॥ શ્રીગણેશાય નમઃ ॥
શિષ્યોત્તમ નામકરણી । લાગે સિદ્ધાચે ચરણી ।
વિનવીતસે કર જોડોનિ । ભક્તિભાવે કરૂનિયા ॥૧॥
વિનવીતસે કર જોડોનિ । ભક્તિભાવે કરૂનિયા ॥૧॥
જય જયાજી સિદ્ધ મુનિ । તૂચિ તારક ભવાર્ણી ।
તૂચિ હોસી બ્રહ્મજ્ઞાની । અવિદ્યાતિમિરભાસ્કર ॥૨॥
તૂચિ હોસી બ્રહ્મજ્ઞાની । અવિદ્યાતિમિરભાસ્કર ॥૨॥
માયામોહરજનીત । હોતો આપણ નિદ્રિસ્ત ।
કૃપાસાગર શ્રીગુરુનાથ । જાગૃત કેલે આમ્હાંસી ॥૩॥
કૃપાસાગર શ્રીગુરુનાથ । જાગૃત કેલે આમ્હાંસી ॥૩॥
તિમિરહરણ ભાસ્કરુ । મજ ભેટલાસી ગુરુ ।
કડે કેલે ભવસાગરુ । ચિન્મયાત્મા સિદ્ધ મુનિ ॥૪॥
કડે કેલે ભવસાગરુ । ચિન્મયાત્મા સિદ્ધ મુનિ ॥૪॥
ઐસે મ્હણોનિ સિદ્ધાસી । વિનવી ભાવભક્તીસી ।
ગુરુમૂર્તિ સંતોષી । અભયકર દેતસે ॥૫॥
ગુરુમૂર્તિ સંતોષી । અભયકર દેતસે ॥૫॥
પુઢે ચરિત્ર કેવી ઝાલે । વિસ્તારાવે સ્વામી વહિલે ।
આમુતે સ્વામી કૃતાર્થ કેલે । જ્ઞાનામૃત પ્રાશવૂન ॥૬॥
આમુતે સ્વામી કૃતાર્થ કેલે । જ્ઞાનામૃત પ્રાશવૂન ॥૬॥
કથામૃત ઐકતા શ્રવણી । તૃપ્તિ ન હોય અંતઃકરણી ।
નિરોપાવે વિસ્તારોનિ મ્હણોનિ ચરણી લાગલા ॥૭॥
નિરોપાવે વિસ્તારોનિ મ્હણોનિ ચરણી લાગલા ॥૭॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકા । પુઢીલ કથા ઝાલી નિકા ।
એકચિત્તે તુમ્હી ઐકા । જ્ઞાન હોય સમસ્તાંસી ॥૮॥
એકચિત્તે તુમ્હી ઐકા । જ્ઞાન હોય સમસ્તાંસી ॥૮॥
ગાણગાપુરી અસતા શ્રીગુરુ । મહિમા વાઢલી અપરંપારુ ।
બોલતા અસે વિસ્તારુ । તાવન્માત્ર સાંગતસો ॥૯॥
બોલતા અસે વિસ્તારુ । તાવન્માત્ર સાંગતસો ॥૯॥
મહિમા એકેક સાંગતા । વિસ્તાર હોઈલ બહુ કથા ।
અવતાર શ્રીહરી સાક્ષાતા । કવણ શકે વર્ણાવયા ॥૧૦॥
અવતાર શ્રીહરી સાક્ષાતા । કવણ શકે વર્ણાવયા ॥૧૦॥
તયા ગાણગાપુરાત । હોતા વિપ્ર વેદરત ।
વિરક્ત અસે બહુશ્રુત । કર્મમાર્ગે વર્તતસે ॥૧૧॥
વિરક્ત અસે બહુશ્રુત । કર્મમાર્ગે વર્તતસે ॥૧૧॥
ન ઘેતલા પ્રતિગ્રહ ત્યાણે । પરાન્નાસી ન વચે નેણે ।
મિથ્યા વાચે નેણે । અનુવાદ આપણ ન કરીચ ॥૧૨॥
મિથ્યા વાચે નેણે । અનુવાદ આપણ ન કરીચ ॥૧૨॥
નિત્ય શુષ્ક ભિક્ષા કરી । તેણે આપુલે ઉદર ભરી ।
તયાચી નારી અસે ઘરી । ક્રોધવંત પરિયેસા ॥૧૩॥
તયાચી નારી અસે ઘરી । ક્રોધવંત પરિયેસા ॥૧૩॥
યાચકવૃત્તિ તો બ્રાહ્મણ । કંઠી સંસાર સામાન્યપણે ।
અતીત- અભ્યાગતાવિણે । ન ઘેઈ અન્ન પ્રત્યહી ॥૧૪॥
અતીત- અભ્યાગતાવિણે । ન ઘેઈ અન્ન પ્રત્યહી ॥૧૪॥
તયા ગ્રામી પ્રતિદિવસી । વિપ્ર યેતી સમારાધનેસી ।
સહસ્ત્ર સંખ્યા બ્રાહ્મણાંસી । મિષ્ટાન્ન ઘાલિતી પરિયેસા ॥૧૫॥
સહસ્ત્ર સંખ્યા બ્રાહ્મણાંસી । મિષ્ટાન્ન ઘાલિતી પરિયેસા ॥૧૫॥
સમસ્ત જાવોનિ ભોજન કરિતી । તયા વિપ્રવનિતેપ્રતી ।
યેઊનિ ગૃહી સ્તુતિ કરિતી । અનેક પરીચી પક્વાન્ને ॥૧૬॥
યેઊનિ ગૃહી સ્તુતિ કરિતી । અનેક પરીચી પક્વાન્ને ॥૧૬॥
ઐકોનિ તયા વિપ્રનારી । નાનાપરી દુઃખ કરી ।
પરમેશ્વરા શ્રીહરી । મ્હણોનિ ચિંતી મનાત ॥૧૭॥
પરમેશ્વરા શ્રીહરી । મ્હણોનિ ચિંતી મનાત ॥૧૭॥
કૈસે દૈવ આપુલે હીન । નેણે સ્વપ્ની ઐસે અન્ન ।
દરિદ્રી પતીસી વરૂન । સદા કષ્ટ ભોગિતસે ॥૧૮॥
દરિદ્રી પતીસી વરૂન । સદા કષ્ટ ભોગિતસે ॥૧૮॥
પૂર્વજન્મીચે આરાધન । તૈસા આપણાસી પતિ હીન ।
સદા પાહે દરિદ્રપણ । વર્તતસો દેવરાયા ॥૧૯॥
સદા પાહે દરિદ્રપણ । વર્તતસો દેવરાયા ॥૧૯॥
સમસ્ત વિપ્ર સ્ત્રિયાંસહિત । નિત્ય પરાન્નભોજન કરીત ।
પૂર્વજન્મીચે સુકૃત । કેલે હોતે સમસ્તી ॥૨૦॥
પૂર્વજન્મીચે સુકૃત । કેલે હોતે સમસ્તી ॥૨૦॥
આપુલા પતિ દૈવહીન । કદા નેણે પરાન્નભોજન ।
કાય કરાવે નારાયણ । મ્હણોનિ ચિંતી મનાત ॥૨૧॥
કાય કરાવે નારાયણ । મ્હણોનિ ચિંતી મનાત ॥૨૧॥
વર્તતા ઐસે તયા સ્થાની । આલા વિપ્ર મહાધની ।
અપરપક્ષ કરણે મની । મ્હણોનિ આલા પરિયેસી ॥૨૨॥
અપરપક્ષ કરણે મની । મ્હણોનિ આલા પરિયેસી ॥૨૨॥
તયા સ્થાની વિપ્રાસી । ક્ષણ દિલે પરિયેસી ।
સવે ત્યાંચ્યા સ્ત્રિયાંસી । આવંતિલે તિહી પરિયેસા ॥૨૩॥
સવે ત્યાંચ્યા સ્ત્રિયાંસી । આવંતિલે તિહી પરિયેસા ॥૨૩॥
દેખોનિ તે વિપ્રવનિતા । પતીજવળી આલી ત્વરિતા ।
સાંગતી ઝાલી વિસ્તારતા । આમંત્રણ બ્રાહ્મણાચે ॥૨૪॥
સાંગતી ઝાલી વિસ્તારતા । આમંત્રણ બ્રાહ્મણાચે ॥૨૪॥
અનેક પરીચી પક્વાન્ને । દેતાતી વસ્ત્રે પરિધાને ।
અપાર દક્ષિણાદ્રવ્યદાને । દેતાતી ઐકે પ્રાણેશ્વરા ॥૨૫॥
અપાર દક્ષિણાદ્રવ્યદાને । દેતાતી ઐકે પ્રાણેશ્વરા ॥૨૫॥
યાતે સ્વામી અંગીકારણે । અથવા આપણ નિરોપ દેણે ।
કાંક્ષા કરિતે માઝે મન । અપૂર્વ અન્ન જેવાવે ॥૨૬॥
કાંક્ષા કરિતે માઝે મન । અપૂર્વ અન્ન જેવાવે ॥૨૬॥
ઐકોનિ તિયેચે વચન । નિરોપ દેત બ્રાહ્મણ ।
સુખે જાવે કરી ભોજન । આપણા ન ઘડે મ્હણતસે ॥૨૭॥
સુખે જાવે કરી ભોજન । આપણા ન ઘડે મ્હણતસે ॥૨૭॥
નિરોપ ઘેઉની તયે વેળી । ગેલી તયા ગૃહસ્થાજવળી ।
આપણ યેઊ ભોજનકાળી । મ્હણોનિ પુસે તયાસી ॥૨૮॥
આપણ યેઊ ભોજનકાળી । મ્હણોનિ પુસે તયાસી ॥૨૮॥
વિપ્ર મ્હણે તિયેસી । આમ્હી સાંગૂ દંપતીસી ।
બોલાવી આપુલ્યા પતીસી । તરીચ આમુચ્યા ગૃહા યાવે ॥૨૯॥
બોલાવી આપુલ્યા પતીસી । તરીચ આમુચ્યા ગૃહા યાવે ॥૨૯॥
ઐકોનિ તયાચે વચન । ઝાલી નારી ખેદે ખિન્ન ।
વિચાર કરી આપુલે મન । કાય કરાવે મ્હણોનિયા ॥૩૦॥
વિચાર કરી આપુલે મન । કાય કરાવે મ્હણોનિયા ॥૩૦॥
મ્હણે આતા કાય કરણે । કૈસે દૈવ આપુલે ઉણે ।
બરવે અન્ન સ્વપ્ની નેણે । પતીકરિતા આપણાસી ॥૩૧॥
બરવે અન્ન સ્વપ્ની નેણે । પતીકરિતા આપણાસી ॥૩૧॥
વિચારોનિ માનસી । આલી નૃસિંહગુરૂપાસી ।
નમન કરી સાષ્ટાંગેસી । અનેકાપરી વિનવીતસે ॥૩૨॥
નમન કરી સાષ્ટાંગેસી । અનેકાપરી વિનવીતસે ॥૩૨॥
મ્હણે સ્વામી કાય કરણે । બરવે અન્ન કધી નેણે ।
આપુલે પતીસી સાંગણે । આવંતણે બરવે યેતસે ॥૩૩॥
આપુલે પતીસી સાંગણે । આવંતણે બરવે યેતસે ॥૩૩॥
સાંગૂ મ્હણતી દંપતીસી । માઝા પતિ નાયકે વચનાસી ।
ન વચે કધી પરાન્નાસી । કાય કરૂ મ્હણતસે ॥૩૪॥
ન વચે કધી પરાન્નાસી । કાય કરૂ મ્હણતસે ॥૩૪॥
સ્વામી આતા કૃપા કરણે । માઝ્યા પતીતે સાંગણે ।
બરવી યેતાતી આમંત્રણે । અન્નવસ્ત્ર દેતાતી ॥૩૫॥
બરવી યેતાતી આમંત્રણે । અન્નવસ્ત્ર દેતાતી ॥૩૫॥
ઐકોનિ તિયેચે વચન । શ્રીગુરુમૂર્તિ હાસ્યવદન ।
બોલાવૂનિયા તત્ક્ષણ । સાંગતી તયા દ્વિજાસી ॥૩૬॥
બોલાવૂનિયા તત્ક્ષણ । સાંગતી તયા દ્વિજાસી ॥૩૬॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । જાવે તુમ્હી આવંતણેસી ।
તુઝે સ્ત્રિયેચે માનસી । અસે મિષ્ટાન્ન જેવાવે ॥૩૭॥
તુઝે સ્ત્રિયેચે માનસી । અસે મિષ્ટાન્ન જેવાવે ॥૩૭॥
તિચે મનીંચી વાસના જાણ । તુવા પુરવાવી કારણ ।
સદા દુશ્ચિત અંતઃકરણ । કુલસ્ત્રિયેચે અસો નયે ॥૩૮॥
સદા દુશ્ચિત અંતઃકરણ । કુલસ્ત્રિયેચે અસો નયે ॥૩૮॥
ઐકોનિ શ્રીગુરૂચે વચન । નમન કરી તો બ્રાહ્મણ ।
વિનવીતસે કર જોડૂન । પરાન્ન આપણા નેમ અસે ॥૩૯॥
વિનવીતસે કર જોડૂન । પરાન્ન આપણા નેમ અસે ॥૩૯॥
ગુરુવચન જો ન કરી । તોચિ પડે રૌરવઘોરી ।
નિરોપ તુમચા માઝ્યા શિરી । જાઈન ત્વરિત મ્હણતસે ॥૪૦॥
નિરોપ તુમચા માઝ્યા શિરી । જાઈન ત્વરિત મ્હણતસે ॥૪૦॥
પુસોનિયા શ્રીગુરૂસી । આલે દંપત્ય આવંતણેસી ।
આનંદ ઝાલા બહુવસી । તયા વિપ્રસ્ત્રિયેતે ॥૪૧॥
આનંદ ઝાલા બહુવસી । તયા વિપ્રસ્ત્રિયેતે ॥૪૧॥
પિતૃનામ ઉચ્ચારોન । સંકલ્પ કરી તો બ્રાહ્મણ ।
અનેક પરીચે મિષ્ટાન્ન । વાઢિતી તયા દંપતીસી ॥૪૨॥
અનેક પરીચે મિષ્ટાન્ન । વાઢિતી તયા દંપતીસી ॥૪૨॥
ભોજન કરિતા સમયાસી । દિસે વિપરીત તિયેસી ।
શ્વાન સૂકર યેઉની હર્ષી । સમાગમે જેવિતાતી ॥૪૩॥
શ્વાન સૂકર યેઉની હર્ષી । સમાગમે જેવિતાતી ॥૪૩॥
કંટાળલે તિચે મન । ઉઠલી આપણ ત્યજુની અન્ન ।
જે જેવીત હોતે બ્રાહ્મણ । તયા સમસ્તાંસી સાંગતસે ॥૪૪॥
જે જેવીત હોતે બ્રાહ્મણ । તયા સમસ્તાંસી સાંગતસે ॥૪૪॥
ઐસેપરી પતીસહિત । આલી નારી ચિંતાક્રાંત ।
પતીસ સાંગે વૃત્તાન્ત । શ્વાનઉચ્છિષ્ટ જેવિલેતી ॥૪૫॥
પતીસ સાંગે વૃત્તાન્ત । શ્વાનઉચ્છિષ્ટ જેવિલેતી ॥૪૫॥
સ્ત્રિયેસી મ્હણે તો બ્રાહ્મણ । તુઝે નિ આપુલે દૈવ હીન ।
ઘડલે આપણાસી પરાન્ન । ઉચ્છિષ્ટ શ્વાનસૂકરાંચે ॥૪૬॥
ઘડલે આપણાસી પરાન્ન । ઉચ્છિષ્ટ શ્વાનસૂકરાંચે ॥૪૬॥
ઐસે મ્હણોનિ સ્ત્રિયેસી । આલી દોઘે શ્રીગુરુપાસી ।
નમન કેલે પરિયેસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૪૭॥
નમન કેલે પરિયેસી । ઐકા શ્રોતે એકચિત્તે ॥૪૭॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તિયેસી । કૈસે સુખ પરાન્નાસી ।
સદા દુખવિસી પતીસી । પુરલે તુઝે મનોરથ ॥૪૮॥
સદા દુખવિસી પતીસી । પુરલે તુઝે મનોરથ ॥૪૮॥
ઐસે વચન ઐકોનિ । લાગે નારી શ્રીગુરુચરણી ।
વિનવીતસે કર જોડૂનિ । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૪૯॥
વિનવીતસે કર જોડૂનિ । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૪૯॥
મંદમતિ આપણાસી । દોષ ઘડવિલે પતીસી ।
નેલે આપણ પરાન્નાસી । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૫૦॥
નેલે આપણ પરાન્નાસી । ક્ષમા કરણે સ્વામિયા ॥૫૦॥
ચિંતા કરી દ્વિજવરૂ । મ્હણે સ્વામી કાય કરૂ ।
દોષ ઘડલા અપારૂ । વ્રતભંગ ઝાલા મ્હણોનિ ॥૫૧॥
દોષ ઘડલા અપારૂ । વ્રતભંગ ઝાલા મ્હણોનિ ॥૫૧॥
પરાન્ન ન ઘ્યાવે મ્હણોનિ । સંકલ્પ હોતા માઝે મની ।
મિળાલી સતી વૈરિણી । દોષ આપણા ઘડવિલા ॥૫૨॥
મિળાલી સતી વૈરિણી । દોષ આપણા ઘડવિલા ॥૫૨॥
ઐકોનિ તયાચે વચન । શ્રીગુરુ મ્હણતી હાસોન ।
પુરવિલી સ્ત્રિયેચી વાસના । આતા તિચે મન ધાલે ॥૫૩॥
પુરવિલી સ્ત્રિયેચી વાસના । આતા તિચે મન ધાલે ॥૫૩॥
કધી ન વચે પરાન્નાસી । વર્તેલ તુઝ્યા વાક્યાસરસી ।
ન કરી ચિંતા માનસી । દોષ તુજ નાહી જાણ ॥૫૪॥
ન કરી ચિંતા માનસી । દોષ તુજ નાહી જાણ ॥૫૪॥
આણિક એક સાંગે તુજ । જેણે ધર્મ ઘડતી સહજ ।
અડલા અસેલ એખાદા દ્વિજ । દેવપિતૃકર્માવિણે ॥૫૫॥
અડલા અસેલ એખાદા દ્વિજ । દેવપિતૃકર્માવિણે ॥૫૫॥
કોણી ન મિળતી વિપ્ર ત્યાસી । જાવે તેથે ભોજનાસી ।
જરી તેથે તૂ ન જાસી । અનંત દોષ અસે જાણ ॥૫૬॥
જરી તેથે તૂ ન જાસી । અનંત દોષ અસે જાણ ॥૫૬॥
શ્રીગુરૂચે વચન ઐકોન । સાષ્ટાંગી કરી નમન ।
વિનવીતસે કર જોડૂન । વિનંતિ માઝી પરિયેસા ॥૫૭॥
વિનવીતસે કર જોડૂન । વિનંતિ માઝી પરિયેસા ॥૫૭॥
અન્ન ઘ્યાવે કવણા ઘરી । ઘડતીલ દોષ કવણેપરી ।
જાઊ નયે કવણા ઘરી । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૫૮॥
જાઊ નયે કવણા ઘરી । નિરોપાવે સ્વામિયા ॥૫૮॥
વિપ્રવચન ઐકોન । શ્રીગુરુ સાંગતી વિસ્તારોન ।
સાવધાન કરૂન મન । ઐકા શ્રોતે સકળિક ॥૫૯॥
સાવધાન કરૂન મન । ઐકા શ્રોતે સકળિક ॥૫૯॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી વિપ્રાસી । અન્ન ઘ્યાવયા ઘરે પુસસી ।
ગુરુભુવનાદિકી હર્ષી । જેવાવે શિષ્યવર્ગા ઘરી ॥૬૦॥
ગુરુભુવનાદિકી હર્ષી । જેવાવે શિષ્યવર્ગા ઘરી ॥૬૦॥
વૈદિકાદિ વિદ્વજ્જન । માતુળ આપુલા શ્વશુર જાણ ।
સહોદરાદિ સાધુજન । તયા ઘરિ જેવાવે ॥૬૧॥
સહોદરાદિ સાધુજન । તયા ઘરિ જેવાવે ॥૬૧॥
અડલા વિપ્ર બ્રાહ્મણાવિણ । ત્યાચે ઘરી ઘ્યાવે અન્ન ।
કરાવે ગાયત્રીજપન । દોષ જાતી અવધારા ॥૬૨॥
કરાવે ગાયત્રીજપન । દોષ જાતી અવધારા ॥૬૨॥
વિપ્ર મ્હણે શ્રીગુરૂસી । વિનંત માઝી પરિયેસી ।
નિષિદ્ધ અન્ન આમ્હાસી । કવણ્યા ઘરી જેવૂ નયે ॥૬૩॥
નિષિદ્ધ અન્ન આમ્હાસી । કવણ્યા ઘરી જેવૂ નયે ॥૬૩॥
શ્રીગુરુ સાંગતી બ્રાહ્મણાસી । અન્નવર્જિત ઘરે ઐસી ।
અપાર અસે સ્મૃતિ ચંદ્રિકેસી । ઋષિસંમતે સાંગેન ॥૬૪॥
અપાર અસે સ્મૃતિ ચંદ્રિકેસી । ઋષિસંમતે સાંગેન ॥૬૪॥
નિત્ય માતાપિતયાંસી । સેવા ઘેતી અતિદોષી ।
જાઊ નયે તયા ઘરાંસી । ધનલોભિષ્ઠ દ્વિજાંઘરી ॥૬૫॥
જાઊ નયે તયા ઘરાંસી । ધનલોભિષ્ઠ દ્વિજાંઘરી ॥૬૫॥
કલત્ર પુત્ર કષ્ટવોનિ । ધર્મ કરી વિપ્રાલાગોનિ ।
અન્નનિષેધ તયા ભુવની । દોષ ઘડતી જેવિલ્યા ॥૬૬॥
અન્નનિષેધ તયા ભુવની । દોષ ઘડતી જેવિલ્યા ॥૬૬॥
ગર્વિષ્ઠ ચિત્રક શસ્ત્રધારી । વિપ્ર જાણ મલ્લયુદ્ધ કરી ।
વીણા વાદ્ય જ્યાચે ઘરી । ન ઘ્યાવે અન્ન બ્રાહ્મણાને ॥૬૭॥
વીણા વાદ્ય જ્યાચે ઘરી । ન ઘ્યાવે અન્ન બ્રાહ્મણાને ॥૬૭॥
બહિષ્કારી વિપ્રાઘરી । યાચકવૃત્તીને ઉદર ભરી ।
અન્ન વર્જાવે તયા ઘરી । આત્મસ્તુતિ પરનિંદક ॥૬૮॥
અન્ન વર્જાવે તયા ઘરી । આત્મસ્તુતિ પરનિંદક ॥૬૮॥
બહુજન એક અન્ન કરિતી । પૃથક્ વૈશ્વદેવ ન કરિતી ।
વર્જાવી અન્ને વિપ્રજાતી । મહાદોષ બોલિજે ॥૬૯॥
વર્જાવી અન્ને વિપ્રજાતી । મહાદોષ બોલિજે ॥૬૯॥
ગુરુ મ્હણોનિ સમસ્તાંસી । આપણ મંત્ર ઉપદેશી ।
શિષ્ય રહાટે દુર્વૃત્તીંસી । ત્યા ગુરુઘરી જેવૂ નયે ॥૭૦॥
શિષ્ય રહાટે દુર્વૃત્તીંસી । ત્યા ગુરુઘરી જેવૂ નયે ॥૭૦॥
ક્રોધવંત બ્રાહ્મણ અસે । અન્ન ન ઘ્યાવે ત્યા ગૃહી ઐસે ।
સ્ત્રિયેસી વર્જિતા પુરુષ અસે । જેવૂ નયે તયા ઘરી ॥૭૧॥
સ્ત્રિયેસી વર્જિતા પુરુષ અસે । જેવૂ નયે તયા ઘરી ॥૭૧॥
ધનગર્વી તામસાઘરી । કૃપણ નિર્દ્રવ્ય વ્યભિચારી ।
દાંભિક દુરાચારી વિપ્રાઘરી । અન્ન તુમ્હી વર્જાવે ॥૭૨॥
દાંભિક દુરાચારી વિપ્રાઘરી । અન્ન તુમ્હી વર્જાવે ॥૭૨॥
પુત્રા પતીતે સોડોનિ । વેગળી અસે જે બ્રાહ્મણી ।
વર્જાવે અન્ન સાધુજની । મહાદોષ બોલિજે ॥૭૩॥
વર્જાવે અન્ન સાધુજની । મહાદોષ બોલિજે ॥૭૩॥
સ્ત્રીજિત અસે એખાદા જરી । વિપ્ર સુવર્ણાકાર કરી ।
સદા બહુ યાચક જરી । તયા ઘરી ન જેવાવે ॥૭૪॥
સદા બહુ યાચક જરી । તયા ઘરી ન જેવાવે ॥૭૪॥
ખળ રાજસેવકાઘરી । લોહ કાષ્ઠ છેદન કરી ।
વસ્ત્રધુત્યા રજકાઘરી । દાન વિપ્રે ઘેઊ નયે ॥૭૫॥
વસ્ત્રધુત્યા રજકાઘરી । દાન વિપ્રે ઘેઊ નયે ॥૭૫॥
મદ્યપાન નરાઘરી । યાચને ઉદરપૂર્તિ કરી ।
વેશ્મી સહજાર અસે નારી । દાન વિપ્રે ન ઘ્યાવે ॥૭૬॥
વેશ્મી સહજાર અસે નારી । દાન વિપ્રે ન ઘ્યાવે ॥૭૬॥
તસ્કરવિદ્યા અસે જ્યાસી । દ્વારપાળકાઘરી પરિયેસી ।
ન ઘ્યાવે અન્ન કુટિલાસી । મહાદોષ બોલિજે ॥૭૭॥
ન ઘ્યાવે અન્ન કુટિલાસી । મહાદોષ બોલિજે ॥૭૭॥
દ્રવ્ય ઘેઉની શૂદ્રાકરી । અધ્યયન સાંગે દ્વિજવરી ।
અન્ન વર્જાવે તયા ઘરી । ઘોડી વિકી જો બ્રાહ્મણ ॥૭૮॥
અન્ન વર્જાવે તયા ઘરી । ઘોડી વિકી જો બ્રાહ્મણ ॥૭૮॥
ભાગવતકીર્તન નાહી ઘરી । દ્યૂતકર્મી અતિનિષ્ઠુરી ।
સ્નાનાવીણ ભોજન કરી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૭૯॥
સ્નાનાવીણ ભોજન કરી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૭૯॥
ન કરી સંધ્યા સાયંકાળી । દાન ન કરી કદા કાળી ।
પિતૃકર્મ વર્જિતા કુળી । તયા ઘરી ન જેવાવે ॥૮૦॥
પિતૃકર્મ વર્જિતા કુળી । તયા ઘરી ન જેવાવે ॥૮૦॥
દંભાર્થાને જો જપ કરી । અથવા કાપટ્યરૂપે જરી ।
દ્રવ્ય ઘેવોનિ જપ કરી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૮૧॥
દ્રવ્ય ઘેવોનિ જપ કરી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૮૧॥
ઋણ દેઊન એખાદ્યાસી । ઉપકાર દાવી પરિયેસી ।
દ્રવ્ય સાંચી કલત્રેસી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૮૨॥
દ્રવ્ય સાંચી કલત્રેસી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૮૨॥
વિશ્વાસઘાતકી નરાઘરી । અનીતિ પક્ષપાત કરી ।
સ્વધર્મ સાંડી દુરાચારી । પૂર્વજમાર્ગ સોડિલ્યા ઘરી ॥૮૩॥
સ્વધર્મ સાંડી દુરાચારી । પૂર્વજમાર્ગ સોડિલ્યા ઘરી ॥૮૩॥
વિદ્વજ્જન બ્રાહ્મણ સાધૂસી । એખાદા કરી અતિ દ્વેષી ।
અન્ન વર્જાવે તુમ્હી હર્ષી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૮૪॥
અન્ન વર્જાવે તુમ્હી હર્ષી । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૮૪॥
કુળદૈવત માતા પિતા । સોડોનિ જાય જો પરતા ।
આપુલાલે ગુરૂસી નિંદિતા । જેવૂ નયે તયા ઘરી ॥૮૫॥
આપુલાલે ગુરૂસી નિંદિતા । જેવૂ નયે તયા ઘરી ॥૮૫॥
ગોબ્રાહ્મણવધ કરી । સ્ત્રીવધુ નર અસે જરી ।
અન્ન ઘેતા દોષ ભારી । શ્રીગુરુ મ્હણતી વિપ્રાસી ॥૮૬॥
અન્ન ઘેતા દોષ ભારી । શ્રીગુરુ મ્હણતી વિપ્રાસી ॥૮૬॥
આશાબદ્ધ સદા નરુ । ધરૂનિ રાહે એકા દ્વારુ ।
દાન દેતા વર્જી જરુ । જેવૂ નયે તયા ઘરી ॥૮૭॥
દાન દેતા વર્જી જરુ । જેવૂ નયે તયા ઘરી ॥૮૭॥
સમસ્ત જાતીસ કરી શરણ । તોચિ ચાંડાળ હોય જાણ ।
ઘેઊ નયે ત્યાચે અન્ન । નમન ન કરી વિપ્રાસી ॥૮૮॥
ઘેઊ નયે ત્યાચે અન્ન । નમન ન કરી વિપ્રાસી ॥૮૮॥
આપુલ્યા કન્યાજામાતેસી । ક્રોધે કરૂન સદા દૂષી ।
ન ઘ્યાવે અન્ન ત્યા ઘરાસી । નિપુત્રાચે ઘરી દેખા ॥૮૯॥
ન ઘ્યાવે અન્ન ત્યા ઘરાસી । નિપુત્રાચે ઘરી દેખા ॥૮૯॥
પંચમહાયજ્ઞ કરી આપણ । જેવી આણિકાચે ઘરી અન્ન ।
પરપાક કરી તયા નામ જાણ । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૯૦॥
પરપાક કરી તયા નામ જાણ । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૯૦॥
વિવાહ ઝાલા અસતા આપણ । પંચમહાયજ્ઞ ન કરી બ્રાહ્મણ ।
સ્થાલીપાકનિવૃત્તિ નવ જાણે । ન જેવાવે તયા ઘરી ॥૯૧॥
સ્થાલીપાકનિવૃત્તિ નવ જાણે । ન જેવાવે તયા ઘરી ॥૯૧॥
ઘરચે અન્ન દૂષણ કરી । પરાન્નાચી સ્તુતિ કરી ।
અન્ન વર્જાવે તયા ઘરી । શ્વપચ નામ તયાચે ॥૯૨॥
અન્ન વર્જાવે તયા ઘરી । શ્વપચ નામ તયાચે ॥૯૨॥
ભાણસપણે ઉદર ભરી । અન્ન ઘેતા તયા ઘરી ।
ડોળે જાતી અવધારી । આંધળા હોય અલ્પાયુષી ॥૯૩॥
ડોળે જાતી અવધારી । આંધળા હોય અલ્પાયુષી ॥૯૩॥
બધિર હોય શરીરહીન । સ્મૃતિમેઘા જાય જાણ ।
ધૃતિશક્તિ જાય જાણ । માણસાચે ઘરી જેવૂ નયે ॥૯૪॥
ધૃતિશક્તિ જાય જાણ । માણસાચે ઘરી જેવૂ નયે ॥૯૪॥
ગૃહસ્થધર્મે અસે આપણ । દાનધર્મ ન કરી જાણ ।
અદ્વૈતશાસ્ત્ર બોલૂ જાણે । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૯૫॥
અદ્વૈતશાસ્ત્ર બોલૂ જાણે । તયા ઘરી જેવૂ નયે ॥૯૫॥
પરગૃહી વાસ આપણ । પરાન્ન જેવી જો બ્રાહ્મણ ।
ત્યાચે જિતુકે અસે પુણ્ય । યજમાનાસી જાય દેખા ॥૯૬॥
ત્યાચે જિતુકે અસે પુણ્ય । યજમાનાસી જાય દેખા ॥૯૬॥
તયા યજમાનાચે દોષ । લાગતી ત્વરિત ભોજનસ્પર્શ ।
ત્યાચિકારણે નિષિદ્ધ અસે । પરાન્ન તુમ્હી વર્જાવે ॥૯૭॥
ત્યાચિકારણે નિષિદ્ધ અસે । પરાન્ન તુમ્હી વર્જાવે ॥૯૭॥
ભૂદાન ગોદાન સુવર્ણદાન । ગજવાજીરત્નદાન ।
ઘેતા નાહી મહાદૂષણ । અન્નદાના અતિદોષ અસે ॥૯૮॥
ઘેતા નાહી મહાદૂષણ । અન્નદાના અતિદોષ અસે ॥૯૮॥
સમસ્ત દુષ્કૃત પરાન્નાસી । ઘડતી દેખા બ્રાહ્મણાસી ।
તૈસેચિ જાણા પરસ્ત્રિયેસી । સંગ કેલિયા નરક હોય ॥૯૯॥
તૈસેચિ જાણા પરસ્ત્રિયેસી । સંગ કેલિયા નરક હોય ॥૯૯॥
પરગૃહી વાસ કરિતા । જાય આપુલી લક્ષ્મી ત્વરિતા ।
અમાવાસ્યેસી પરાન્ન જેવિતા । માસપુણ્ય જાય દેખા ॥૧૦૦॥
અમાવાસ્યેસી પરાન્ન જેવિતા । માસપુણ્ય જાય દેખા ॥૧૦૦॥
અગત્ય જાણે પરાન્નાસી । ન બોલાવિતા જાય સંતોષી ।
જાતા હોતી મહાદોષી । શૂદ્રે બોલાવિતા જાઊ નયે ॥૧॥
જાતા હોતી મહાદોષી । શૂદ્રે બોલાવિતા જાઊ નયે ॥૧॥
આપુલ્યા કન્યેચ્યા ઘરાસી । જાઊ નયે ભોજનાસી ।
પુત્ર ઝાલિયા કન્યેસી । સુખે જાવે અવધારા ॥૨॥
પુત્ર ઝાલિયા કન્યેસી । સુખે જાવે અવધારા ॥૨॥
સૂર્યચંદ્રગ્રહણેસી । દાન ઘેઊ નયે પરિયેસી ।
જાત અથવા મૃતસૂતકેસી । જાઊ નયે પરિયેસા ॥૩॥
જાત અથવા મૃતસૂતકેસી । જાઊ નયે પરિયેસા ॥૩॥
બ્રાહ્મણપણાચા આચાર । કવણ રહાટે દ્વિજવર ।
તૈસે જરી કરિતી નર । ત્યાસી કૈચે દૈન્ય અસે ॥૪॥
તૈસે જરી કરિતી નર । ત્યાસી કૈચે દૈન્ય અસે ॥૪॥
સમસ્ત દેવ ત્યાચે હોતી । અષ્ટ મહાસિદ્ધિ સાધતી ।
બ્રાહ્મણકર્મૈ આચરતી । કામધેનુ તયા ઘરી ॥૫॥
બ્રાહ્મણકર્મૈ આચરતી । કામધેનુ તયા ઘરી ॥૫॥
વિપ્ર મદાંધે વ્યાપિલે । આચારકર્મે સાંડિલે ।
યાચિકારણે દરિદ્રી ઝાલે । સ્વધર્મ નષ્ટ હોઊનિયા ॥૬॥
યાચિકારણે દરિદ્રી ઝાલે । સ્વધર્મ નષ્ટ હોઊનિયા ॥૬॥
વિપ્ર વિનવી સ્વામીસી । આમુચી વિનંતિ પરિયેસી ।
સકળ આચારધર્માસી । નિરોપાવે દાતારા ॥૭॥
સકળ આચારધર્માસી । નિરોપાવે દાતારા ॥૭॥
શ્રીગુરુમૂર્તિ કૃપાસાગરુ । ત્રિમૂર્તીચ્યા અવતારુ ।
ભક્તજનાંચ્યા આધારુ । નિરોપાવે આચાર બ્રાહ્મણાચે ॥૮॥
ભક્તજનાંચ્યા આધારુ । નિરોપાવે આચાર બ્રાહ્મણાચે ॥૮॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી તયાસી । બ્રાહ્મણાચા આચાર પુસસી ।
સાંગેન ઐક વિસ્તારેસી । પૂર્વી ઋષિ આચરલે જે ॥૯॥
સાંગેન ઐક વિસ્તારેસી । પૂર્વી ઋષિ આચરલે જે ॥૯॥
નૈમિષારણ્યી સમસ્ત ઋષિ । તપ કરિતી બહુ દિવસી ।
આલા પરાશર ઋષિ । મ્હણોનિ સમસ્ત વંદિતી ॥૧૧૦॥
આલા પરાશર ઋષિ । મ્હણોનિ સમસ્ત વંદિતી ॥૧૧૦॥
સમસ્ત ઋષિ મિળોન । વિનવિતાતી કર જોડૂન ।
બ્રાહ્મણાચે આચરણ । કેવી કરાવે મ્હણતી તે ॥૧૧॥
બ્રાહ્મણાચે આચરણ । કેવી કરાવે મ્હણતી તે ॥૧૧॥
આતા આમ્હી આચાર કરિતો । તેણે સંશય મની યેતો ।
બ્રહ્મઋષિ તુમ્હી મ્હણૂનિ પુસતો । તુમચા ઉપદેશ આમ્હા વ્હાવા ॥૧૨॥
બ્રહ્મઋષિ તુમ્હી મ્હણૂનિ પુસતો । તુમચા ઉપદેશ આમ્હા વ્હાવા ॥૧૨॥
ગુરુમુખેવીણ મંત્ર । ગ્રાહ્ય નવ્હે હો પવિત્ર ।
તૈસા શ્રીગુરુ તૂ સત્પાત્ર । આચાર આમ્હા સાંગાવે ॥૧૩॥
તૈસા શ્રીગુરુ તૂ સત્પાત્ર । આચાર આમ્હા સાંગાવે ॥૧૩॥
પરાશર મ્હણે ઋષીંસી । સાંગેન આચાર તુમ્હાસી ।
જેણે હોય અપ્રયાસી । સર્વ સિદ્ધિ પાવતી ॥૧૪॥
જેણે હોય અપ્રયાસી । સર્વ સિદ્ધિ પાવતી ॥૧૪॥
બ્રાહ્મમુહૂર્તી ઉઠોનિ । શ્રીગુરુસ્મરણ કરોનિ ।
મગ ધ્યાવ્યા મૂર્તિ તિન્હી । બ્રહ્માવિષ્ણુમહેશ્વર ॥૧૫॥
મગ ધ્યાવ્યા મૂર્તિ તિન્હી । બ્રહ્માવિષ્ણુમહેશ્વર ॥૧૫॥
મગ સ્મરાવે નવગ્રહ । સૂર્યાદિ કેતૂસહ ।
સનત્કુમાર-સનક-સનંદન-સહ । સ્મરાવે તયે વેળી ॥૧૬॥
સનત્કુમાર-સનક-સનંદન-સહ । સ્મરાવે તયે વેળી ॥૧૬॥
સહ-નારદ તુંબરુ દેખા । સ્મરાવે સિદ્ધ યોગી દેખા ।
સપ્ત સમુદ્ર અસતી જે કા । સ્મરાવે સપ્ત પિતૃદેવતા ॥૧૭॥
સપ્ત સમુદ્ર અસતી જે કા । સ્મરાવે સપ્ત પિતૃદેવતા ॥૧૭॥
સપ્ત ઋષીતે સ્મરોનિ । સપ્ત દ્વીપે સપ્ત ભુવની ।
સમસ્ત નામે ઘેઊનિ । ઐસે મ્હણાવે પ્રાતઃસ્મરણ ॥૧૮॥
સમસ્ત નામે ઘેઊનિ । ઐસે મ્હણાવે પ્રાતઃસ્મરણ ॥૧૮॥
મગ ઉઠાવે શયનસ્થાની । આચમન કરોનિ દોની ।
લઘુશંકેસી જાઊનિ । શૌચાચમન કરાવે ॥૧૯॥
લઘુશંકેસી જાઊનિ । શૌચાચમન કરાવે ॥૧૯॥
પરાશર મ્હણે ઋષીંસી । ઐકા આચમનવિધીસી ।
સાંગતસે વિસ્તારેસી । જે જે સમયી કરણે ઐકા ॥૧૨૦॥
સાંગતસે વિસ્તારેસી । જે જે સમયી કરણે ઐકા ॥૧૨૦॥
સ્નાનાપૂર્વી અપર દોની । ઉદક પ્રાશિતા યેણેચિ ગુણી ।
નિજતા ઉઠતા સમયી દોની । આચમને કરાવી ॥૨૧॥
નિજતા ઉઠતા સમયી દોની । આચમને કરાવી ॥૨૧॥
અધોવાયુશબ્દ ઝાલિયા । વોખટે દૃષ્ટી દેખિલિયા ।
દોન્હી વેળા આચમૂનિયા । શુચિ વ્હાવે પરિયેસા ॥૨૨॥
દોન્હી વેળા આચમૂનિયા । શુચિ વ્હાવે પરિયેસા ॥૨૨॥
ભોજનાપૂર્વી અપર દોની । જાંભઈ આલિયા શિંકલિયા દોની ।
લઘુશંકાશૌચી દોની । આચમન કરાવે ॥૨૩॥
લઘુશંકાશૌચી દોની । આચમન કરાવે ॥૨૩॥
જવળી ઉદક નસેલ જરી । શ્રોત્રાચમન કરા નિર્ધારી ।
સ્પર્શ કરાવા અક્ષ શ્રોત્રી । યેણે પવિત્ર પરિયેસા ॥૨૪॥
સ્પર્શ કરાવા અક્ષ શ્રોત્રી । યેણે પવિત્ર પરિયેસા ॥૨૪॥
બ્રાહ્મણાચે ઉજવે કાની । સપ્ત દેવતા અસતી નિર્ગુણી ।
ત્યાસી સ્પર્શિતા તત્ક્ષણી । આચમનફળ અસે દેખા ॥૨૫॥
ત્યાસી સ્પર્શિતા તત્ક્ષણી । આચમનફળ અસે દેખા ॥૨૫॥
શ્લોક । અગ્નિરાપશ્ચ ચંદ્રશ્ચ વરુણાર્કૈદ્રવાયવઃ ।
વિપ્રસ્ય દક્ષિણે કર્ણે નિત્યં તિષ્ઠન્તિ દેવતાઃ ॥૨૬॥
વિપ્રસ્ય દક્ષિણે કર્ણે નિત્યં તિષ્ઠન્તિ દેવતાઃ ॥૨૬॥
ટીકા । ત્યા દેવતાંચી નાવે ઐકા । સાંગેન ઋષિ સકળિકા ।
અગ્નિ આપ વરુણાર્કા । વાયુ ઇંદ્ર ચંદ્ર અસતી ॥૨૭॥
અગ્નિ આપ વરુણાર્કા । વાયુ ઇંદ્ર ચંદ્ર અસતી ॥૨૭॥
લઘુશંકાચમન કરોનિ । તૂષ્ણીમ સ્નાન કરા સુમની ।
બૈસાવે શુચિ આસની । અરુણોદય હોય તવ ॥૨૮॥
બૈસાવે શુચિ આસની । અરુણોદય હોય તવ ॥૨૮॥
ગાયત્રીમંત્રજપાવ્યતિરિક્ત । વરકડ જપાવે પવિત્ર ।
પ્રગટ હોતા અરુણોદિત । બહિર્ભૂમીસી જાઈજે ॥૨૯॥
પ્રગટ હોતા અરુણોદિત । બહિર્ભૂમીસી જાઈજે ॥૨૯॥
યજ્ઞોપવીત કાની ઠેવોનિ । ડોઈલ પાલવ ઘાલૂનિ ।
નૈઋત્ય દિશે જાઊનિ । અધોમુખી બૈસાવે ॥૧૩૦॥
નૈઋત્ય દિશે જાઊનિ । અધોમુખી બૈસાવે ॥૧૩૦॥
દિવસા બસાવે ઉત્તરમુખી । રાત્રી બૈસાવે દક્ષિણમુખી ।
મૌન અસાવે વિવેકી । ચહૂકડે પાહૂ નયે ॥૩૧॥
મૌન અસાવે વિવેકી । ચહૂકડે પાહૂ નયે ॥૩૧॥
સૂર્યચંદ્રનક્ષત્રાંસી । પાહૂ નયે નદી-આકાશી ।
સ્ત્રીજન લોક પરિયેસી । પાહૂ નયે કવણાતે ॥૩૨॥
સ્ત્રીજન લોક પરિયેસી । પાહૂ નયે કવણાતે ॥૩૨॥
શૌચાવિણે કાંસ ઘાલી । કાંસ ન કાઢી લઘુશંકાકાળી ।
ત્યાસી હોય યમપુરી અઢળી । નરક ભોગી અવધારા ॥૩૩॥
ત્યાસી હોય યમપુરી અઢળી । નરક ભોગી અવધારા ॥૩૩॥
અગત્ય ઘડે ઉદકાવીણ । કરૂનિયા ગંગાસ્મરણ ।
મૃત્તિકેને શૌચ કરણે । ભક્ષણાદિ વર્જાવે ॥૩૪॥
મૃત્તિકેને શૌચ કરણે । ભક્ષણાદિ વર્જાવે ॥૩૪॥
બર્હિર્ભૂમિ જાવયાસી । ઠાઊ કૈસા પરિયેસી ।
ઐકા સમસ્ત તત્પરેસી । મ્હણે પરાશર સર્વાતે ॥૩૫॥
ઐકા સમસ્ત તત્પરેસી । મ્હણે પરાશર સર્વાતે ॥૩૫॥
ન બૈસાવે ભૂમીવરી । બૈસિજે પાનગવતાવરી ।
હિરવી પર્ણે કરાવી દુરી । વાળલ્યા પાની બૈસાવે ॥૩૬॥
હિરવી પર્ણે કરાવી દુરી । વાળલ્યા પાની બૈસાવે ॥૩૬॥
જે બ્રાહ્મણ ઉભ્યા મુતતી । ત્યાંસી ઐકા કવણ ગતિ ।
ત્યાંચે રોમે અંગી કિતી । તાવત્કાળ વર્ષે નરકી પડતી ॥૩૭॥
ત્યાંચે રોમે અંગી કિતી । તાવત્કાળ વર્ષે નરકી પડતી ॥૩૭॥
મળવિસર્જન કરૂનિ । ઉઠાવે હાતી શિશ્ન ધરૂનિ ।
જળપાત્રાપાસી જાઊનિ । શૌચ કરાવે પરિયેસા ॥૩૮॥
જળપાત્રાપાસી જાઊનિ । શૌચ કરાવે પરિયેસા ॥૩૮॥
મૃત્તિકાશૌચ કરાવયાસી । મૃત્તિકા આણાવી તુમ્હી ઐસી ।
વારુળ મૂષકગૃહ પરિયેસી । નદીમધીલ આણુ નયે ॥૩૯॥
વારુળ મૂષકગૃહ પરિયેસી । નદીમધીલ આણુ નયે ॥૩૯॥
જ્યા માર્ગી લોક ચાલતી । અથવા વૃક્ષાખાલીલ માતી ।
દેવાલય ક્ષેત્રતીર્થી । મૃત્તિકા આપણ વર્જાવી ॥૧૪૦॥
દેવાલય ક્ષેત્રતીર્થી । મૃત્તિકા આપણ વર્જાવી ॥૧૪૦॥
વાપી કૂપ તડાગાત । મૃત્તિકા આણિતા પુણ્ય બહુત ।
ઉદક કરી ઘેઊનિ પ્રોક્ષિત । મૃત્તિકા ઘ્યાવી શૌચાસી ॥૪૧॥
ઉદક કરી ઘેઊનિ પ્રોક્ષિત । મૃત્તિકા ઘ્યાવી શૌચાસી ॥૪૧॥
આવળ્યાએવઢે ગોળે કરાવે । લિંગસ્થાની એક લાવાવે ।
અપાનદ્વારી પાચ સ્વભાવે । એકૈકા હસ્તાસી તીન સપ્તે ॥૪૨॥
અપાનદ્વારી પાચ સ્વભાવે । એકૈકા હસ્તાસી તીન સપ્તે ॥૪૨॥
એકૈક પાયાસી સાત વેળ । મૃત્તિકા લાવાવી સકળ ।
આણિક સાંગેન સમય કેવળ । ઋષિ સમસ્ત પરિયેસા ॥૪૩॥
આણિક સાંગેન સમય કેવળ । ઋષિ સમસ્ત પરિયેસા ॥૪૩॥
યા મૃત્તિકા શૌચવિધાન । મૂત્રશંકેસી એક ગુણ ।
બહુર્ભૂમીસી દ્વિગુણ । મૈથુનાઅંતી ત્રિગુણ દેખા ॥૪૪॥
બહુર્ભૂમીસી દ્વિગુણ । મૈથુનાઅંતી ત્રિગુણ દેખા ॥૪૪॥
આણિક પ્રકાર અસે દેખા । કરાવે યેણેપ્રમાણે ઐકા ।
જિતુકે કરણે ગૃહસ્થ લોકા । દ્વિગુણ કરાવે બ્રહ્મચારી ॥૪૫॥
જિતુકે કરણે ગૃહસ્થ લોકા । દ્વિગુણ કરાવે બ્રહ્મચારી ॥૪૫॥
ત્રિગુણ કરાવે વાનપ્રસ્થે । ચતુર્ગુણ કરાવે યતી સમસ્તે ।
ન્યૂન પૂર્ણ કરાવે યાપરતે । ધર્મસિદ્ધિ હોય દેખા ॥૪૬॥
ન્યૂન પૂર્ણ કરાવે યાપરતે । ધર્મસિદ્ધિ હોય દેખા ॥૪૬॥
યેણે પ્રકારે કરા દિવસી । રાત્રી યાચ્યા અર્ધૈસી ।
સંકટસમયી યા અર્ધૈસી । માર્ગસ્થે અર્ધ ત્યાહુની ॥૪૭॥
સંકટસમયી યા અર્ધૈસી । માર્ગસ્થે અર્ધ ત્યાહુની ॥૪૭॥
વ્રતબંધ ઝાલિયા બ્રાહ્મણાસી । હાચ આચાર પરિયેસી ।
હાચિ ઉપદેશ ચહૂ વર્ણાસી । શૌચવિધિ બોલિલા ॥૪૮॥
હાચિ ઉપદેશ ચહૂ વર્ણાસી । શૌચવિધિ બોલિલા ॥૪૮॥
શૌચ કેલિયાનંતરી । ચૂળ ભરાવે પરિકરી ।
બ્રાહ્મણે આઠ ભરી । ક્ષત્રિયે સહા પરિયેસા ॥૪૯॥
બ્રાહ્મણે આઠ ભરી । ક્ષત્રિયે સહા પરિયેસા ॥૪૯॥
વૈશ્યે ચાર શૂદ્રે દોની વેળ । યેણે વિધિ ભરા ચૂળ ।
અધિક ન કરાવે કેવળ । મ્હણે પરાશર ઋષિ ॥૧૫૦॥
અધિક ન કરાવે કેવળ । મ્હણે પરાશર ઋષિ ॥૧૫૦॥
ચૂળ ભરાવે આઠ વેળા । આચમાવે તીન વેળા ।
શુચિસ્થાની બૈસૂન નિર્મળા । કુળદેવતા સ્મરાવી ॥૫૧॥
શુચિસ્થાની બૈસૂન નિર્મળા । કુળદેવતા સ્મરાવી ॥૫૧॥
તૂષ્ણીમ્ આચમન કરાવે । નામ ઘેતા ચોવીસ ઠાવે ।
આતળાવે પુનઃ આચમાવે । ત્યાચા વિધી સાંગેન ॥૫૨॥
આતળાવે પુનઃ આચમાવે । ત્યાચા વિધી સાંગેન ॥૫૨॥
વિપ્રદક્ષિણતળહાતી । પાચ તીર્થે વિખ્યાત અસતી ।
જે બોલિલે અસે શ્રુતી । સાંગેન તીર્થ અવધારા ॥૫૩॥
જે બોલિલે અસે શ્રુતી । સાંગેન તીર્થ અવધારા ॥૫૩॥
અંગુષ્ઠમૂળ તળહાતેસી । અગ્નિબ્રહ્મતીર્થ પરિયેસી ।
તર્જની અંગુષ્ઠ મધ્યદેશી । પિતૃતીર્થ અસે જાણ ॥૫૪॥
તર્જની અંગુષ્ઠ મધ્યદેશી । પિતૃતીર્થ અસે જાણ ॥૫૪॥
ચતુર્થ અંગુલીચે વરી । દેવતીર્થ અવધારી ।
કનિષ્ઠિકા ભાગોત્તરી । ઋષિતીર્થ પરિયેસા ॥૫૫॥
કનિષ્ઠિકા ભાગોત્તરી । ઋષિતીર્થ પરિયેસા ॥૫૫॥
તર્પણ દેવાપિતૃઋષિ । જે સ્થાની તીર્થૈ કરાવી હર્ષી ।
આચમન બ્રહ્મતીર્થેસી । કરા બ્રાહ્મણ વિદ્વજ્જન ॥૫૬॥
આચમન બ્રહ્મતીર્થેસી । કરા બ્રાહ્મણ વિદ્વજ્જન ॥૫૬॥
બ્રહ્મતીર્થે આચમને તિન્હી । કેશવ નારાયણ માધવ મ્હણોનિ ।
દેવતીર્થ ઉદક સાંડોનિ । ગોવિંદ નામ ઉચ્ચારાવે ॥૫૭॥
દેવતીર્થ ઉદક સાંડોનિ । ગોવિંદ નામ ઉચ્ચારાવે ॥૫૭॥
વિષ્ણુ મધુસૂદન હસ્ત ધુવોનિ દોન્હી । ત્રિવિક્રમ વામન ગાલા સ્પર્શોનિ ।
બિંબોષ્ઠ તળહસ્તે સ્પર્શોનિ । શ્રીધર નામ ઉચ્ચારાવે ॥૫૮॥
બિંબોષ્ઠ તળહસ્તે સ્પર્શોનિ । શ્રીધર નામ ઉચ્ચારાવે ॥૫૮॥
પુનરપિ હસ્ત હ્રષીકેશી । પદ્મનાભ પાદદ્વય સ્પર્શી ।
સવ્ય હસ્ત પંચાંગુલીસી । દામોદર શિખાસ્થાની ॥૫૯॥
સવ્ય હસ્ત પંચાંગુલીસી । દામોદર શિખાસ્થાની ॥૫૯॥
ચતુરંગુલિ પૃષ્ઠદેશી । સંકર્ષણ ઘ્રાણેસી ।
તર્જની આણિ અંગુષ્ઠેસી । મ્હણાવા વાસુદેવ પ્રદ્યુમ્ન ॥૧૬૦॥
તર્જની આણિ અંગુષ્ઠેસી । મ્હણાવા વાસુદેવ પ્રદ્યુમ્ન ॥૧૬૦॥
અંગુષ્ઠ અનામિકેસી । નેત્રસ્પર્શ શ્રોત્રેસી ।
કનિષ્ઠિકા અંગુષ્ઠેસી । અચ્યુત નાભી મ્હણાવે ॥૬૧॥
કનિષ્ઠિકા અંગુષ્ઠેસી । અચ્યુત નાભી મ્હણાવે ॥૬૧॥
પંચાંગુલી ઉપેંદ્ર દેખા । હરી શ્રીકૃષ્ણ ભુજા એકા ।
પાચ અંગુલી વિધિપૂર્વકા । યેણે વિધી સ્પર્શાવે ॥૬૨॥
પાચ અંગુલી વિધિપૂર્વકા । યેણે વિધી સ્પર્શાવે ॥૬૨॥
વિધી સંધ્યાકાળી । આણિક કરાવે વેળોવેળી ।
અશૌચ અથવા સંકટકાળી । અસતી વિધાને તી ઐકા ॥૬૩॥
અશૌચ અથવા સંકટકાળી । અસતી વિધાને તી ઐકા ॥૬૩॥
દેવતીર્થે તિન્હી ઘ્યાવે । હસ્ત પ્રક્ષાળા ગોવિંદ નાવે ।
મુખ પ્રક્ષાળોનિ મંત્ર મ્હણાવે । સંધ્યાવ્યતિરિક્ત યેણેપરી ॥૬૪॥
મુખ પ્રક્ષાળોનિ મંત્ર મ્હણાવે । સંધ્યાવ્યતિરિક્ત યેણેપરી ॥૬૪॥
વિધાન આણિક સાંગેન । દેવતીર્થે તિની ઘેઊન ।
ગોવિંદનામે હસ્ત ધુવૂન । ચક્ષુ શ્રોત્ર સ્પર્શાવે ॥૬૫॥
ગોવિંદનામે હસ્ત ધુવૂન । ચક્ષુ શ્રોત્ર સ્પર્શાવે ॥૬૫॥
શૂદ્રાદિ ઓવાળિયાસી । સ્પર્શ હોતા પરિયેસી ।
આચમનવિધિ ઐસી । ગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાતે ॥૬૬॥
આચમનવિધિ ઐસી । ગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાતે ॥૬૬॥
ભિજોનિ આલિયા પાઉસાત । દ્વિરાચમને હોય પુનીત ।
સ્નાન ભોજની નિશ્ચિત । દ્વિરાચમન કરાવે ॥૬૭॥
સ્નાન ભોજની નિશ્ચિત । દ્વિરાચમન કરાવે ॥૬૭॥
ફલાહાર ભક્ષણ કરિતા । અથવા આપણ ઉદક ઘેતા ।
આલા અસેલ સ્મશાની હિંડતા દ્વિરાચમને શુદ્ધ હોય ॥૬૮॥
આલા અસેલ સ્મશાની હિંડતા દ્વિરાચમને શુદ્ધ હોય ॥૬૮॥
ઉદક નસે જવળી જરી । શ્રોત્રાચમન કરા નિર્ધારી ।
આણિક અસે એક પરી । તૂષ્ણીમ આચમન કરાવે ॥૬૯॥
આણિક અસે એક પરી । તૂષ્ણીમ આચમન કરાવે ॥૬૯॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી । આચમનવિધિ આહે ઐસી ।
જે કરિતી ભક્તીસી । દૈન્ય કૈચે તયા ઘરી ॥૧૭૦॥
જે કરિતી ભક્તીસી । દૈન્ય કૈચે તયા ઘરી ॥૧૭૦॥
આતા સાંગેન વિધાન । કરાવયા દંતધાવન ।
સમસ્ત પર્વણી ત્યજૂન । પ્રતિપદા ષષ્ઠી વર્જાવી ॥૭૧॥
સમસ્ત પર્વણી ત્યજૂન । પ્રતિપદા ષષ્ઠી વર્જાવી ॥૭૧॥
ન કરાવે નવમીદ્વાદશીસી । શનયર્કમંગળવારેસી ।
શ્રાદ્ધકાળી વિવાહદિવસી । કરૂ નયે દંતધાવન ॥૭૨॥
શ્રાદ્ધકાળી વિવાહદિવસી । કરૂ નયે દંતધાવન ॥૭૨॥
કંટકવૃક્ષશાખેસી । તાડમાડકેતકીસી ।
ખર્જૂરનારિકેલશાખેસી । કેલિયા જન્મ ચાંડાળયોની ॥૭૩॥
ખર્જૂરનારિકેલશાખેસી । કેલિયા જન્મ ચાંડાળયોની ॥૭૩॥
ખદિરકરંજાઆઘાડેસી । ઔદુંબરાર્કવટશાખેસી ।
અથવા વૃક્ષ કરવંદેસી । પુણ્ય વૃક્ષ ઐકા તુમ્હી ॥૭૪॥
અથવા વૃક્ષ કરવંદેસી । પુણ્ય વૃક્ષ ઐકા તુમ્હી ॥૭૪॥
વિપ્રે દ્વાદશાંગુલેસી । નવાંગુલે ક્ષત્રિયાસી ।
ષડાંગુલે વૈશ્યશૂદ્રાંસી । દંતધાવન કાષ્ઠ આણાવે ॥૭૫॥
ષડાંગુલે વૈશ્યશૂદ્રાંસી । દંતધાવન કાષ્ઠ આણાવે ॥૭૫॥
દંતધાવન કાષ્ઠેસી । તોડિતા મ્હણાવે મંત્રાસી ।
આયુઃ પ્રજ્ઞા નામ પરિયેસી । મ્હણોનિ કાષ્ઠ તોડાવે ॥૭૬॥
આયુઃ પ્રજ્ઞા નામ પરિયેસી । મ્હણોનિ કાષ્ઠ તોડાવે ॥૭૬॥
દંતધાવન કરોનિ ઐસે । કાષ્ઠ ટાકાવે નૈઋત્ય દિશે ।
ચૂળ ભરોનિ દ્વાદશ । દ્વિરાચમન કરાવે ॥૭૭॥
ચૂળ ભરોનિ દ્વાદશ । દ્વિરાચમન કરાવે ॥૭૭॥
મગ કરાવે પ્રાતઃસ્નાન । તેણે હોય સર્વ સાધન ।
તેજોબલાઆયુષ્યવર્ધન । પ્રાતઃસ્નાન કેલિયા ॥૭૮॥
તેજોબલાઆયુષ્યવર્ધન । પ્રાતઃસ્નાન કેલિયા ॥૭૮॥
પ્રજ્ઞા વાઢે દુઃસ્વપ્નનાશ । સકળ દૈવતે હોતી વશ ।
સૌભાગ્ય સુખ હોતી હર્ષ । પ્રાતઃસ્નાન કેલિયા ॥૭૯॥
સૌભાગ્ય સુખ હોતી હર્ષ । પ્રાતઃસ્નાન કેલિયા ॥૭૯॥
યતી તાપસી સંન્યાસી । ત્રિકાળ કરાવે સ્નાનાસી ।
બ્રહ્મચારી વિધીંસી । એક વેળ કરાવે ॥૧૮૦॥
બ્રહ્મચારી વિધીંસી । એક વેળ કરાવે ॥૧૮૦॥
નિત્ય કેલિયા પાપનાશ અસે । કરાવે યાચિ કારણે હર્ષે ।
ગૃહસ્થે વાનપ્રસ્થે વિશેષે । પ્રાતર્મધ્યાહ્ની કરાવે ॥૮૧॥
ગૃહસ્થે વાનપ્રસ્થે વિશેષે । પ્રાતર્મધ્યાહ્ની કરાવે ॥૮૧॥
અશક્ય સંકટ આલે જરી । અથવા ન મિળે નિર્મલ વારિ ।
સ્નાન કરાવયાચિ પરી । સાંગેન ઐકા બ્રાહ્મણહો ॥૮૨॥
સ્નાન કરાવયાચિ પરી । સાંગેન ઐકા બ્રાહ્મણહો ॥૮૨॥
અગ્નિસ્નાન ભસ્મસ્નાન । અથવા કરાવે વાયુસ્નાન ।
કરા વિધીને મંત્રસ્નાન । આપોહિષ્ઠા મંત્રાને ॥૮૩॥
કરા વિધીને મંત્રસ્નાન । આપોહિષ્ઠા મંત્રાને ॥૮૩॥
આણિક સ્નાનફળે અસતી । જ્યાસ અસેલ ભાવભક્તિ ।
ગુરુદેવતા દર્શનમાત્રી । તીર્થસ્નાનફળ અસે ॥૮૪॥
ગુરુદેવતા દર્શનમાત્રી । તીર્થસ્નાનફળ અસે ॥૮૪॥
અથવા દર્શન માતાપિતા । ચરણતીર્થ ભક્તીને ઘેતા ।
અંગાવરી પ્રોક્ષિતા । તીર્થસ્નાનફળ અસે ॥૮૫॥
અંગાવરી પ્રોક્ષિતા । તીર્થસ્નાનફળ અસે ॥૮૫॥
અથવા ભિજેલ પર્જન્યાંત । ઉભા રાહોનિ વારા ઘેત ।
કિંવા બૈસાવે ગોધુળીત । સ્નાનફળ અસે દેખા ॥૮૬॥
કિંવા બૈસાવે ગોધુળીત । સ્નાનફળ અસે દેખા ॥૮૬॥
સ્પર્શ ચાંડાળા હોતા । જલસ્નાને હોય શુચિતા ।
શૂદ્રાચા સ્પર્શ હોતા । ઉપસ્નાન કરાવે ॥૮૭॥
શૂદ્રાચા સ્પર્શ હોતા । ઉપસ્નાન કરાવે ॥૮૭॥
દૃઢ અસે તનુ આપુલે । સ્નાન મુખ્ય કરાવે જલે ।
સંધિ-વિગ્રહ-સાકડે પડલે । ઉષઃસ્નાન કરાવે ॥૮૮॥
સંધિ-વિગ્રહ-સાકડે પડલે । ઉષઃસ્નાન કરાવે ॥૮૮॥
પ્રાતઃસ્નાન કરાવયાસી । શીતોદક ઉત્તમ પરિયેસી ।
અશક્તતા અસેલ દેહાસી । ઉષ્ણોદકે કરાવે ॥૮૯॥
અશક્તતા અસેલ દેહાસી । ઉષ્ણોદકે કરાવે ॥૮૯॥
સ્વભાવે પવિત્ર અસે ઉદક । વરી ઝાલિયા અગ્નિસંપર્ક ।
પવિત્ર ઝાલે ઉદક અધિક । ગૃહસ્થાસી મુખ્ય અસે ॥૧૯૦॥
પવિત્ર ઝાલે ઉદક અધિક । ગૃહસ્થાસી મુખ્ય અસે ॥૧૯૦॥
ઉષ્ણોદકે સ્નાન કરિતા । શીતોદક કરા મિશ્રિત ।
મધ્યે કરાવે આચમન તત્ત્વતા । સંકલ્પ તેથે મ્હણાવા ॥૯૧॥
મધ્યે કરાવે આચમન તત્ત્વતા । સંકલ્પ તેથે મ્હણાવા ॥૯૧॥
ઘરી સ્નાન કરિતા દેખા । અઘમર્ષણ તર્પણ નવ્હે નિકા ।
વસ્ત્રે પિળૂ નયે ઐકા । આપુલે હસ્તે કરૂનિયા ॥૯૨॥
વસ્ત્રે પિળૂ નયે ઐકા । આપુલે હસ્તે કરૂનિયા ॥૯૨॥
પુત્રોત્સાહ સંક્રાંતીસી । શ્રાદ્ધકાળ મૃતદિવસી ।
ન કરાવે સ્નાન ઉષ્ણોદકેસી । અમાવાસ્યા પૌર્ણિમા ॥૯૩॥
ન કરાવે સ્નાન ઉષ્ણોદકેસી । અમાવાસ્યા પૌર્ણિમા ॥૯૩॥
સ્નાન કરિતા બાંધા શિખા । દર્ભહસ્તી સૂર્યાભિમુખા ।
મૌન અસાવે વિવેકા । કવણાસવે ન બોલાવે ॥૯૪॥
મૌન અસાવે વિવેકા । કવણાસવે ન બોલાવે ॥૯૪॥
આપોહિષ્ઠા મંત્રેસી । ગાયત્રી તીન મ્હણા સુરસી ।
યેણેપરી સ્નાનોદકાસી । અભિમંત્રાવે બ્રાહ્મણે ॥૯૫॥
યેણેપરી સ્નાનોદકાસી । અભિમંત્રાવે બ્રાહ્મણે ॥૯૫॥
પ્રથમ શીતોદક ઘેઊનિ । પશ્ચાત ઉષ્ણોદક મિળવોનિ ।
સ્નાન કરાવે પ્રતિદિની । ગૃહસ્થાંની ઘરી દેખા ॥૯૬॥
સ્નાન કરાવે પ્રતિદિની । ગૃહસ્થાંની ઘરી દેખા ॥૯૬॥
અવધૂત મંત્ર મ્હણત । વસ્ત્ર ઉકલાવે ત્વરિત ।
ઉદ્યંત મંત્ર જપત । વસ્ત્ર સૂર્યાસી દાખવાવે ॥૯૭॥
ઉદ્યંત મંત્ર જપત । વસ્ત્ર સૂર્યાસી દાખવાવે ॥૯૭॥
આચમન કરૂનિ આપણ દેવસ્યત્વ મંત્ર જપોન ।
ધૂત વસ્ત્ર નેસૂન । આણિક મંત્ર જપાવે ॥૯૮॥
ધૂત વસ્ત્ર નેસૂન । આણિક મંત્ર જપાવે ॥૯૮॥
આવહંતી વિતન્વતી મંત્રે । વસ્ત્રે નેસાવી પવિત્ર ।
દ્વિરાચમન કરાવે તંત્રે । વસ્ત્ર પિળોનિ આચમન કીજે ॥૯૯॥
દ્વિરાચમન કરાવે તંત્રે । વસ્ત્ર પિળોનિ આચમન કીજે ॥૯૯॥
આતા મંત્રસ્નાન કરણે । સાંગેન ત્યાચી વિધાને ।
આપોહિષ્ઠાદિ મંત્રાને । પ્રોક્ષાવે શરીરાવરી ॥૨૦૦॥
આપોહિષ્ઠાદિ મંત્રાને । પ્રોક્ષાવે શરીરાવરી ॥૨૦૦॥
પાદ મુર્ધ્ની હ્રદયસ્થાની । મૂર્ધ્નીં હ્રદય પાદ પ્રોક્ષોનિ ।
કરાવે તુમ્હી માર્જની । આપોહિષ્ઠા મંત્રેસી ॥૧॥
કરાવે તુમ્હી માર્જની । આપોહિષ્ઠા મંત્રેસી ॥૧॥
ઐસે સ્નાન કરોનિ । પુનઃ આચમન કરોનિ ।
માનસસ્નાન વિધીંની । કરાવે ઐકા ભક્તીને ॥૨॥
માનસસ્નાન વિધીંની । કરાવે ઐકા ભક્તીને ॥૨॥
નારાયણ વિષ્ણૂમૂર્તીસી । સ્નાન કરાવે ભક્તીસી ।
ચતુર્ભુજ અલંકારેસી । ધ્યાન કેલિયા માનસન્માન ॥૩॥
ચતુર્ભુજ અલંકારેસી । ધ્યાન કેલિયા માનસન્માન ॥૩॥
અપવિત્રઃ પવિત્રો વા । યેણે મંત્રે હરિ ધ્યાવા ।
ઉદકે દેહે પ્રોક્ષાવા । સ્નાનફળ અવધારા ॥૪॥
ઉદકે દેહે પ્રોક્ષાવા । સ્નાનફળ અવધારા ॥૪॥
મંગલસ્નાનવિધા । સાંગેન ઐકા બ્રાહ્મણ ।
રવિવારી નિષેધ જાણ । જ્વર હોય અંગાસી ॥૫॥
રવિવારી નિષેધ જાણ । જ્વર હોય અંગાસી ॥૫॥
નદીતીરી અસે નરુ । અશક્ત અસે શરીરુ ।
ગંગાસ્મરણે નિર્ધારુ । આર્દ્રવસ્ત્રે અંગ પુસાવે ॥૬॥
ગંગાસ્મરણે નિર્ધારુ । આર્દ્રવસ્ત્રે અંગ પુસાવે ॥૬॥
કાંતિહાનિ સોમવારાસી । મંગળવારી મૃત્યુ પરિયેસી ।
લક્ષ્મી પાવે બુધવારેસી । ધનહાનિ ગુરુવારી ॥૭॥
લક્ષ્મી પાવે બુધવારેસી । ધનહાનિ ગુરુવારી ॥૭॥
શુક્રવારી પુત્રઘાત । શનિવારી અખિલ સંપત ।
જાણા ઐસે નિશ્ચિત । મંગલસ્નાન કરાવે ॥૮॥
જાણા ઐસે નિશ્ચિત । મંગલસ્નાન કરાવે ॥૮॥
નદીસ્નાન પ્રવાહમુખી । ઘરી પ્રાતઃસૂર્યાભિમુખી ।
સંધ્યાકાળી પશ્ચિમમુખી । સ્નાન કરાવે અવધારા ॥૯॥
સંધ્યાકાળી પશ્ચિમમુખી । સ્નાન કરાવે અવધારા ॥૯॥
સ્નાન કરિતા નદીસી । અઘમર્ષણ કરાવે પરિયેસી ।
નમોઽગ્નયેઽપ્સુમતે મંત્રેસી । નદીસ્નાન કરાવે ॥૨૧૦॥
નમોઽગ્નયેઽપ્સુમતે મંત્રેસી । નદીસ્નાન કરાવે ॥૨૧૦॥
યદપાંક્રૂર મત્રેંસી । ઉદક લોટાવે દ્વિહસ્તેસી ।
તીન વેળા લોટોનિ હર્ષી । ઇમં મે ગંગે જપાવે ॥૧૧॥
તીન વેળા લોટોનિ હર્ષી । ઇમં મે ગંગે જપાવે ॥૧૧॥
ઋતં ચ સત્યં ચ મંત્ર જપત । સ્નાન કરાવે ગંગેત ।
નદીસ્નાનવિધિ ખ્યાત । કરા તુમ્હી વિપ્રવર્ગ ॥૧૨॥
નદીસ્નાનવિધિ ખ્યાત । કરા તુમ્હી વિપ્રવર્ગ ॥૧૨॥
રોદનાંતી વમનાંતી । મૈથુનદુઃસ્વપ્નદર્શનાંતી ।
સ્નાનાવેગળે શુદ્ધ ન હોતી । સ્નાન કરાવે અવધારા ॥૧૩॥
સ્નાનાવેગળે શુદ્ધ ન હોતી । સ્નાન કરાવે અવધારા ॥૧૩॥
આતા વસ્ત્રાવે વિધાન । સાંગેન ઐકા ઋષિજન ।
ઓલે વસ્ત્રે કાસેવીણ । નેસૂ નયે ગૃહસ્થાને ॥૧૪॥
ઓલે વસ્ત્રે કાસેવીણ । નેસૂ નયે ગૃહસ્થાને ॥૧૪॥
રક્તાદિ વસ્ત્ર જીર્ણ ધોત્ર । નેસૂનિ જે જન જપ કરીત ।
તે પુણ્ય જાય રાક્ષસાંપ્રત । એક ધોત્ર અસલિયા ॥૧૫॥
તે પુણ્ય જાય રાક્ષસાંપ્રત । એક ધોત્ર અસલિયા ॥૧૫॥
શ્વેતવસ્ત્ર બ્રાહ્મણાસી । મુખ્ય અસે પરિયેસી ।
ઉપવસ્ત્ર વહિર્વાસી । ઉત્તરવસ્ત્ર મ્હણિજે તયા ॥૧૬॥
ઉપવસ્ત્ર વહિર્વાસી । ઉત્તરવસ્ત્ર મ્હણિજે તયા ॥૧૬॥
ધોત્ર નેસલિયા નંતરી । વિભૂતિ લાવાવી પરિકરી ।
મંત્રવિધાન-પુરઃસરી । ભસ્મ ધારણ કરાવે ॥૧૭॥
મંત્રવિધાન-પુરઃસરી । ભસ્મ ધારણ કરાવે ॥૧૭॥
ભસ્મ શુદ્ધ ન મિળે જરી । ગોપીચંદન લાવાવે પરી ।
દ્વારાવતી મુખ્ય ધરી । વરકડ મૃત્તિકા અગ્રાહ્ય ॥૧૮॥
દ્વારાવતી મુખ્ય ધરી । વરકડ મૃત્તિકા અગ્રાહ્ય ॥૧૮॥
ન મિળે દ્વારાવતી દેખા । કરા ધારણ ગંગામૃત્તિકા ।
ઊર્ધ્વપુંડ્ર અસે નિકા । વિષ્ણુસાયુજ્ય હોય તયા ॥૧૯॥
ઊર્ધ્વપુંડ્ર અસે નિકા । વિષ્ણુસાયુજ્ય હોય તયા ॥૧૯॥
પુષ્ટિકામ અસે જ્યાસી । લાવાવે તેણે અંગુષ્ઠેસી ।
જ્યાસી કામ અસે આયુધી । મધ્યાંગુલી લાવાવે ॥૨૨૦॥
જ્યાસી કામ અસે આયુધી । મધ્યાંગુલી લાવાવે ॥૨૨૦॥
અન્નકામ અનામિએસી । તર્જની કામ્ય મુક્તીસી ।
જે લાવિતી નખેસી । મહાપાતક ઘડે તયા ॥૨૧॥
જે લાવિતી નખેસી । મહાપાતક ઘડે તયા ॥૨૧॥
ઉત્તમ રુંદી દશાંગુલી । મધ્યમ નવ આષ્ટ અંગુલી ।
સપ્ત સહા પંચાગુલી । શૂર્પાકાર લાવાવે ॥૨૨॥
સપ્ત સહા પંચાગુલી । શૂર્પાકાર લાવાવે ॥૨૨॥
ચતુર્થ ત્રીણિ દ્વયાંગુલી । અધમ પક્ષ અસે બોલી ।
દ્વાદશ નામે કરા ભલી । વિષ્ણુનામ ઉચ્ચારિત ॥૨૩॥
દ્વાદશ નામે કરા ભલી । વિષ્ણુનામ ઉચ્ચારિત ॥૨૩॥
કેશવ મ્હણાવે લલાટસ્થાની । નાભી નારાયણ મ્હણોનિ ।
માધવનામે હ્રદયસ્થાની । કમળપુષ્પાકાર દેખા ॥૨૪॥
માધવનામે હ્રદયસ્થાની । કમળપુષ્પાકાર દેખા ॥૨૪॥
ગોવિંદનામે કંઠેસી । વિષ્ણુનામે કટિપ્રદેશી ।
દક્ષિણભુજા મધુસૂદનેસી । નાભી ઉત્તર ત્રિવિક્રમ ॥૨૫॥
દક્ષિણભુજા મધુસૂદનેસી । નાભી ઉત્તર ત્રિવિક્રમ ॥૨૫॥
વામન નામે બાહુ દેખા । શ્રીધર દક્ષિણકર્ણિકા ।
હ્રષીકેશ વામકર્ણિકા । પદ્મનાભ દક્ષિણકટી ॥૨૬॥
હ્રષીકેશ વામકર્ણિકા । પદ્મનાભ દક્ષિણકટી ॥૨૬॥
દામોદર શિરસ્થાન । ઐકા ઊર્ધ્વપુંડ્રવિધાન ।
પાપે જાતી જળોન । ગોપીચંદન લાવિતા ॥૨૭॥
પાપે જાતી જળોન । ગોપીચંદન લાવિતા ॥૨૭॥
દ્વારાવતી લાવોનિ । લાવા ભસ્મ ત્રિપુંડ્રાંની ।
હરિહર સંતોષોનિ । સાધે ભુક્તિ મુક્તિ દેખા ॥૨૮॥
હરિહર સંતોષોનિ । સાધે ભુક્તિ મુક્તિ દેખા ॥૨૮॥
વિવાહાદિ શોભન દિવસી । દેવતાકૃત્ય શ્રાદ્ધદિવસી ।
અભ્યંગાનંતર સૂતકેસી । ગોપીચંદન વર્જાવે ॥૨૯॥
અભ્યંગાનંતર સૂતકેસી । ગોપીચંદન વર્જાવે ॥૨૯॥
બ્રહ્મયજ્ઞતર્પણાસી । કુશ સાંગેન વિસ્તારેસી ।
આહેત દશ પ્રકારેસી । નામે સાંગેન વિખ્યાત ॥૨૩૦॥
આહેત દશ પ્રકારેસી । નામે સાંગેન વિખ્યાત ॥૨૩૦॥
દૂર્વા ઉશીર કુશ કાશ । સકુદ ગોધૂમ વ્રીહિ મૌજીષ ।
નાગરમોથા દર્ભ પરિયેસા । દશ દર્ભ મુખ્ય અસતી ॥૩૧॥
નાગરમોથા દર્ભ પરિયેસા । દશ દર્ભ મુખ્ય અસતી ॥૩૧॥
નિત્ય આણાવે દૂર્વૈસી । જરી ન સાધે આપણાસી ।
શ્રાવણ ભાદ્રપદમાસી । સંગ્રહ સંવત્સરી કરાવા ॥૩૨॥
શ્રાવણ ભાદ્રપદમાસી । સંગ્રહ સંવત્સરી કરાવા ॥૩૨॥
ચારી દૂર્વા વિપ્રાસી । ત્રીણિ ક્ષત્રિય-વૈશ્યાસી ।
એક નેમિલી શૂદ્રાસી । ચતુર્વર્ણી ધરાવે ॥૩૩॥
એક નેમિલી શૂદ્રાસી । ચતુર્વર્ણી ધરાવે ॥૩૩॥
યા દૂર્વેચી મહિમા । સાંગતા અસે અનુપમા ।
અગ્રસ્થાની અસે બ્રહ્મા । મૂળી રુદ્ર મધ્યે હરિ ॥૩૪॥
અગ્રસ્થાની અસે બ્રહ્મા । મૂળી રુદ્ર મધ્યે હરિ ॥૩૪॥
અગ્રભાગી ચતુરંગુલ । ગ્રંથી મૂળી દ્વયાંગુલ ।
ધારણ કરાવે બ્રહ્મકુળે । યાચી મહિમા થોર અસે ॥૩૫॥
ધારણ કરાવે બ્રહ્મકુળે । યાચી મહિમા થોર અસે ॥૩૫॥
ચક્ર ધરોનિ વિષ્ણુ દેખા । દૈત્ય પરાભવી ઐકા ।
ઈશ્વર ત્રિશૂલ ધરિતા દેખા । રાક્ષસાંતક કેવી હોય ॥૩૬॥
ઈશ્વર ત્રિશૂલ ધરિતા દેખા । રાક્ષસાંતક કેવી હોય ॥૩૬॥
ઇંદ્ર વજ્રાયુધ ધરિતા । દૈત્યગિરી વિભાંડી તત્ત્વતા ।
તૈસે બ્રાહ્મણ દૂર્વા ધરિતા । પાપદુરિતે પરાભવતી ॥૩૭॥
તૈસે બ્રાહ્મણ દૂર્વા ધરિતા । પાપદુરિતે પરાભવતી ॥૩૭॥
જૈસે તૃણાચે બણવીસી । અગ્નિસ્પર્શ હોતા નાશી ।
તેવી આલિયા પાપરાશિ । દર્ભસ્પર્શૈ જળતી દેખા ॥૩૮॥
તેવી આલિયા પાપરાશિ । દર્ભસ્પર્શૈ જળતી દેખા ॥૩૮॥
બ્રહ્મયજ્ઞ જપસમયી । ગ્રંથિ બાંધાવી કુશાગ્રી ।
વર્તુળાકાર ભોજનસમયી । ધરાવી બ્રાહ્મણે ભક્તીને ॥૩૯॥
વર્તુળાકાર ભોજનસમયી । ધરાવી બ્રાહ્મણે ભક્તીને ॥૩૯॥
કર્મ આચરતા દૂર્વૈસી । ગ્રંથિ બાંધાવી પરિયેસી ।
અગ્નિસ્પર્શ કર્પૂરાશી । પાપ નાશી યેણેપરી ॥૨૪૦॥
અગ્નિસ્પર્શ કર્પૂરાશી । પાપ નાશી યેણેપરી ॥૨૪૦॥
એકાદશાંગુલ પ્રાદેશમાત્ર । દ્વિદલ અસાવે પવિત્ર ।
નિત્ય-કર્માસી હેચ પવિત્ર । દ્વિદલ જાણા મુખ્ય અસે ॥૪૧॥
નિત્ય-કર્માસી હેચ પવિત્ર । દ્વિદલ જાણા મુખ્ય અસે ॥૪૧॥
જપહોમાદિ દાનાસી । સ્વાધ્યાય પિતૃકર્માસી ।
સુવર્ણરજતમુદ્રિકેસી । કુશાવેગળે ન કરાવે ॥૪૨॥
સુવર્ણરજતમુદ્રિકેસી । કુશાવેગળે ન કરાવે ॥૪૨॥
દેવપિતૃકર્માસી દેખ । રજત કરાવે સુવર્ણયુક્ત ।
તર્જનીસ્થાની રૌપ્યમુદ્રિકા । સુવર્ણ ધરાવે અનામિકેસી ॥૪૩॥
તર્જનીસ્થાની રૌપ્યમુદ્રિકા । સુવર્ણ ધરાવે અનામિકેસી ॥૪૩॥
મુદ્રિકા અસાવી ખડ્ગપાત્રી । કનિષ્ઠિકાંગુલી પવિત્રી ।
ગ્રાહ્ય નવ્હે જીવંતપિત્રી । તર્જનાંગુલી મુદ્રિકા ॥૪૪॥
ગ્રાહ્ય નવ્હે જીવંતપિત્રી । તર્જનાંગુલી મુદ્રિકા ॥૪૪॥
યોગપટ ઉત્તરી દેખા । તર્જનીસ્થાની રૌપ્યમુદ્રિકા ।
પાયી ન ઘાલાવ્યા પાદુકા । ગયાશ્રાદ્ધ ન કરાવે ॥૪૫॥
પાયી ન ઘાલાવ્યા પાદુકા । ગયાશ્રાદ્ધ ન કરાવે ॥૪૫॥
નવરત્ન મુદ્રિકા જ્યાચે હાતી । પાપે ત્યાસી ન લાગતી ।
એખાદે રત્ન અસતા હાતી । મુદ્રિકા પવિત્ર બ્રાહ્મણાસી ॥૪૬॥
એખાદે રત્ન અસતા હાતી । મુદ્રિકા પવિત્ર બ્રાહ્મણાસી ॥૪૬॥
પ્રાતઃસંધ્યેચ વિધાન । સાંગેન ઐકા ઋષિજન ।
નક્ષત્ર અસતાંચિ પ્રારંભૂન । અર્ઘ્ય સૂર્યોદયી દ્યાવે ॥૪૭॥
નક્ષત્ર અસતાંચિ પ્રારંભૂન । અર્ઘ્ય સૂર્યોદયી દ્યાવે ॥૪૭॥
સૂર્યોદય હોય તવ । જપ કરીત ઉભે અસાવે ।
ઉદયસમયી અર્ઘ્ય દ્યાવે । તત્પૂર્વી દેણે સર્વ વ્યર્થ ॥૪૮॥
ઉદયસમયી અર્ઘ્ય દ્યાવે । તત્પૂર્વી દેણે સર્વ વ્યર્થ ॥૪૮॥
ઋષિ પુસતી પરાશરાસી । સંધ્યા કરાવયા વિધિ કૈસી ।
વિસ્તારોનિ આમ્હાંસી । સાંગાવે જી સ્વામિયા ॥૪૯॥
વિસ્તારોનિ આમ્હાંસી । સાંગાવે જી સ્વામિયા ॥૪૯॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી । સાંગેન સંધ્યાવિધિસી ।
ઐકા તુમ્હી તત્પરેસી । પરાશરસ્મૃતીસી અસે ॥૨૫૦॥
ઐકા તુમ્હી તત્પરેસી । પરાશરસ્મૃતીસી અસે ॥૨૫૦॥
ગાયત્રીમંત્ર જપ કરિતા । શિખા બાંધાવી તત્ત્વતા ।
આસન ઘાલાવે નિરુતા । દર્ભપાણિ હોઉની ॥૫૧॥
આસન ઘાલાવે નિરુતા । દર્ભપાણિ હોઉની ॥૫૧॥
દેવતીર્થે દ્વિરાચમન । વિષ્ણુનામ સ્મરોન ।
પ્રાણાયામ વિસ્તારોન । ન્યાસપૂર્વક કરાવે ॥૫૨॥
પ્રાણાયામ વિસ્તારોન । ન્યાસપૂર્વક કરાવે ॥૫૨॥
પ્રણવાચા પરબ્રહ્મ ઋષિ । ગાયત્રી નામ છંદાસી ।
પરમાત્મા દેવતા પરિયેસી । મ્હણા પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ॥૫૩॥
પરમાત્મા દેવતા પરિયેસી । મ્હણા પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ॥૫૩॥
ૐ વ્યાહ્રતિ સત્યજ્ઞાનિયા । નાભિ હ્રદય મૂર્ધ્ની સ્પર્શાવયા ।
વ્યાહ્રતિ સપ્ત અતિશયા । પ્રત્યેક દેવતા ઋષિ સાંગેન ॥૫૪॥
વ્યાહ્રતિ સપ્ત અતિશયા । પ્રત્યેક દેવતા ઋષિ સાંગેન ॥૫૪॥
વ્યાહ્રતિ સપ્તસ્થાનાસી । ઐકા અસે પ્રજાપતિ ઋષિ ।
પ્રત્યેક દેવતા પરિયેસી । સપ્ત નામે દેવાંચી ॥૫૫॥
પ્રત્યેક દેવતા પરિયેસી । સપ્ત નામે દેવાંચી ॥૫૫॥
અગ્નિર્વાયુ ગુરુઃ સૂર્ય । વરુણેંદ્ર વિશ્વદેવ ।
સપ્ત વ્યાહ્રતિ સપ્ત દેવ । છંદ સપ્ત સાંગેન ॥૫૬॥
સપ્ત વ્યાહ્રતિ સપ્ત દેવ । છંદ સપ્ત સાંગેન ॥૫૬॥
ગાયત્રી આણિ ઉષ્ણિકા । અનુષ્ટુપ્ બૃહતી પંક્તિ પંચમ ઐકા ।
ત્રિષ્ટુપ્ જગતી છંદ વિશેખા । પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ॥૫૭॥
ત્રિષ્ટુપ્ જગતી છંદ વિશેખા । પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ॥૫૭॥
ૐ ભૂઃ પાદન્યાસ । ૐ ભુવઃ જાનુ સ્વઃ ગુહ્ય ।
ૐ મહઃ નાભિ સ્થાન સ્પર્શા । જનો હ્રદય તપો કંઠ ॥॥૫૮॥॥
ૐ મહઃ નાભિ સ્થાન સ્પર્શા । જનો હ્રદય તપો કંઠ ॥॥૫૮॥॥
ૐ ભૂ ર્હ્રદયાય નમ ઇતિ । ૐ ભુવઃ શિરસે સ્વાહેતિ ।
ૐ સ્વઃ શિખાયૈ વષડિતિ । ૐ તત્સવિતુર્વરેણ્યં કવચાય હું ॥૨૬૦॥
ૐ સ્વઃ શિખાયૈ વષડિતિ । ૐ તત્સવિતુર્વરેણ્યં કવચાય હું ॥૨૬૦॥
ૐ ભર્ગોદેવસ્ય ધીમહિ નેત્રત્રયાય વોષટ્ । ધિયોયોનઃ પ્રચોદયાત્ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ૐ ભૂર્ભુ૦ઇતિ દિગ્બંધઃ । ઐસે ષડંગ કરાવે ॥૬૧॥
ૐ ભૂર્ભુ૦ઇતિ દિગ્બંધઃ । ઐસે ષડંગ કરાવે ॥૬૧॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ મ્હણુનિ । આપોસ્તન સ્પર્શોનિ ।
જ્યોતિર્નેત્રસ્પર્શસ્થાની । રસો જિવ્હામૃતલલાટે ॥૬૨॥
જ્યોતિર્નેત્રસ્પર્શસ્થાની । રસો જિવ્હામૃતલલાટે ॥૬૨॥
પ્રાણાયામ કરાવયાસી । પ્રજાપતિ મ્હણતી ઋષિ ।
દેવતાનામે પરિયેસી । બ્રહ્માગ્નિવાયુ સૂર્ય અસે ॥૬૩॥
દેવતાનામે પરિયેસી । બ્રહ્માગ્નિવાયુ સૂર્ય અસે ॥૬૩॥
બ્રહ્મભૂર્ભુવઃસ્વઃ મ્હણુનિ । પ્રાણાયામ કરા તિન્હી ।
ત્રિપદા ગાયત્રી જપ કોણી । જપણારાસી સર્વ સિદ્ધિ ॥૬૪॥
ત્રિપદા ગાયત્રી જપ કોણી । જપણારાસી સર્વ સિદ્ધિ ॥૬૪॥
ગાયત્રીચી અધિદેવતા । બ્રહ્માગ્નિવાયુ સવિતા ।
ઋષિ બ્રહ્મા અસે ખ્યાતા । સપ્ત લોકન્યાસ સાંગેન ॥૬૫॥
ઋષિ બ્રહ્મા અસે ખ્યાતા । સપ્ત લોકન્યાસ સાંગેન ॥૬૫॥
પાદન્યાસ ભુર્લોક । ભુવઃ જાનુ અતિવિશેખ ।
સ્વઃ ગુહ્ય અસે લોક । નાભિન્યાસ મહર્લોક ॥૬૬॥
સ્વઃ ગુહ્ય અસે લોક । નાભિન્યાસ મહર્લોક ॥૬૬॥
જનો હ્રદય તપો ગ્રીવે । ભ્રુવોર્લલાટે સત્યલોક મ્હણાવે ।
ઐસે શિરસ્થાન બરવે । સત્યલોક મ્હણતી તયાસી ॥૬૭॥
ઐસે શિરસ્થાન બરવે । સત્યલોક મ્હણતી તયાસી ॥૬૭॥
ગાયત્રીચી પ્રાર્થના કરૂનિ । પ્રાણાયામ કરા વિધીંની ।
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થાની । પંચાંગુલી ધરા પરમેષ્ઠી ॥૬૮॥
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થાની । પંચાંગુલી ધરા પરમેષ્ઠી ॥૬૮॥
વાનપ્રસ્થ સંન્યાસી યતી । અનામિકાકનિષ્ઠિકાંગુષ્ઠેસી ।
ઓંકારાદિ વાયુપૂરકેસી । દક્ષિણનાસાપુટે ચઢવાવે ॥૬૯॥
ઓંકારાદિ વાયુપૂરકેસી । દક્ષિણનાસાપુટે ચઢવાવે ॥૬૯॥
વામનાસાપુટી વિસર્જોનિ । કરા પ્રાણાયામ તિન્હી ।
યેણેચિ વિધી કરા મુનિ । ત્રિકાલસંધ્યા કર્મૈ ॥૨૭૦॥
યેણેચિ વિધી કરા મુનિ । ત્રિકાલસંધ્યા કર્મૈ ॥૨૭૦॥
આતા કરાવે માર્જનેસી । સાંગેન ઐકા સમસ્ત ઋષિ ।
જૈસે અતિ સ્મૃતિચંદ્રિકેસી । તેણે વિધી સાંગતો ॥૭૧॥
જૈસે અતિ સ્મૃતિચંદ્રિકેસી । તેણે વિધી સાંગતો ॥૭૧॥
આપોહિષ્ઠેતિ સૂક્તેસી । સિંધુદ્વીપ ઋષિ ગાયત્રી છંદેસી ।
આપોદેવતા માર્જનાસી । હા મ્હણાવા વિનિયોગ ॥૭૨॥
આપોદેવતા માર્જનાસી । હા મ્હણાવા વિનિયોગ ॥૭૨॥
યેણે મંત્રે મ્હણોન । કુશપવિત્રે કરા માર્જન ।
યસ્ય ક્ષયાય મંત્રે જાણ । આપુલે પાદ પ્રોક્ષાવે ॥૭૩॥
યસ્ય ક્ષયાય મંત્રે જાણ । આપુલે પાદ પ્રોક્ષાવે ॥૭૩॥
આપોજનયથા મંત્રેસી । પ્રોક્ષાવે આપુલ્યા શિરસી ।
સૂર્યશ્ચેતિ મંત્રેસી । ઉદક પ્રાશન કરાવે ॥૭૪॥
સૂર્યશ્ચેતિ મંત્રેસી । ઉદક પ્રાશન કરાવે ॥૭૪॥
હિરણ્યવર્ણસૂક્તેસી । માર્જન કરાવે પરિયેસી ।
દ્રુપદાદિવેતિ મંત્રેસી । ઘ્રાણોનિ ઉદક સોડાવે ॥૭૫॥
દ્રુપદાદિવેતિ મંત્રેસી । ઘ્રાણોનિ ઉદક સોડાવે ॥૭૫॥
આચમને કરોનિ દોન । માર્જનવિધાન સાંગેન ।
વામહસ્તી પાત્ર ધરૂન । માર્જન કરા વિશેષી ॥૭૬॥
વામહસ્તી પાત્ર ધરૂન । માર્જન કરા વિશેષી ॥૭૬॥
ઔદુંબર સુવર્ણ રજત । કાષ્ઠાચેહી અસે પવિત્ર ।
ઐસે અસે નિર્મળ પાત્ર । વામહસ્તી ઉદક બરવે ॥૭૭॥
ઐસે અસે નિર્મળ પાત્ર । વામહસ્તી ઉદક બરવે ॥૭૭॥
મૃણ્મય અથવા દ્વિમુખ પાત્ર । ભિન્ન પાત્ર તે જાણ અપવિત્ર ।
તે અગ્રાહ્ય દેવપિતરા । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૭૮॥
તે અગ્રાહ્ય દેવપિતરા । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૭૮॥
માર્જનસંખ્યા સાંગેન ઐકા । શિરસી અષ્ટ પાદે નવકા ।
યસ્ય ક્ષયાય સ્નાન ભુમિકા । યેણેપરી માર્જન ॥૭૯॥
યસ્ય ક્ષયાય સ્નાન ભુમિકા । યેણેપરી માર્જન ॥૭૯॥
આપઃ પુનન્તુ મંત્રેસી । પ્રાશનોદક માધ્યાહ્નેસી ।
અગ્નિશ્ચેતિ મંત્રેસી । સાયંસંધ્યા કરાવી ॥૨૮૦॥
અગ્નિશ્ચેતિ મંત્રેસી । સાયંસંધ્યા કરાવી ॥૨૮૦॥
પ્રાશનાંતી તુમ્હી ઐકા । દ્વિરાચમન કરા નિકા ।
આઘ્રાણ કરુની સાંડિજે ઐકા । એક આચમન કરાવે ॥૮૧॥
આઘ્રાણ કરુની સાંડિજે ઐકા । એક આચમન કરાવે ॥૮૧॥
અર્ઘ્ય દ્યાવયાચે વિધાન । સાંગેન ઐકા ઋષિજન ।
ગોશ્રૃંગાઇતુકે આકારોન । અર્ઘ્ય દ્યાવે મનોભાવે ॥૮૨॥
ગોશ્રૃંગાઇતુકે આકારોન । અર્ઘ્ય દ્યાવે મનોભાવે ॥૮૨॥
ગાયત્રીમંત્ર જપોનિ । સાયંપ્રાતર્દ્યાવી તિન્હી ।
હંસઃશુચિષેતિ માધ્યાહ્ની । અર્ઘ્ય દ્યાવે અવધારા ॥૮૩॥
હંસઃશુચિષેતિ માધ્યાહ્ની । અર્ઘ્ય દ્યાવે અવધારા ॥૮૩॥
પ્રાતર્માધ્યાહ્ની ઉભે બરવે । સાયં અર્ઘ્ય બૈસોનિ દ્યાવે ।
આચમન ત્રિવારી કરાવે । કરી પ્રદક્ષિણા અસાવાદિત્ય ॥૮૪॥
આચમન ત્રિવારી કરાવે । કરી પ્રદક્ષિણા અસાવાદિત્ય ॥૮૪॥
અર્ઘ્ય દ્યાવયાચે કારણ । સાંગેન કથા વિસ્તારોન ।
રાક્ષસ મંદેહ દારુણ । તીસ કોટિ આહેતી દેખા ॥૮૫॥
રાક્ષસ મંદેહ દારુણ । તીસ કોટિ આહેતી દેખા ॥૮૫॥
સૂર્યાસવે યુદ્ધાસી। નિત્ય યેતીપરિયેસી ।
સંદેહ પડે દેવાંસી । સૂર્યા હોઈલ અપજય ॥૮૬॥
સંદેહ પડે દેવાંસી । સૂર્યા હોઈલ અપજય ॥૮૬॥
અપજય યેતા સૂર્યાસી । ઉદયાસ્તમાન ન હોય પરિયેસી ।
કર્મૈ ન ચાલતી બ્રાહ્મણાંસી । સ્વાહાસ્વધાકાર ન ચાલે ॥૮૭॥
કર્મૈ ન ચાલતી બ્રાહ્મણાંસી । સ્વાહાસ્વધાકાર ન ચાલે ॥૮૭॥
સ્વાહાસ્વધાકાર રહાતી । સમસ્ત દેવાંસ ઉપવાસ હોતી ।
સૃષ્ટિ રાહિલી ન હોય ઉત્પત્તિ । મ્હણોનિ ઉપાય રચિયેલા ॥૮૮॥
સૃષ્ટિ રાહિલી ન હોય ઉત્પત્તિ । મ્હણોનિ ઉપાય રચિયેલા ॥૮૮॥
યાચિ કારણે અર્ઘ્ય દેતી । તીચિ વજ્રાયુધે હોતી ।
જાવોનિ દૈત્યાંસી લાગતી । પરાભવિતી પ્રતિદિવસી ॥૮૯॥
જાવોનિ દૈત્યાંસી લાગતી । પરાભવિતી પ્રતિદિવસી ॥૮૯॥
દૈત્ય અસતી બ્રહ્મવંશ । ત્યાંસી વધિલિયા ઘડતી દોષ ।
પ્રદક્ષિણા કરિતા હોય નાશ । અસાવાદિત્ય મ્હણોનિયા ॥૨૯૦॥
પ્રદક્ષિણા કરિતા હોય નાશ । અસાવાદિત્ય મ્હણોનિયા ॥૨૯૦॥
બ્રહ્મહત્યેચિયા પાતકાસી । ભૂમિપ્રદક્ષિણા દોષ નાશી ।
ચાર પાવલે ફિરતા કૈસી । ભૂમિપ્રદક્ષિણા પુણ્ય અસે ॥૯૧॥
ચાર પાવલે ફિરતા કૈસી । ભૂમિપ્રદક્ષિણા પુણ્ય અસે ॥૯૧॥
સંધ્યા કરાવયાચે સ્થાન । સાંગેન ઐકા ફલવિધાન ।
ઘરી કરિતા પ્રતિદિન । એકચિ ફળ અવધારા ॥૯૨॥
ઘરી કરિતા પ્રતિદિન । એકચિ ફળ અવધારા ॥૯૨॥
દશ ફળ ગ્રામાબાહેર દેખા । નદીસ કેલિયા શતાધિકા ।
પુષ્કરતીરી સહસ્ત્ર ઐકા । ગંગાસુરનદી કોટિફલ ॥૯૩॥
પુષ્કરતીરી સહસ્ત્ર ઐકા । ગંગાસુરનદી કોટિફલ ॥૯૩॥
સુરાપાન દિવા મૈથુન । અનૃતાદિ વાક્યે પાપે જાણ ।
સંધ્યા બાહેર કરિતા ક્ષણ । જળતી દોષ તાત્કાળી ॥૯૪॥
સંધ્યા બાહેર કરિતા ક્ષણ । જળતી દોષ તાત્કાળી ॥૯૪॥
સ્થાને અસતી જપ કરાવયાસી । વિસ્તારે સાંગેન તુમ્હાસી ।
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૯૫॥
શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૯૫॥
જપ કેલિયા ઘરી ઐકા । એકચિ ફલ અસે દેખા ।
બાહેર દ્વિગુણી ફલ અધિકા । નદીતીરી ત્રિગુણ ફલ ॥૯૬॥
બાહેર દ્વિગુણી ફલ અધિકા । નદીતીરી ત્રિગુણ ફલ ॥૯૬॥
ગોસ્થળ વૃંદાવન દેખા । દશગુણ ફલ અધિકા ।
અગ્નિહોત્રસ્થાની નિકા । શતગુણફલ અધિક અસે ॥૯૭॥
અગ્નિહોત્રસ્થાની નિકા । શતગુણફલ અધિક અસે ॥૯૭॥
તીર્થદેવતા સન્નિધાની । સહસ્ત્રફલ અસે નિર્ગુણી ।
શતકોટિ ફલ હરિસન્નિધાની । ઈશ્વરસંનિધાની અનંત ફલ ॥૯૮॥
શતકોટિ ફલ હરિસન્નિધાની । ઈશ્વરસંનિધાની અનંત ફલ ॥૯૮॥
જપ કરિતા આસનાસી । વિધિનિષેધ આહે પરિયેસી ।
સાંગેન ઐકા તત્પરેસી । પુણ્ય પાપ બોલિલે અસે ॥૯૯॥
સાંગેન ઐકા તત્પરેસી । પુણ્ય પાપ બોલિલે અસે ॥૯૯॥
કાષ્ઠાસની બૈસોનિ જરી । જપ કરિતા મનોહરી ।
દુઃખ ભોગી નિરંતરી । અભાગી પુરુષ તો હોય ॥૩૦૦॥
દુઃખ ભોગી નિરંતરી । અભાગી પુરુષ તો હોય ॥૩૦૦॥
પલ્લવશાખાંસી બસતા । સદા હોય દુશ્ચિતા ।
વસ્ત્રાસની દરિદ્રતા । પાષાણાસની વ્યાધિ હોય ॥૧॥
વસ્ત્રાસની દરિદ્રતા । પાષાણાસની વ્યાધિ હોય ॥૧॥
ભસ્માસની વ્યાધિનાશ । કંબલાસની સુખસંતોષ ।
કૃષ્ણાજિની જ્ઞાનપ્રકાશ । વ્યાઘ્રચર્મી મોક્ષશ્રી ॥૨॥
કૃષ્ણાજિની જ્ઞાનપ્રકાશ । વ્યાઘ્રચર્મી મોક્ષશ્રી ॥૨॥
કુશાસની વશીકરણ । સર્વ રોગાંચે ઉપહરણ ।
પાપે જાતી પળોન । આયુઃપ્રજ્ઞા અધિક હોય ॥૩॥
પાપે જાતી પળોન । આયુઃપ્રજ્ઞા અધિક હોય ॥૩॥
ઓ ઇત્યેક્ષારકમંત્રી । જપાવા તુમ્હી પવિત્રી ।
ધ્યાન કરાવે ગાયત્રી । સમસ્ત પાપે હરતી દેખા ॥૪॥
ધ્યાન કરાવે ગાયત્રી । સમસ્ત પાપે હરતી દેખા ॥૪॥
ગાયત્રીચે સ્વરૂપ આતા । અભિવન અસે વર્ણિતા ।
રક્તાંગી વાસ રક્તા । હંસ વાહન અસે દેખા ॥૫॥
રક્તાંગી વાસ રક્તા । હંસ વાહન અસે દેખા ॥૫॥
અકાર બ્રહ્મા અધિદેવતા । ચતુર્ભુજા ચતુર્વક્ત્રા ।
કમંડલુ અક્ષસૂત્રા । ચાટુ ધરિલા અસે કરી ॥૬॥
કમંડલુ અક્ષસૂત્રા । ચાટુ ધરિલા અસે કરી ॥૬॥
ઋગ્વેદ અસે સમાગમી । અગ્નિહોત્રફલ આવાહયામિ ।
મગ આયાતુ વરદા દેવી । મ્હણાવે ઐકા બ્રાહ્મણાને ॥૭॥
મગ આયાતુ વરદા દેવી । મ્હણાવે ઐકા બ્રાહ્મણાને ॥૭॥
ત્યા મંત્રાસી ઋષિ દેવતા । ગાયત્રીસદૃશ અસે ખ્યાતા ।
પ્રાતઃસંધ્યા તુમ્હી કરિતા । વિધિ તુમ્હા સાંગેન ॥૮॥
પ્રાતઃસંધ્યા તુમ્હી કરિતા । વિધિ તુમ્હા સાંગેન ॥૮॥
ગાયત્રી દેવતા ગાયત્રી અનુષ્ટુપ છંદઃ । ૐ આદિત્ય દેવતા દેવા ।
હે પ્રાતઃસંધ્યા મ્હણતા ભેદ । ગાયત્રી દેવતા ગાયત્રી છંદઃ ॥૯॥
હે પ્રાતઃસંધ્યા મ્હણતા ભેદ । ગાયત્રી દેવતા ગાયત્રી છંદઃ ॥૯॥
ગાયત્રી આવાહને વિનિયોગઃ । હી માધ્યાહ્નસંધ્યા મ્હણાવી ।
સવિતા દેવતા ગાયત્રી છંદઃ । સરસ્વતી આવાહને વિનિયોગઃ ॥૩૧૦॥
સવિતા દેવતા ગાયત્રી છંદઃ । સરસ્વતી આવાહને વિનિયોગઃ ॥૩૧૦॥
પ્રાતઃસંધ્યેચે ધ્યાન । સાંગેન ઐકા તુમ્હી ગહન ।
રક્તાંગી રક્તવસન । હંસાસની આરૂઢ અસે ॥૧૧॥
રક્તાંગી રક્તવસન । હંસાસની આરૂઢ અસે ॥૧૧॥
ચતુર્બાહુ ચતુર્મુખી । કમંડલુ ધરિલા વિશેખી ।
અક્ષસૂત્ર ચાટુ હસ્તકી । ઋગ્વેદસહિત અગ્નિહોત્ર ॥૧૨॥
અક્ષસૂત્ર ચાટુ હસ્તકી । ઋગ્વેદસહિત અગ્નિહોત્ર ॥૧૨॥
ઐસે ધ્યાન કરોનિ । મગ મ્હણાવે અક્ષરજ્ઞાની ।
એકચિત્તે અસા ધ્યાની । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૧૩॥
એકચિત્તે અસા ધ્યાની । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૧૩॥
ઓંકાર શિખામાવાહયામિ । છંદઋષીનાવાહયામી ।
શ્રિયમાવાહયામિ । બલમાવાહયામિ ॥૧૪॥
શ્રિયમાવાહયામિ । બલમાવાહયામિ ॥૧૪॥
ઐસે મ્હણોનિ પ્રાતઃકાળી । સંધ્યા કરાવી સુવેળી ।
આતા સાંગેન માધ્યાહ્નકાળી । ધ્યાન આવાહનપૂર્વક ॥૧૫॥
આતા સાંગેન માધ્યાહ્નકાળી । ધ્યાન આવાહનપૂર્વક ॥૧૫॥
અભિભુરો સાવિત્રીધ્યાન । યૌવનસ્થા માધ્યાહ્ન ।
સાંગેન ઐકા ઋષિજન । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૬॥
સાંગેન ઐકા ઋષિજન । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૧૬॥
શ્વેતાંગી શ્વેતવસ્ત્ર । વાહન અસે વૃષભ પવિત્ર ।
ઉકાર રુદ્રગણ દૈવત । પંચમુખા અસે દેખા ॥૧૭॥
ઉકાર રુદ્રગણ દૈવત । પંચમુખા અસે દેખા ॥૧૭॥
વરદ અભયહસ્ત દેખા । રુદ્રાક્ષમાળા ત્રિશૂલધારકા ।
યજુર્વેદ અસે દેખા । અગ્નિષ્ટોમ ફલ જાણા ॥૧૮॥
યજુર્વેદ અસે દેખા । અગ્નિષ્ટોમ ફલ જાણા ॥૧૮॥
ઓંકારશિખામાવાહયામિ । છંદઋષીનાવાહયામિ ।
શ્રિયમાવાહયામિ । હ્રિયમાવાહયામિ ॥૧૯॥
શ્રિયમાવાહયામિ । હ્રિયમાવાહયામિ ॥૧૯॥
આતા સાયંસંધ્યા ધ્યાન । સાંગેન ઐકા વિધાન ।
એકચિત્તે ઐકા વચન । ધ્યાનપૂર્વક સાંગેન ॥૩૨૦॥
એકચિત્તે ઐકા વચન । ધ્યાનપૂર્વક સાંગેન ॥૩૨૦॥
અભિભૂરો સરસ્વતી વૃદ્ધા । જાણાવી તુમ્હી સાયંસંધ્યા ।
કૃષ્ણાંગી કૃષ્ણવસ્ત્રપરિધાના । ગરુડવાહન અસે દેખા ॥૨૧॥
કૃષ્ણાંગી કૃષ્ણવસ્ત્રપરિધાના । ગરુડવાહન અસે દેખા ॥૨૧॥
મકાર વિષ્ણુદેવતા । ચતુર્ભુજ શંખચક્રધૃતા ।
ગદાપદ્મધારણહસ્તા । સામવેદસહિત જાણા ॥૨૨॥
ગદાપદ્મધારણહસ્તા । સામવેદસહિત જાણા ॥૨૨॥
વાજપેયફલ જાણ । સાયંસંધ્યા અસે ધ્યાન ।
કરાવે ઐકા તુમ્હી બ્રાહ્મણ । મ્હણોનિ સાંગતી શ્રીગુરુ ॥૨૩॥
કરાવે ઐકા તુમ્હી બ્રાહ્મણ । મ્હણોનિ સાંગતી શ્રીગુરુ ॥૨૩॥
ઓંકારશિખામાવાહયામિ । છંદઋષીનાવાહયામિ ।
શ્રિયમાવાહયામિ । બલમાવાહયામિ ॥૨૪॥
શ્રિયમાવાહયામિ । બલમાવાહયામિ ॥૨૪॥
પંચશીર્ષોપનયને વિનિયોગઃ । પ્રણવસ્ય પરબ્રહ્મ ઋષિઃ ।
પરમાત્મા દેવતા । ગાયત્રી છંદઃ ॥૨૫॥
પરમાત્મા દેવતા । ગાયત્રી છંદઃ ॥૨૫॥
ઉદાત્તસ્વરિત સ્વરઃ અગ્નિર્વાયુઃ સૂર્યદેવતા । ગાયત્રી ત્રિષ્ટુપ્ જગતી છંદઃ ।
બ્રહ્માવિષ્ણુમહેશ્વરાદેવતાઃ । ઋગ્યજુઃસામાનિ સ્વરૂપાણિ ॥૨૬॥
બ્રહ્માવિષ્ણુમહેશ્વરાદેવતાઃ । ઋગ્યજુઃસામાનિ સ્વરૂપાણિ ॥૨૬॥
આહવનીયાગ્નિગાર્હપત્ય । દક્ષિણાગ્નિઉપસ્થાનાનિ ।
પૃથિવ્યંતરિક્ષં દ્યૌસ્તત્ત્વાનિ । ઉદાત્તાનુદાત્તસ્વરિતસ્વરાઃ ॥૨૭॥
પૃથિવ્યંતરિક્ષં દ્યૌસ્તત્ત્વાનિ । ઉદાત્તાનુદાત્તસ્વરિતસ્વરાઃ ॥૨૭॥
પીતવિદ્યુતશ્વેતવર્ણી । પ્રાતર્મધ્યાહ્નતૃતીયસવનાનિ ।
વિશ્વતજસપ્રાજ્ઞસ્વરૂપિણી । જાગૃતીસ્વપન્સુષુપ્ત્યવસ્થા ॥૨૮॥
વિશ્વતજસપ્રાજ્ઞસ્વરૂપિણી । જાગૃતીસ્વપન્સુષુપ્ત્યવસ્થા ॥૨૮॥
ઐસે ત્રિપદા ગાયત્રીસી । સાંગિતલે ત્રિવિધ ધ્યાનાસી ।
આતા વિધાન જપાસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૨૯॥
આતા વિધાન જપાસી । સાંગેન ઐકા એકચિત્તે ॥૨૯॥
મમોપાત્તદુરિતક્ષયદ્વારા । શ્રીપરમેશ્વરપ્રીત્યર્થં જપે વિનિયોગઃ ।
ૐ અં નાભૌ । વં હ્રદયે મં કંઠે ॥૩૩૦॥
ૐ અં નાભૌ । વં હ્રદયે મં કંઠે ॥૩૩૦॥
ભૂઃ અક્ષરમંત્રાસી । ગાયત્રી અસે છંદેસી ।
અગ્નિર્દેવતા પરિએય્સી । વિશ્વામિત્ર ઋષિ દેખા ॥૩૧॥
અગ્નિર્દેવતા પરિએય્સી । વિશ્વામિત્ર ઋષિ દેખા ॥૩૧॥
ષડ્જ સ્વર શ્વેત વર્ણ । પાદસ્પર્શ ઉચ્ચારોન ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । દુસરી વ્યાહ્રતિ મ્હણાવી ॥૩૨॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । દુસરી વ્યાહ્રતિ મ્હણાવી ॥૩૨॥
ભુવઃ અક્ષરમંત્રાસી । ઉષ્ણિક્ નામ છંદાસી ।
વાયુર્દેવતા પરિયેસી । ભૃગુ ઋષિ અસે જાણ ॥૩૩॥
વાયુર્દેવતા પરિયેસી । ભૃગુ ઋષિ અસે જાણ ॥૩૩॥
અસે રૂપ શ્યામવર્ણ । પાદસ્પર્શ રૂપ ઉચ્ચારોન ।
કરા તુમ્હી ઐસે ધ્યાન । જાનૂમધ્યે ન્યાસાવે ॥૩૪॥
કરા તુમ્હી ઐસે ધ્યાન । જાનૂમધ્યે ન્યાસાવે ॥૩૪॥
પ્રાણાયામ વિનિયોગ મ્હણોનિ । ન્યાસ કરાવે ભક્તિભાવની ।
સ્વઃ વ્યાહ્રતિ મ્હણોનિ । ધ્યાન કરા ભક્તીને ॥૩૫॥
સ્વઃ વ્યાહ્રતિ મ્હણોનિ । ધ્યાન કરા ભક્તીને ॥૩૫॥
સ્વઃ વ્યાહ્રતિમંત્રાસી । મ્હણા અનુષ્ટુપ્ છંદાસી ।
સવિતા દેવતા પરિયેસી । ભારદ્વાજ ઋષિ જાણ ॥૩૬॥
સવિતા દેવતા પરિયેસી । ભારદ્વાજ ઋષિ જાણ ॥૩૬॥
સ્વર ગાંધાર પીતવર્ણા । કંઠી સ્પર્શોન મંત્ર મ્હણા ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગ જાણા । તૃતીય વ્યાહ્રતિમંત્રાસી ॥૩૭॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગ જાણા । તૃતીય વ્યાહ્રતિમંત્રાસી ॥૩૭॥
ૐ મહઃ મંત્રાસી । બૃહતી છંદાસી ।
બૃહસ્પતિ દેવતા પરિયેસી । વસિષ્ઠ ઋષિ નિર્ધારે ॥૩૮॥
બૃહસ્પતિ દેવતા પરિયેસી । વસિષ્ઠ ઋષિ નિર્ધારે ॥૩૮॥
મધ્યમ સ્વર પિશંગ વર્ણ । ઐસે કરા તુમ્હી ધ્યાન ।
વેગે મ્હણા નાભી સ્પર્શોન । પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ॥૩૯॥
વેગે મ્હણા નાભી સ્પર્શોન । પ્રાણાયામે વિનિયોગઃ ॥૩૯॥
જન મંત્ર ઉચ્ચારાસી । મ્હણા પંક્તિ છંદાસી ।
વરુણ દેવતા ગૌતમ ઋષિ । પંચમ સ્વર અસે જાણ ॥૩૪૦॥
વરુણ દેવતા ગૌતમ ઋષિ । પંચમ સ્વર અસે જાણ ॥૩૪૦॥
રૂપ અસે નીલવર્ણ । કરા ન્યાસ હ્રદયસ્થાન ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । જનઃ પંચ ન્યાસ ઐસે ॥૪૧॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । જનઃ પંચ ન્યાસ ઐસે ॥૪૧॥
તપઃ મંત્ર ન્યાસાસી । ત્રિષ્ટુપ્ છંદ પરિયેસી ।
ઈશ્વર દેવતા કશ્યપ ઋષિ । ધૈવત સ્વર પરિયેસા ॥૪૨॥
ઈશ્વર દેવતા કશ્યપ ઋષિ । ધૈવત સ્વર પરિયેસા ॥૪૨॥
અસે આપણ લોહવર્ણ । સ્પર્શ કરાવે કંઠસ્થાન ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । ન્યાસ કરાવા બ્રાહ્મણહો ॥૪૩॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । ન્યાસ કરાવા બ્રાહ્મણહો ॥૪૩॥
સત્યં મ્હણતસે મંત્રાસી । કરાવે જગતી છંદાસી ।
વિશ્વેદેવ અંગિરસ ઋષિ । નિષાદ સ્વર જાણાવા ॥૪૪॥
વિશ્વેદેવ અંગિરસ ઋષિ । નિષાદ સ્વર જાણાવા ॥૪૪॥
રૂપ અસે કનકવર્ણ । ભ્રુવોર્લલાટા સ્પર્શૂન ।
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । ન્યાસ કરાવા ભક્તીને ॥૪૫॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । ન્યાસ કરાવા ભક્તીને ॥૪૫॥
ઇતુકે ન્યાસ કરોનિ । હસ્ત ઠેવા શિરસ્થાની ।
ધ્યાન કરા વિધાની । સાંગેન ઐકા બ્રાહ્મણહો ॥૪૬॥
ધ્યાન કરા વિધાની । સાંગેન ઐકા બ્રાહ્મણહો ॥૪૬॥
શિરસ્થાન સ્પર્શાસી । મ્હણા અનુષ્ટુપ્ છંદાસી ।
ઉચ્ચાર પ્રજાપતિ ઋષિ । પરમાત્મા દેવતા જાણ ॥૪૭॥
ઉચ્ચાર પ્રજાપતિ ઋષિ । પરમાત્મા દેવતા જાણ ॥૪૭॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગૂન । મગ કરાવે ગાયત્રીધ્યાન ।
ૐ આપોજ્યોતિ મ્હણોન । મંત્ર મ્હણા ભક્તીને ॥૪૮॥
ૐ આપોજ્યોતિ મ્હણોન । મંત્ર મ્હણા ભક્તીને ॥૪૮॥
ૐ આપોજ્યોતિરસોમૃતં । બ્રહ્મભૂર્ભુવઃસ્વરો ।
શિરસી યેણે વિધી । અંગન્યાસ કરાવે ॥૪૯॥
શિરસી યેણે વિધી । અંગન્યાસ કરાવે ॥૪૯॥
ચોવીસ અક્ષરે મંત્રાસી । ન્યાસ સાંગેન એકાએકાસી ।
એકચિત્તે પરિયેસી । મ્હણે પરાશર ઋષિ તો ॥૩૫૦॥
એકચિત્તે પરિયેસી । મ્હણે પરાશર ઋષિ તો ॥૩૫૦॥
યા ત્રિપદા ગાયત્રીસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
દેવી ગાયત્રી છંદેસી । વર્ણ દેવતા સાંગેન ॥૫૧॥
દેવી ગાયત્રી છંદેસી । વર્ણ દેવતા સાંગેન ॥૫૧॥
ઐસે ત્રિપદા ગાયત્રીમંત્રાસી । ચોવીસ અક્ષરે પરિયેસી ।
પૃથક્ ન્યાસ પરિયેસી । સાંગેન ઐક દ્વિજોત્તમા ॥૫૨॥
પૃથક્ ન્યાસ પરિયેસી । સાંગેન ઐક દ્વિજોત્તમા ॥૫૨॥
તવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
અગ્નિ દેવતા પરિયેસી ગાયત્રી છંદ મ્હણાવા ॥૫૩॥
અગ્નિ દેવતા પરિયેસી ગાયત્રી છંદ મ્હણાવા ॥૫૩॥
અતસીપુષ્પે વર્ણૈ જૈસી । તદ્રૂપ વર્ણ અસે પરિયેસી ।
વાયવ્ય કોણ સ્થાન ત્યાસી । ગુલ્ફન્યાસ કરાવા ॥૫૪॥
વાયવ્ય કોણ સ્થાન ત્યાસી । ગુલ્ફન્યાસ કરાવા ॥૫૪॥
ત્સવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વાયુદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૫૫॥
વાયુદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૫૫॥
જંઘસ્થાની અસે ન્યાસ । સૌમ્યરૂપ પિવળે સુરસ ।
સર્વ પાપે દહતી પરિયેસ । ત્સવર્ણાચે લક્ષણ ॥૫૬॥
સર્વ પાપે દહતી પરિયેસ । ત્સવર્ણાચે લક્ષણ ॥૫૬॥
વિવર્ણનામ અક્ષરાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
સોમદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૫૭॥
સોમદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૫૭॥
ન્યાસ કરાવયા જાનુસ્થાન । ઇંદ્રનીલ વિદ્યુદ્વર્ણ ।
ઐસે અક્ષરવિધાન । મહારોગ હરતી દેખા ॥૫૮॥
ઐસે અક્ષરવિધાન । મહારોગ હરતી દેખા ॥૫૮॥
તુવર્ણ નામ અક્ષરાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વિદ્યુદ્દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૫૯॥
વિદ્યુદ્દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૫૯॥
ન્યાસ કરા જાનુસ્થાની । દીપ્તિ અસે જૈસા વહ્નિ ।
રૂપ અસે સૌમ્યપણી । ભ્રૂણહત્યાપાપ નાશી ॥૩૬૦॥
રૂપ અસે સૌમ્યપણી । ભ્રૂણહત્યાપાપ નાશી ॥૩૬૦॥
ર્વવર્ણ અક્ષરાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
સોમ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૬૧॥
સોમ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૬૧॥
સુવર્ણસ્ફટિકકાંતિ । ગુહ્યસ્થાની ન્યાસ બોલતી ।
સમસ્ત અઘૌઘ નાશતી । રૂપાર્વવર્ણસ્થાના ઉત્તમ ॥૬૨॥
સમસ્ત અઘૌઘ નાશતી । રૂપાર્વવર્ણસ્થાના ઉત્તમ ॥૬૨॥
રેવર્ણ નામ અક્ષરમંત્રાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વરુણ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૬૩॥
વરુણ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૬૩॥
ણિકાર વૃષણસ્થાન જાણા । વિદ્યુત્પ્રકાશરૂપધારણા ।
બાર્હસ્પત્યનામ ખુણા । અભક્ષ્યપાપક્ષાલન ॥૬૪॥
બાર્હસ્પત્યનામ ખુણા । અભક્ષ્યપાપક્ષાલન ॥૬૪॥
ણિવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
બૃહસ્પતિ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૬૫॥
બૃહસ્પતિ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૬૫॥
યં કટિસ્થાન શાંતાકારવર્ણ । દેહહત્યાપાપજ્વલન ।
ન્યાસ કરાવે સગુણ । વિદ્વજ્જન બ્રાહ્મણા ॥૬૬॥
ન્યાસ કરાવે સગુણ । વિદ્વજ્જન બ્રાહ્મણા ॥૬૬॥
યં અક્ષર મ્હણાવયાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
તારકા દૈવત પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ અસે ॥૬૭॥
તારકા દૈવત પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ અસે ॥૬૭॥
ભકારા નાભી કરા ન્યાસ । કૃષ્ણમેઘવર્ણ સુરસ ।
પર્જન્ય દેવતા સંકાશ । ગુરુહત્યાપાપ નાશી ॥૬૮॥
પર્જન્ય દેવતા સંકાશ । ગુરુહત્યાપાપ નાશી ॥૬૮॥
ભવર્ણ નામ અક્ષરાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
પર્જન્ય દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૬૯॥
પર્જન્ય દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૬૯॥
ર્ગો અક્ષરા ઉદર ન્યાસ । ધ્યાન રક્તવર્ણ સુરસ ।
ઇંદ્ર દેવતા પરિયેસ । ગોહત્યેચે પાપ જાય ॥૩૭૦॥
ઇંદ્ર દેવતા પરિયેસ । ગોહત્યેચે પાપ જાય ॥૩૭૦॥
ગોવર્ણ નામ અક્ષરાસી । જાણાવા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
ઇંદ્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૭૧॥
ઇંદ્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૭૧॥
દેકારન્યાસ સ્તનાસી । ગંધર્વ નામ દેવ પરિયેસી ।
સ્ત્રીહત્યાપાપ નાશી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૭૨॥
સ્ત્રીહત્યાપાપ નાશી । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૭૨॥
દેવર્ણ નામ અક્ષરાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
ગંધર્વ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૭૩॥
ગંધર્વ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ દેખા ॥૭૩॥
વકાર હ્રદયસ્થાનન્યાસ । શુક્લ રૂપ વર્ણ પરિયેસ ।
પૂષા દેવતા અસે ત્યાસ । વાણીજાતપાપ નાશી ॥૭૪॥
પૂષા દેવતા અસે ત્યાસ । વાણીજાતપાપ નાશી ॥૭૪॥
વવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । જાણાવા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
રુદ્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૭૫॥
રુદ્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૭૫॥
સ્ય અક્ષરા કંઠન્યાસ । કાંચનવર્ણ રૂપ સુરસ ।
મિત્ર દેવતા પરિયેસ । માર્જારકુક્કુટપાપ જાય ॥૭૬॥
મિત્ર દેવતા પરિયેસ । માર્જારકુક્કુટપાપ જાય ॥૭૬॥
સ્યવર્ણ અક્ષર મંત્રાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
મિત્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૭૭॥
મિત્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૭૭॥
ધીકારાક્ષરમંત્ર દંતી ન્યાસ । શુક્લકુમુદસંકાશ ।
ત્વષ્ટા દેવતા પરિયેસ । પિતૃહત્યાપાપ જાય ॥૭૮॥
ત્વષ્ટા દેવતા પરિયેસ । પિતૃહત્યાપાપ જાય ॥૭૮॥
ધીવર્ણ નામ અક્ષરાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વિષ્ણુ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણ ॥૭૯॥
વિષ્ણુ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણ ॥૭૯॥
મકારન્યાસ તાલુસ્થાન । પદ્મ તેજોમય જાણ ।
વાસુદેવ અસે ખૂણ । સર્વજન્મપાપ જાય ॥૩૮૦॥
વાસુદેવ અસે ખૂણ । સર્વજન્મપાપ જાય ॥૩૮૦॥
મકાર વર્ણાક્ષરમંત્રાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વાસુદેવ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૧॥
વાસુદેવ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૧॥
હિકાર નાસિકી કરા ન્યાસ । શંખવર્ણ અસે ત્યાસ ।
વાસુદેવ દેવતા પરિયેસ । સર્વ પાપ હરણ હોય ॥૮૨॥
વાસુદેવ દેવતા પરિયેસ । સર્વ પાપ હરણ હોય ॥૮૨॥
હિવર્ણ નામ મંત્રાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
મેરુ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૩॥
મેરુ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૩॥
ધિકારા નેત્રસ્થાની ન્યાસ । પાંડુરભાસ સંકાશ ।
સોમ દેવતા પરિયેસ । પાણિગ્રહણપાપ નાશી ॥૮૪॥
સોમ દેવતા પરિયેસ । પાણિગ્રહણપાપ નાશી ॥૮૪॥
ધિવર્ણ નામ મંત્રાસી । તોચિ વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
સોમદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૫॥
સોમદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૫॥
યોકારાક્ષર મંત્રાસી । ભુવોર્મધ્યે ન્યાસિજે ત્યાસી ।
રક્તગૌરવર્ણ રૂપેસી । પ્રાણિવધપાપ જાય ॥૮૬॥
રક્તગૌરવર્ણ રૂપેસી । પ્રાણિવધપાપ જાય ॥૮૬॥
યોકારાક્ષર નામાક્ષરાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
યમદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૭॥
યમદેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૭॥
યોકાર લલાટસ્થાની ન્યાસ । રૂપ રુક્માંભસંકાશ ।
સર્વ પાપ હોય નાશ । ભક્તિપૂર્વક ન્યાસાવે ॥૮૮॥
સર્વ પાપ હોય નાશ । ભક્તિપૂર્વક ન્યાસાવે ॥૮૮॥
યોવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । તોચિ વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વિશ્વે દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૯॥
વિશ્વે દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૮૯॥
નકારા ઉદિત પ્રાઙ્મુખા । સૂર્યાસમાન તેજ દેખા ।
આશ્વિનૌ દેવતા અસે નિકા । વિરાજમાન પરિયેસા ॥૩૯૦॥
આશ્વિનૌ દેવતા અસે નિકા । વિરાજમાન પરિયેસા ॥૩૯૦॥
નકારાક્ષર વર્ણાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
અશ્વિનૌ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૧॥
અશ્વિનૌ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૧॥
પ્રકારાક્ષરન્યાસ કરોનિ દક્ષિણે । રૂપ અસે નીલવર્ણ ।
પ્રજાપતિ દેવતા જાણ । વિષ્ણુસાયુજ્ય પાવિજે ॥૯૨॥
પ્રજાપતિ દેવતા જાણ । વિષ્ણુસાયુજ્ય પાવિજે ॥૯૨॥
પ્રવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
પ્રજાપતિ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૩॥
પ્રજાપતિ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૩॥
ચોકાર વર્ણ મંત્રાસી । ન્યાસિજે તયા પશ્ચિમ ભાગાસી ।
કુંકુમરૂપવર્ણ ત્યાસી । સર્વદેવપદવી પાવિજે ॥૯૪॥
કુંકુમરૂપવર્ણ ત્યાસી । સર્વદેવપદવી પાવિજે ॥૯૪॥
ચોકાર વર્ણ મંત્રાક્ષરાસી । જાણાવા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
સર્વ દેવતા પરિયેસી । ગાયત્રી દેવી છંદ જાણા ॥૯૫॥
સર્વ દેવતા પરિયેસી । ગાયત્રી દેવી છંદ જાણા ॥૯૫॥
દકારાક્ષરાચા ઉત્તરે ન્યાસ । શુક્લવર્ણ રૂપ સુરસ ।
કરાવે તુમ્હી ઐસે ન્યાસ । કૈલાસપદ પાવિજે ॥૯૬॥
કરાવે તુમ્હી ઐસે ન્યાસ । કૈલાસપદ પાવિજે ॥૯૬॥
દકારાક્ષર મંત્રાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
રુદ્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૭॥
રુદ્ર દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૭॥
યાકાર મૂર્ધાસ્થાની ન્યાસ । સુવર્ણરૂપ સુરસ ।
બ્રહ્મસ્થાના હોય વાસ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૯૮॥
બ્રહ્મસ્થાના હોય વાસ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૯૮॥
યાવર્ણાક્ષર મંત્રાસી । અસે વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
બ્રહ્મ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૯॥
બ્રહ્મ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૯૯॥
તકાર ન્યાસ શિખાસ્થાની । નિરુપમ વૈષ્ણવભુવની ।
વિષ્ણુરૂપ ધરોનિ । વૈકુંઠવાસ હોય જાણા ॥૪૦૦॥
વિષ્ણુરૂપ ધરોનિ । વૈકુંઠવાસ હોય જાણા ॥૪૦૦॥
તકાર વર્ણાક્ષરમંત્રાસી । જાણા વિશ્વામિત્ર ઋષિ ।
વિષ્ણુ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૧॥
વિષ્ણુ દેવતા પરિયેસી । દેવી ગાયત્રી છંદ જાણા ॥૧॥
ઐસે ચોવીસ અક્ષરમંત્રાસી । ન્યાસ કરાવે વિધીંસી ।
હસ્ત ઠેવોનિયા શિરાસી । આણિક ન્યાસ કરાવે ॥૨॥
હસ્ત ઠેવોનિયા શિરાસી । આણિક ન્યાસ કરાવે ॥૨॥
શિરસ્થાની ન્યાસાસી । મ્હણાવે અનુષ્ટુપ્ છંદાસી ।
ખ્યાતિ પ્રજાપતિ ઋષિ । પરમાત્મા દેવતા જાણા ॥૩॥
ખ્યાતિ પ્રજાપતિ ઋષિ । પરમાત્મા દેવતા જાણા ॥૩॥
પ્રાણાયામે વિનિયોગ મ્હણોનિ । ઓં આપોસ્તન સ્પર્શોનિ ।
જ્યોતિર્નેત્ર સ્પર્શોનિ । રસોજિહ્વા ન્યાસાવે ॥૪॥
જ્યોતિર્નેત્ર સ્પર્શોનિ । રસોજિહ્વા ન્યાસાવે ॥૪॥
અમૃતેતિ લલાટેસી । મૂર્ઘ્નિ સ્પર્શોનિ ઐસી ।
બ્રહ્મભૂર્ભુવઃસ્વરોમાસી । ન્યાસ કરા યેણે વિધી ॥૫॥
બ્રહ્મભૂર્ભુવઃસ્વરોમાસી । ન્યાસ કરા યેણે વિધી ॥૫॥
ઇતુકે ન્યાસ કરોનિ । ગાયત્રી ત્રિવાર મ્હણોનિ ।
વ્યાપક ન્યાસ કરોનિ । કરશુદ્ધિ કરા તીન વેળા ॥૬॥
વ્યાપક ન્યાસ કરોનિ । કરશુદ્ધિ કરા તીન વેળા ॥૬॥
ભુઃ૦ સ્વઃ૦ વિન્યસોનિ । ગાયત્રીચ્યા દશ પદાંની ।
દશાંગુલી ન્યાસોનિ । પાદપ્રમાણ કરાવે ॥૭॥
દશાંગુલી ન્યાસોનિ । પાદપ્રમાણ કરાવે ॥૭॥
અંગુષ્ઠમૂલ ધરોનિ । કનિષ્ઠિકા સ્પર્શોનિ ।
ઉભય હસ્ત ન્યાસોનિ । દશપાદાંગુલી ન્યાસાવે ॥૮॥
ઉભય હસ્ત ન્યાસોનિ । દશપાદાંગુલી ન્યાસાવે ॥૮॥
ચોવીસ અક્ષરમંત્રાસી । અંગુલિન્યાસ કરા હર્ષી ।
તર્જનીમૂલાદારભ્યેસી । કનિષ્ઠિકાપર્યંત ॥૯॥
તર્જનીમૂલાદારભ્યેસી । કનિષ્ઠિકાપર્યંત ॥૯॥
દ્વાદશાક્ષરી અકૈક હસ્ત । કરાવે ન્યાસ સુનિશ્ચિત ।
ષડંગન્યાસ સમસ્ત । પ્રણવાસહિત કરાવે ॥૪૧૦॥
ષડંગન્યાસ સમસ્ત । પ્રણવાસહિત કરાવે ॥૪૧૦॥
ૐ ભૂઃ હિરણ્યાત્મને । અંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ૐ ભુવઃ પ્રજાપત્યાત્મને । તર્જનીભ્યાં નમઃ ॥૧૧॥
ૐ ભુવઃ પ્રજાપત્યાત્મને । તર્જનીભ્યાં નમઃ ॥૧૧॥
ૐ સ્વઃ સૂર્યાત્મને મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
ૐ મહઃ બ્રહ્માત્મને અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ૐ જનઃ, ૐ તપઃ ૐ સત્યં, કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
પ્રચોદયાત્ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ॥૧૨॥
ૐ મહઃ બ્રહ્માત્મને અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ૐ જનઃ, ૐ તપઃ ૐ સત્યં, કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
પ્રચોદયાત્ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ॥૧૨॥
ૐ તત્સવિતુઃ અંગુષ્ઠાભ્યાં હ્રદયાય નમઃ ।
વરેણ્યં તર્જનીભ્યાં શિરસે સ્વાહા ।
ભર્ગોદેવસ્ય મધ્યમાભ્યાં શિખાયૈ વષટ્ ।
ધીમહિ અનામિકાભ્યાં કવચાય હું ॥૧૩॥
વરેણ્યં તર્જનીભ્યાં શિરસે સ્વાહા ।
ભર્ગોદેવસ્ય મધ્યમાભ્યાં શિખાયૈ વષટ્ ।
ધીમહિ અનામિકાભ્યાં કવચાય હું ॥૧૩॥
ધિયોયોનઃ કનિષ્ઠિકાભ્યાં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
પ્રચોદયાત્ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઉભયહસ્તાંગુલિન્યાસં કુર્યાત્ ।
અથ ષડંગન્યાસઃ ॥૧૪॥
પ્રચોદયાત્ કરતલકરપૃષ્ઠાભ્યાં અસ્ત્રાય ફટ્ ।
ઉભયહસ્તાંગુલિન્યાસં કુર્યાત્ ।
અથ ષડંગન્યાસઃ ॥૧૪॥
ૐ ભૂઃ હિરણ્યાત્મને હ્રદયાય નમઃ । ૐ ભુવઃ પ્રજાપત્યાત્મને શિરસે સ્વાહા ।
ૐ સ્વઃ સૂર્યાત્મને શિખાયૈ વૌષટ્ । ૐ મહઃ બ્રહ્માત્મને કવચાય હું ॥૧૫॥
ૐ સ્વઃ સૂર્યાત્મને શિખાયૈ વૌષટ્ । ૐ મહઃ બ્રહ્માત્મને કવચાય હું ॥૧૫॥
ૐ જનઃ, ૐ તપઃ, ૐ સત્યં, સોમાત્મને । નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
પ્રચોદયાત સર્વાત્મને અસ્ત્રાય ફટ્ । ૐ તત્સ૦ હ્રદયાય નમઃ ॥૧૬॥
પ્રચોદયાત સર્વાત્મને અસ્ત્રાય ફટ્ । ૐ તત્સ૦ હ્રદયાય નમઃ ॥૧૬॥
ૐ વરેણ્યં શિરસે સ્વાહા ।ભર્ગોદેવસ્ય શિખાયૈ વૌષટ્ । ધીમહિ કવચાય હું ।
ધિયોયોનઃ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । પ્રચોદયાત અસ્ત્રાય ફટ્ ॥૧૭॥
ધિયોયોનઃ નેત્રત્રયાય વૌષટ્ । પ્રચોદયાત અસ્ત્રાય ફટ્ ॥૧૭॥
ષડંગન્યાસ કરોનિ । અંગન્યાસ દશસ્થાની ।
ત્યાંચી નાવે સાંગેન કાની । એકચિત્તે અવધારા ॥૧૮॥
ત્યાંચી નાવે સાંગેન કાની । એકચિત્તે અવધારા ॥૧૮॥
પાદજાનુકટિસ્થાની । નાભિહ્રદયકંઠભુવની ।
તાલુનેત્ર સ્પર્શોનિ । લલાટશિરી દશસ્થાન ॥૧૯॥
તાલુનેત્ર સ્પર્શોનિ । લલાટશિરી દશસ્થાન ॥૧૯॥
ગાયત્રીમંત્રાચ્યા દહા પદાંસી । દશસ્થાન અંગન્યાસાસી ।
તત્સવિતુર્વરેણ્યેસી । ભર્ગોદેવસ્ય પંચમ સ્થાન ॥૪૨૦॥
તત્સવિતુર્વરેણ્યેસી । ભર્ગોદેવસ્ય પંચમ સ્થાન ॥૪૨૦॥
ધીમહિ મ્હણજે ષષ્ઠ સ્થાન । ધિયો સપ્તમ સ્થાન જાણ ।
યોકારો અષ્ટમ અંગન્યાસ પૂર્ણ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૨૧॥
યોકારો અષ્ટમ અંગન્યાસ પૂર્ણ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૨૧॥
નકાર નવમ મંત્રસ્થાન । પ્રચોદયાત્ દહાવે જાણ ।
અંગન્યાસ યેણે ગુણ । કરા તુમ્હી દ્વિજોત્તમા ॥૨૨॥
અંગન્યાસ યેણે ગુણ । કરા તુમ્હી દ્વિજોત્તમા ॥૨૨॥
ચતુર્વિશતિ અક્ષરાંસી । કરાવે અંગન્યાસાસી ।
પાદાંગુષ્ઠસ્પર્શ હર્ષી । શિખાદારભ્ય ન્યાસાવે ॥૨૩॥
પાદાંગુષ્ઠસ્પર્શ હર્ષી । શિખાદારભ્ય ન્યાસાવે ॥૨૩॥
અંગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ । ત્સં ગુલ્ફયોર્નમઃ ।
વિં જંઘર્યોર્નમઃ । તું જાનુભ્યાં નમઃ ॥૨૪॥
વિં જંઘર્યોર્નમઃ । તું જાનુભ્યાં નમઃ ॥૨૪॥
વ ઊરુભ્યાં નમઃ । રેં ગુહ્યાય નમઃ ।
ણીં વૃષણાય નમઃ । યં કટિભ્યાં નમઃ ॥૨૫॥
ણીં વૃષણાય નમઃ । યં કટિભ્યાં નમઃ ॥૨૫॥
ભં નાભ્યૈ નમઃ । ર્ગૌ ઉદરાય નમઃ ।
દેં સ્તનાભ્યાં નમઃ । વં હ્રદયાય નમઃ ॥૨૬॥
દેં સ્તનાભ્યાં નમઃ । વં હ્રદયાય નમઃ ॥૨૬॥
સ્યં કંઠાય નમઃ । ધીં દંતેભ્યો નમઃ ।
મં તાલવે નમઃ । હિં નાસિકાયૈ નમઃ ॥૨૭॥
મં તાલવે નમઃ । હિં નાસિકાયૈ નમઃ ॥૨૭॥
ધિં નેત્રાભ્યાં નમઃ । યોં ભ્રુવોર્મધ્યાય નમઃ ।
યોં લલાટાય નમઃ । નઃ પ્રાઙ્મુખાય નમઃ ॥૨૮॥
યોં લલાટાય નમઃ । નઃ પ્રાઙ્મુખાય નમઃ ॥૨૮॥
પ્રં દક્ષિણમુખાય નમઃ । ચોં પશ્ચિમમુખાય નમઃ ।
દં ઉત્તરમુખાય નમઃ । યાં મૂર્ધ્ને નમઃ । તં શિખાયૈ વષટ્ ॥૨૯॥
દં ઉત્તરમુખાય નમઃ । યાં મૂર્ધ્ને નમઃ । તં શિખાયૈ વષટ્ ॥૨૯॥
ઐસે ન્યાસ કરોનિ । પુનઃ પાદાંગુષ્ઠ ધરોનિ ।
કટિપર્યંત ન્યાસોનિ । ઊર્ધ્વન્યાસ કરાવે ॥૪૩૦॥
કટિપર્યંત ન્યાસોનિ । ઊર્ધ્વન્યાસ કરાવે ॥૪૩૦॥
તકારા અંગુષ્ઠસ્થાન । ત્સકાર ગુલ્ફ અસે સ્થાન ।
વિકાર જંઘાસ્થાન । ઐકા બ્રાહ્મણા મ્હણતી ગુરુ ॥૩૧॥
વિકાર જંઘાસ્થાન । ઐકા બ્રાહ્મણા મ્હણતી ગુરુ ॥૩૧॥
તુકાર જાનૂર્વકાર ઊરવે । વકાર ગુહ્યપૂર્વક સ્પર્શ ।
ણિકારા વુષણસ્થાન બરવે । તુકાર કટિસ્થાન ન્યાસ ॥૩૨॥
ણિકારા વુષણસ્થાન બરવે । તુકાર કટિસ્થાન ન્યાસ ॥૩૨॥
શિખા ધરોનિ પાદપર્યંત । કરાવે ન્યાસ ઉતરત ।
ત્યાતે સાંગેન આદિઅંત । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૩૩॥
ત્યાતે સાંગેન આદિઅંત । એકચિત્તે પરિયેસા ॥૩૩॥
તં નમઃ શિકાયૈ વિન્યસ્ય । યાં નમઃ મુર્ધ્નિ વિન્યસ્ય ।
દં નમઃ ઉત્તરશિખાયાં ન્યસ્ય । ચો નમઃ પશ્ચિમશિખાયાં ॥૩૪॥
દં નમઃ ઉત્તરશિખાયાં ન્યસ્ય । ચો નમઃ પશ્ચિમશિખાયાં ॥૩૪॥
પ્રં નમઃ દક્ષિણશિખાયાં । નં નમઃ પ્રાઙ્મુખે ।
યો નમઃ લલાટે । યો નમઃ ભ્રુવોર્મધ્યી ॥૩૫॥
યો નમઃ લલાટે । યો નમઃ ભ્રુવોર્મધ્યી ॥૩૫॥
ધિં નમઃ નેત્રત્રયે । હિં નમઃ નાસિકયોઃ ।
મં નમઃ તાલૌ । ધી નમઃ દંતેષુ ॥૩૬॥
મં નમઃ તાલૌ । ધી નમઃ દંતેષુ ॥૩૬॥
સ્યં નમઃ કંઠે । વં નમઃ હ્ર્દયે । દેં નમઃ સ્તનયોઃ ।
ર્ગૌ નમઃ ઉદરે । ભં નમઃ નાભૌ ॥૩૭॥
ર્ગૌ નમઃ ઉદરે । ભં નમઃ નાભૌ ॥૩૭॥
પ્રણવાદિ નમોત ન્યાસ કરાવે । આકાર નાભી ઉકાર હ્રદયે ।
મકાર મુખે નકાર લલાટે । મકર શિરસિ હસ્તેન નમસ્કૃત્વા ॥૩૮॥
મકાર મુખે નકાર લલાટે । મકર શિરસિ હસ્તેન નમસ્કૃત્વા ॥૩૮॥
અથ મુદ્રાસંપુટપ્રકારી । ચતુર્વિશતિ અવધારી ।
સાંગેન ત્યાંચા વિસ્તાર પરી । ઐકા બ્રાહ્મણ એકચિત્તે ॥૩૯॥
સાંગેન ત્યાંચા વિસ્તાર પરી । ઐકા બ્રાહ્મણ એકચિત્તે ॥૩૯॥
શ્લોક । સુમુખં સંપુટં ચૈવ વિતતં વિસ્તૃતં તથા ।
દ્વિમુખં ત્રિમુખં ચૈવ ચતુઃપંચમુખં તથા ॥૪૪૦॥
દ્વિમુખં ત્રિમુખં ચૈવ ચતુઃપંચમુખં તથા ॥૪૪૦॥
ષણ્મુખાધોમુખં ચૈવ વ્યાપકાંજલિકં તથા ।
શકટં યમપાશં ચ ગ્રંથિતં ચોલ્મુકોલ્મુકમ ॥૪૧॥
શકટં યમપાશં ચ ગ્રંથિતં ચોલ્મુકોલ્મુકમ ॥૪૧॥
પ્રલંબં મુષ્ટિકં ચૈવ મત્સ્યકૂર્મો વરાહકમ્।
સિંહાક્રાંતં મહાક્રાંતં મુદ્ગરં પલ્લવં તથા ॥૪૨॥
સિંહાક્રાંતં મહાક્રાંતં મુદ્ગરં પલ્લવં તથા ॥૪૨॥
એતા મુદ્રા ન જાનાતિ ગાયત્રી નિષ્ફલા ભવેત્ ।
એતા મુદ્રાસ્તુ કર્તવ્યા ગાયત્રી સુપ્રતિષ્ઠિતા ॥૪૩॥
એતા મુદ્રાસ્તુ કર્તવ્યા ગાયત્રી સુપ્રતિષ્ઠિતા ॥૪૩॥
અસ્યાર્થઃ ।
સુમુખં ॥૧॥
સુમુખં ॥૧॥
સંપુટં ॥૨॥
વિતતં ॥૩॥
વિસ્તૃતં ॥૪॥
દ્વિમુખં ॥૫॥
ત્રિમુખં ॥૬॥
ચતુર્મુખં ॥૭॥
પંચમુખં ॥૮॥
ષણ્મુખં ॥૯॥
અધોમુખં ॥૧૦॥
વ્યાપકાંજલિકં ॥૧૧॥
શકટં ॥૧૨॥
યમપાશં ચ ॥૧૩॥
ગ્રંથિતં ॥૧૪॥
ચોલ્મુકોલ્મુકં ॥૧૫॥
પ્રલંબં ॥૧૬॥
મુષ્ટિકં ॥૧૭॥
મત્સ્યઃ ॥૧૮॥
કૂર્મઃ ॥૧૯॥
વરાહઃ ॥૨૦॥
સિંહાક્રાંતં ॥૨૧॥
મહાક્રાંતં ॥૨૨॥
મુદ્ગરં ॥૨૩॥
પલ્લવં ॥૨૪॥
મુદ્રાવિણ ગાયત્રીમંત્ર । જપ કરિતાં સર્વ વ્યર્થ ।
યા કારણે કરાવે પાત્ર । મુદ્રાપૂર્વક જપ કરાવા ॥૪૪॥
યા કારણે કરાવે પાત્ર । મુદ્રાપૂર્વક જપ કરાવા ॥૪૪॥
ગૌપ્પ્ય કરાવા મુદ્રાયુક્ત । પ્રાણાયામ કરા નિશ્ચિત ।
સમસ્ત પાપક્ષયાર્થ । મ્હણોનિ અષ્ટોત્તરીય સંકલ્પાવે ॥૪૫॥
સમસ્ત પાપક્ષયાર્થ । મ્હણોનિ અષ્ટોત્તરીય સંકલ્પાવે ॥૪૫॥
યા ગાયત્રીપ્રથમપાદાસી । મ્હણા ઋગ્વેદ અસે ઋષિ ।
ભૂમિતત્ત્વ પરિયેસી । બ્રહ્મા દેવતા ત્રિષ્ટુપ્ છંદ ॥૪૬॥
ભૂમિતત્ત્વ પરિયેસી । બ્રહ્મા દેવતા ત્રિષ્ટુપ્ છંદ ॥૪૬॥
દ્વિતીયપાદ ગાયત્રીસી । યજુર્વેદ અસે ઋષિ ।
રુદ્રદેવતા પ્રાણાપાનવ્યાલતત્ત્વેસી । જગતી મ્હણા અહર્નિશી ॥૪૭॥
રુદ્રદેવતા પ્રાણાપાનવ્યાલતત્ત્વેસી । જગતી મ્હણા અહર્નિશી ॥૪૭॥
ગાયત્રી તૃતીયપાદાસી । ઋગ્યજુઃ સામતત્ત્વ પરિયેસી ।
વિષ્ણુ દેવતા ત્રિષ્ટુપ છંદેસી । સમસ્તપાપક્ષયાર્થ વિનિયોગ ॥૪૮॥
વિષ્ણુ દેવતા ત્રિષ્ટુપ છંદેસી । સમસ્તપાપક્ષયાર્થ વિનિયોગ ॥૪૮॥
ભૂમિસ્તંભ પરિયેસી । ગાયત્રી છંદાસી ।
મ્હણાવે બ્રહ્મપદાસી । બ્રહ્મા દૈવત જાણાવે ॥૪૯॥
મ્હણાવે બ્રહ્મપદાસી । બ્રહ્મા દૈવત જાણાવે ॥૪૯॥
ગાયત્રીચે ધ્યાન । સાંગેન તુમ્હા વિધાન ।
એકચિત્તે કરા પઠણ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૪૫૦॥
એકચિત્તે કરા પઠણ । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૪૫૦॥
। શ્લોક ।
મુક્તાવિદુમહેમનીલધવલચ્છાયૈર્મુખૈસ્ત્રીક્ષણૈર્યુક્તામિંદુકલાનિબદ્ધમુકુટાં તત્ત્વાર્થવર્ણાત્મિકામ્ ।
ગાયત્રી વરદાભયાંકુશકશાં શુભ્રં કપાલં ગદાં શંખં ચક્રમથારવિદયુગલં હસ્તૈર્વહન્તી ભજે ॥૫૧॥
મુક્તાવિદુમહેમનીલધવલચ્છાયૈર્મુખૈસ્ત્રીક્ષણૈર્યુક્તામિંદુકલાનિબદ્ધમુકુટાં તત્ત્વાર્થવર્ણાત્મિકામ્ ।
ગાયત્રી વરદાભયાંકુશકશાં શુભ્રં કપાલં ગદાં શંખં ચક્રમથારવિદયુગલં હસ્તૈર્વહન્તી ભજે ॥૫૧॥
ઐસે ધ્યાન કરોનિ । જપ કરાવા નાસિકાગ્રનયની ।
અંતી ષડંગ ન્યાસોનિ । જપ કરા યેણેપરી ॥૫૨॥
અંતી ષડંગ ન્યાસોનિ । જપ કરા યેણેપરી ॥૫૨॥
ગાયત્રીમંત્રાચી પ્રશંસા । એકચિત્તે પરિયેસા ।
મંત્રનામ અસે વિશેષા । અક્ષરે દોની પાપ હરે ॥૫૩॥
મંત્રનામ અસે વિશેષા । અક્ષરે દોની પાપ હરે ॥૫૩॥
મકાર મ્હણજે આપુલે મન । ત્રકાર નામ આપુલા પ્રાણ ।
મન પ્રાણ એકવટોન । જપ કરાવા એકચિત્તે ॥૫૪॥
મન પ્રાણ એકવટોન । જપ કરાવા એકચિત્તે ॥૫૪॥
જપ મ્હણજે અક્ષરે દોની । પ્રખ્યાત અસતી ત્રિભુવની ।
જકાર જન્મ વિચ્છેદોનિ । પકારે જન્મપાપ દુરી ॥૫૫॥
જકાર જન્મ વિચ્છેદોનિ । પકારે જન્મપાપ દુરી ॥૫૫॥
ચારી વેદાંસ મૂળ એકા । ગાયત્રીનામ નાશી પાતકા ।
યાચિ કારણે કરાવા નિકા । વેદપઠણફળ અસે ॥૫૬॥
યાચિ કારણે કરાવા નિકા । વેદપઠણફળ અસે ॥૫૬॥
ઐસા મંત્ર ન જરી જપે નર । વૃથા જન્મ જૈસા સૂકર ।
જપ કરા હો નિર્ધાર । ચિંતિલે ફલ પાવિજે ॥૫૭॥
જપ કરા હો નિર્ધાર । ચિંતિલે ફલ પાવિજે ॥૫૭॥
ન કરાવા ઉદકી બૈસોન । ત્વરિત હોય પ્રજ્ઞાહીન ।
યાચિ કારણે સાંગેન વિસ્તારોન । અગ્નિ તીનિ વિપ્રમુખી ॥૫૮॥
યાચિ કારણે સાંગેન વિસ્તારોન । અગ્નિ તીનિ વિપ્રમુખી ॥૫૮॥
આહવનીય ગાર્હપત્ય । દક્ષિણાગ્નિ તિસરા વિખ્યાત ।
અગ્નિઉદકસંપર્કૈ ત્વરિત । તેજત્વ જાય અગ્નીચે ॥૫૯॥
અગ્નિઉદકસંપર્કૈ ત્વરિત । તેજત્વ જાય અગ્નીચે ॥૫૯॥
યા કારણે ઉદક વર્જોનિ । બૈસિજે ઉત્તમ આસની ।
હસ્તસ્પર્શી નાભિસ્થાની । જપાવા માળ ધરોનિયા ॥૪૬૦॥
હસ્તસ્પર્શી નાભિસ્થાની । જપાવા માળ ધરોનિયા ॥૪૬૦॥
ઉભેની જપાવા પ્રાતઃકાળી । બૈસોનિ કીજે માધ્યાહ્નકાળી ।
અથવા ઉભા ઠાકોનિ । ઉભય પક્ષી કરાવા ॥૬૧॥
અથવા ઉભા ઠાકોનિ । ઉભય પક્ષી કરાવા ॥૬૧॥
માધ્યાહ્ની હ્રદયસ્થાની । જપાવા માળ ધરોનિ ।
હસ્ત મુખે સ્પર્શોનિ । સાયંકાળી જપાવા ॥૬૨॥
હસ્ત મુખે સ્પર્શોનિ । સાયંકાળી જપાવા ॥૬૨॥
બૈસોનિ જપાવા સાયંકાળી । પહાવા વૃક્ષ નિર્મળી ।
જરી વૃક્ષ નસે જવળી । નાસાગ્રાનયની જપાવા ॥૬૩॥
જરી વૃક્ષ નસે જવળી । નાસાગ્રાનયની જપાવા ॥૬૩॥
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થાસી । જપ નેમિલા અષ્ટોત્તરેસી ।
વાનપ્રસ્થ સંન્યાસી યાસી । સહસ્ત્ર મુખ્ય કરાવા ॥૬૪॥
વાનપ્રસ્થ સંન્યાસી યાસી । સહસ્ત્ર મુખ્ય કરાવા ॥૬૪॥
સંધિવિગ્રહ હોય જરી । અષ્ટાવિંશતિ તરી કરી ।
અશક્તિ હોય જરી । દહા વેળ જપાવા ॥૬૫॥
અશક્તિ હોય જરી । દહા વેળ જપાવા ॥૬૫॥
ઉત્તમ પક્ષ માનસી । મધ્યમ ગૌપ્ય સુમુખેસી ।
અક્ષરે પ્રગટ વાક્યેસી । કનિષ્ઠ પુકાર પરિયેસા ॥૬૬॥
અક્ષરે પ્રગટ વાક્યેસી । કનિષ્ઠ પુકાર પરિયેસા ॥૬૬॥
ત્રિપાદ અસતી ગાયત્રીસી । મિળોનિ ન મ્હણાવી પરિયેસી ।
મ્હણતા હોય મહાદોષી । મહાનરક અવધારા ॥૬૭॥
મ્હણતા હોય મહાદોષી । મહાનરક અવધારા ॥૬૭॥
પૃથક કરોનિ ત્રિપદાસી । જપા મંત્ર અતિહર્ષી ।
બ્રહ્મહત્યાદિ પાપે નાશી । અનંત પુણ્ય લાધિજે ॥૬૮॥
બ્રહ્મહત્યાદિ પાપે નાશી । અનંત પુણ્ય લાધિજે ॥૬૮॥
અંગુષ્ઠજપે એક પુણ્ય । પર્વાંગુલીને દશગુણ ।
શંખમણીને હોય શતગુણ । પ્રવાલમાલા સહસ્ત્રફળ ॥૬૯॥
શંખમણીને હોય શતગુણ । પ્રવાલમાલા સહસ્ત્રફળ ॥૬૯॥
સ્ફટિકમણિ દહાસહસ્ત્ર । મૌક્તિકે પુણ્ય લક્ષાધિક ।
પદ્માક્ષી નિર્ગુણ જપ । દશલક્ષ પુણ્ય અસે ॥૪૭૦॥
પદ્માક્ષી નિર્ગુણ જપ । દશલક્ષ પુણ્ય અસે ॥૪૭૦॥
કોટુગુણે સુવર્ણમાલા । કુશ રુદ્રાક્ષ અનંતફલા ।
જપ કરા નિત્ય કાળા । ગૌપ્યમાલા ધરોનિયા ॥૭૧॥
જપ કરા નિત્ય કાળા । ગૌપ્યમાલા ધરોનિયા ॥૭૧॥
ગૌપ્યમાલા કરકમળી । જપ કરા નિશ્ચલી ।
સૌખ્ય પાવે અનંત ફળી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાતે ॥૭૨॥
સૌખ્ય પાવે અનંત ફળી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાતે ॥૭૨॥
જપ કરિતા નુલ્લંઘિજે મેરુ । ઉલ્લંઘિતા પાપ બોલિલે અપારુ ।
પ્રાણાયામ કેલિયા ત્રિવારુ । મેરુલંઘનપાપ જાય ॥૭૩॥
પ્રાણાયામ કેલિયા ત્રિવારુ । મેરુલંઘનપાપ જાય ॥૭૩॥
ગાયત્રીજપ તીન દિવસ । પ્રત્યહી કરાવા એકાદશ ।
સર્વ પાતકે હોતી નાશ । ત્રિરાત્રીચે પાપ જાય ॥૭૪॥
સર્વ પાતકે હોતી નાશ । ત્રિરાત્રીચે પાપ જાય ॥૭૪॥
અષ્ટોત્તરશત જપ કરિતા । અઘોર પાતક જાય ત્વરિતા ।
કરોનિ સહસ્ત્ર જપ એકાગ્રતા । ઉપપાતકે નાસતી ॥૭૫॥
કરોનિ સહસ્ત્ર જપ એકાગ્રતા । ઉપપાતકે નાસતી ॥૭૫॥
મહાપાતકાદિ દોષાસી । કોટિ જપ કરાવા પરિયેસી ।
જે જે કર્મ ઇચ્છિસી । ત્વરિત હોય અવધારા ॥૭૬॥
જે જે કર્મ ઇચ્છિસી । ત્વરિત હોય અવધારા ॥૭૬॥
જપ કરાવા મન દૃઢે । ન પહાવે માગે પુઢે ।
શૂદ્રાદિક યાતીકડે । સંભાષણ ન કરાવે ॥૭૭॥
શૂદ્રાદિક યાતીકડે । સંભાષણ ન કરાવે ॥૭૭॥
દ્રવ્ય ઘેવોનિ એખાદ્યાસી । જપતા હોય અનંતદોષી ।
ચાંડાળયોનીત ભરવસી । જન્મ પાવે પરિયેસા ॥૭૮॥
ચાંડાળયોનીત ભરવસી । જન્મ પાવે પરિયેસા ॥૭૮॥
કંડૂ નયે શરીર આપુલે । નેણતા જરી ઇતુકે ઘડલે ।
શ્રોત્રાચમન કરા વહિલે । દોષ નાહી અવધારા ॥૭૯॥
શ્રોત્રાચમન કરા વહિલે । દોષ નાહી અવધારા ॥૭૯॥
બ્રાહ્મણાચે દક્ષિણકર્ણી । સપ્ત દેવતા ઐકા નિર્ગુણી ।
સ્પર્શ કરિતા તત્ક્ષણી । પાપે જાતી પરિયેસા ॥૪૮૦॥
સ્પર્શ કરિતા તત્ક્ષણી । પાપે જાતી પરિયેસા ॥૪૮૦॥
દૃષ્ટી પડતા ચાંડાળાસી । દ્વિરાચમને શુદ્ધ હોસી ।
સંભાષણ ઝાલિયા પતિતાસી । આચમનસ્નાન કરાવે ॥૮૧॥
સંભાષણ ઝાલિયા પતિતાસી । આચમનસ્નાન કરાવે ॥૮૧॥
જપતા નિદ્રા યેઈ જરી । અધોવાયુ જાંભઈ આલિયાવરી ।
ક્રોધરૂપે જપતા જરી । પાપરૂપે અવધારા ॥૮૨॥
ક્રોધરૂપે જપતા જરી । પાપરૂપે અવધારા ॥૮૨॥
મૌન્ય કરાવે હે ઉત્તમી । અગત્યે બોલિજે સંધિવિષયી ।
તદ્વિષ્ણો મંત્ર જપતા કર્મીં । પાપે જાતી સકળિક ॥૮૩॥
તદ્વિષ્ણો મંત્ર જપતા કર્મીં । પાપે જાતી સકળિક ॥૮૩॥
નેણતા ઘડે ઇતુકે જરી । આચમન કરાવે શ્રોત્રી ।
અગ્નિ સૂર્યધેનુદર્શન કરી । વિષ્ણુમંત્ર જપાવા ॥૮૪॥
અગ્નિ સૂર્યધેનુદર્શન કરી । વિષ્ણુમંત્ર જપાવા ॥૮૪॥
ઐસા જપ કરાવા વિધીને । મનકામના હોય પૂર્ણ ।
ઐકતી સમસ્ત ઋષિજન । મ્હણોનિ સાંગે પરાશર ॥૮૫॥
ઐકતી સમસ્ત ઋષિજન । મ્હણોનિ સાંગે પરાશર ॥૮૫॥
ગાયત્રી જપાવી ઐશી । પ્રાતઃકાળી મ્હણા મિત્રસ્ય ઋષિ ।
ઉદુત્યં મંત્ર માધ્યાહ્નેસી । ઇમં મે વરુણ સાયંકાળી ॥૮૬॥
ઉદુત્યં મંત્ર માધ્યાહ્નેસી । ઇમં મે વરુણ સાયંકાળી ॥૮૬॥
શાખાપરત્વે મંત્ર અસતી । મ્હણાવે વિધિ જૈસે અસતી ।
ગોત્ર પ્રવર મ્હણા ભક્તી । વૃદ્ધાચારાપ્રમાણે ॥૮૭॥
ગોત્ર પ્રવર મ્હણા ભક્તી । વૃદ્ધાચારાપ્રમાણે ॥૮૭॥
ચારી દિશા નમોનિ । પ્રદક્ષિણા કરાવી સગુણી ।
ગોત્ર પ્રવર ઉચ્ચારોનિ । નમસ્કાર કરા પરિયેસા ॥૮૮॥
ગોત્ર પ્રવર ઉચ્ચારોનિ । નમસ્કાર કરા પરિયેસા ॥૮૮॥
ઐસી સંધ્યા કરૂન । મગ કરાવે ઔપાસન ।
સાંગેન ત્યાચે વિધાન । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૮૯॥
સાંગેન ત્યાચે વિધાન । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૮૯॥
સાય્મ્પ્રાતવેલા દોન્હી । ઔપાસન કરાવે સગુણી ।
મિળોનિ ન કરાવે દ્વિજજની । સર્વાંની પૃથક્ પૃથક્ હેચિ જાણા ॥૪૯૦॥
મિળોનિ ન કરાવે દ્વિજજની । સર્વાંની પૃથક્ પૃથક્ હેચિ જાણા ॥૪૯૦॥
ન કરાવે વેળણી આળંદ્યાત । ભૂમીવરી ન કરા નિત્ય ।
સ્થંડિલી કરાવે વિહિત । અથવા ઉદકે સારવાવે ॥૯૧॥
સ્થંડિલી કરાવે વિહિત । અથવા ઉદકે સારવાવે ॥૯૧॥
કુંડી સ્થાપોનિ અગ્નીસી । કરાવે નિત્ય ઉપાસનેસી ।
વારા ઘાલો નયે ત્યાસી । હાતે પર્ણી આણિ સુપે ॥૯૨॥
વારા ઘાલો નયે ત્યાસી । હાતે પર્ણી આણિ સુપે ॥૯૨॥
વ્યાધિષ્ઠ પર્ણવાતે હોય । સુપે દરિત્ર ધનક્ષય ।
મુખે ફુંકિલિયા આયુષ્ય જાય । હસ્તમૂલી હોય મૃત્યુ ॥૯૩॥
મુખે ફુંકિલિયા આયુષ્ય જાય । હસ્તમૂલી હોય મૃત્યુ ॥૯૩॥
ફુંકણી અથવા વિંઝણ્યાસી । વાયુ ઘાલાવા અગ્નીસી ।
કાષ્ઠે સમૃદ્ધિ પરિયેસી । જ્વલિત અસાવા અગ્નિ દેખા ॥૯૪॥
કાષ્ઠે સમૃદ્ધિ પરિયેસી । જ્વલિત અસાવા અગ્નિ દેખા ॥૯૪॥
જ્વાલા નિઘતી જયે સ્થાની । આહુતિ ઘાલાવી તયા વદની ।
સમિધા આણાવ્યા બ્રાહ્મણી । શૂદ્રહસ્તે ઘેઊ નયે ॥૯૫॥
સમિધા આણાવ્યા બ્રાહ્મણી । શૂદ્રહસ્તે ઘેઊ નયે ॥૯૫॥
સમિધા પુષ્પે દૂર્વા દેખા । આણો નયે શૂદ્રે ઐકા ।
હોમદ્રવ્યે હોતી વિશેખા । સાંગેન નાવે પરિયેસા ॥૯૬॥
હોમદ્રવ્યે હોતી વિશેખા । સાંગેન નાવે પરિયેસા ॥૯૬॥
સાળી સાવે નીવાર । તંદુલ અસતી મનોહર ।
ગોધૂમ જવ નિર્ધાર । યાવનાળ મુખ્ય અસે ॥૯૭॥
ગોધૂમ જવ નિર્ધાર । યાવનાળ મુખ્ય અસે ॥૯૭॥
સાઠી દાણે મિતિ પ્રમાણ । આહુતિ મુખ્ય કારણ ।
અધિક ન કીજે અથવા ન્યૂન । ઘૃતસંપર્ક કરાવે ॥૯૮॥
અધિક ન કીજે અથવા ન્યૂન । ઘૃતસંપર્ક કરાવે ॥૯૮॥
ઘૃત નસેલ સમયાસી । તિલ પવિત્ર હોમાસી ।
તિળાંચે તૈલ પરિયેસી । તેહી પવિત્ર અસે દેખા ॥૯૯॥
તિળાંચે તૈલ પરિયેસી । તેહી પવિત્ર અસે દેખા ॥૯૯॥
ઔપાસન કેલિયાવરી । બ્રહ્મયજ્ઞ તર્પણ કરી ।
સાંગેન વિધિ અવધારી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૫૦૦॥
સાંગેન વિધિ અવધારી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૫૦૦॥
મુખ્ય સકળ પ્રાતઃકર્મ સારોનિ । બ્રહ્મયજ્ઞ કરાવા માધ્યાહ્ની ।
ઉપાસનાદિ કર્મૈ કરોનિ । મગ કરાવા બ્રહ્મયજ્ઞ ॥૧॥
ઉપાસનાદિ કર્મૈ કરોનિ । મગ કરાવા બ્રહ્મયજ્ઞ ॥૧॥
ઉદકસન્નિધ મુખ્ય સ્થાની । કરાવે તર્પણ બ્રાહ્મણી ।
પ્રાણાયામ તીન કરોનિ । વિદ્યુદસિ મંત્ર જપાવા ॥૨॥
પ્રાણાયામ તીન કરોનિ । વિદ્યુદસિ મંત્ર જપાવા ॥૨॥
દૂર્વા ઘેઊનિ દક્ષિણ કરી । પૂર્વમુખ અથવા ઉત્તરી ।
બસાવે વામ પાદાવરી । દક્ષિણ પાદ ઠેવોનિ ॥૩॥
બસાવે વામ પાદાવરી । દક્ષિણ પાદ ઠેવોનિ ॥૩॥
ઉભયહાસ્તસંપુટેસી । ઠેવાવે દક્ષિણ જાનુવાસી ।
મ્હણાવે તીન પ્રણવાંસી । મગ મ્હણાવે ઋચાક્ષર ॥૪॥
મ્હણાવે તીન પ્રણવાંસી । મગ મ્હણાવે ઋચાક્ષર ॥૪॥
ૐ ભૂ૦ ઐસે મ્હણોનિ । ત્રિપદા ગાયત્રી ઉચ્ચારોનિ ।
તત્સ૦ મ્હણોનિ । મગ જપાવી દશ વેળા ॥૫॥
તત્સ૦ મ્હણોનિ । મગ જપાવી દશ વેળા ॥૫॥
સ્વાધ્યાય દિવસાસી । મ્હણા વેદ શક્તીસી ।
અનધ્યાય હોય તયા દિવસી । એક ઋચા મ્હણા પન્નાસા ॥૬॥
અનધ્યાય હોય તયા દિવસી । એક ઋચા મ્હણા પન્નાસા ॥૬॥
તોહી નયે એખાદ્યાસી । મંત્ર મ્હણાવા વિશેષી ।
નમો બ્રહ્મણે મંત્રાસી । તીન વેળા જપાવા ॥૭॥
નમો બ્રહ્મણે મંત્રાસી । તીન વેળા જપાવા ॥૭॥
વૃષ્ટિરાસિ મંત્રાસી । જપોનિ સ્પર્શાવે ઉદકાસી ।
તર્પણ કરાવે પરિયેસી । ઐક બ્રાહ્મણા એકચિત્તે ॥૮॥
તર્પણ કરાવે પરિયેસી । ઐક બ્રાહ્મણા એકચિત્તે ॥૮॥
બ્રહ્મયજ્ઞ કરાવયાસી । દ્રવ્ય દર્ભ પરિયેસી ।
વસુરુદ્રઆદિત્યાંસી । તૃપ્ત સમસ્ત દેવ પિતર ॥૯॥
વસુરુદ્રઆદિત્યાંસી । તૃપ્ત સમસ્ત દેવ પિતર ॥૯॥
એખાદે દિવસી ન ઘડે જરી । અથવા હોય સમય રાત્રી ।
જપ કરાવા ગાયત્રી । વેદપઠણ ફલ અસે ॥૫૧૦॥
જપ કરાવા ગાયત્રી । વેદપઠણ ફલ અસે ॥૫૧૦॥
દેવતર્પણ કુશાગ્રેસી । મધ્યસ્થાને તૃપ્ત ઋષિ ।
મુળે પિતૃવર્ગાસી । તર્પણ કરાવે પરિયેસા ॥૧૧॥
મુળે પિતૃવર્ગાસી । તર્પણ કરાવે પરિયેસા ॥૧૧॥
ન કરાવે તર્પણ પાત્રાત । કરાવે આપણ ઉદકાત ।
ભૂમીવરી ઘરી નિત્ય । નિષિદ્ધ અસે કરૂ નયે ॥૧૨॥
ભૂમીવરી ઘરી નિત્ય । નિષિદ્ધ અસે કરૂ નયે ॥૧૨॥
દર્ભ ઠેવોનિ ભૂમીવરી । તર્પણ કરાવે અવધારી ।
વિધિયુક્ત ભક્તિપુરઃસરી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૧૩॥
વિધિયુક્ત ભક્તિપુરઃસરી । શ્રીગુરુ મ્હણતી બ્રાહ્મણાસી ॥૧૩॥
તીળ ધરોનિ આપુલ્યા કરી । તર્પણ કરાવે અવધારી ।
ઠેવો નયે શિળેવરી । ભૂમી કાષ્ઠપાત્રી દેખા ॥૧૪॥
ઠેવો નયે શિળેવરી । ભૂમી કાષ્ઠપાત્રી દેખા ॥૧૪॥
રોમકૂપાદિ સ્થાની દેખા । તીળ ઠેવિતા પાવતી દુઃખા ।
તીળ હોતી કૃમિ ઐકા । નિષિદ્ધ બોલલી સ્થાને પાચ ॥૧૫॥
તીળ હોતી કૃમિ ઐકા । નિષિદ્ધ બોલલી સ્થાને પાચ ॥૧૫॥
ઘરી તર્પણ કરાવયાસી । તીળ અગ્રાહ્ય પરિયેસી ।
કરાવે આપણ ઉદકાસી । ઐકા સમસ્ત ઋષિજન ॥૧૬॥
કરાવે આપણ ઉદકાસી । ઐકા સમસ્ત ઋષિજન ॥૧૬॥
શ્વેત તીળ દેવાંસી । ધૂમ્રવર્ણ ઋષિજનાંસી ।
કૃષ્ણવર્ણ પિતરાંસી । તીળતર્પણ કરાવે ॥૧૭॥
કૃષ્ણવર્ણ પિતરાંસી । તીળતર્પણ કરાવે ॥૧૭॥
યજ્ઞોપવીતી સવ્યે દેવાંસી । નિવીતી કરાવી ઋષીંસી ।
અપસવ્ય પિતરાંસી । તર્પણ કરાવે યેણે રીતી ॥૧૮॥
અપસવ્ય પિતરાંસી । તર્પણ કરાવે યેણે રીતી ॥૧૮॥
દેવાસી અંજુલિ એક । ઋષીંસી અંજુલિદ્વય સમ્યક ।
પિતરાંસી અંજુલિ ત્રિક । તર્પણ ઐસે કરાવે ॥૧૯॥
પિતરાંસી અંજુલિ ત્રિક । તર્પણ ઐસે કરાવે ॥૧૯॥
સ્ત્રિયાંસી અંજુલિ એક દેખા । વ્યતિરિક્ત બંધૂસી એક ।
સપત્ની આચાર્ય નામિકા । દ્વયાંજુલિ કરાવે ॥૫૨૦॥
સપત્ની આચાર્ય નામિકા । દ્વયાંજુલિ કરાવે ॥૫૨૦॥
દેવબ્રહ્મઋષીશ્વરાંસી । અક્ષતા મુખ્ય તર્પણાસી ।
કૃષ્ણતિલતર્પણ પિતરાંસી । અનંત પુણ્યે પરિયેસા ॥૨૧॥
કૃષ્ણતિલતર્પણ પિતરાંસી । અનંત પુણ્યે પરિયેસા ॥૨૧॥
આદિત્ય શુક્રવારેસી । પ્રતિપદા મઘા નક્ષત્રાસી ।
ષષ્ઠી નવમી એકાદશીસી । તિલતર્પણ કરૂ નયે ॥૨૨॥
ષષ્ઠી નવમી એકાદશીસી । તિલતર્પણ કરૂ નયે ॥૨૨॥
અથવા વિવાહ ઉપનયનાસી । જન્મનક્ષત્ર જન્મદિવસી ।
આપુલ્યા ઘરી શુભદિવસી । તિલતર્પણ કરૂ નયે ॥૨૩॥
આપુલ્યા ઘરી શુભદિવસી । તિલતર્પણ કરૂ નયે ॥૨૩॥
જધી ન કરી તિલતર્પણ । ઉદકે મુખ્ય કરા જાણ ।
મુદ્રિકા હસ્તી સુવર્ણ । દર્ભપવિત્રે કરાવે ॥૨૪॥
મુદ્રિકા હસ્તી સુવર્ણ । દર્ભપવિત્રે કરાવે ॥૨૪॥
પાય ન ધુતા મંગલસ્નાન । તિલાવીણ કરિતા તર્પણ ।
શ્રાદ્ધ કરી દક્ષિણેવિણ । નિષ્ફલ અસે અવધારી ॥૨૫॥
શ્રાદ્ધ કરી દક્ષિણેવિણ । નિષ્ફલ અસે અવધારી ॥૨૫॥
નિષિદ્ધ બોલિલે જ્યા દિવસી । તર્પણ કરાવે ઉદકેસી ।
દિપવાળી ચતુર્દશીસી । કરાવે તર્પણ પરિયેસા ॥૨૬॥
દિપવાળી ચતુર્દશીસી । કરાવે તર્પણ પરિયેસા ॥૨૬॥
અંગારક કૃષ્ણ ચતુર્દશીસી । કરાવે તર્પણ પરિયેસી ।
યમાચે નાવે વિધીંસી । યજ્ઞોપવીત સવ્યાને ॥૨૭॥
યમાચે નાવે વિધીંસી । યજ્ઞોપવીત સવ્યાને ॥૨૭॥
એકેક તીળ ઘેઊનિ । ત્રિવાર અંજુલિ દેઊનિ ।
યમાચે નાવ ઉચ્ચારોનિ । તર્પણ કરાવે ભક્તીને ॥૨૮॥
યમાચે નાવ ઉચ્ચારોનિ । તર્પણ કરાવે ભક્તીને ॥૨૮॥
યમાચી નાવે ત્રયોદશી । સાંગેન ઐકા વિસ્તારેસી ।
યમ ધર્મરાજા પરિયેસી । મૃત્યુ અંતક ચૌથા જાણા ॥૨૯॥
યમ ધર્મરાજા પરિયેસી । મૃત્યુ અંતક ચૌથા જાણા ॥૨૯॥
વૈવસ્વત કાલ દેખા । સર્વભૂતક્ષય ઐકા ।
આઠવા ઔદુંબરનામિકા । નીલાય પરમેષ્ઠી દહા જાણા ॥૫૩૦॥
આઠવા ઔદુંબરનામિકા । નીલાય પરમેષ્ઠી દહા જાણા ॥૫૩૦॥
વૃકોદર ચિત્રરેખા । ચિત્રગુપ્ત ત્રયોદશિકા ।
પ્રત્યેક નામે મ્હણોનિ એકેકા । નદીત દ્યાવે પરિયેસા ॥૩૧॥
પ્રત્યેક નામે મ્હણોનિ એકેકા । નદીત દ્યાવે પરિયેસા ॥૩૧॥
સમસ્ત પાતકે નાસતી । રોગરાઈ ન પીડિતી ।
અપમૃત્યુ કધી ન યેતી । ગ્રહપીડા ન બાધે ॥૩૨॥
અપમૃત્યુ કધી ન યેતી । ગ્રહપીડા ન બાધે ॥૩૨॥
શુક્લપક્ષી માઘમાસી । તર્પણ કરાવે અષ્ટમીસી ।
ભીષ્મનામે પરિયેસી । વર્ષપાતકે પરિહરતી ॥૩૩॥
ભીષ્મનામે પરિયેસી । વર્ષપાતકે પરિહરતી ॥૩૩॥
ઐસે તર્પણ કરોનિ । સૂર્યનામે અર્ઘ્યૈ તિન્હી ।
દ્યાવી સમસ્ત દ્વિજજની । મ્હણે નૃસિંહસરસ્વતી ॥૩૪॥
દ્યાવી સમસ્ત દ્વિજજની । મ્હણે નૃસિંહસરસ્વતી ॥૩૪॥
સિદ્ધ મ્હણે નામધારકાસી । કૃપામૂર્તિ સ્વામી કર્મવિધિસી ।
સાંગતા ઝાલા બ્રાહ્મણાસી । યેણેપરી વિહિતાચાર ॥૩૫॥
સાંગતા ઝાલા બ્રાહ્મણાસી । યેણેપરી વિહિતાચાર ॥૩૫॥
મ્હણે સરસ્વતીગંગાધર । ઐસા બ્રાહ્મણાંચા આચાર ।
વર્તતા હોય મનોહર । સર્વાભીષ્ટે સાધતીલ ॥૩૬॥
વર્તતા હોય મનોહર । સર્વાભીષ્ટે સાધતીલ ॥૩૬॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રામૃત । નામધારક શિષ્ય સંવાદત ।
વેદોપનિષદમતિતાર્થ । આચારનિરૂપણાધ્યાય હા ॥૫૩૭॥
વેદોપનિષદમતિતાર્થ । આચારનિરૂપણાધ્યાય હા ॥૫૩૭॥
ઇતિ શ્રીગુરુચરિત્રપરમકથાકલ્પતરૌ શ્રીનૃસિંહસરસ્વત્યુપાખ્યાને
સિદ્ધનામધારકસંવાદે આહ્નિકનિરૂપણં નામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥૩૬॥
સિદ્ધનામધારકસંવાદે આહ્નિકનિરૂપણં નામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ ॥૩૬॥
॥શ્રીગુરુદત્તાત્રેયાર્પણમસ્તુ॥