta samudra asatī je kā | smarāve sapta pitṛdevatā ||17||
sapta ṛṣīte smaroni | sapta dvīpe sapta bhuvanī |
samasta nāme gheūni | aise mhaṇāve prātaḥsmaraṇa ||18||
maga uṭhāve śayanasthānī | ācamana karoni donī |
laghuśaṃkesī jāūni | śaucācamana karāve ||19||
parāśara mhaṇe ṛṣīṃsī | aikā ācamanavidhīsī |
sāṃgatase vistāresī | je je samayī karaṇe aikā ||120||
snānāpūrvī apara donī | udaka prāśitā yeṇeci guṇī |
nijatā uṭhatā samayī donī | ācamane karāvī ||21||
adhovāyuśabda jhāliyā | vokhaṭe dṛṣṭī dekhiliyā |
donhī vel̤ā ācamūniyā | śuci vhāve pariyesā ||22||
bhojanāpūrvī apara donī | jāṃbhaī āliyā śiṃkaliyā donī |
laghuśaṃkāśaucī donī | ācamana karāve ||23||
javal̤ī udaka nasela jarī | śrotrācamana karā nirdhārī |
sparśa karāvā akṣa śrotrī | yeṇe pavitra pariyesā ||24||
brāhmaṇāce ujave kānī | sapta devatā asatī nirguṇī |
tyāsī sparśitā tatkṣaṇī | ācamanaphal̤a ase dekhā ||25||
śloka | agnirāpaśca caṃdraśca varuṇārkaidravāyavaḥ |
viprasya dakṣiṇe karṇe nityaṃ tiṣṭhanti devatāḥ ||26||
ṭīkā | tyā devatāṃcī nāve aikā | sāṃgena ṛṣi sakal̤ikā |
agni āpa varuṇārkā | vāyu iṃdra caṃdra asatī ||27||
laghuśaṃkācamana karoni | tūṣṇīma snāna karā sumanī |
baisāve śuci āsanī | aruṇodaya hoya tava ||28||
gāyatrīmaṃtrajapāvyatirikta | varakaḍa japāve pavitra |
pragaṭa hotā aruṇodita | bahirbhūmīsī jāīje ||29||
yajñopavīta kānī ṭhevoni | ḍoīla pālava ghālūni |
naiṛtya diśe jāūni | adhomukhī baisāve ||130||
divasā basāve uttaramukhī | rātrī baisāve dakṣiṇamukhī |
mauna asāve vivekī | cahūkaḍe pāhū naye ||31||
sūryacaṃdranakṣatrāṃsī | pāhū naye nadī-ākāśī |
strījana loka pariyesī | pāhū naye kavaṇāte ||32||
śaucāviṇe kāṃsa ghālī | kāṃsa na kāḍhī laghuśaṃkākāl̤ī |
tyāsī hoya yamapurī aḍhal̤ī | naraka bhogī avadhārā ||33||
agatya ghaḍe udakāvīṇa | karūniyā gaṃgāsmaraṇa |
mṛttikene śauca karaṇe | bhakṣaṇādi varjāve ||34||
barhirbhūmi jāvayāsī | ṭhāū kaisā pariyesī |
aikā samasta tatparesī | mhaṇe parāśara sarvāte ||35||
na baisāve bhūmīvarī | baisije pānagavatāvarī |
hiravī parṇe karāvī durī | vāl̤alyā pānī baisāve ||36||
je brāhmaṇa ubhyā mutatī | tyāṃsī aikā kavaṇa gati |
tyāṃce rome aṃgī kitī | tāvatkāl̤a varṣe narakī paḍatī ||37||
mal̤avisarjana karūni | uṭhāve hātī śiśna dharūni |
jal̤apātrāpāsī jāūni | śauca karāve pariyesā ||38||
mṛttikāśauca karāvayāsī | mṛttikā āṇāvī tumhī aisī |
vārul̤a mūṣakagṛha pariyesī | nadīmadhīla āṇu naye ||39||
jyā mārgī loka cālatī | athavā vṛkṣākhālīla mātī |
devālaya kṣetratīrthī | mṛttikā āpaṇa varjāvī ||140||
vāpī kūpa taḍāgāta | mṛttikā āṇitā puṇya bahuta |
udaka karī gheūni prokṣita | mṛttikā ghyāvī śaucāsī ||41||
āval̤yāevaḍhe gol̤e karāve | liṃgasthānī eka lāvāve |
apānadvārī pāca svabhāve | ekaikā hastāsī tīna sapte ||42||
ekaika pāyāsī sāta vel̤a | mṛttikā lāvāvī sakal̤a |
āṇika sāṃgena samaya keval̤a | ṛṣi samasta pariyesā ||43||
yā mṛttikā śaucavidhāna | mūtraśaṃkesī eka guṇa |
bahurbhūmīsī dviguṇa | maithunāaṃtī triguṇa dekhā ||44||
āṇika prakāra ase dekhā | karāve yeṇepramāṇe aikā |
jituke karaṇe gṛhastha lokā | dviguṇa karāve brahmacārī ||45||
triguṇa karāve vānaprasthe | caturguṇa karāve yatī samaste |
nyūna pūrṇa karāve yāparate | dharmasiddhi hoya dekhā ||46||
yeṇe prakāre karā divasī | rātrī yācyā ardhaisī |
saṃkaṭasamayī yā ardhaisī | mārgasthe ardha tyāhunī ||47||
vratabaṃdha jhāliyā brāhmaṇāsī | hāca ācāra pariyesī |
hāci upadeśa cahū varṇāsī | śaucavidhi bolilā ||48||
śauca keliyānaṃtarī | cūl̤a bharāve parikarī |
brāhmaṇe āṭha bharī | kṣatriye sahā pariyesā ||49||
vaiśye cāra śūdre donī vel̤a | yeṇe vidhi bharā cūl̤a |
adhika na karāve keval̤a | mhaṇe parāśara ṛṣi ||150||
cūl̤a bharāve āṭha vel̤ā | ācamāve tīna vel̤ā |
śucisthānī baisūna nirmal̤ā | kul̤adevatā smarāvī ||51||
tūṣṇīm ācamana karāve | nāma ghetā covīsa ṭhāve |
ātal̤āve punaḥ ācamāve | tyācā vidhī sāṃgena ||52||
vipradakṣiṇatal̤ahātī | pāca tīrthe vikhyāta asatī |
je bolile ase śrutī | sāṃgena tīrtha avadhārā ||53||
aṃguṣṭhamūl̤a tal̤ahātesī | agnibrahmatīrtha pariyesī |
tarjanī aṃguṣṭha madhyadeśī | pitṛtīrtha ase jāṇa ||54||
caturtha aṃgulīce varī | devatīrtha avadhārī |
kaniṣṭhikā bhāgottarī | ṛṣitīrtha pariyesā ||55||
tarpaṇa devāpitṛṛṣi | je sthānī tīrthai karāvī harṣī |
ācamana brahmatīrthesī | karā brāhmaṇa vidvajjana ||56||
brahmatīrthe ācamane tinhī | keśava nārāyaṇa mādhava mhaṇoni |
devatīrtha udaka sāṃḍoni | goviṃda nāma uccārāve ||57||
viṣṇu madhusūdana hasta dhuvoni donhī | trivikrama vāmana gālā sparśoni |
biṃboṣṭha tal̤ahaste sparśoni | śrīdhara nāma uccārāve ||58||
punarapi hasta hraṣīkeśī | padmanābha pādadvaya sparśī |
savya hasta paṃcāṃgulīsī | dāmodara śikhāsthānī ||59||
caturaṃguli pṛṣṭhadeśī | saṃkarṣaṇa ghrāṇesī |
tarjanī āṇi aṃguṣṭhesī | mhaṇāvā vāsudeva pradyumna ||160||
aṃguṣṭha anāmikesī | netrasparśa śrotresī |
kaniṣṭhikā aṃguṣṭhesī | acyuta nābhī mhaṇāve ||61||
paṃcāṃgulī upeṃdra dekhā | harī śrīkṛṣṇa bhujā ekā |
pāca aṃgulī vidhipūrvakā | yeṇe vidhī sparśāve ||62||
vidhī saṃdhyākāl̤ī | āṇika karāve vel̤ovel̤ī |
aśauca athavā saṃkaṭakāl̤ī | asatī vidhāne tī aikā ||63||
devatīrthe tinhī ghyāve | hasta prakṣāl̤ā goviṃda nāve |
mukha prakṣāl̤oni maṃtra mhaṇāve | saṃdhyāvyatirikta yeṇeparī ||64||
vidhāna āṇika sāṃgena | devatīrthe tinī gheūna |
goviṃdanāme hasta dhuvūna | cakṣu śrotra sparśāve ||65||
śūdrādi ovāl̤iyāsī | sparśa hotā pariyesī |
ācamanavidhi aisī | guru mhaṇatī brāhmaṇāte ||66||
bhijoni āliyā pāusāta | dvirācamane hoya punīta |
snāna bhojanī niścita | dvirācamana karāve ||67||
phalāhāra bhakṣaṇa karitā | athavā āpaṇa udaka ghetā |
ālā asela smaśānī hiṃḍatā dvirācamane śuddha hoya ||68||
udaka nase javal̤ī jarī | śrotrācamana karā nirdhārī |
āṇika ase eka parī | tūṣṇīma ācamana karāve ||69||
śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī | ācamanavidhi āhe aisī |
je karitī bhaktīsī | dainya kaice tayā gharī ||170||
ātā sāṃgena vidhāna | karāvayā daṃtadhāvana |
samasta parvaṇī tyajūna | pratipadā ṣaṣṭhī varjāvī ||71||
na karāve navamīdvādaśīsī | śanayarkamaṃgal̤avāresī |
śrāddhakāl̤ī vivāhadivasī | karū naye daṃtadhāvana ||72||
kaṃṭakavṛkṣaśākhesī | tāḍamāḍaketakīsī |
kharjūranārikelaśākhesī | keliyā janma cāṃḍāl̤ayonī ||73||
khadirakaraṃjāāghāḍesī | auduṃbarārkavaṭaśākhesī |
athavā vṛkṣa karavaṃdesī | puṇya vṛkṣa aikā tumhī ||74||
vipre dvādaśāṃgulesī | navāṃgule kṣatriyāsī |
ṣaḍāṃgule vaiśyaśūdrāṃsī | daṃtadhāvana kāṣṭha āṇāve ||75||
daṃtadhāvana kāṣṭhesī | toḍitā mhaṇāve maṃtrāsī |
āyuḥ prajñā nāma pariyesī | mhaṇoni kāṣṭha toḍāve ||76||
daṃtadhāvana karoni aise | kāṣṭha ṭākāve naiṛtya diśe |
cūl̤a bharoni dvādaśa | dvirācamana karāve ||77||
maga karāve prātaḥsnāna | teṇe hoya sarva sādhana |
tejobalāāyuṣyavardhana | prātaḥsnāna keliyā ||78||
prajñā vāḍhe duḥsvapnanāśa | sakal̤a daivate hotī vaśa |
saubhāgya sukha hotī harṣa | prātaḥsnāna keliyā ||79||
yatī tāpasī saṃnyāsī | trikāl̤a karāve snānāsī |
brahmacārī vidhīṃsī | eka vel̤a karāve ||180||
nitya keliyā pāpanāśa ase | karāve yāci kāraṇe harṣe |
gṛhasthe vānaprasthe viśeṣe | prātarmadhyāhnī karāve ||81||
aśakya saṃkaṭa āle jarī | athavā na mil̤e nirmala vāri |
snāna karāvayāci parī | sāṃgena aikā brāhmaṇaho ||82||
agnisnāna bhasmasnāna | athavā karāve vāyusnāna |
karā vidhīne maṃtrasnāna | āpohiṣṭhā maṃtrāne ||83||
āṇika snānaphal̤e asatī | jyāsa asela bhāvabhakti |
gurudevatā darśanamātrī | tīrthasnānaphal̤a ase ||84||
athavā darśana mātāpitā | caraṇatīrtha bhaktīne ghetā |
aṃgāvarī prokṣitā | tīrthasnānaphal̤a ase ||85||
athavā bhijela parjanyāṃta | ubhā rāhoni vārā gheta |
kiṃvā baisāve godhul̤īta | snānaphal̤a ase dekhā ||86||
sparśa cāṃḍāl̤ā hotā | jalasnāne hoya śucitā |
śūdrācā sparśa hotā | upasnāna karāve ||87||
dṛḍha ase tanu āpule | snāna mukhya karāve jale |
saṃdhi-vigraha-sākaḍe paḍale | uṣaḥsnāna karāve ||88||
prātaḥsnāna karāvayāsī | śītodaka uttama pariyesī |
aśaktatā asela dehāsī | uṣṇodake karāve ||89||
svabhāve pavitra ase udaka | varī jhāliyā agnisaṃparka |
pavitra jhāle udaka adhika | gṛhasthāsī mukhya ase ||190||
uṣṇodake snāna karitā | śītodaka karā miśrita |
madhye karāve ācamana tattvatā | saṃkalpa tethe mhaṇāvā ||91||
gharī snāna karitā dekhā | aghamarṣaṇa tarpaṇa navhe nikā |
vastre pil̤ū naye aikā | āpule haste karūniyā ||92||
putrotsāha saṃkrāṃtīsī | śrāddhakāl̤a mṛtadivasī |
na karāve snāna uṣṇodakesī | amāvāsyā paurṇimā ||93||
snāna karitā bāṃdhā śikhā | darbhahastī sūryābhimukhā |
mauna asāve vivekā | kavaṇāsave na bolāve ||94||
āpohiṣṭhā maṃtresī | gāyatrī tīna mhaṇā surasī |
yeṇeparī snānodakāsī | abhimaṃtrāve brāhmaṇe ||95||
prathama śītodaka gheūni | paścāta uṣṇodaka mil̤avoni |
snāna karāve pratidinī | gṛhasthāṃnī gharī dekhā ||96||
avadhūta maṃtra mhaṇata | vastra ukalāve tvarita |
udyaṃta maṃtra japata | vastra sūryāsī dākhavāve ||97||
ācamana karūni āpaṇa devasyatva maṃtra japona |
dhūta vastra nesūna | āṇika maṃtra japāve ||98||
āvahaṃtī vitanvatī maṃtre | vastre nesāvī pavitra |
dvirācamana karāve taṃtre | vastra pil̤oni ācamana kīje ||99||
ātā maṃtrasnāna karaṇe | sāṃgena tyācī vidhāne |
āpohiṣṭhādi maṃtrāne | prokṣāve śarīrāvarī ||200||
pāda murdhnī hradayasthānī | mūrdhnīṃ hradaya pāda prokṣoni |
karāve tumhī mārjanī | āpohiṣṭhā maṃtresī ||1||
aise snāna karoni | punaḥ ācamana karoni |
mānasasnāna vidhīṃnī | karāve aikā bhaktīne ||2||
nārāyaṇa viṣṇūmūrtīsī | snāna karāve bhaktīsī |
caturbhuja alaṃkāresī | dhyāna keliyā mānasanmāna ||3||
apavitraḥ pavitro vā | yeṇe maṃtre hari dhyāvā |
udake dehe prokṣāvā | snānaphal̤a avadhārā ||4||
maṃgalasnānavidhā | sāṃgena aikā brāhmaṇa |
ravivārī niṣedha jāṇa | jvara hoya aṃgāsī ||5||
nadītīrī ase naru | aśakta ase śarīru |
gaṃgāsmaraṇe nirdhāru | ārdravastre aṃga pusāve ||6||
kāṃtihāni somavārāsī | maṃgal̤avārī mṛtyu pariyesī |
lakṣmī pāve budhavāresī | dhanahāni guruvārī ||7||
śukravārī putraghāta | śanivārī akhila saṃpata |
jāṇā aise niścita | maṃgalasnāna karāve ||8||
nadīsnāna pravāhamukhī | gharī prātaḥsūryābhimukhī |
saṃdhyākāl̤ī paścimamukhī | snāna karāve avadhārā ||9||
snāna karitā nadīsī | aghamarṣaṇa karāve pariyesī |
namo'gnaye'psumate maṃtresī | nadīsnāna karāve ||210||
yadapāṃkrūra matreṃsī | udaka loṭāve dvihastesī |
tīna vel̤ā loṭoni harṣī | imaṃ me gaṃge japāve ||11||
ṛtaṃ ca satyaṃ ca maṃtra japata | snāna karāve gaṃgeta |
nadīsnānavidhi khyāta | karā tumhī vipravarga ||12||
rodanāṃtī vamanāṃtī | maithunaduḥsvapnadarśanāṃtī |
snānāvegal̤e śuddha na hotī | snāna karāve avadhārā ||13||
ātā vastrāve vidhāna | sāṃgena aikā ṛṣijana |
ole vastre kāsevīṇa | nesū naye gṛhasthāne ||14||
raktādi vastra jīrṇa dhotra | nesūni je jana japa karīta |
te puṇya jāya rākṣasāṃprata | eka dhotra asaliyā ||15||
śvetavastra brāhmaṇāsī | mukhya ase pariyesī |
upavastra vahirvāsī | uttaravastra mhaṇije tayā ||16||
dhotra nesaliyā naṃtarī | vibhūti lāvāvī parikarī |
maṃtravidhāna-puraḥsarī | bhasma dhāraṇa karāve ||17||
bhasma śuddha na mil̤e jarī | gopīcaṃdana lāvāve parī |
dvārāvatī mukhya dharī | varakaḍa mṛttikā agrāhya ||18||
na mil̤e dvārāvatī dekhā | karā dhāraṇa gaṃgāmṛttikā |
ūrdhvapuṃḍra ase nikā | viṣṇusāyujya hoya tayā ||19||
puṣṭikāma ase jyāsī | lāvāve teṇe aṃguṣṭhesī |
jyāsī kāma ase āyudhī | madhyāṃgulī lāvāve ||220||
annakāma anāmiesī | tarjanī kāmya muktīsī |
je lāvitī nakhesī | mahāpātaka ghaḍe tayā ||21||
uttama ruṃdī daśāṃgulī | madhyama nava āṣṭa aṃgulī |
sapta sahā paṃcāgulī | śūrpākāra lāvāve ||22||
caturtha trīṇi dvayāṃgulī | adhama pakṣa ase bolī |
dvādaśa nāme karā bhalī | viṣṇunāma uccārita ||23||
keśava mhaṇāve lalāṭasthānī | nābhī nārāyaṇa mhaṇoni |
mādhavanāme hradayasthānī | kamal̤apuṣpākāra dekhā ||24||
goviṃdanāme kaṃṭhesī | viṣṇunāme kaṭipradeśī |
dakṣiṇabhujā madhusūdanesī | nābhī uttara trivikrama ||25||
vāmana nāme bāhu dekhā | śrīdhara dakṣiṇakarṇikā |
hraṣīkeśa vāmakarṇikā | padmanābha dakṣiṇakaṭī ||26||
dāmodara śirasthāna | aikā ūrdhvapuṃḍravidhāna |
pāpe jātī jal̤ona | gopīcaṃdana lāvitā ||27||
dvārāvatī lāvoni | lāvā bhasma tripuṃḍrāṃnī |
harihara saṃtoṣoni | sādhe bhukti mukti dekhā ||28||
vivāhādi śobhana divasī | devatākṛtya śrāddhadivasī |
abhyaṃgānaṃtara sūtakesī | gopīcaṃdana varjāve ||29||
brahmayajñatarpaṇāsī | kuśa sāṃgena vistāresī |
āheta daśa prakāresī | nāme sāṃgena vikhyāta ||230||
dūrvā uśīra kuśa kāśa | sakuda godhūma vrīhi maujīṣa |
nāgaramothā darbha pariyesā | daśa darbha mukhya asatī ||31||
nitya āṇāve dūrvaisī | jarī na sādhe āpaṇāsī |
śrāvaṇa bhādrapadamāsī | saṃgraha saṃvatsarī karāvā ||32||
cārī dūrvā viprāsī | trīṇi kṣatriya-vaiśyāsī |
eka nemilī śūdrāsī | caturvarṇī dharāve ||33||
yā dūrvecī mahimā | sāṃgatā ase anupamā |
agrasthānī ase brahmā | mūl̤ī rudra madhye hari ||34||
agrabhāgī caturaṃgula | graṃthī mūl̤ī dvayāṃgula |
dhāraṇa karāve brahmakul̤e | yācī mahimā thora ase ||35||
cakra dharoni viṣṇu dekhā | daitya parābhavī aikā |
īśvara triśūla dharitā dekhā | rākṣasāṃtaka kevī hoya ||36||
iṃdra vajrāyudha dharitā | daityagirī vibhāṃḍī tattvatā |
taise brāhmaṇa dūrvā dharitā | pāpadurite parābhavatī ||37||
jaise tṛṇāce baṇavīsī | agnisparśa hotā nāśī |
tevī āliyā pāparāśi | darbhasparśai jal̤atī dekhā ||38||
brahmayajña japasamayī | graṃthi bāṃdhāvī kuśāgrī |
vartul̤ākāra bhojanasamayī | dharāvī brāhmaṇe bhaktīne ||39||
karma ācaratā dūrvaisī | graṃthi bāṃdhāvī pariyesī |
agnisparśa karpūrāśī | pāpa nāśī yeṇeparī ||240||
ekādaśāṃgula prādeśamātra | dvidala asāve pavitra |
nitya-karmāsī heca pavitra | dvidala jāṇā mukhya ase ||41||
japahomādi dānāsī | svādhyāya pitṛkarmāsī |
suvarṇarajatamudrikesī | kuśāvegal̤e na karāve ||42||
devapitṛkarmāsī dekha | rajata karāve suvarṇayukta |
tarjanīsthānī raupyamudrikā | suvarṇa dharāve anāmikesī ||43||
mudrikā asāvī khaḍgapātrī | kaniṣṭhikāṃgulī pavitrī |
grāhya navhe jīvaṃtapitrī | tarjanāṃgulī mudrikā ||44||
yogapaṭa uttarī dekhā | tarjanīsthānī raupyamudrikā |
pāyī na ghālāvyā pādukā | gayāśrāddha na karāve ||45||
navaratna mudrikā jyāce hātī | pāpe tyāsī na lāgatī |
ekhāde ratna asatā hātī | mudrikā pavitra brāhmaṇāsī ||46||
prātaḥsaṃdhyeca vidhāna | sāṃgena aikā ṛṣijana |
nakṣatra asatāṃci prāraṃbhūna | arghya sūryodayī dyāve ||47||
sūryodaya hoya tava | japa karīta ubhe asāve |
udayasamayī arghya dyāve | tatpūrvī deṇe sarva vyartha ||48||
ṛṣi pusatī parāśarāsī | saṃdhyā karāvayā vidhi kaisī |
vistāroni āmhāṃsī | sāṃgāve jī svāmiyā ||49||
śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī | sāṃgena saṃdhyāvidhisī |
aikā tumhī tatparesī | parāśarasmṛtīsī ase ||250||
gāyatrīmaṃtra japa karitā | śikhā bāṃdhāvī tattvatā |
āsana ghālāve nirutā | darbhapāṇi hounī ||51||
devatīrthe dvirācamana | viṣṇunāma smarona |
prāṇāyāma vistārona | nyāsapūrvaka karāve ||52||
praṇavācā parabrahma ṛṣi | gāyatrī nāma chaṃdāsī |
paramātmā devatā pariyesī | mhaṇā prāṇāyāme viniyogaḥ ||53||
oṃ vyāhrati satyajñāniyā | nābhi hradaya mūrdhnī sparśāvayā |
vyāhrati sapta atiśayā | pratyeka devatā ṛṣi sāṃgena ||54||
vyāhrati saptasthānāsī | aikā ase prajāpati ṛṣi |
pratyeka devatā pariyesī | sapta nāme devāṃcī ||55||
agnirvāyu guruḥ sūrya | varuṇeṃdra viśvadeva |
sapta vyāhrati sapta deva | chaṃda sapta sāṃgena ||56||
gāyatrī āṇi uṣṇikā | anuṣṭup bṛhatī paṃkti paṃcama aikā |
triṣṭup jagatī chaṃda viśekhā | prāṇāyāme viniyogaḥ ||57||
oṃ bhūḥ pādanyāsa | oṃ bhuvaḥ jānu svaḥ guhya |
oṃ mahaḥ nābhi sthāna sparśā | jano hradaya tapo kaṃṭha ||||58||||
oṃ bhū rhradayāya nama iti | oṃ bhuvaḥ śirase svāheti |
oṃ svaḥ śikhāyai vaṣaḍiti | oṃ tatsaviturvareṇyaṃ kavacāya huṃ ||260||
oṃ bhargodevasya dhīmahi netratrayāya voṣaṭ | dhiyoyonaḥ pracodayāt astrāya phaṭ |
oṃ bhūrbhu0iti digbaṃdhaḥ | aise ṣaḍaṃga karāve ||61||
prāṇāyāme viniyogaḥ mhaṇuni | āpostana sparśoni |
jyotirnetrasparśasthānī | raso jivhāmṛtalalāṭe ||62||
prāṇāyāma karāvayāsī | prajāpati mhaṇatī ṛṣi |
devatānāme pariyesī | brahmāgnivāyu sūrya ase ||63||
brahmabhūrbhuvaḥsvaḥ mhaṇuni | prāṇāyāma karā tinhī |
tripadā gāyatrī japa koṇī | japaṇārāsī sarva siddhi ||64||
gāyatrīcī adhidevatā | brahmāgnivāyu savitā |
ṛṣi brahmā ase khyātā | sapta lokanyāsa sāṃgena ||65||
pādanyāsa bhurloka | bhuvaḥ jānu ativiśekha |
svaḥ guhya ase loka | nābhinyāsa maharloka ||66||
jano hradaya tapo grīve | bhruvorlalāṭe satyaloka mhaṇāve |
aise śirasthāna barave | satyaloka mhaṇatī tayāsī ||67||
gāyatrīcī prārthanā karūni | prāṇāyāma karā vidhīṃnī |
brahmacārī gṛhasthānī | paṃcāṃgulī dharā parameṣṭhī ||68||
vānaprastha saṃnyāsī yatī | anāmikākaniṣṭhikāṃguṣṭhesī |
oṃkārādi vāyupūrakesī | dakṣiṇanāsāpuṭe caḍhavāve ||69||
vāmanāsāpuṭī visarjoni | karā prāṇāyāma tinhī |
yeṇeci vidhī karā muni | trikālasaṃdhyā karmai ||270||
ātā karāve mārjanesī | sāṃgena aikā samasta ṛṣi |
jaise ati smṛticaṃdrikesī | teṇe vidhī sāṃgato ||71||
āpohiṣṭheti sūktesī | siṃdhudvīpa ṛṣi gāyatrī chaṃdesī |
āpodevatā mārjanāsī | hā mhaṇāvā viniyoga ||72||
yeṇe maṃtre mhaṇona | kuśapavitre karā mārjana |
yasya kṣayāya maṃtre jāṇa | āpule pāda prokṣāve ||73||
āpojanayathā maṃtresī | prokṣāve āpulyā śirasī |
sūryaśceti maṃtresī | udaka prāśana karāve ||74||
hiraṇyavarṇasūktesī | mārjana karāve pariyesī |
drupadādiveti maṃtresī | ghrāṇoni udaka soḍāve ||75||
ācamane karoni dona | mārjanavidhāna sāṃgena |
vāmahastī pātra dharūna | mārjana karā viśeṣī ||76||
auduṃbara suvarṇa rajata | kāṣṭhācehī ase pavitra |
aise ase nirmal̤a pātra | vāmahastī udaka barave ||77||
mṛṇmaya athavā dvimukha pātra | bhinna pātra te jāṇa apavitra |
te agrāhya devapitarā | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||78||
mārjanasaṃkhyā sāṃgena aikā | śirasī aṣṭa pāde navakā |
yasya kṣayāya snāna bhumikā | yeṇeparī mārjana ||79||
āpaḥ punantu maṃtresī | prāśanodaka mādhyāhnesī |
agniśceti maṃtresī | sāyaṃsaṃdhyā karāvī ||280||
prāśanāṃtī tumhī aikā | dvirācamana karā nikā |
āghrāṇa karunī sāṃḍije aikā | eka ācamana karāve ||81||
arghya dyāvayāce vidhāna | sāṃgena aikā ṛṣijana |
gośrṛṃgāituke ākārona | arghya dyāve manobhāve ||82||
gāyatrīmaṃtra japoni | sāyaṃprātardyāvī tinhī |
haṃsaḥśuciṣeti mādhyāhnī | arghya dyāve avadhārā ||83||
prātarmādhyāhnī ubhe barave | sāyaṃ arghya baisoni dyāve |
ācamana trivārī karāve | karī pradakṣiṇā asāvāditya ||84||
arghya dyāvayāce kāraṇa | sāṃgena kathā vistārona |
rākṣasa maṃdeha dāruṇa | tīsa koṭi āhetī dekhā ||85||
sūryāsave yuddhāsī| nitya yetīpariyesī |
saṃdeha paḍe devāṃsī | sūryā hoīla apajaya ||86||
apajaya yetā sūryāsī | udayāstamāna na hoya pariyesī |
karmai na cālatī brāhmaṇāṃsī | svāhāsvadhākāra na cāle ||87||
svāhāsvadhākāra rahātī | samasta devāṃsa upavāsa hotī |
sṛṣṭi rāhilī na hoya utpatti | mhaṇoni upāya raciyelā ||88||
yāci kāraṇe arghya detī | tīci vajrāyudhe hotī |
jāvoni daityāṃsī lāgatī | parābhavitī pratidivasī ||89||
daitya asatī brahmavaṃśa | tyāṃsī vadhiliyā ghaḍatī doṣa |
pradakṣiṇā karitā hoya nāśa | asāvāditya mhaṇoniyā ||290||
brahmahatyeciyā pātakāsī | bhūmipradakṣiṇā doṣa nāśī |
cāra pāvale phiratā kaisī | bhūmipradakṣiṇā puṇya ase ||91||
saṃdhyā karāvayāce sthāna | sāṃgena aikā phalavidhāna |
gharī karitā pratidina | ekaci phal̤a avadhārā ||92||
daśa phal̤a grāmābāhera dekhā | nadīsa keliyā śatādhikā |
puṣkaratīrī sahastra aikā | gaṃgāsuranadī koṭiphala ||93||
surāpāna divā maithuna | anṛtādi vākye pāpe jāṇa |
saṃdhyā bāhera karitā kṣaṇa | jal̤atī doṣa tātkāl̤ī ||94||
sthāne asatī japa karāvayāsī | vistāre sāṃgena tumhāsī |
śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī | ekacitte pariyesā ||95||
japa keliyā gharī aikā | ekaci phala ase dekhā |
bāhera dviguṇī phala adhikā | nadītīrī triguṇa phala ||96||
gosthal̤a vṛṃdāvana dekhā | daśaguṇa phala adhikā |
agnihotrasthānī nikā | śataguṇaphala adhika ase ||97||
tīrthadevatā sannidhānī | sahastraphala ase nirguṇī |
śatakoṭi phala harisannidhānī | īśvarasaṃnidhānī anaṃta phala ||98||
japa karitā āsanāsī | vidhiniṣedha āhe pariyesī |
sāṃgena aikā tatparesī | puṇya pāpa bolile ase ||99||
kāṣṭhāsanī baisoni jarī | japa karitā manoharī |
duḥkha bhogī niraṃtarī | abhāgī puruṣa to hoya ||300||
pallavaśākhāṃsī basatā | sadā hoya duścitā |
vastrāsanī daridratā | pāṣāṇāsanī vyādhi hoya ||1||
bhasmāsanī vyādhināśa | kaṃbalāsanī sukhasaṃtoṣa |
kṛṣṇājinī jñānaprakāśa | vyāghracarmī mokṣaśrī ||2||
kuśāsanī vaśīkaraṇa | sarva rogāṃce upaharaṇa |
pāpe jātī pal̤ona | āyuḥprajñā adhika hoya ||3||
o ityekṣārakamaṃtrī | japāvā tumhī pavitrī |
dhyāna karāve gāyatrī | samasta pāpe haratī dekhā ||4||
gāyatrīce svarūpa ātā | abhivana ase varṇitā |
raktāṃgī vāsa raktā | haṃsa vāhana ase dekhā ||5||
akāra brahmā adhidevatā | caturbhujā caturvaktrā |
kamaṃḍalu akṣasūtrā | cāṭu dharilā ase karī ||6||
ṛgveda ase samāgamī | agnihotraphala āvāhayāmi |
maga āyātu varadā devī | mhaṇāve aikā brāhmaṇāne ||7||
tyā maṃtrāsī ṛṣi devatā | gāyatrīsadṛśa ase khyātā |
prātaḥsaṃdhyā tumhī karitā | vidhi tumhā sāṃgena ||8||
gāyatrī devatā gāyatrī anuṣṭupa chaṃdaḥ | oṃ āditya devatā devā |
he prātaḥsaṃdhyā mhaṇatā bheda | gāyatrī devatā gāyatrī chaṃdaḥ ||9||
gāyatrī āvāhane viniyogaḥ | hī mādhyāhnasaṃdhyā mhaṇāvī |
savitā devatā gāyatrī chaṃdaḥ | sarasvatī āvāhane viniyogaḥ ||310||
prātaḥsaṃdhyece dhyāna | sāṃgena aikā tumhī gahana |
raktāṃgī raktavasana | haṃsāsanī ārūḍha ase ||11||
caturbāhu caturmukhī | kamaṃḍalu dharilā viśekhī |
akṣasūtra cāṭu hastakī | ṛgvedasahita agnihotra ||12||
aise dhyāna karoni | maga mhaṇāve akṣarajñānī |
ekacitte asā dhyānī | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||13||
oṃkāra śikhāmāvāhayāmi | chaṃdaṛṣīnāvāhayāmī |
śriyamāvāhayāmi | balamāvāhayāmi ||14||
aise mhaṇoni prātaḥkāl̤ī | saṃdhyā karāvī suvel̤ī |
ātā sāṃgena mādhyāhnakāl̤ī | dhyāna āvāhanapūrvaka ||15||
abhibhuro sāvitrīdhyāna | yauvanasthā mādhyāhna |
sāṃgena aikā ṛṣijana | ekacitte pariyesā ||16||
śvetāṃgī śvetavastra | vāhana ase vṛṣabha pavitra |
ukāra rudragaṇa daivata | paṃcamukhā ase dekhā ||17||
varada abhayahasta dekhā | rudrākṣamāl̤ā triśūladhārakā |
yajurveda ase dekhā | agniṣṭoma phala jāṇā ||18||
oṃkāraśikhāmāvāhayāmi | chaṃdaṛṣīnāvāhayāmi |
śriyamāvāhayāmi | hriyamāvāhayāmi ||19||
ātā sāyaṃsaṃdhyā dhyāna | sāṃgena aikā vidhāna |
ekacitte aikā vacana | dhyānapūrvaka sāṃgena ||320||
abhibhūro sarasvatī vṛddhā | jāṇāvī tumhī sāyaṃsaṃdhyā |
kṛṣṇāṃgī kṛṣṇavastraparidhānā | garuḍavāhana ase dekhā ||21||
makāra viṣṇudevatā | caturbhuja śaṃkhacakradhṛtā |
gadāpadmadhāraṇahastā | sāmavedasahita jāṇā ||22||
vājapeyaphala jāṇa | sāyaṃsaṃdhyā ase dhyāna |
karāve aikā tumhī brāhmaṇa | mhaṇoni sāṃgatī śrīguru ||23||
oṃkāraśikhāmāvāhayāmi | chaṃdaṛṣīnāvāhayāmi |
śriyamāvāhayāmi | balamāvāhayāmi ||24||
paṃcaśīrṣopanayane viniyogaḥ | praṇavasya parabrahma ṛṣiḥ |
paramātmā devatā | gāyatrī chaṃdaḥ ||25||
udāttasvarita svaraḥ agnirvāyuḥ sūryadevatā | gāyatrī triṣṭup jagatī chaṃdaḥ |
brahmāviṣṇumaheśvarādevatāḥ | ṛgyajuḥsāmāni svarūpāṇi ||26||
āhavanīyāgnigārhapatya | dakṣiṇāgniupasthānāni |
pṛthivyaṃtarikṣaṃ dyaustattvāni | udāttānudāttasvaritasvarāḥ ||27||
pītavidyutaśvetavarṇī | prātarmadhyāhnatṛtīyasavanāni |
viśvatajasaprājñasvarūpiṇī | jāgṛtīsvapansuṣuptyavasthā ||28||
aise tripadā gāyatrīsī | sāṃgitale trividha dhyānāsī |
ātā vidhāna japāsī | sāṃgena aikā ekacitte ||29||
mamopāttaduritakṣayadvārā | śrīparameśvaraprītyarthaṃ jape viniyogaḥ |
oṃ aṃ nābhau | vaṃ hradaye maṃ kaṃṭhe ||330||
bhūḥ akṣaramaṃtrāsī | gāyatrī ase chaṃdesī |
agnirdevatā parieysī | viśvāmitra ṛṣi dekhā ||31||
ṣaḍja svara śveta varṇa | pādasparśa uccārona |
prāṇāyāme viniyogūna | dusarī vyāhrati mhaṇāvī ||32||
bhuvaḥ akṣaramaṃtrāsī | uṣṇik nāma chaṃdāsī |
vāyurdevatā pariyesī | bhṛgu ṛṣi ase jāṇa ||33||
ase rūpa śyāmavarṇa | pādasparśa rūpa uccārona |
karā tumhī aise dhyāna | jānūmadhye nyāsāve ||34||
prāṇāyāma viniyoga mhaṇoni | nyāsa karāve bhaktibhāvanī |
svaḥ vyāhrati mhaṇoni | dhyāna karā bhaktīne ||35||
svaḥ vyāhratimaṃtrāsī | mhaṇā anuṣṭup chaṃdāsī |
savitā devatā pariyesī | bhāradvāja ṛṣi jāṇa ||36||
svara gāṃdhāra pītavarṇā | kaṃṭhī sparśona maṃtra mhaṇā |
prāṇāyāme viniyoga jāṇā | tṛtīya vyāhratimaṃtrāsī ||37||
oṃ mahaḥ maṃtrāsī | bṛhatī chaṃdāsī |
bṛhaspati devatā pariyesī | vasiṣṭha ṛṣi nirdhāre ||38||
madhyama svara piśaṃga varṇa | aise karā tumhī dhyāna |
vege mhaṇā nābhī sparśona | prāṇāyāme viniyogaḥ ||39||
jana maṃtra uccārāsī | mhaṇā paṃkti chaṃdāsī |
varuṇa devatā gautama ṛṣi | paṃcama svara ase jāṇa ||340||
rūpa ase nīlavarṇa | karā nyāsa hradayasthāna |
prāṇāyāme viniyogūna | janaḥ paṃca nyāsa aise ||41||
tapaḥ maṃtra nyāsāsī | triṣṭup chaṃda pariyesī |
īśvara devatā kaśyapa ṛṣi | dhaivata svara pariyesā ||42||
ase āpaṇa lohavarṇa | sparśa karāve kaṃṭhasthāna |
prāṇāyāme viniyogūna | nyāsa karāvā brāhmaṇaho ||43||
satyaṃ mhaṇatase maṃtrāsī | karāve jagatī chaṃdāsī |
viśvedeva aṃgirasa ṛṣi | niṣāda svara jāṇāvā ||44||
rūpa ase kanakavarṇa | bhruvorlalāṭā sparśūna |
prāṇāyāme viniyogūna | nyāsa karāvā bhaktīne ||45||
ituke nyāsa karoni | hasta ṭhevā śirasthānī |
dhyāna karā vidhānī | sāṃgena aikā brāhmaṇaho ||46||
śirasthāna sparśāsī | mhaṇā anuṣṭup chaṃdāsī |
uccāra prajāpati ṛṣi | paramātmā devatā jāṇa ||47||
prāṇāyāme viniyogūna | maga karāve gāyatrīdhyāna |
oṃ āpojyoti mhaṇona | maṃtra mhaṇā bhaktīne ||48||
oṃ āpojyotirasomṛtaṃ | brahmabhūrbhuvaḥsvaro |
śirasī yeṇe vidhī | aṃganyāsa karāve ||49||
covīsa akṣare maṃtrāsī | nyāsa sāṃgena ekāekāsī |
ekacitte pariyesī | mhaṇe parāśara ṛṣi to ||350||
yā tripadā gāyatrīsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
devī gāyatrī chaṃdesī | varṇa devatā sāṃgena ||51||
aise tripadā gāyatrīmaṃtrāsī | covīsa akṣare pariyesī |
pṛthak nyāsa pariyesī | sāṃgena aika dvijottamā ||52||
tavarṇākṣara maṃtrāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
agni devatā pariyesī gāyatrī chaṃda mhaṇāvā ||53||
atasīpuṣpe varṇai jaisī | tadrūpa varṇa ase pariyesī |
vāyavya koṇa sthāna tyāsī | gulphanyāsa karāvā ||54||
tsavarṇākṣara maṃtrāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
vāyudevatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||55||
jaṃghasthānī ase nyāsa | saumyarūpa pival̤e surasa |
sarva pāpe dahatī pariyesa | tsavarṇāce lakṣaṇa ||56||
vivarṇanāma akṣarāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
somadevatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||57||
nyāsa karāvayā jānusthāna | iṃdranīla vidyudvarṇa |
aise akṣaravidhāna | mahāroga haratī dekhā ||58||
tuvarṇa nāma akṣarāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
vidyuddevatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||59||
nyāsa karā jānusthānī | dīpti ase jaisā vahni |
rūpa ase saumyapaṇī | bhrūṇahatyāpāpa nāśī ||360||
rvavarṇa akṣarāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
soma devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||61||
suvarṇasphaṭikakāṃti | guhyasthānī nyāsa bolatī |
samasta aghaugha nāśatī | rūpārvavarṇasthānā uttama ||62||
revarṇa nāma akṣaramaṃtrāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
varuṇa devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||63||
ṇikāra vṛṣaṇasthāna jāṇā | vidyutprakāśarūpadhāraṇā |
bārhaspatyanāma khuṇā | abhakṣyapāpakṣālana ||64||
ṇivarṇākṣara maṃtrāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
bṛhaspati devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||65||
yaṃ kaṭisthāna śāṃtākāravarṇa | dehahatyāpāpajvalana |
nyāsa karāve saguṇa | vidvajjana brāhmaṇā ||66||
yaṃ akṣara mhaṇāvayāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
tārakā daivata pariyesī | devī gāyatrī chaṃda ase ||67||
bhakārā nābhī karā nyāsa | kṛṣṇameghavarṇa surasa |
parjanya devatā saṃkāśa | guruhatyāpāpa nāśī ||68||
bhavarṇa nāma akṣarāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
parjanya devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||69||
rgo akṣarā udara nyāsa | dhyāna raktavarṇa surasa |
iṃdra devatā pariyesa | gohatyece pāpa jāya ||370||
govarṇa nāma akṣarāsī | jāṇāvā viśvāmitra ṛṣi |
iṃdra devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||71||
dekāranyāsa stanāsī | gaṃdharva nāma deva pariyesī |
strīhatyāpāpa nāśī | ekacitte pariyesā ||72||
devarṇa nāma akṣarāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
gaṃdharva devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda dekhā ||73||
vakāra hradayasthānanyāsa | śukla rūpa varṇa pariyesa |
pūṣā devatā ase tyāsa | vāṇījātapāpa nāśī ||74||
vavarṇākṣara maṃtrāsī | jāṇāvā viśvāmitra ṛṣi |
rudra devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||75||
sya akṣarā kaṃṭhanyāsa | kāṃcanavarṇa rūpa surasa |
mitra devatā pariyesa | mārjārakukkuṭapāpa jāya ||76||
syavarṇa akṣara maṃtrāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
mitra devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||77||
dhīkārākṣaramaṃtra daṃtī nyāsa | śuklakumudasaṃkāśa |
tvaṣṭā devatā pariyesa | pitṛhatyāpāpa jāya ||78||
dhīvarṇa nāma akṣarāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
viṣṇu devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇa ||79||
makāranyāsa tālusthāna | padma tejomaya jāṇa |
vāsudeva ase khūṇa | sarvajanmapāpa jāya ||380||
makāra varṇākṣaramaṃtrāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
vāsudeva devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||81||
hikāra nāsikī karā nyāsa | śaṃkhavarṇa ase tyāsa |
vāsudeva devatā pariyesa | sarva pāpa haraṇa hoya ||82||
hivarṇa nāma maṃtrāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
meru devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||83||
dhikārā netrasthānī nyāsa | pāṃḍurabhāsa saṃkāśa |
soma devatā pariyesa | pāṇigrahaṇapāpa nāśī ||84||
dhivarṇa nāma maṃtrāsī | toci viśvāmitra ṛṣi |
somadevatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||85||
yokārākṣara maṃtrāsī | bhuvormadhye nyāsije tyāsī |
raktagauravarṇa rūpesī | prāṇivadhapāpa jāya ||86||
yokārākṣara nāmākṣarāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
yamadevatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||87||
yokāra lalāṭasthānī nyāsa | rūpa rukmāṃbhasaṃkāśa |
sarva pāpa hoya nāśa | bhaktipūrvaka nyāsāve ||88||
yovarṇākṣara maṃtrāsī | toci viśvāmitra ṛṣi |
viśve devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||89||
nakārā udita prāṅmukhā | sūryāsamāna teja dekhā |
āśvinau devatā ase nikā | virājamāna pariyesā ||390||
nakārākṣara varṇāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
aśvinau devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||91||
prakārākṣaranyāsa karoni dakṣiṇe | rūpa ase nīlavarṇa |
prajāpati devatā jāṇa | viṣṇusāyujya pāvije ||92||
pravarṇākṣara maṃtrāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
prajāpati devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||93||
cokāra varṇa maṃtrāsī | nyāsije tayā paścima bhāgāsī |
kuṃkumarūpavarṇa tyāsī | sarvadevapadavī pāvije ||94||
cokāra varṇa maṃtrākṣarāsī | jāṇāvā viśvāmitra ṛṣi |
sarva devatā pariyesī | gāyatrī devī chaṃda jāṇā ||95||
dakārākṣarācā uttare nyāsa | śuklavarṇa rūpa surasa |
karāve tumhī aise nyāsa | kailāsapada pāvije ||96||
dakārākṣara maṃtrāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
rudra devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||97||
yākāra mūrdhāsthānī nyāsa | suvarṇarūpa surasa |
brahmasthānā hoya vāsa | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||98||
yāvarṇākṣara maṃtrāsī | ase viśvāmitra ṛṣi |
brahma devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||99||
takāra nyāsa śikhāsthānī | nirupama vaiṣṇavabhuvanī |
viṣṇurūpa dharoni | vaikuṃṭhavāsa hoya jāṇā ||400||
takāra varṇākṣaramaṃtrāsī | jāṇā viśvāmitra ṛṣi |
viṣṇu devatā pariyesī | devī gāyatrī chaṃda jāṇā ||1||
aise covīsa akṣaramaṃtrāsī | nyāsa karāve vidhīṃsī |
hasta ṭhevoniyā śirāsī | āṇika nyāsa karāve ||2||
śirasthānī nyāsāsī | mhaṇāve anuṣṭup chaṃdāsī |
khyāti prajāpati ṛṣi | paramātmā devatā jāṇā ||3||
prāṇāyāme viniyoga mhaṇoni | oṃ āpostana sparśoni |
jyotirnetra sparśoni | rasojihvā nyāsāve ||4||
amṛteti lalāṭesī | mūrghni sparśoni aisī |
brahmabhūrbhuvaḥsvaromāsī | nyāsa karā yeṇe vidhī ||5||
ituke nyāsa karoni | gāyatrī trivāra mhaṇoni |
vyāpaka nyāsa karoni | karaśuddhi karā tīna vel̤ā ||6||
bhuḥ0 svaḥ0 vinyasoni | gāyatrīcyā daśa padāṃnī |
daśāṃgulī nyāsoni | pādapramāṇa karāve ||7||
aṃguṣṭhamūla dharoni | kaniṣṭhikā sparśoni |
ubhaya hasta nyāsoni | daśapādāṃgulī nyāsāve ||8||
covīsa akṣaramaṃtrāsī | aṃgulinyāsa karā harṣī |
tarjanīmūlādārabhyesī | kaniṣṭhikāparyaṃta ||9||
dvādaśākṣarī akaika hasta | karāve nyāsa suniścita |
ṣaḍaṃganyāsa samasta | praṇavāsahita karāve ||410||
oṃ bhūḥ hiraṇyātmane | aṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ |
oṃ bhuvaḥ prajāpatyātmane | tarjanībhyāṃ namaḥ ||11||
oṃ svaḥ sūryātmane madhyamābhyāṃ namaḥ |
oṃ mahaḥ brahmātmane anāmikābhyāṃ namaḥ |
oṃ janaḥ, oṃ tapaḥ oṃ satyaṃ, kaniṣṭhikābhyāṃ namaḥ |
pracodayāt karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ namaḥ ||12||
oṃ tatsavituḥ aṃguṣṭhābhyāṃ hradayāya namaḥ |
vareṇyaṃ tarjanībhyāṃ śirase svāhā |
bhargodevasya madhyamābhyāṃ śikhāyai vaṣaṭ |
dhīmahi anāmikābhyāṃ kavacāya huṃ ||13||
dhiyoyonaḥ kaniṣṭhikābhyāṃ netratrayāya vauṣaṭ |
pracodayāt karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ astrāya phaṭ |
ubhayahastāṃgulinyāsaṃ kuryāt |
atha ṣaḍaṃganyāsaḥ ||14||
oṃ bhūḥ hiraṇyātmane hradayāya namaḥ | oṃ bhuvaḥ prajāpatyātmane śirase svāhā |
oṃ svaḥ sūryātmane śikhāyai vauṣaṭ | oṃ mahaḥ brahmātmane kavacāya huṃ ||15||
oṃ janaḥ, oṃ tapaḥ, oṃ satyaṃ, somātmane | netratrayāya vauṣaṭ |
pracodayāta sarvātmane astrāya phaṭ | oṃ tatsa0 hradayāya namaḥ ||16||
oṃ vareṇyaṃ śirase svāhā |bhargodevasya śikhāyai vauṣaṭ | dhīmahi kavacāya huṃ |
dhiyoyonaḥ netratrayāya vauṣaṭ | pracodayāta astrāya phaṭ ||17||
ṣaḍaṃganyāsa karoni | aṃganyāsa daśasthānī |
tyāṃcī nāve sāṃgena kānī | ekacitte avadhārā ||18||
pādajānukaṭisthānī | nābhihradayakaṃṭhabhuvanī |
tālunetra sparśoni | lalāṭaśirī daśasthāna ||19||
gāyatrīmaṃtrācyā dahā padāṃsī | daśasthāna aṃganyāsāsī |
tatsaviturvareṇyesī | bhargodevasya paṃcama sthāna ||420||
dhīmahi mhaṇaje ṣaṣṭha sthāna | dhiyo saptama sthāna jāṇa |
yokāro aṣṭama aṃganyāsa pūrṇa | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||21||
nakāra navama maṃtrasthāna | pracodayāt dahāve jāṇa |
aṃganyāsa yeṇe guṇa | karā tumhī dvijottamā ||22||
caturviśati akṣarāṃsī | karāve aṃganyāsāsī |
pādāṃguṣṭhasparśa harṣī | śikhādārabhya nyāsāve ||23||
aṃguṣṭhābhyāṃ namaḥ | tsaṃ gulphayornamaḥ |
viṃ jaṃgharyornamaḥ | tuṃ jānubhyāṃ namaḥ ||24||
va ūrubhyāṃ namaḥ | reṃ guhyāya namaḥ |
ṇīṃ vṛṣaṇāya namaḥ | yaṃ kaṭibhyāṃ namaḥ ||25||
bhaṃ nābhyai namaḥ | rgau udarāya namaḥ |
deṃ stanābhyāṃ namaḥ | vaṃ hradayāya namaḥ ||26||
syaṃ kaṃṭhāya namaḥ | dhīṃ daṃtebhyo namaḥ |
maṃ tālave namaḥ | hiṃ nāsikāyai namaḥ ||27||
dhiṃ netrābhyāṃ namaḥ | yoṃ bhruvormadhyāya namaḥ |
yoṃ lalāṭāya namaḥ | naḥ prāṅmukhāya namaḥ ||28||
praṃ dakṣiṇamukhāya namaḥ | coṃ paścimamukhāya namaḥ |
daṃ uttaramukhāya namaḥ | yāṃ mūrdhne namaḥ | taṃ śikhāyai vaṣaṭ ||29||
aise nyāsa karoni | punaḥ pādāṃguṣṭha dharoni |
kaṭiparyaṃta nyāsoni | ūrdhvanyāsa karāve ||430||
takārā aṃguṣṭhasthāna | tsakāra gulpha ase sthāna |
vikāra jaṃghāsthāna | aikā brāhmaṇā mhaṇatī guru ||31||
tukāra jānūrvakāra ūrave | vakāra guhyapūrvaka sparśa |
ṇikārā vuṣaṇasthāna barave | tukāra kaṭisthāna nyāsa ||32||
śikhā dharoni pādaparyaṃta | karāve nyāsa utarata |
tyāte sāṃgena ādiaṃta | ekacitte pariyesā ||33||
taṃ namaḥ śikāyai vinyasya | yāṃ namaḥ murdhni vinyasya |
daṃ namaḥ uttaraśikhāyāṃ nyasya | co namaḥ paścimaśikhāyāṃ ||34||
praṃ namaḥ dakṣiṇaśikhāyāṃ | naṃ namaḥ prāṅmukhe |
yo namaḥ lalāṭe | yo namaḥ bhruvormadhyī ||35||
dhiṃ namaḥ netratraye | hiṃ namaḥ nāsikayoḥ |
maṃ namaḥ tālau | dhī namaḥ daṃteṣu ||36||
syaṃ namaḥ kaṃṭhe | vaṃ namaḥ hrdaye | deṃ namaḥ stanayoḥ |
rgau namaḥ udare | bhaṃ namaḥ nābhau ||37||
praṇavādi namota nyāsa karāve | ākāra nābhī ukāra hradaye |
makāra mukhe nakāra lalāṭe | makara śirasi hastena namaskṛtvā ||38||
atha mudrāsaṃpuṭaprakārī | caturviśati avadhārī |
sāṃgena tyāṃcā vistāra parī | aikā brāhmaṇa ekacitte ||39||
śloka | sumukhaṃ saṃpuṭaṃ caiva vitataṃ vistṛtaṃ tathā |
dvimukhaṃ trimukhaṃ caiva catuḥpaṃcamukhaṃ tathā ||440||
ṣaṇmukhādhomukhaṃ caiva vyāpakāṃjalikaṃ tathā |
śakaṭaṃ yamapāśaṃ ca graṃthitaṃ colmukolmukama ||41||
pralaṃbaṃ muṣṭikaṃ caiva matsyakūrmo varāhakam|
siṃhākrāṃtaṃ mahākrāṃtaṃ mudgaraṃ pallavaṃ tathā ||42||
etā mudrā na jānāti gāyatrī niṣphalā bhavet |
etā mudrāstu kartavyā gāyatrī supratiṣṭhitā ||43||
asyārthaḥ |
sumukhaṃ ||1||
saṃpuṭaṃ ||2||
vitataṃ ||3||
vistṛtaṃ ||4||
dvimukhaṃ ||5||
trimukhaṃ ||6||
caturmukhaṃ ||7||
paṃcamukhaṃ ||8||
ṣaṇmukhaṃ ||9||
adhomukhaṃ ||10||
vyāpakāṃjalikaṃ ||11||
śakaṭaṃ ||12||
yamapāśaṃ ca ||13||
graṃthitaṃ ||14||
colmukolmukaṃ ||15||
pralaṃbaṃ ||16||
muṣṭikaṃ ||17||
matsyaḥ ||18||
kūrmaḥ ||19||
varāhaḥ ||20||
siṃhākrāṃtaṃ ||21||
mahākrāṃtaṃ ||22||
mudgaraṃ ||23||
pallavaṃ ||24||
mudrāviṇa gāyatrīmaṃtra | japa karitāṃ sarva vyartha |
yā kāraṇe karāve pātra | mudrāpūrvaka japa karāvā ||44||
gauppya karāvā mudrāyukta | prāṇāyāma karā niścita |
samasta pāpakṣayārtha | mhaṇoni aṣṭottarīya saṃkalpāve ||45||
yā gāyatrīprathamapādāsī | mhaṇā ṛgveda ase ṛṣi |
bhūmitattva pariyesī | brahmā devatā triṣṭup chaṃda ||46||
dvitīyapāda gāyatrīsī | yajurveda ase ṛṣi |
rudradevatā prāṇāpānavyālatattvesī | jagatī mhaṇā aharniśī ||47||
gāyatrī tṛtīyapādāsī | ṛgyajuḥ sāmatattva pariyesī |
viṣṇu devatā triṣṭupa chaṃdesī | samastapāpakṣayārtha viniyoga ||48||
bhūmistaṃbha pariyesī | gāyatrī chaṃdāsī |
mhaṇāve brahmapadāsī | brahmā daivata jāṇāve ||49||
gāyatrīce dhyāna | sāṃgena tumhā vidhāna |
ekacitte karā paṭhaṇa | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||450||
| śloka |
muktāvidumahemanīladhavalacchāyairmukhaistrīkṣaṇairyuktāmiṃdukalānibaddhamukuṭāṃ tattvārthavarṇātmikām |
gāyatrī varadābhayāṃkuśakaśāṃ śubhraṃ kapālaṃ gadāṃ śaṃkhaṃ cakramathāravidayugalaṃ hastairvahantī bhaje ||51||
aise dhyāna karoni | japa karāvā nāsikāgranayanī |
aṃtī ṣaḍaṃga nyāsoni | japa karā yeṇeparī ||52||
gāyatrīmaṃtrācī praśaṃsā | ekacitte pariyesā |
maṃtranāma ase viśeṣā | akṣare donī pāpa hare ||53||
makāra mhaṇaje āpule mana | trakāra nāma āpulā prāṇa |
mana prāṇa ekavaṭona | japa karāvā ekacitte ||54||
japa mhaṇaje akṣare donī | prakhyāta asatī tribhuvanī |
jakāra janma vicchedoni | pakāre janmapāpa durī ||55||
cārī vedāṃsa mūl̤a ekā | gāyatrīnāma nāśī pātakā |
yāci kāraṇe karāvā nikā | vedapaṭhaṇaphal̤a ase ||56||
aisā maṃtra na jarī jape nara | vṛthā janma jaisā sūkara |
japa karā ho nirdhāra | ciṃtile phala pāvije ||57||
na karāvā udakī baisona | tvarita hoya prajñāhīna |
yāci kāraṇe sāṃgena vistārona | agni tīni vipramukhī ||58||
āhavanīya gārhapatya | dakṣiṇāgni tisarā vikhyāta |
agniudakasaṃparkai tvarita | tejatva jāya agnīce ||59||
yā kāraṇe udaka varjoni | baisije uttama āsanī |
hastasparśī nābhisthānī | japāvā māl̤a dharoniyā ||460||
ubhenī japāvā prātaḥkāl̤ī | baisoni kīje mādhyāhnakāl̤ī |
athavā ubhā ṭhākoni | ubhaya pakṣī karāvā ||61||
mādhyāhnī hradayasthānī | japāvā māl̤a dharoni |
hasta mukhe sparśoni | sāyaṃkāl̤ī japāvā ||62||
baisoni japāvā sāyaṃkāl̤ī | pahāvā vṛkṣa nirmal̤ī |
jarī vṛkṣa nase javal̤ī | nāsāgrānayanī japāvā ||63||
brahmacārī gṛhasthāsī | japa nemilā aṣṭottaresī |
vānaprastha saṃnyāsī yāsī | sahastra mukhya karāvā ||64||
saṃdhivigraha hoya jarī | aṣṭāviṃśati tarī karī |
aśakti hoya jarī | dahā vel̤a japāvā ||65||
uttama pakṣa mānasī | madhyama gaupya sumukhesī |
akṣare pragaṭa vākyesī | kaniṣṭha pukāra pariyesā ||66||
tripāda asatī gāyatrīsī | mil̤oni na mhaṇāvī pariyesī |
mhaṇatā hoya mahādoṣī | mahānaraka avadhārā ||67||
pṛthaka karoni tripadāsī | japā maṃtra atiharṣī |
brahmahatyādi pāpe nāśī | anaṃta puṇya lādhije ||68||
aṃguṣṭhajape eka puṇya | parvāṃgulīne daśaguṇa |
śaṃkhamaṇīne hoya śataguṇa | pravālamālā sahastraphal̤a ||69||
sphaṭikamaṇi dahāsahastra | mauktike puṇya lakṣādhika |
padmākṣī nirguṇa japa | daśalakṣa puṇya ase ||470||
koṭuguṇe suvarṇamālā | kuśa rudrākṣa anaṃtaphalā |
japa karā nitya kāl̤ā | gaupyamālā dharoniyā ||71||
gaupyamālā karakamal̤ī | japa karā niścalī |
saukhya pāve anaṃta phal̤ī | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāte ||72||
japa karitā nullaṃghije meru | ullaṃghitā pāpa bolile apāru |
prāṇāyāma keliyā trivāru | merulaṃghanapāpa jāya ||73||
gāyatrījapa tīna divasa | pratyahī karāvā ekādaśa |
sarva pātake hotī nāśa | trirātrīce pāpa jāya ||74||
aṣṭottaraśata japa karitā | aghora pātaka jāya tvaritā |
karoni sahastra japa ekāgratā | upapātake nāsatī ||75||
mahāpātakādi doṣāsī | koṭi japa karāvā pariyesī |
je je karma icchisī | tvarita hoya avadhārā ||76||
japa karāvā mana dṛḍhe | na pahāve māge puḍhe |
śūdrādika yātīkaḍe | saṃbhāṣaṇa na karāve ||77||
dravya ghevoni ekhādyāsī | japatā hoya anaṃtadoṣī |
cāṃḍāl̤ayonīta bharavasī | janma pāve pariyesā ||78||
kaṃḍū naye śarīra āpule | neṇatā jarī ituke ghaḍale |
śrotrācamana karā vahile | doṣa nāhī avadhārā ||79||
brāhmaṇāce dakṣiṇakarṇī | sapta devatā aikā nirguṇī |
sparśa karitā tatkṣaṇī | pāpe jātī pariyesā ||480||
dṛṣṭī paḍatā cāṃḍāl̤āsī | dvirācamane śuddha hosī |
saṃbhāṣaṇa jhāliyā patitāsī | ācamanasnāna karāve ||81||
japatā nidrā yeī jarī | adhovāyu jāṃbhaī āliyāvarī |
krodharūpe japatā jarī | pāparūpe avadhārā ||82||
maunya karāve he uttamī | agatye bolije saṃdhiviṣayī |
tadviṣṇo maṃtra japatā karmīṃ | pāpe jātī sakal̤ika ||83||
neṇatā ghaḍe ituke jarī | ācamana karāve śrotrī |
agni sūryadhenudarśana karī | viṣṇumaṃtra japāvā ||84||
aisā japa karāvā vidhīne | manakāmanā hoya pūrṇa |
aikatī samasta ṛṣijana | mhaṇoni sāṃge parāśara ||85||
gāyatrī japāvī aiśī | prātaḥkāl̤ī mhaṇā mitrasya ṛṣi |
udutyaṃ maṃtra mādhyāhnesī | imaṃ me varuṇa sāyaṃkāl̤ī ||86||
śākhāparatve maṃtra asatī | mhaṇāve vidhi jaise asatī |
gotra pravara mhaṇā bhaktī | vṛddhācārāpramāṇe ||87||
cārī diśā namoni | pradakṣiṇā karāvī saguṇī |
gotra pravara uccāroni | namaskāra karā pariyesā ||88||
aisī saṃdhyā karūna | maga karāve aupāsana |
sāṃgena tyāce vidhāna | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||89||
sāymprātavelā donhī | aupāsana karāve saguṇī |
mil̤oni na karāve dvijajanī | sarvāṃnī pṛthak pṛthak heci jāṇā ||490||
na karāve vel̤aṇī āl̤aṃdyāta | bhūmīvarī na karā nitya |
sthaṃḍilī karāve vihita | athavā udake sāravāve ||91||
kuṃḍī sthāponi agnīsī | karāve nitya upāsanesī |
vārā ghālo naye tyāsī | hāte parṇī āṇi supe ||92||
vyādhiṣṭha parṇavāte hoya | supe daritra dhanakṣaya |
mukhe phuṃkiliyā āyuṣya jāya | hastamūlī hoya mṛtyu ||93||
phuṃkaṇī athavā viṃjhaṇyāsī | vāyu ghālāvā agnīsī |
kāṣṭhe samṛddhi pariyesī | jvalita asāvā agni dekhā ||94||
jvālā nighatī jaye sthānī | āhuti ghālāvī tayā vadanī |
samidhā āṇāvyā brāhmaṇī | śūdrahaste gheū naye ||95||
samidhā puṣpe dūrvā dekhā | āṇo naye śūdre aikā |
homadravye hotī viśekhā | sāṃgena nāve pariyesā ||96||
sāl̤ī sāve nīvāra | taṃdula asatī manohara |
godhūma java nirdhāra | yāvanāl̤a mukhya ase ||97||
sāṭhī dāṇe miti pramāṇa | āhuti mukhya kāraṇa |
adhika na kīje athavā nyūna | ghṛtasaṃparka karāve ||98||
ghṛta nasela samayāsī | tila pavitra homāsī |
til̤āṃce taila pariyesī | tehī pavitra ase dekhā ||99||
aupāsana keliyāvarī | brahmayajña tarpaṇa karī |
sāṃgena vidhi avadhārī | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||500||
mukhya sakal̤a prātaḥkarma sāroni | brahmayajña karāvā mādhyāhnī |
upāsanādi karmai karoni | maga karāvā brahmayajña ||1||
udakasannidha mukhya sthānī | karāve tarpaṇa brāhmaṇī |
prāṇāyāma tīna karoni | vidyudasi maṃtra japāvā ||2||
dūrvā gheūni dakṣiṇa karī | pūrvamukha athavā uttarī |
basāve vāma pādāvarī | dakṣiṇa pāda ṭhevoni ||3||
ubhayahāstasaṃpuṭesī | ṭhevāve dakṣiṇa jānuvāsī |
mhaṇāve tīna praṇavāṃsī | maga mhaṇāve ṛcākṣara ||4||
oṃ bhū0 aise mhaṇoni | tripadā gāyatrī uccāroni |
tatsa0 mhaṇoni | maga japāvī daśa vel̤ā ||5||
svādhyāya divasāsī | mhaṇā veda śaktīsī |
anadhyāya hoya tayā divasī | eka ṛcā mhaṇā pannāsā ||6||
tohī naye ekhādyāsī | maṃtra mhaṇāvā viśeṣī |
namo brahmaṇe maṃtrāsī | tīna vel̤ā japāvā ||7||
vṛṣṭirāsi maṃtrāsī | japoni sparśāve udakāsī |
tarpaṇa karāve pariyesī | aika brāhmaṇā ekacitte ||8||
brahmayajña karāvayāsī | dravya darbha pariyesī |
vasurudraādityāṃsī | tṛpta samasta deva pitara ||9||
ekhāde divasī na ghaḍe jarī | athavā hoya samaya rātrī |
japa karāvā gāyatrī | vedapaṭhaṇa phala ase ||510||
devatarpaṇa kuśāgresī | madhyasthāne tṛpta ṛṣi |
mul̤e pitṛvargāsī | tarpaṇa karāve pariyesā ||11||
na karāve tarpaṇa pātrāta | karāve āpaṇa udakāta |
bhūmīvarī gharī nitya | niṣiddha ase karū naye ||12||
darbha ṭhevoni bhūmīvarī | tarpaṇa karāve avadhārī |
vidhiyukta bhaktipuraḥsarī | śrīguru mhaṇatī brāhmaṇāsī ||13||
tīl̤a dharoni āpulyā karī | tarpaṇa karāve avadhārī |
ṭhevo naye śil̤evarī | bhūmī kāṣṭhapātrī dekhā ||14||
romakūpādi sthānī dekhā | tīl̤a ṭhevitā pāvatī duḥkhā |
tīl̤a hotī kṛmi aikā | niṣiddha bolalī sthāne pāca ||15||
gharī tarpaṇa karāvayāsī | tīl̤a agrāhya pariyesī |
karāve āpaṇa udakāsī | aikā samasta ṛṣijana ||16||
śveta tīl̤a devāṃsī | dhūmravarṇa ṛṣijanāṃsī |
kṛṣṇavarṇa pitarāṃsī | tīl̤atarpaṇa karāve ||17||
yajñopavītī savye devāṃsī | nivītī karāvī ṛṣīṃsī |
apasavya pitarāṃsī | tarpaṇa karāve yeṇe rītī ||18||
devāsī aṃjuli eka | ṛṣīṃsī aṃjulidvaya samyaka |
pitarāṃsī aṃjuli trika | tarpaṇa aise karāve ||19||
striyāṃsī aṃjuli eka dekhā | vyatirikta baṃdhūsī eka |
sapatnī ācārya nāmikā | dvayāṃjuli karāve ||520||
devabrahmaṛṣīśvarāṃsī | akṣatā mukhya tarpaṇāsī |
kṛṣṇatilatarpaṇa pitarāṃsī | anaṃta puṇye pariyesā ||21||
āditya śukravāresī | pratipadā maghā nakṣatrāsī |
ṣaṣṭhī navamī ekādaśīsī | tilatarpaṇa karū naye ||22||
athavā vivāha upanayanāsī | janmanakṣatra janmadivasī |
āpulyā gharī śubhadivasī | tilatarpaṇa karū naye ||23||
jadhī na karī tilatarpaṇa | udake mukhya karā jāṇa |
mudrikā hastī suvarṇa | darbhapavitre karāve ||24||
pāya na dhutā maṃgalasnāna | tilāvīṇa karitā tarpaṇa |
śrāddha karī dakṣiṇeviṇa | niṣphala ase avadhārī ||25||
niṣiddha bolile jyā divasī | tarpaṇa karāve udakesī |
dipavāl̤ī caturdaśīsī | karāve tarpaṇa pariyesā ||26||
aṃgāraka kṛṣṇa caturdaśīsī | karāve tarpaṇa pariyesī |
yamāce nāve vidhīṃsī | yajñopavīta savyāne ||27||
ekeka tīl̤a gheūni | trivāra aṃjuli deūni |
yamāce nāva uccāroni | tarpaṇa karāve bhaktīne ||28||
yamācī nāve trayodaśī | sāṃgena aikā vistāresī |
yama dharmarājā pariyesī | mṛtyu aṃtaka cauthā jāṇā ||29||
vaivasvata kāla dekhā | sarvabhūtakṣaya aikā |
āṭhavā auduṃbaranāmikā | nīlāya parameṣṭhī dahā jāṇā ||530||
vṛkodara citrarekhā | citragupta trayodaśikā |
pratyeka nāme mhaṇoni ekekā | nadīta dyāve pariyesā ||31||
samasta pātake nāsatī | rogarāī na pīḍitī |
apamṛtyu kadhī na yetī | grahapīḍā na bādhe ||32||
śuklapakṣī māghamāsī | tarpaṇa karāve aṣṭamīsī |
bhīṣmanāme pariyesī | varṣapātake pariharatī ||33||
aise tarpaṇa karoni | sūryanāme arghyai tinhī |
dyāvī samasta dvijajanī | mhaṇe nṛsiṃhasarasvatī ||34||
siddha mhaṇe nāmadhārakāsī | kṛpāmūrti svāmī karmavidhisī |
sāṃgatā jhālā brāhmaṇāsī | yeṇeparī vihitācāra ||35||
mhaṇe sarasvatīgaṃgādhara | aisā brāhmaṇāṃcā ācāra |
vartatā hoya manohara | sarvābhīṣṭe sādhatīla ||36||
iti śrīgurucaritrāmṛta | nāmadhāraka śiṣya saṃvādata |
vedopaniṣadamatitārtha | ācāranirūpaṇādhyāya hā ||537||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde āhnikanirūpaṇaṃ nāma ṣaṭtriṃśo'dhyāyaḥ ||36||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||

Explore More