Lord Dattatreya

శ్రీ గురుచరిత్ర అధ్యాయ 36

(Shri Gurucharitra Adhyay 36 in Telugu)

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 36 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 36. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha. This adhyay is named in its colophon for आह्निकनिरूपणं.

#of 563
॥ శ్రీగణేశాయ నమః ॥
శిష్యోత్తమ నామకరణీ । లాగే సిద్ధాచే చరణీ ।
వినవీతసే కర జోడోని । భక్తిభావే కరూనియా ॥౧॥
జయ జయాజీ సిద్ధ ముని । తూచి తారక భవార్ణీ ।
తూచి హోసీ బ్రహ్మజ్ఞానీ । అవిద్యాతిమిరభాస్కర ॥౨॥
మాయామోహరజనీత । హోతో ఆపణ నిద్రిస్త ।
కృపాసాగర శ్రీగురునాథ । జాగృత కేలే ఆమ్హాంసీ ॥౩॥
తిమిరహరణ భాస్కరు । మజ భేటలాసీ గురు ।
కడే కేలే భవసాగరు । చిన్మయాత్మా సిద్ధ ముని ॥౪॥
ఐసే మ్హణోని సిద్ధాసీ । వినవీ భావభక్తీసీ ।
గురుమూర్తి సంతోషీ । అభయకర దేతసే ॥౫॥
పుఢే చరిత్ర కేవీ ఝాలే । విస్తారావే స్వామీ వహిలే ।
ఆముతే స్వామీ కృతార్థ కేలే । జ్ఞానామృత ప్రాశవూన ॥౬॥
కథామృత ఐకతా శ్రవణీ । తృప్తి న హోయ అంతఃకరణీ ।
నిరోపావే విస్తారోని మ్హణోని చరణీ లాగలా ॥౭॥
సిద్ధ మ్హణే నామధారకా । పుఢీల కథా ఝాలీ నికా ।
ఏకచిత్తే తుమ్హీ ఐకా । జ్ఞాన హోయ సమస్తాంసీ ॥౮॥
గాణగాపురీ అసతా శ్రీగురు । మహిమా వాఢలీ అపరంపారు ।
బోలతా అసే విస్తారు । తావన్మాత్ర సాంగతసో ॥౯॥
మహిమా ఏకేక సాంగతా । విస్తార హోఈల బహు కథా ।
అవతార శ్రీహరీ సాక్షాతా । కవణ శకే వర్ణావయా ॥౧౦॥
తయా గాణగాపురాత । హోతా విప్ర వేదరత ।
విరక్త అసే బహుశ్రుత । కర్మమార్గే వర్తతసే ॥౧౧॥
న ఘేతలా ప్రతిగ్రహ త్యాణే । పరాన్నాసీ న వచే నేణే ।
మిథ్యా వాచే నేణే । అనువాద ఆపణ న కరీచ ॥౧౨॥
నిత్య శుష్క భిక్షా కరీ । తేణే ఆపులే ఉదర భరీ ।
తయాచీ నారీ అసే ఘరీ । క్రోధవంత పరియేసా ॥౧౩॥
యాచకవృత్తి తో బ్రాహ్మణ । కంఠీ సంసార సామాన్యపణే ।
అతీత- అభ్యాగతావిణే । న ఘేఈ అన్న ప్రత్యహీ ॥౧౪॥
తయా గ్రామీ ప్రతిదివసీ । విప్ర యేతీ సమారాధనేసీ ।
సహస్త్ర సంఖ్యా బ్రాహ్మణాంసీ । మిష్టాన్న ఘాలితీ పరియేసా ॥౧౫॥
సమస్త జావోని భోజన కరితీ । తయా విప్రవనితేప్రతీ ।
యేఊని గృహీ స్తుతి కరితీ । అనేక పరీచీ పక్వాన్నే ॥౧౬॥
ఐకోని తయా విప్రనారీ । నానాపరీ దుఃఖ కరీ ।
పరమేశ్వరా శ్రీహరీ । మ్హణోని చింతీ మనాత ॥౧౭॥
కైసే దైవ ఆపులే హీన । నేణే స్వప్నీ ఐసే అన్న ।
దరిద్రీ పతీసీ వరూన । సదా కష్ట భోగితసే ॥౧౮॥
పూర్వజన్మీచే ఆరాధన । తైసా ఆపణాసీ పతి హీన ।
సదా పాహే దరిద్రపణ । వర్తతసో దేవరాయా ॥౧౯॥
సమస్త విప్ర స్త్రియాంసహిత । నిత్య పరాన్నభోజన కరీత ।
పూర్వజన్మీచే సుకృత । కేలే హోతే సమస్తీ ॥౨౦॥
ఆపులా పతి దైవహీన । కదా నేణే పరాన్నభోజన ।
కాయ కరావే నారాయణ । మ్హణోని చింతీ మనాత ॥౨౧॥
వర్తతా ఐసే తయా స్థానీ । ఆలా విప్ర మహాధనీ ।
అపరపక్ష కరణే మనీ । మ్హణోని ఆలా పరియేసీ ॥౨౨॥
తయా స్థానీ విప్రాసీ । క్షణ దిలే పరియేసీ ।
సవే త్యాంచ్యా స్త్రియాంసీ । ఆవంతిలే తిహీ పరియేసా ॥౨౩॥
దేఖోని తే విప్రవనితా । పతీజవళీ ఆలీ త్వరితా ।
సాంగతీ ఝాలీ విస్తారతా । ఆమంత్రణ బ్రాహ్మణాచే ॥౨౪॥
అనేక పరీచీ పక్వాన్నే । దేతాతీ వస్త్రే పరిధానే ।
అపార దక్షిణాద్రవ్యదానే । దేతాతీ ఐకే ప్రాణేశ్వరా ॥౨౫॥
యాతే స్వామీ అంగీకారణే । అథవా ఆపణ నిరోప దేణే ।
కాంక్షా కరితే మాఝే మన । అపూర్వ అన్న జేవావే ॥౨౬॥
ఐకోని తియేచే వచన । నిరోప దేత బ్రాహ్మణ ।
సుఖే జావే కరీ భోజన । ఆపణా న ఘడే మ్హణతసే ॥౨౭॥
నిరోప ఘేఉనీ తయే వేళీ । గేలీ తయా గృహస్థాజవళీ ।
ఆపణ యేఊ భోజనకాళీ । మ్హణోని పుసే తయాసీ ॥౨౮॥
విప్ర మ్హణే తియేసీ । ఆమ్హీ సాంగూ దంపతీసీ ।
బోలావీ ఆపుల్యా పతీసీ । తరీచ ఆముచ్యా గృహా యావే ॥౨౯॥
ఐకోని తయాచే వచన । ఝాలీ నారీ ఖేదే ఖిన్న ।
విచార కరీ ఆపులే మన । కాయ కరావే మ్హణోనియా ॥౩౦॥
మ్హణే ఆతా కాయ కరణే । కైసే దైవ ఆపులే ఉణే ।
బరవే అన్న స్వప్నీ నేణే । పతీకరితా ఆపణాసీ ॥౩౧॥
విచారోని మానసీ । ఆలీ నృసింహగురూపాసీ ।
నమన కరీ సాష్టాంగేసీ । అనేకాపరీ వినవీతసే ॥౩౨॥
మ్హణే స్వామీ కాయ కరణే । బరవే అన్న కధీ నేణే ।
ఆపులే పతీసీ సాంగణే । ఆవంతణే బరవే యేతసే ॥౩౩॥
సాంగూ మ్హణతీ దంపతీసీ । మాఝా పతి నాయకే వచనాసీ ।
న వచే కధీ పరాన్నాసీ । కాయ కరూ మ్హణతసే ॥౩౪॥
స్వామీ ఆతా కృపా కరణే । మాఝ్యా పతీతే సాంగణే ।
బరవీ యేతాతీ ఆమంత్రణే । అన్నవస్త్ర దేతాతీ ॥౩౫॥
ఐకోని తియేచే వచన । శ్రీగురుమూర్తి హాస్యవదన ।
బోలావూనియా తత్క్షణ । సాంగతీ తయా ద్విజాసీ ॥౩౬॥
శ్రీగురు మ్హణతీ తయాసీ । జావే తుమ్హీ ఆవంతణేసీ ।
తుఝే స్త్రియేచే మానసీ । అసే మిష్టాన్న జేవావే ॥౩౭॥
తిచే మనీంచీ వాసనా జాణ । తువా పురవావీ కారణ ।
సదా దుశ్చిత అంతఃకరణ । కులస్త్రియేచే అసో నయే ॥౩౮॥
ఐకోని శ్రీగురూచే వచన । నమన కరీ తో బ్రాహ్మణ ।
వినవీతసే కర జోడూన । పరాన్న ఆపణా నేమ అసే ॥౩౯॥
గురువచన జో న కరీ । తోచి పడే రౌరవఘోరీ ।
నిరోప తుమచా మాఝ్యా శిరీ । జాఈన త్వరిత మ్హణతసే ॥౪౦॥
పుసోనియా శ్రీగురూసీ । ఆలే దంపత్య ఆవంతణేసీ ।
ఆనంద ఝాలా బహువసీ । తయా విప్రస్త్రియేతే ॥౪౧॥
పితృనామ ఉచ్చారోన । సంకల్ప కరీ తో బ్రాహ్మణ ।
అనేక పరీచే మిష్టాన్న । వాఢితీ తయా దంపతీసీ ॥౪౨॥
భోజన కరితా సమయాసీ । దిసే విపరీత తియేసీ ।
శ్వాన సూకర యేఉనీ హర్షీ । సమాగమే జేవితాతీ ॥౪౩॥
కంటాళలే తిచే మన । ఉఠలీ ఆపణ త్యజునీ అన్న ।
జే జేవీత హోతే బ్రాహ్మణ । తయా సమస్తాంసీ సాంగతసే ॥౪౪॥
ఐసేపరీ పతీసహిత । ఆలీ నారీ చింతాక్రాంత ।
పతీస సాంగే వృత్తాన్త । శ్వానఉచ్ఛిష్ట జేవిలేతీ ॥౪౫॥
స్త్రియేసీ మ్హణే తో బ్రాహ్మణ । తుఝే ని ఆపులే దైవ హీన ।
ఘడలే ఆపణాసీ పరాన్న । ఉచ్ఛిష్ట శ్వానసూకరాంచే ॥౪౬॥
ఐసే మ్హణోని స్త్రియేసీ । ఆలీ దోఘే శ్రీగురుపాసీ ।
నమన కేలే పరియేసీ । ఐకా శ్రోతే ఏకచిత్తే ॥౪౭॥
శ్రీగురు మ్హణతీ తియేసీ । కైసే సుఖ పరాన్నాసీ ।
సదా దుఖవిసీ పతీసీ । పురలే తుఝే మనోరథ ॥౪౮॥
ఐసే వచన ఐకోని । లాగే నారీ శ్రీగురుచరణీ ।
వినవీతసే కర జోడూని । క్షమా కరణే స్వామియా ॥౪౯॥
మందమతి ఆపణాసీ । దోష ఘడవిలే పతీసీ ।
నేలే ఆపణ పరాన్నాసీ । క్షమా కరణే స్వామియా ॥౫౦॥
చింతా కరీ ద్విజవరూ । మ్హణే స్వామీ కాయ కరూ ।
దోష ఘడలా అపారూ । వ్రతభంగ ఝాలా మ్హణోని ॥౫౧॥
పరాన్న న ఘ్యావే మ్హణోని । సంకల్ప హోతా మాఝే మనీ ।
మిళాలీ సతీ వైరిణీ । దోష ఆపణా ఘడవిలా ॥౫౨॥
ఐకోని తయాచే వచన । శ్రీగురు మ్హణతీ హాసోన ।
పురవిలీ స్త్రియేచీ వాసనా । ఆతా తిచే మన ధాలే ॥౫౩॥
కధీ న వచే పరాన్నాసీ । వర్తేల తుఝ్యా వాక్యాసరసీ ।
న కరీ చింతా మానసీ । దోష తుజ నాహీ జాణ ॥౫౪॥
ఆణిక ఏక సాంగే తుజ । జేణే ధర్మ ఘడతీ సహజ ।
అడలా అసేల ఏఖాదా ద్విజ । దేవపితృకర్మావిణే ॥౫౫॥
కోణీ న మిళతీ విప్ర త్యాసీ । జావే తేథే భోజనాసీ ।
జరీ తేథే తూ న జాసీ । అనంత దోష అసే జాణ ॥౫౬॥
శ్రీగురూచే వచన ఐకోన । సాష్టాంగీ కరీ నమన ।
వినవీతసే కర జోడూన । వినంతి మాఝీ పరియేసా ॥౫౭॥
అన్న ఘ్యావే కవణా ఘరీ । ఘడతీల దోష కవణేపరీ ।
జాఊ నయే కవణా ఘరీ । నిరోపావే స్వామియా ॥౫౮॥
విప్రవచన ఐకోన । శ్రీగురు సాంగతీ విస్తారోన ।
సావధాన కరూన మన । ఐకా శ్రోతే సకళిక ॥౫౯॥
శ్రీగురు మ్హణతీ విప్రాసీ । అన్న ఘ్యావయా ఘరే పుససీ ।
గురుభువనాదికీ హర్షీ । జేవావే శిష్యవర్గా ఘరీ ॥౬౦॥
వైదికాది విద్వజ్జన । మాతుళ ఆపులా శ్వశుర జాణ ।
సహోదరాది సాధుజన । తయా ఘరి జేవావే ॥౬౧॥
అడలా విప్ర బ్రాహ్మణావిణ । త్యాచే ఘరీ ఘ్యావే అన్న ।
కరావే గాయత్రీజపన । దోష జాతీ అవధారా ॥౬౨॥
విప్ర మ్హణే శ్రీగురూసీ । వినంత మాఝీ పరియేసీ ।
నిషిద్ధ అన్న ఆమ్హాసీ । కవణ్యా ఘరీ జేవూ నయే ॥౬౩॥
శ్రీగురు సాంగతీ బ్రాహ్మణాసీ । అన్నవర్జిత ఘరే ఐసీ ।
అపార అసే స్మృతి చంద్రికేసీ । ఋషిసంమతే సాంగేన ॥౬౪॥
నిత్య మాతాపితయాంసీ । సేవా ఘేతీ అతిదోషీ ।
జాఊ నయే తయా ఘరాంసీ । ధనలోభిష్ఠ ద్విజాంఘరీ ॥౬౫॥
కలత్ర పుత్ర కష్టవోని । ధర్మ కరీ విప్రాలాగోని ।
అన్ననిషేధ తయా భువనీ । దోష ఘడతీ జేవిల్యా ॥౬౬॥
గర్విష్ఠ చిత్రక శస్త్రధారీ । విప్ర జాణ మల్లయుద్ధ కరీ ।
వీణా వాద్య జ్యాచే ఘరీ । న ఘ్యావే అన్న బ్రాహ్మణానే ॥౬౭॥
బహిష్కారీ విప్రాఘరీ । యాచకవృత్తీనే ఉదర భరీ ।
అన్న వర్జావే తయా ఘరీ । ఆత్మస్తుతి పరనిందక ॥౬౮॥
బహుజన ఏక అన్న కరితీ । పృథక్ వైశ్వదేవ న కరితీ ।
వర్జావీ అన్నే విప్రజాతీ । మహాదోష బోలిజే ॥౬౯॥
గురు మ్హణోని సమస్తాంసీ । ఆపణ మంత్ర ఉపదేశీ ।
శిష్య రహాటే దుర్వృత్తీంసీ । త్యా గురుఘరీ జేవూ నయే ॥౭౦॥
క్రోధవంత బ్రాహ్మణ అసే । అన్న న ఘ్యావే త్యా గృహీ ఐసే ।
స్త్రియేసీ వర్జితా పురుష అసే । జేవూ నయే తయా ఘరీ ॥౭౧॥
ధనగర్వీ తామసాఘరీ । కృపణ నిర్ద్రవ్య వ్యభిచారీ ।
దాంభిక దురాచారీ విప్రాఘరీ । అన్న తుమ్హీ వర్జావే ॥౭౨॥
పుత్రా పతీతే సోడోని । వేగళీ అసే జే బ్రాహ్మణీ ।
వర్జావే అన్న సాధుజనీ । మహాదోష బోలిజే ॥౭౩॥
స్త్రీజిత అసే ఏఖాదా జరీ । విప్ర సువర్ణాకార కరీ ।
సదా బహు యాచక జరీ । తయా ఘరీ న జేవావే ॥౭౪॥
ఖళ రాజసేవకాఘరీ । లోహ కాష్ఠ ఛేదన కరీ ।
వస్త్రధుత్యా రజకాఘరీ । దాన విప్రే ఘేఊ నయే ॥౭౫॥
మద్యపాన నరాఘరీ । యాచనే ఉదరపూర్తి కరీ ।
వేశ్మీ సహజార అసే నారీ । దాన విప్రే న ఘ్యావే ॥౭౬॥
తస్కరవిద్యా అసే జ్యాసీ । ద్వారపాళకాఘరీ పరియేసీ ।
న ఘ్యావే అన్న కుటిలాసీ । మహాదోష బోలిజే ॥౭౭॥
ద్రవ్య ఘేఉనీ శూద్రాకరీ । అధ్యయన సాంగే ద్విజవరీ ।
అన్న వర్జావే తయా ఘరీ । ఘోడీ వికీ జో బ్రాహ్మణ ॥౭౮॥
భాగవతకీర్తన నాహీ ఘరీ । ద్యూతకర్మీ అతినిష్ఠురీ ।
స్నానావీణ భోజన కరీ । తయా ఘరీ జేవూ నయే ॥౭౯॥
న కరీ సంధ్యా సాయంకాళీ । దాన న కరీ కదా కాళీ ।
పితృకర్మ వర్జితా కుళీ । తయా ఘరీ న జేవావే ॥౮౦॥
దంభార్థానే జో జప కరీ । అథవా కాపట్యరూపే జరీ ।
ద్రవ్య ఘేవోని జప కరీ । తయా ఘరీ జేవూ నయే ॥౮౧॥
ఋణ దేఊన ఏఖాద్యాసీ । ఉపకార దావీ పరియేసీ ।
ద్రవ్య సాంచీ కలత్రేసీ । తయా ఘరీ జేవూ నయే ॥౮౨॥
విశ్వాసఘాతకీ నరాఘరీ । అనీతి పక్షపాత కరీ ।
స్వధర్మ సాండీ దురాచారీ । పూర్వజమార్గ సోడిల్యా ఘరీ ॥౮౩॥
విద్వజ్జన బ్రాహ్మణ సాధూసీ । ఏఖాదా కరీ అతి ద్వేషీ ।
అన్న వర్జావే తుమ్హీ హర్షీ । తయా ఘరీ జేవూ నయే ॥౮౪॥
కుళదైవత మాతా పితా । సోడోని జాయ జో పరతా ।
ఆపులాలే గురూసీ నిందితా । జేవూ నయే తయా ఘరీ ॥౮౫॥
గోబ్రాహ్మణవధ కరీ । స్త్రీవధు నర అసే జరీ ।
అన్న ఘేతా దోష భారీ । శ్రీగురు మ్హణతీ విప్రాసీ ॥౮౬॥
ఆశాబద్ధ సదా నరు । ధరూని రాహే ఏకా ద్వారు ।
దాన దేతా వర్జీ జరు । జేవూ నయే తయా ఘరీ ॥౮౭॥
సమస్త జాతీస కరీ శరణ । తోచి చాండాళ హోయ జాణ ।
ఘేఊ నయే త్యాచే అన్న । నమన న కరీ విప్రాసీ ॥౮౮॥
ఆపుల్యా కన్యాజామాతేసీ । క్రోధే కరూన సదా దూషీ ।
న ఘ్యావే అన్న త్యా ఘరాసీ । నిపుత్రాచే ఘరీ దేఖా ॥౮౯॥
పంచమహాయజ్ఞ కరీ ఆపణ । జేవీ ఆణికాచే ఘరీ అన్న ।
పరపాక కరీ తయా నామ జాణ । తయా ఘరీ జేవూ నయే ॥౯౦॥
వివాహ ఝాలా అసతా ఆపణ । పంచమహాయజ్ఞ న కరీ బ్రాహ్మణ ।
స్థాలీపాకనివృత్తి నవ జాణే । న జేవావే తయా ఘరీ ॥౯౧॥
ఘరచే అన్న దూషణ కరీ । పరాన్నాచీ స్తుతి కరీ ।
అన్న వర్జావే తయా ఘరీ । శ్వపచ నామ తయాచే ॥౯౨॥
భాణసపణే ఉదర భరీ । అన్న ఘేతా తయా ఘరీ ।
డోళే జాతీ అవధారీ । ఆంధళా హోయ అల్పాయుషీ ॥౯౩॥
బధిర హోయ శరీరహీన । స్మృతిమేఘా జాయ జాణ ।
ధృతిశక్తి జాయ జాణ । మాణసాచే ఘరీ జేవూ నయే ॥౯౪॥
గృహస్థధర్మే అసే ఆపణ । దానధర్మ న కరీ జాణ ।
అద్వైతశాస్త్ర బోలూ జాణే । తయా ఘరీ జేవూ నయే ॥౯౫॥
పరగృహీ వాస ఆపణ । పరాన్న జేవీ జో బ్రాహ్మణ ।
త్యాచే జితుకే అసే పుణ్య । యజమానాసీ జాయ దేఖా ॥౯౬॥
తయా యజమానాచే దోష । లాగతీ త్వరిత భోజనస్పర్శ ।
త్యాచికారణే నిషిద్ధ అసే । పరాన్న తుమ్హీ వర్జావే ॥౯౭॥
భూదాన గోదాన సువర్ణదాన । గజవాజీరత్నదాన ।
ఘేతా నాహీ మహాదూషణ । అన్నదానా అతిదోష అసే ॥౯౮॥
సమస్త దుష్కృత పరాన్నాసీ । ఘడతీ దేఖా బ్రాహ్మణాసీ ।
తైసేచి జాణా పరస్త్రియేసీ । సంగ కేలియా నరక హోయ ॥౯౯॥
పరగృహీ వాస కరితా । జాయ ఆపులీ లక్ష్మీ త్వరితా ।
అమావాస్యేసీ పరాన్న జేవితా । మాసపుణ్య జాయ దేఖా ॥౧౦౦॥
అగత్య జాణే పరాన్నాసీ । న బోలావితా జాయ సంతోషీ ।
జాతా హోతీ మహాదోషీ । శూద్రే బోలావితా జాఊ నయే ॥౧॥
ఆపుల్యా కన్యేచ్యా ఘరాసీ । జాఊ నయే భోజనాసీ ।
పుత్ర ఝాలియా కన్యేసీ । సుఖే జావే అవధారా ॥౨॥
సూర్యచంద్రగ్రహణేసీ । దాన ఘేఊ నయే పరియేసీ ।
జాత అథవా మృతసూతకేసీ । జాఊ నయే పరియేసా ॥౩॥
బ్రాహ్మణపణాచా ఆచార । కవణ రహాటే ద్విజవర ।
తైసే జరీ కరితీ నర । త్యాసీ కైచే దైన్య అసే ॥౪॥
సమస్త దేవ త్యాచే హోతీ । అష్ట మహాసిద్ధి సాధతీ ।
బ్రాహ్మణకర్మై ఆచరతీ । కామధేను తయా ఘరీ ॥౫॥
విప్ర మదాంధే వ్యాపిలే । ఆచారకర్మే సాండిలే ।
యాచికారణే దరిద్రీ ఝాలే । స్వధర్మ నష్ట హోఊనియా ॥౬॥
విప్ర వినవీ స్వామీసీ । ఆముచీ వినంతి పరియేసీ ।
సకళ ఆచారధర్మాసీ । నిరోపావే దాతారా ॥౭॥
శ్రీగురుమూర్తి కృపాసాగరు । త్రిమూర్తీచ్యా అవతారు ।
భక్తజనాంచ్యా ఆధారు । నిరోపావే ఆచార బ్రాహ్మణాచే ॥౮॥
శ్రీగురు మ్హణతీ తయాసీ । బ్రాహ్మణాచా ఆచార పుససీ ।
సాంగేన ఐక విస్తారేసీ । పూర్వీ ఋషి ఆచరలే జే ॥౯॥
నైమిషారణ్యీ సమస్త ఋషి । తప కరితీ బహు దివసీ ।
ఆలా పరాశర ఋషి । మ్హణోని సమస్త వందితీ ॥౧౧౦॥
సమస్త ఋషి మిళోన । వినవితాతీ కర జోడూన ।
బ్రాహ్మణాచే ఆచరణ । కేవీ కరావే మ్హణతీ తే ॥౧౧॥
ఆతా ఆమ్హీ ఆచార కరితో । తేణే సంశయ మనీ యేతో ।
బ్రహ్మఋషి తుమ్హీ మ్హణూని పుసతో । తుమచా ఉపదేశ ఆమ్హా వ్హావా ॥౧౨॥
గురుముఖేవీణ మంత్ర । గ్రాహ్య నవ్హే హో పవిత్ర ।
తైసా శ్రీగురు తూ సత్పాత్ర । ఆచార ఆమ్హా సాంగావే ॥౧౩॥
పరాశర మ్హణే ఋషీంసీ । సాంగేన ఆచార తుమ్హాసీ ।
జేణే హోయ అప్రయాసీ । సర్వ సిద్ధి పావతీ ॥౧౪॥
బ్రాహ్మముహూర్తీ ఉఠోని । శ్రీగురుస్మరణ కరోని ।
మగ ధ్యావ్యా మూర్తి తిన్హీ । బ్రహ్మావిష్ణుమహేశ్వర ॥౧౫॥
మగ స్మరావే నవగ్రహ । సూర్యాది కేతూసహ ।
సనత్కుమార-సనక-సనందన-సహ । స్మరావే తయే వేళీ ॥౧౬॥
సహ-నారద తుంబరు దేఖా । స్మరావే సిద్ధ యోగీ దేఖా ।
సప్త సముద్ర అసతీ జే కా । స్మరావే సప్త పితృదేవతా ॥౧౭॥
సప్త ఋషీతే స్మరోని । సప్త ద్వీపే సప్త భువనీ ।
సమస్త నామే ఘేఊని । ఐసే మ్హణావే ప్రాతఃస్మరణ ॥౧౮॥
మగ ఉఠావే శయనస్థానీ । ఆచమన కరోని దోనీ ।
లఘుశంకేసీ జాఊని । శౌచాచమన కరావే ॥౧౯॥
పరాశర మ్హణే ఋషీంసీ । ఐకా ఆచమనవిధీసీ ।
సాంగతసే విస్తారేసీ । జే జే సమయీ కరణే ఐకా ॥౧౨౦॥
స్నానాపూర్వీ అపర దోనీ । ఉదక ప్రాశితా యేణేచి గుణీ ।
నిజతా ఉఠతా సమయీ దోనీ । ఆచమనే కరావీ ॥౨౧॥
అధోవాయుశబ్ద ఝాలియా । వోఖటే దృష్టీ దేఖిలియా ।
దోన్హీ వేళా ఆచమూనియా । శుచి వ్హావే పరియేసా ॥౨౨॥
భోజనాపూర్వీ అపర దోనీ । జాంభఈ ఆలియా శింకలియా దోనీ ।
లఘుశంకాశౌచీ దోనీ । ఆచమన కరావే ॥౨౩॥
జవళీ ఉదక నసేల జరీ । శ్రోత్రాచమన కరా నిర్ధారీ ।
స్పర్శ కరావా అక్ష శ్రోత్రీ । యేణే పవిత్ర పరియేసా ॥౨౪॥
బ్రాహ్మణాచే ఉజవే కానీ । సప్త దేవతా అసతీ నిర్గుణీ ।
త్యాసీ స్పర్శితా తత్క్షణీ । ఆచమనఫళ అసే దేఖా ॥౨౫॥
శ్లోక । అగ్నిరాపశ్చ చంద్రశ్చ వరుణార్కైద్రవాయవః ।
విప్రస్య దక్షిణే కర్ణే నిత్యం తిష్ఠన్తి దేవతాః ॥౨౬॥
టీకా । త్యా దేవతాంచీ నావే ఐకా । సాంగేన ఋషి సకళికా ।
అగ్ని ఆప వరుణార్కా । వాయు ఇంద్ర చంద్ర అసతీ ॥౨౭॥
లఘుశంకాచమన కరోని । తూష్ణీమ స్నాన కరా సుమనీ ।
బైసావే శుచి ఆసనీ । అరుణోదయ హోయ తవ ॥౨౮॥
గాయత్రీమంత్రజపావ్యతిరిక్త । వరకడ జపావే పవిత్ర ।
ప్రగట హోతా అరుణోదిత । బహిర్భూమీసీ జాఈజే ॥౨౯॥
యజ్ఞోపవీత కానీ ఠేవోని । డోఈల పాలవ ఘాలూని ।
నైఋత్య దిశే జాఊని । అధోముఖీ బైసావే ॥౧౩౦॥
దివసా బసావే ఉత్తరముఖీ । రాత్రీ బైసావే దక్షిణముఖీ ।
మౌన అసావే వివేకీ । చహూకడే పాహూ నయే ॥౩౧॥
సూర్యచంద్రనక్షత్రాంసీ । పాహూ నయే నదీ-ఆకాశీ ।
స్త్రీజన లోక పరియేసీ । పాహూ నయే కవణాతే ॥౩౨॥
శౌచావిణే కాంస ఘాలీ । కాంస న కాఢీ లఘుశంకాకాళీ ।
త్యాసీ హోయ యమపురీ అఢళీ । నరక భోగీ అవధారా ॥౩౩॥
అగత్య ఘడే ఉదకావీణ । కరూనియా గంగాస్మరణ ।
మృత్తికేనే శౌచ కరణే । భక్షణాది వర్జావే ॥౩౪॥
బర్హిర్భూమి జావయాసీ । ఠాఊ కైసా పరియేసీ ।
ఐకా సమస్త తత్పరేసీ । మ్హణే పరాశర సర్వాతే ॥౩౫॥
న బైసావే భూమీవరీ । బైసిజే పానగవతావరీ ।
హిరవీ పర్ణే కరావీ దురీ । వాళల్యా పానీ బైసావే ॥౩౬॥
జే బ్రాహ్మణ ఉభ్యా ముతతీ । త్యాంసీ ఐకా కవణ గతి ।
త్యాంచే రోమే అంగీ కితీ । తావత్కాళ వర్షే నరకీ పడతీ ॥౩౭॥
మళవిసర్జన కరూని । ఉఠావే హాతీ శిశ్న ధరూని ।
జళపాత్రాపాసీ జాఊని । శౌచ కరావే పరియేసా ॥౩౮॥
మృత్తికాశౌచ కరావయాసీ । మృత్తికా ఆణావీ తుమ్హీ ఐసీ ।
వారుళ మూషకగృహ పరియేసీ । నదీమధీల ఆణు నయే ॥౩౯॥
జ్యా మార్గీ లోక చాలతీ । అథవా వృక్షాఖాలీల మాతీ ।
దేవాలయ క్షేత్రతీర్థీ । మృత్తికా ఆపణ వర్జావీ ॥౧౪౦॥
వాపీ కూప తడాగాత । మృత్తికా ఆణితా పుణ్య బహుత ।
ఉదక కరీ ఘేఊని ప్రోక్షిత । మృత్తికా ఘ్యావీ శౌచాసీ ॥౪౧॥
ఆవళ్యాఏవఢే గోళే కరావే । లింగస్థానీ ఏక లావావే ।
అపానద్వారీ పాచ స్వభావే । ఏకైకా హస్తాసీ తీన సప్తే ॥౪౨॥
ఏకైక పాయాసీ సాత వేళ । మృత్తికా లావావీ సకళ ।
ఆణిక సాంగేన సమయ కేవళ । ఋషి సమస్త పరియేసా ॥౪౩॥
యా మృత్తికా శౌచవిధాన । మూత్రశంకేసీ ఏక గుణ ।
బహుర్భూమీసీ ద్విగుణ । మైథునాఅంతీ త్రిగుణ దేఖా ॥౪౪॥
ఆణిక ప్రకార అసే దేఖా । కరావే యేణేప్రమాణే ఐకా ।
జితుకే కరణే గృహస్థ లోకా । ద్విగుణ కరావే బ్రహ్మచారీ ॥౪౫॥
త్రిగుణ కరావే వానప్రస్థే । చతుర్గుణ కరావే యతీ సమస్తే ।
న్యూన పూర్ణ కరావే యాపరతే । ధర్మసిద్ధి హోయ దేఖా ॥౪౬॥
యేణే ప్రకారే కరా దివసీ । రాత్రీ యాచ్యా అర్ధైసీ ।
సంకటసమయీ యా అర్ధైసీ । మార్గస్థే అర్ధ త్యాహునీ ॥౪౭॥
వ్రతబంధ ఝాలియా బ్రాహ్మణాసీ । హాచ ఆచార పరియేసీ ।
హాచి ఉపదేశ చహూ వర్ణాసీ । శౌచవిధి బోలిలా ॥౪౮॥
శౌచ కేలియానంతరీ । చూళ భరావే పరికరీ ।
బ్రాహ్మణే ఆఠ భరీ । క్షత్రియే సహా పరియేసా ॥౪౯॥
వైశ్యే చార శూద్రే దోనీ వేళ । యేణే విధి భరా చూళ ।
అధిక న కరావే కేవళ । మ్హణే పరాశర ఋషి ॥౧౫౦॥
చూళ భరావే ఆఠ వేళా । ఆచమావే తీన వేళా ।
శుచిస్థానీ బైసూన నిర్మళా । కుళదేవతా స్మరావీ ॥౫౧॥
తూష్ణీమ్ ఆచమన కరావే । నామ ఘేతా చోవీస ఠావే ।
ఆతళావే పునః ఆచమావే । త్యాచా విధీ సాంగేన ॥౫౨॥
విప్రదక్షిణతళహాతీ । పాచ తీర్థే విఖ్యాత అసతీ ।
జే బోలిలే అసే శ్రుతీ । సాంగేన తీర్థ అవధారా ॥౫౩॥
అంగుష్ఠమూళ తళహాతేసీ । అగ్నిబ్రహ్మతీర్థ పరియేసీ ।
తర్జనీ అంగుష్ఠ మధ్యదేశీ । పితృతీర్థ అసే జాణ ॥౫౪॥
చతుర్థ అంగులీచే వరీ । దేవతీర్థ అవధారీ ।
కనిష్ఠికా భాగోత్తరీ । ఋషితీర్థ పరియేసా ॥౫౫॥
తర్పణ దేవాపితృఋషి । జే స్థానీ తీర్థై కరావీ హర్షీ ।
ఆచమన బ్రహ్మతీర్థేసీ । కరా బ్రాహ్మణ విద్వజ్జన ॥౫౬॥
బ్రహ్మతీర్థే ఆచమనే తిన్హీ । కేశవ నారాయణ మాధవ మ్హణోని ।
దేవతీర్థ ఉదక సాండోని । గోవింద నామ ఉచ్చారావే ॥౫౭॥
విష్ణు మధుసూదన హస్త ధువోని దోన్హీ । త్రివిక్రమ వామన గాలా స్పర్శోని ।
బింబోష్ఠ తళహస్తే స్పర్శోని । శ్రీధర నామ ఉచ్చారావే ॥౫౮॥
పునరపి హస్త హ్రషీకేశీ । పద్మనాభ పాదద్వయ స్పర్శీ ।
సవ్య హస్త పంచాంగులీసీ । దామోదర శిఖాస్థానీ ॥౫౯॥
చతురంగులి పృష్ఠదేశీ । సంకర్షణ ఘ్రాణేసీ ।
తర్జనీ ఆణి అంగుష్ఠేసీ । మ్హణావా వాసుదేవ ప్రద్యుమ్న ॥౧౬౦॥
అంగుష్ఠ అనామికేసీ । నేత్రస్పర్శ శ్రోత్రేసీ ।
కనిష్ఠికా అంగుష్ఠేసీ । అచ్యుత నాభీ మ్హణావే ॥౬౧॥
పంచాంగులీ ఉపేంద్ర దేఖా । హరీ శ్రీకృష్ణ భుజా ఏకా ।
పాచ అంగులీ విధిపూర్వకా । యేణే విధీ స్పర్శావే ॥౬౨॥
విధీ సంధ్యాకాళీ । ఆణిక కరావే వేళోవేళీ ।
అశౌచ అథవా సంకటకాళీ । అసతీ విధానే తీ ఐకా ॥౬౩॥
దేవతీర్థే తిన్హీ ఘ్యావే । హస్త ప్రక్షాళా గోవింద నావే ।
ముఖ ప్రక్షాళోని మంత్ర మ్హణావే । సంధ్యావ్యతిరిక్త యేణేపరీ ॥౬౪॥
విధాన ఆణిక సాంగేన । దేవతీర్థే తినీ ఘేఊన ।
గోవిందనామే హస్త ధువూన । చక్షు శ్రోత్ర స్పర్శావే ॥౬౫॥
శూద్రాది ఓవాళియాసీ । స్పర్శ హోతా పరియేసీ ।
ఆచమనవిధి ఐసీ । గురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాతే ॥౬౬॥
భిజోని ఆలియా పాఉసాత । ద్విరాచమనే హోయ పునీత ।
స్నాన భోజనీ నిశ్చిత । ద్విరాచమన కరావే ॥౬౭॥
ఫలాహార భక్షణ కరితా । అథవా ఆపణ ఉదక ఘేతా ।
ఆలా అసేల స్మశానీ హిండతా ద్విరాచమనే శుద్ధ హోయ ॥౬౮॥
ఉదక నసే జవళీ జరీ । శ్రోత్రాచమన కరా నిర్ధారీ ।
ఆణిక అసే ఏక పరీ । తూష్ణీమ ఆచమన కరావే ॥౬౯॥
శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ । ఆచమనవిధి ఆహే ఐసీ ।
జే కరితీ భక్తీసీ । దైన్య కైచే తయా ఘరీ ॥౧౭౦॥
ఆతా సాంగేన విధాన । కరావయా దంతధావన ।
సమస్త పర్వణీ త్యజూన । ప్రతిపదా షష్ఠీ వర్జావీ ॥౭౧॥
న కరావే నవమీద్వాదశీసీ । శనయర్కమంగళవారేసీ ।
శ్రాద్ధకాళీ వివాహదివసీ । కరూ నయే దంతధావన ॥౭౨॥
కంటకవృక్షశాఖేసీ । తాడమాడకేతకీసీ ।
ఖర్జూరనారికేలశాఖేసీ । కేలియా జన్మ చాండాళయోనీ ॥౭౩॥
ఖదిరకరంజాఆఘాడేసీ । ఔదుంబరార్కవటశాఖేసీ ।
అథవా వృక్ష కరవందేసీ । పుణ్య వృక్ష ఐకా తుమ్హీ ॥౭౪॥
విప్రే ద్వాదశాంగులేసీ । నవాంగులే క్షత్రియాసీ ।
షడాంగులే వైశ్యశూద్రాంసీ । దంతధావన కాష్ఠ ఆణావే ॥౭౫॥
దంతధావన కాష్ఠేసీ । తోడితా మ్హణావే మంత్రాసీ ।
ఆయుః ప్రజ్ఞా నామ పరియేసీ । మ్హణోని కాష్ఠ తోడావే ॥౭౬॥
దంతధావన కరోని ఐసే । కాష్ఠ టాకావే నైఋత్య దిశే ।
చూళ భరోని ద్వాదశ । ద్విరాచమన కరావే ॥౭౭॥
మగ కరావే ప్రాతఃస్నాన । తేణే హోయ సర్వ సాధన ।
తేజోబలాఆయుష్యవర్ధన । ప్రాతఃస్నాన కేలియా ॥౭౮॥
ప్రజ్ఞా వాఢే దుఃస్వప్ననాశ । సకళ దైవతే హోతీ వశ ।
సౌభాగ్య సుఖ హోతీ హర్ష । ప్రాతఃస్నాన కేలియా ॥౭౯॥
యతీ తాపసీ సంన్యాసీ । త్రికాళ కరావే స్నానాసీ ।
బ్రహ్మచారీ విధీంసీ । ఏక వేళ కరావే ॥౧౮౦॥
నిత్య కేలియా పాపనాశ అసే । కరావే యాచి కారణే హర్షే ।
గృహస్థే వానప్రస్థే విశేషే । ప్రాతర్మధ్యాహ్నీ కరావే ॥౮౧॥
అశక్య సంకట ఆలే జరీ । అథవా న మిళే నిర్మల వారి ।
స్నాన కరావయాచి పరీ । సాంగేన ఐకా బ్రాహ్మణహో ॥౮౨॥
అగ్నిస్నాన భస్మస్నాన । అథవా కరావే వాయుస్నాన ।
కరా విధీనే మంత్రస్నాన । ఆపోహిష్ఠా మంత్రానే ॥౮౩॥
ఆణిక స్నానఫళే అసతీ । జ్యాస అసేల భావభక్తి ।
గురుదేవతా దర్శనమాత్రీ । తీర్థస్నానఫళ అసే ॥౮౪॥
అథవా దర్శన మాతాపితా । చరణతీర్థ భక్తీనే ఘేతా ।
అంగావరీ ప్రోక్షితా । తీర్థస్నానఫళ అసే ॥౮౫॥
అథవా భిజేల పర్జన్యాంత । ఉభా రాహోని వారా ఘేత ।
కింవా బైసావే గోధుళీత । స్నానఫళ అసే దేఖా ॥౮౬॥
స్పర్శ చాండాళా హోతా । జలస్నానే హోయ శుచితా ।
శూద్రాచా స్పర్శ హోతా । ఉపస్నాన కరావే ॥౮౭॥
దృఢ అసే తను ఆపులే । స్నాన ముఖ్య కరావే జలే ।
సంధి-విగ్రహ-సాకడే పడలే । ఉషఃస్నాన కరావే ॥౮౮॥
ప్రాతఃస్నాన కరావయాసీ । శీతోదక ఉత్తమ పరియేసీ ।
అశక్తతా అసేల దేహాసీ । ఉష్ణోదకే కరావే ॥౮౯॥
స్వభావే పవిత్ర అసే ఉదక । వరీ ఝాలియా అగ్నిసంపర్క ।
పవిత్ర ఝాలే ఉదక అధిక । గృహస్థాసీ ముఖ్య అసే ॥౧౯౦॥
ఉష్ణోదకే స్నాన కరితా । శీతోదక కరా మిశ్రిత ।
మధ్యే కరావే ఆచమన తత్త్వతా । సంకల్ప తేథే మ్హణావా ॥౯౧॥
ఘరీ స్నాన కరితా దేఖా । అఘమర్షణ తర్పణ నవ్హే నికా ।
వస్త్రే పిళూ నయే ఐకా । ఆపులే హస్తే కరూనియా ॥౯౨॥
పుత్రోత్సాహ సంక్రాంతీసీ । శ్రాద్ధకాళ మృతదివసీ ।
న కరావే స్నాన ఉష్ణోదకేసీ । అమావాస్యా పౌర్ణిమా ॥౯౩॥
స్నాన కరితా బాంధా శిఖా । దర్భహస్తీ సూర్యాభిముఖా ।
మౌన అసావే వివేకా । కవణాసవే న బోలావే ॥౯౪॥
ఆపోహిష్ఠా మంత్రేసీ । గాయత్రీ తీన మ్హణా సురసీ ।
యేణేపరీ స్నానోదకాసీ । అభిమంత్రావే బ్రాహ్మణే ॥౯౫॥
ప్రథమ శీతోదక ఘేఊని । పశ్చాత ఉష్ణోదక మిళవోని ।
స్నాన కరావే ప్రతిదినీ । గృహస్థాంనీ ఘరీ దేఖా ॥౯౬॥
అవధూత మంత్ర మ్హణత । వస్త్ర ఉకలావే త్వరిత ।
ఉద్యంత మంత్ర జపత । వస్త్ర సూర్యాసీ దాఖవావే ॥౯౭॥
ఆచమన కరూని ఆపణ దేవస్యత్వ మంత్ర జపోన ।
ధూత వస్త్ర నేసూన । ఆణిక మంత్ర జపావే ॥౯౮॥
ఆవహంతీ వితన్వతీ మంత్రే । వస్త్రే నేసావీ పవిత్ర ।
ద్విరాచమన కరావే తంత్రే । వస్త్ర పిళోని ఆచమన కీజే ॥౯౯॥
ఆతా మంత్రస్నాన కరణే । సాంగేన త్యాచీ విధానే ।
ఆపోహిష్ఠాది మంత్రానే । ప్రోక్షావే శరీరావరీ ॥౨౦౦॥
పాద ముర్ధ్నీ హ్రదయస్థానీ । మూర్ధ్నీం హ్రదయ పాద ప్రోక్షోని ।
కరావే తుమ్హీ మార్జనీ । ఆపోహిష్ఠా మంత్రేసీ ॥౧॥
ఐసే స్నాన కరోని । పునః ఆచమన కరోని ।
మానసస్నాన విధీంనీ । కరావే ఐకా భక్తీనే ॥౨॥
నారాయణ విష్ణూమూర్తీసీ । స్నాన కరావే భక్తీసీ ।
చతుర్భుజ అలంకారేసీ । ధ్యాన కేలియా మానసన్మాన ॥౩॥
అపవిత్రః పవిత్రో వా । యేణే మంత్రే హరి ధ్యావా ।
ఉదకే దేహే ప్రోక్షావా । స్నానఫళ అవధారా ॥౪॥
మంగలస్నానవిధా । సాంగేన ఐకా బ్రాహ్మణ ।
రవివారీ నిషేధ జాణ । జ్వర హోయ అంగాసీ ॥౫॥
నదీతీరీ అసే నరు । అశక్త అసే శరీరు ।
గంగాస్మరణే నిర్ధారు । ఆర్ద్రవస్త్రే అంగ పుసావే ॥౬॥
కాంతిహాని సోమవారాసీ । మంగళవారీ మృత్యు పరియేసీ ।
లక్ష్మీ పావే బుధవారేసీ । ధనహాని గురువారీ ॥౭॥
శుక్రవారీ పుత్రఘాత । శనివారీ అఖిల సంపత ।
జాణా ఐసే నిశ్చిత । మంగలస్నాన కరావే ॥౮॥
నదీస్నాన ప్రవాహముఖీ । ఘరీ ప్రాతఃసూర్యాభిముఖీ ।
సంధ్యాకాళీ పశ్చిమముఖీ । స్నాన కరావే అవధారా ॥౯॥
స్నాన కరితా నదీసీ । అఘమర్షణ కరావే పరియేసీ ।
నమోఽగ్నయేఽప్సుమతే మంత్రేసీ । నదీస్నాన కరావే ॥౨౧౦॥
యదపాంక్రూర మత్రేంసీ । ఉదక లోటావే ద్విహస్తేసీ ।
తీన వేళా లోటోని హర్షీ । ఇమం మే గంగే జపావే ॥౧౧॥
ఋతం చ సత్యం చ మంత్ర జపత । స్నాన కరావే గంగేత ।
నదీస్నానవిధి ఖ్యాత । కరా తుమ్హీ విప్రవర్గ ॥౧౨॥
రోదనాంతీ వమనాంతీ । మైథునదుఃస్వప్నదర్శనాంతీ ।
స్నానావేగళే శుద్ధ న హోతీ । స్నాన కరావే అవధారా ॥౧౩॥
ఆతా వస్త్రావే విధాన । సాంగేన ఐకా ఋషిజన ।
ఓలే వస్త్రే కాసేవీణ । నేసూ నయే గృహస్థానే ॥౧౪॥
రక్తాది వస్త్ర జీర్ణ ధోత్ర । నేసూని జే జన జప కరీత ।
తే పుణ్య జాయ రాక్షసాంప్రత । ఏక ధోత్ర అసలియా ॥౧౫॥
శ్వేతవస్త్ర బ్రాహ్మణాసీ । ముఖ్య అసే పరియేసీ ।
ఉపవస్త్ర వహిర్వాసీ । ఉత్తరవస్త్ర మ్హణిజే తయా ॥౧౬॥
ధోత్ర నేసలియా నంతరీ । విభూతి లావావీ పరికరీ ।
మంత్రవిధాన-పురఃసరీ । భస్మ ధారణ కరావే ॥౧౭॥
భస్మ శుద్ధ న మిళే జరీ । గోపీచందన లావావే పరీ ।
ద్వారావతీ ముఖ్య ధరీ । వరకడ మృత్తికా అగ్రాహ్య ॥౧౮॥
న మిళే ద్వారావతీ దేఖా । కరా ధారణ గంగామృత్తికా ।
ఊర్ధ్వపుండ్ర అసే నికా । విష్ణుసాయుజ్య హోయ తయా ॥౧౯॥
పుష్టికామ అసే జ్యాసీ । లావావే తేణే అంగుష్ఠేసీ ।
జ్యాసీ కామ అసే ఆయుధీ । మధ్యాంగులీ లావావే ॥౨౨౦॥
అన్నకామ అనామిఏసీ । తర్జనీ కామ్య ముక్తీసీ ।
జే లావితీ నఖేసీ । మహాపాతక ఘడే తయా ॥౨౧॥
ఉత్తమ రుందీ దశాంగులీ । మధ్యమ నవ ఆష్ట అంగులీ ।
సప్త సహా పంచాగులీ । శూర్పాకార లావావే ॥౨౨॥
చతుర్థ త్రీణి ద్వయాంగులీ । అధమ పక్ష అసే బోలీ ।
ద్వాదశ నామే కరా భలీ । విష్ణునామ ఉచ్చారిత ॥౨౩॥
కేశవ మ్హణావే లలాటస్థానీ । నాభీ నారాయణ మ్హణోని ।
మాధవనామే హ్రదయస్థానీ । కమళపుష్పాకార దేఖా ॥౨౪॥
గోవిందనామే కంఠేసీ । విష్ణునామే కటిప్రదేశీ ।
దక్షిణభుజా మధుసూదనేసీ । నాభీ ఉత్తర త్రివిక్రమ ॥౨౫॥
వామన నామే బాహు దేఖా । శ్రీధర దక్షిణకర్ణికా ।
హ్రషీకేశ వామకర్ణికా । పద్మనాభ దక్షిణకటీ ॥౨౬॥
దామోదర శిరస్థాన । ఐకా ఊర్ధ్వపుండ్రవిధాన ।
పాపే జాతీ జళోన । గోపీచందన లావితా ॥౨౭॥
ద్వారావతీ లావోని । లావా భస్మ త్రిపుండ్రాంనీ ।
హరిహర సంతోషోని । సాధే భుక్తి ముక్తి దేఖా ॥౨౮॥
వివాహాది శోభన దివసీ । దేవతాకృత్య శ్రాద్ధదివసీ ।
అభ్యంగానంతర సూతకేసీ । గోపీచందన వర్జావే ॥౨౯॥
బ్రహ్మయజ్ఞతర్పణాసీ । కుశ సాంగేన విస్తారేసీ ।
ఆహేత దశ ప్రకారేసీ । నామే సాంగేన విఖ్యాత ॥౨౩౦॥
దూర్వా ఉశీర కుశ కాశ । సకుద గోధూమ వ్రీహి మౌజీష ।
నాగరమోథా దర్భ పరియేసా । దశ దర్భ ముఖ్య అసతీ ॥౩౧॥
నిత్య ఆణావే దూర్వైసీ । జరీ న సాధే ఆపణాసీ ।
శ్రావణ భాద్రపదమాసీ । సంగ్రహ సంవత్సరీ కరావా ॥౩౨॥
చారీ దూర్వా విప్రాసీ । త్రీణి క్షత్రియ-వైశ్యాసీ ।
ఏక నేమిలీ శూద్రాసీ । చతుర్వర్ణీ ధరావే ॥౩౩॥
యా దూర్వేచీ మహిమా । సాంగతా అసే అనుపమా ।
అగ్రస్థానీ అసే బ్రహ్మా । మూళీ రుద్ర మధ్యే హరి ॥౩౪॥
అగ్రభాగీ చతురంగుల । గ్రంథీ మూళీ ద్వయాంగుల ।
ధారణ కరావే బ్రహ్మకుళే । యాచీ మహిమా థోర అసే ॥౩౫॥
చక్ర ధరోని విష్ణు దేఖా । దైత్య పరాభవీ ఐకా ।
ఈశ్వర త్రిశూల ధరితా దేఖా । రాక్షసాంతక కేవీ హోయ ॥౩౬॥
ఇంద్ర వజ్రాయుధ ధరితా । దైత్యగిరీ విభాండీ తత్త్వతా ।
తైసే బ్రాహ్మణ దూర్వా ధరితా । పాపదురితే పరాభవతీ ॥౩౭॥
జైసే తృణాచే బణవీసీ । అగ్నిస్పర్శ హోతా నాశీ ।
తేవీ ఆలియా పాపరాశి । దర్భస్పర్శై జళతీ దేఖా ॥౩౮॥
బ్రహ్మయజ్ఞ జపసమయీ । గ్రంథి బాంధావీ కుశాగ్రీ ।
వర్తుళాకార భోజనసమయీ । ధరావీ బ్రాహ్మణే భక్తీనే ॥౩౯॥
కర్మ ఆచరతా దూర్వైసీ । గ్రంథి బాంధావీ పరియేసీ ।
అగ్నిస్పర్శ కర్పూరాశీ । పాప నాశీ యేణేపరీ ॥౨౪౦॥
ఏకాదశాంగుల ప్రాదేశమాత్ర । ద్విదల అసావే పవిత్ర ।
నిత్య-కర్మాసీ హేచ పవిత్ర । ద్విదల జాణా ముఖ్య అసే ॥౪౧॥
జపహోమాది దానాసీ । స్వాధ్యాయ పితృకర్మాసీ ।
సువర్ణరజతముద్రికేసీ । కుశావేగళే న కరావే ॥౪౨॥
దేవపితృకర్మాసీ దేఖ । రజత కరావే సువర్ణయుక్త ।
తర్జనీస్థానీ రౌప్యముద్రికా । సువర్ణ ధరావే అనామికేసీ ॥౪౩॥
ముద్రికా అసావీ ఖడ్గపాత్రీ । కనిష్ఠికాంగులీ పవిత్రీ ।
గ్రాహ్య నవ్హే జీవంతపిత్రీ । తర్జనాంగులీ ముద్రికా ॥౪౪॥
యోగపట ఉత్తరీ దేఖా । తర్జనీస్థానీ రౌప్యముద్రికా ।
పాయీ న ఘాలావ్యా పాదుకా । గయాశ్రాద్ధ న కరావే ॥౪౫॥
నవరత్న ముద్రికా జ్యాచే హాతీ । పాపే త్యాసీ న లాగతీ ।
ఏఖాదే రత్న అసతా హాతీ । ముద్రికా పవిత్ర బ్రాహ్మణాసీ ॥౪౬॥
ప్రాతఃసంధ్యేచ విధాన । సాంగేన ఐకా ఋషిజన ।
నక్షత్ర అసతాంచి ప్రారంభూన । అర్ఘ్య సూర్యోదయీ ద్యావే ॥౪౭॥
సూర్యోదయ హోయ తవ । జప కరీత ఉభే అసావే ।
ఉదయసమయీ అర్ఘ్య ద్యావే । తత్పూర్వీ దేణే సర్వ వ్యర్థ ॥౪౮॥
ఋషి పుసతీ పరాశరాసీ । సంధ్యా కరావయా విధి కైసీ ।
విస్తారోని ఆమ్హాంసీ । సాంగావే జీ స్వామియా ॥౪౯॥
శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ । సాంగేన సంధ్యావిధిసీ ।
ఐకా తుమ్హీ తత్పరేసీ । పరాశరస్మృతీసీ అసే ॥౨౫౦॥
గాయత్రీమంత్ర జప కరితా । శిఖా బాంధావీ తత్త్వతా ।
ఆసన ఘాలావే నిరుతా । దర్భపాణి హోఉనీ ॥౫౧॥
దేవతీర్థే ద్విరాచమన । విష్ణునామ స్మరోన ।
ప్రాణాయామ విస్తారోన । న్యాసపూర్వక కరావే ॥౫౨॥
ప్రణవాచా పరబ్రహ్మ ఋషి । గాయత్రీ నామ ఛందాసీ ।
పరమాత్మా దేవతా పరియేసీ । మ్హణా ప్రాణాయామే వినియోగః ॥౫౩॥
ఓం వ్యాహ్రతి సత్యజ్ఞానియా । నాభి హ్రదయ మూర్ధ్నీ స్పర్శావయా ।
వ్యాహ్రతి సప్త అతిశయా । ప్రత్యేక దేవతా ఋషి సాంగేన ॥౫౪॥
వ్యాహ్రతి సప్తస్థానాసీ । ఐకా అసే ప్రజాపతి ఋషి ।
ప్రత్యేక దేవతా పరియేసీ । సప్త నామే దేవాంచీ ॥౫౫॥
అగ్నిర్వాయు గురుః సూర్య । వరుణేంద్ర విశ్వదేవ ।
సప్త వ్యాహ్రతి సప్త దేవ । ఛంద సప్త సాంగేన ॥౫౬॥
గాయత్రీ ఆణి ఉష్ణికా । అనుష్టుప్ బృహతీ పంక్తి పంచమ ఐకా ।
త్రిష్టుప్ జగతీ ఛంద విశేఖా । ప్రాణాయామే వినియోగః ॥౫౭॥
ఓం భూః పాదన్యాస । ఓం భువః జాను స్వః గుహ్య ।
ఓం మహః నాభి స్థాన స్పర్శా । జనో హ్రదయ తపో కంఠ ॥॥౫౮॥॥
ఓం భూ ర్హ్రదయాయ నమ ఇతి । ఓం భువః శిరసే స్వాహేతి ।
ఓం స్వః శిఖాయై వషడితి । ఓం తత్సవితుర్వరేణ్యం కవచాయ హుం ॥౨౬౦॥
ఓం భర్గోదేవస్య ధీమహి నేత్రత్రయాయ వోషట్ । ధియోయోనః ప్రచోదయాత్ అస్త్రాయ ఫట్ ।
ఓం భూర్భు౦ఇతి దిగ్బంధః । ఐసే షడంగ కరావే ॥౬౧॥
ప్రాణాయామే వినియోగః మ్హణుని । ఆపోస్తన స్పర్శోని ।
జ్యోతిర్నేత్రస్పర్శస్థానీ । రసో జివ్హామృతలలాటే ॥౬౨॥
ప్రాణాయామ కరావయాసీ । ప్రజాపతి మ్హణతీ ఋషి ।
దేవతానామే పరియేసీ । బ్రహ్మాగ్నివాయు సూర్య అసే ॥౬౩॥
బ్రహ్మభూర్భువఃస్వః మ్హణుని । ప్రాణాయామ కరా తిన్హీ ।
త్రిపదా గాయత్రీ జప కోణీ । జపణారాసీ సర్వ సిద్ధి ॥౬౪॥
గాయత్రీచీ అధిదేవతా । బ్రహ్మాగ్నివాయు సవితా ।
ఋషి బ్రహ్మా అసే ఖ్యాతా । సప్త లోకన్యాస సాంగేన ॥౬౫॥
పాదన్యాస భుర్లోక । భువః జాను అతివిశేఖ ।
స్వః గుహ్య అసే లోక । నాభిన్యాస మహర్లోక ॥౬౬॥
జనో హ్రదయ తపో గ్రీవే । భ్రువోర్లలాటే సత్యలోక మ్హణావే ।
ఐసే శిరస్థాన బరవే । సత్యలోక మ్హణతీ తయాసీ ॥౬౭॥
గాయత్రీచీ ప్రార్థనా కరూని । ప్రాణాయామ కరా విధీంనీ ।
బ్రహ్మచారీ గృహస్థానీ । పంచాంగులీ ధరా పరమేష్ఠీ ॥౬౮॥
వానప్రస్థ సంన్యాసీ యతీ । అనామికాకనిష్ఠికాంగుష్ఠేసీ ।
ఓంకారాది వాయుపూరకేసీ । దక్షిణనాసాపుటే చఢవావే ॥౬౯॥
వామనాసాపుటీ విసర్జోని । కరా ప్రాణాయామ తిన్హీ ।
యేణేచి విధీ కరా ముని । త్రికాలసంధ్యా కర్మై ॥౨౭౦॥
ఆతా కరావే మార్జనేసీ । సాంగేన ఐకా సమస్త ఋషి ।
జైసే అతి స్మృతిచంద్రికేసీ । తేణే విధీ సాంగతో ॥౭౧॥
ఆపోహిష్ఠేతి సూక్తేసీ । సింధుద్వీప ఋషి గాయత్రీ ఛందేసీ ।
ఆపోదేవతా మార్జనాసీ । హా మ్హణావా వినియోగ ॥౭౨॥
యేణే మంత్రే మ్హణోన । కుశపవిత్రే కరా మార్జన ।
యస్య క్షయాయ మంత్రే జాణ । ఆపులే పాద ప్రోక్షావే ॥౭౩॥
ఆపోజనయథా మంత్రేసీ । ప్రోక్షావే ఆపుల్యా శిరసీ ।
సూర్యశ్చేతి మంత్రేసీ । ఉదక ప్రాశన కరావే ॥౭౪॥
హిరణ్యవర్ణసూక్తేసీ । మార్జన కరావే పరియేసీ ।
ద్రుపదాదివేతి మంత్రేసీ । ఘ్రాణోని ఉదక సోడావే ॥౭౫॥
ఆచమనే కరోని దోన । మార్జనవిధాన సాంగేన ।
వామహస్తీ పాత్ర ధరూన । మార్జన కరా విశేషీ ॥౭౬॥
ఔదుంబర సువర్ణ రజత । కాష్ఠాచేహీ అసే పవిత్ర ।
ఐసే అసే నిర్మళ పాత్ర । వామహస్తీ ఉదక బరవే ॥౭౭॥
మృణ్మయ అథవా ద్విముఖ పాత్ర । భిన్న పాత్ర తే జాణ అపవిత్ర ।
తే అగ్రాహ్య దేవపితరా । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౭౮॥
మార్జనసంఖ్యా సాంగేన ఐకా । శిరసీ అష్ట పాదే నవకా ।
యస్య క్షయాయ స్నాన భుమికా । యేణేపరీ మార్జన ॥౭౯॥
ఆపః పునన్తు మంత్రేసీ । ప్రాశనోదక మాధ్యాహ్నేసీ ।
అగ్నిశ్చేతి మంత్రేసీ । సాయంసంధ్యా కరావీ ॥౨౮౦॥
ప్రాశనాంతీ తుమ్హీ ఐకా । ద్విరాచమన కరా నికా ।
ఆఘ్రాణ కరునీ సాండిజే ఐకా । ఏక ఆచమన కరావే ॥౮౧॥
అర్ఘ్య ద్యావయాచే విధాన । సాంగేన ఐకా ఋషిజన ।
గోశ్రృంగాఇతుకే ఆకారోన । అర్ఘ్య ద్యావే మనోభావే ॥౮౨॥
గాయత్రీమంత్ర జపోని । సాయంప్రాతర్ద్యావీ తిన్హీ ।
హంసఃశుచిషేతి మాధ్యాహ్నీ । అర్ఘ్య ద్యావే అవధారా ॥౮౩॥
ప్రాతర్మాధ్యాహ్నీ ఉభే బరవే । సాయం అర్ఘ్య బైసోని ద్యావే ।
ఆచమన త్రివారీ కరావే । కరీ ప్రదక్షిణా అసావాదిత్య ॥౮౪॥
అర్ఘ్య ద్యావయాచే కారణ । సాంగేన కథా విస్తారోన ।
రాక్షస మందేహ దారుణ । తీస కోటి ఆహేతీ దేఖా ॥౮౫॥
సూర్యాసవే యుద్ధాసీ। నిత్య యేతీపరియేసీ ।
సందేహ పడే దేవాంసీ । సూర్యా హోఈల అపజయ ॥౮౬॥
అపజయ యేతా సూర్యాసీ । ఉదయాస్తమాన న హోయ పరియేసీ ।
కర్మై న చాలతీ బ్రాహ్మణాంసీ । స్వాహాస్వధాకార న చాలే ॥౮౭॥
స్వాహాస్వధాకార రహాతీ । సమస్త దేవాంస ఉపవాస హోతీ ।
సృష్టి రాహిలీ న హోయ ఉత్పత్తి । మ్హణోని ఉపాయ రచియేలా ॥౮౮॥
యాచి కారణే అర్ఘ్య దేతీ । తీచి వజ్రాయుధే హోతీ ।
జావోని దైత్యాంసీ లాగతీ । పరాభవితీ ప్రతిదివసీ ॥౮౯॥
దైత్య అసతీ బ్రహ్మవంశ । త్యాంసీ వధిలియా ఘడతీ దోష ।
ప్రదక్షిణా కరితా హోయ నాశ । అసావాదిత్య మ్హణోనియా ॥౨౯౦॥
బ్రహ్మహత్యేచియా పాతకాసీ । భూమిప్రదక్షిణా దోష నాశీ ।
చార పావలే ఫిరతా కైసీ । భూమిప్రదక్షిణా పుణ్య అసే ॥౯౧॥
సంధ్యా కరావయాచే స్థాన । సాంగేన ఐకా ఫలవిధాన ।
ఘరీ కరితా ప్రతిదిన । ఏకచి ఫళ అవధారా ॥౯౨॥
దశ ఫళ గ్రామాబాహేర దేఖా । నదీస కేలియా శతాధికా ।
పుష్కరతీరీ సహస్త్ర ఐకా । గంగాసురనదీ కోటిఫల ॥౯౩॥
సురాపాన దివా మైథున । అనృతాది వాక్యే పాపే జాణ ।
సంధ్యా బాహేర కరితా క్షణ । జళతీ దోష తాత్కాళీ ॥౯౪॥
స్థానే అసతీ జప కరావయాసీ । విస్తారే సాంగేన తుమ్హాసీ ।
శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౯౫॥
జప కేలియా ఘరీ ఐకా । ఏకచి ఫల అసే దేఖా ।
బాహేర ద్విగుణీ ఫల అధికా । నదీతీరీ త్రిగుణ ఫల ॥౯౬॥
గోస్థళ వృందావన దేఖా । దశగుణ ఫల అధికా ।
అగ్నిహోత్రస్థానీ నికా । శతగుణఫల అధిక అసే ॥౯౭॥
తీర్థదేవతా సన్నిధానీ । సహస్త్రఫల అసే నిర్గుణీ ।
శతకోటి ఫల హరిసన్నిధానీ । ఈశ్వరసంనిధానీ అనంత ఫల ॥౯౮॥
జప కరితా ఆసనాసీ । విధినిషేధ ఆహే పరియేసీ ।
సాంగేన ఐకా తత్పరేసీ । పుణ్య పాప బోలిలే అసే ॥౯౯॥
కాష్ఠాసనీ బైసోని జరీ । జప కరితా మనోహరీ ।
దుఃఖ భోగీ నిరంతరీ । అభాగీ పురుష తో హోయ ॥౩౦౦॥
పల్లవశాఖాంసీ బసతా । సదా హోయ దుశ్చితా ।
వస్త్రాసనీ దరిద్రతా । పాషాణాసనీ వ్యాధి హోయ ॥౧॥
భస్మాసనీ వ్యాధినాశ । కంబలాసనీ సుఖసంతోష ।
కృష్ణాజినీ జ్ఞానప్రకాశ । వ్యాఘ్రచర్మీ మోక్షశ్రీ ॥౨॥
కుశాసనీ వశీకరణ । సర్వ రోగాంచే ఉపహరణ ।
పాపే జాతీ పళోన । ఆయుఃప్రజ్ఞా అధిక హోయ ॥౩॥
ఓ ఇత్యేక్షారకమంత్రీ । జపావా తుమ్హీ పవిత్రీ ।
ధ్యాన కరావే గాయత్రీ । సమస్త పాపే హరతీ దేఖా ॥౪॥
గాయత్రీచే స్వరూప ఆతా । అభివన అసే వర్ణితా ।
రక్తాంగీ వాస రక్తా । హంస వాహన అసే దేఖా ॥౫॥
అకార బ్రహ్మా అధిదేవతా । చతుర్భుజా చతుర్వక్త్రా ।
కమండలు అక్షసూత్రా । చాటు ధరిలా అసే కరీ ॥౬॥
ఋగ్వేద అసే సమాగమీ । అగ్నిహోత్రఫల ఆవాహయామి ।
మగ ఆయాతు వరదా దేవీ । మ్హణావే ఐకా బ్రాహ్మణానే ॥౭॥
త్యా మంత్రాసీ ఋషి దేవతా । గాయత్రీసదృశ అసే ఖ్యాతా ।
ప్రాతఃసంధ్యా తుమ్హీ కరితా । విధి తుమ్హా సాంగేన ॥౮॥
గాయత్రీ దేవతా గాయత్రీ అనుష్టుప ఛందః । ఓం ఆదిత్య దేవతా దేవా ।
హే ప్రాతఃసంధ్యా మ్హణతా భేద । గాయత్రీ దేవతా గాయత్రీ ఛందః ॥౯॥
గాయత్రీ ఆవాహనే వినియోగః । హీ మాధ్యాహ్నసంధ్యా మ్హణావీ ।
సవితా దేవతా గాయత్రీ ఛందః । సరస్వతీ ఆవాహనే వినియోగః ॥౩౧౦॥
ప్రాతఃసంధ్యేచే ధ్యాన । సాంగేన ఐకా తుమ్హీ గహన ।
రక్తాంగీ రక్తవసన । హంసాసనీ ఆరూఢ అసే ॥౧౧॥
చతుర్బాహు చతుర్ముఖీ । కమండలు ధరిలా విశేఖీ ।
అక్షసూత్ర చాటు హస్తకీ । ఋగ్వేదసహిత అగ్నిహోత్ర ॥౧౨॥
ఐసే ధ్యాన కరోని । మగ మ్హణావే అక్షరజ్ఞానీ ।
ఏకచిత్తే అసా ధ్యానీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౧౩॥
ఓంకార శిఖామావాహయామి । ఛందఋషీనావాహయామీ ।
శ్రియమావాహయామి । బలమావాహయామి ॥౧౪॥
ఐసే మ్హణోని ప్రాతఃకాళీ । సంధ్యా కరావీ సువేళీ ।
ఆతా సాంగేన మాధ్యాహ్నకాళీ । ధ్యాన ఆవాహనపూర్వక ॥౧౫॥
అభిభురో సావిత్రీధ్యాన । యౌవనస్థా మాధ్యాహ్న ।
సాంగేన ఐకా ఋషిజన । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౧౬॥
శ్వేతాంగీ శ్వేతవస్త్ర । వాహన అసే వృషభ పవిత్ర ।
ఉకార రుద్రగణ దైవత । పంచముఖా అసే దేఖా ॥౧౭॥
వరద అభయహస్త దేఖా । రుద్రాక్షమాళా త్రిశూలధారకా ।
యజుర్వేద అసే దేఖా । అగ్నిష్టోమ ఫల జాణా ॥౧౮॥
ఓంకారశిఖామావాహయామి । ఛందఋషీనావాహయామి ।
శ్రియమావాహయామి । హ్రియమావాహయామి ॥౧౯॥
ఆతా సాయంసంధ్యా ధ్యాన । సాంగేన ఐకా విధాన ।
ఏకచిత్తే ఐకా వచన । ధ్యానపూర్వక సాంగేన ॥౩౨౦॥
అభిభూరో సరస్వతీ వృద్ధా । జాణావీ తుమ్హీ సాయంసంధ్యా ।
కృష్ణాంగీ కృష్ణవస్త్రపరిధానా । గరుడవాహన అసే దేఖా ॥౨౧॥
మకార విష్ణుదేవతా । చతుర్భుజ శంఖచక్రధృతా ।
గదాపద్మధారణహస్తా । సామవేదసహిత జాణా ॥౨౨॥
వాజపేయఫల జాణ । సాయంసంధ్యా అసే ధ్యాన ।
కరావే ఐకా తుమ్హీ బ్రాహ్మణ । మ్హణోని సాంగతీ శ్రీగురు ॥౨౩॥
ఓంకారశిఖామావాహయామి । ఛందఋషీనావాహయామి ।
శ్రియమావాహయామి । బలమావాహయామి ॥౨౪॥
పంచశీర్షోపనయనే వినియోగః । ప్రణవస్య పరబ్రహ్మ ఋషిః ।
పరమాత్మా దేవతా । గాయత్రీ ఛందః ॥౨౫॥
ఉదాత్తస్వరిత స్వరః అగ్నిర్వాయుః సూర్యదేవతా । గాయత్రీ త్రిష్టుప్ జగతీ ఛందః ।
బ్రహ్మావిష్ణుమహేశ్వరాదేవతాః । ఋగ్యజుఃసామాని స్వరూపాణి ॥౨౬॥
ఆహవనీయాగ్నిగార్హపత్య । దక్షిణాగ్నిఉపస్థానాని ।
పృథివ్యంతరిక్షం ద్యౌస్తత్త్వాని । ఉదాత్తానుదాత్తస్వరితస్వరాః ॥౨౭॥
పీతవిద్యుతశ్వేతవర్ణీ । ప్రాతర్మధ్యాహ్నతృతీయసవనాని ।
విశ్వతజసప్రాజ్ఞస్వరూపిణీ । జాగృతీస్వపన్సుషుప్త్యవస్థా ॥౨౮॥
ఐసే త్రిపదా గాయత్రీసీ । సాంగితలే త్రివిధ ధ్యానాసీ ।
ఆతా విధాన జపాసీ । సాంగేన ఐకా ఏకచిత్తే ॥౨౯॥
మమోపాత్తదురితక్షయద్వారా । శ్రీపరమేశ్వరప్రీత్యర్థం జపే వినియోగః ।
ఓం అం నాభౌ । వం హ్రదయే మం కంఠే ॥౩౩౦॥
భూః అక్షరమంత్రాసీ । గాయత్రీ అసే ఛందేసీ ।
అగ్నిర్దేవతా పరిఏయ్సీ । విశ్వామిత్ర ఋషి దేఖా ॥౩౧॥
షడ్జ స్వర శ్వేత వర్ణ । పాదస్పర్శ ఉచ్చారోన ।
ప్రాణాయామే వినియోగూన । దుసరీ వ్యాహ్రతి మ్హణావీ ॥౩౨॥
భువః అక్షరమంత్రాసీ । ఉష్ణిక్ నామ ఛందాసీ ।
వాయుర్దేవతా పరియేసీ । భృగు ఋషి అసే జాణ ॥౩౩॥
అసే రూప శ్యామవర్ణ । పాదస్పర్శ రూప ఉచ్చారోన ।
కరా తుమ్హీ ఐసే ధ్యాన । జానూమధ్యే న్యాసావే ॥౩౪॥
ప్రాణాయామ వినియోగ మ్హణోని । న్యాస కరావే భక్తిభావనీ ।
స్వః వ్యాహ్రతి మ్హణోని । ధ్యాన కరా భక్తీనే ॥౩౫॥
స్వః వ్యాహ్రతిమంత్రాసీ । మ్హణా అనుష్టుప్ ఛందాసీ ।
సవితా దేవతా పరియేసీ । భారద్వాజ ఋషి జాణ ॥౩౬॥
స్వర గాంధార పీతవర్ణా । కంఠీ స్పర్శోన మంత్ర మ్హణా ।
ప్రాణాయామే వినియోగ జాణా । తృతీయ వ్యాహ్రతిమంత్రాసీ ॥౩౭॥
ఓం మహః మంత్రాసీ । బృహతీ ఛందాసీ ।
బృహస్పతి దేవతా పరియేసీ । వసిష్ఠ ఋషి నిర్ధారే ॥౩౮॥
మధ్యమ స్వర పిశంగ వర్ణ । ఐసే కరా తుమ్హీ ధ్యాన ।
వేగే మ్హణా నాభీ స్పర్శోన । ప్రాణాయామే వినియోగః ॥౩౯॥
జన మంత్ర ఉచ్చారాసీ । మ్హణా పంక్తి ఛందాసీ ।
వరుణ దేవతా గౌతమ ఋషి । పంచమ స్వర అసే జాణ ॥౩౪౦॥
రూప అసే నీలవర్ణ । కరా న్యాస హ్రదయస్థాన ।
ప్రాణాయామే వినియోగూన । జనః పంచ న్యాస ఐసే ॥౪౧॥
తపః మంత్ర న్యాసాసీ । త్రిష్టుప్ ఛంద పరియేసీ ।
ఈశ్వర దేవతా కశ్యప ఋషి । ధైవత స్వర పరియేసా ॥౪౨॥
అసే ఆపణ లోహవర్ణ । స్పర్శ కరావే కంఠస్థాన ।
ప్రాణాయామే వినియోగూన । న్యాస కరావా బ్రాహ్మణహో ॥౪౩॥
సత్యం మ్హణతసే మంత్రాసీ । కరావే జగతీ ఛందాసీ ।
విశ్వేదేవ అంగిరస ఋషి । నిషాద స్వర జాణావా ॥౪౪॥
రూప అసే కనకవర్ణ । భ్రువోర్లలాటా స్పర్శూన ।
ప్రాణాయామే వినియోగూన । న్యాస కరావా భక్తీనే ॥౪౫॥
ఇతుకే న్యాస కరోని । హస్త ఠేవా శిరస్థానీ ।
ధ్యాన కరా విధానీ । సాంగేన ఐకా బ్రాహ్మణహో ॥౪౬॥
శిరస్థాన స్పర్శాసీ । మ్హణా అనుష్టుప్ ఛందాసీ ।
ఉచ్చార ప్రజాపతి ఋషి । పరమాత్మా దేవతా జాణ ॥౪౭॥
ప్రాణాయామే వినియోగూన । మగ కరావే గాయత్రీధ్యాన ।
ఓం ఆపోజ్యోతి మ్హణోన । మంత్ర మ్హణా భక్తీనే ॥౪౮॥
ఓం ఆపోజ్యోతిరసోమృతం । బ్రహ్మభూర్భువఃస్వరో ।
శిరసీ యేణే విధీ । అంగన్యాస కరావే ॥౪౯॥
చోవీస అక్షరే మంత్రాసీ । న్యాస సాంగేన ఏకాఏకాసీ ।
ఏకచిత్తే పరియేసీ । మ్హణే పరాశర ఋషి తో ॥౩౫౦॥
యా త్రిపదా గాయత్రీసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
దేవీ గాయత్రీ ఛందేసీ । వర్ణ దేవతా సాంగేన ॥౫౧॥
ఐసే త్రిపదా గాయత్రీమంత్రాసీ । చోవీస అక్షరే పరియేసీ ।
పృథక్ న్యాస పరియేసీ । సాంగేన ఐక ద్విజోత్తమా ॥౫౨॥
తవర్ణాక్షర మంత్రాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
అగ్ని దేవతా పరియేసీ గాయత్రీ ఛంద మ్హణావా ॥౫౩॥
అతసీపుష్పే వర్ణై జైసీ । తద్రూప వర్ణ అసే పరియేసీ ।
వాయవ్య కోణ స్థాన త్యాసీ । గుల్ఫన్యాస కరావా ॥౫౪॥
త్సవర్ణాక్షర మంత్రాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
వాయుదేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౫౫॥
జంఘస్థానీ అసే న్యాస । సౌమ్యరూప పివళే సురస ।
సర్వ పాపే దహతీ పరియేస । త్సవర్ణాచే లక్షణ ॥౫౬॥
వివర్ణనామ అక్షరాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
సోమదేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౫౭॥
న్యాస కరావయా జానుస్థాన । ఇంద్రనీల విద్యుద్వర్ణ ।
ఐసే అక్షరవిధాన । మహారోగ హరతీ దేఖా ॥౫౮॥
తువర్ణ నామ అక్షరాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
విద్యుద్దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౫౯॥
న్యాస కరా జానుస్థానీ । దీప్తి అసే జైసా వహ్ని ।
రూప అసే సౌమ్యపణీ । భ్రూణహత్యాపాప నాశీ ॥౩౬౦॥
ర్వవర్ణ అక్షరాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
సోమ దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౬౧॥
సువర్ణస్ఫటికకాంతి । గుహ్యస్థానీ న్యాస బోలతీ ।
సమస్త అఘౌఘ నాశతీ । రూపార్వవర్ణస్థానా ఉత్తమ ॥౬౨॥
రేవర్ణ నామ అక్షరమంత్రాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
వరుణ దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౬౩॥
ణికార వృషణస్థాన జాణా । విద్యుత్ప్రకాశరూపధారణా ।
బార్హస్పత్యనామ ఖుణా । అభక్ష్యపాపక్షాలన ॥౬౪॥
ణివర్ణాక్షర మంత్రాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
బృహస్పతి దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౬౫॥
యం కటిస్థాన శాంతాకారవర్ణ । దేహహత్యాపాపజ్వలన ।
న్యాస కరావే సగుణ । విద్వజ్జన బ్రాహ్మణా ॥౬౬॥
యం అక్షర మ్హణావయాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
తారకా దైవత పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద అసే ॥౬౭॥
భకారా నాభీ కరా న్యాస । కృష్ణమేఘవర్ణ సురస ।
పర్జన్య దేవతా సంకాశ । గురుహత్యాపాప నాశీ ॥౬౮॥
భవర్ణ నామ అక్షరాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
పర్జన్య దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౬౯॥
ర్గో అక్షరా ఉదర న్యాస । ధ్యాన రక్తవర్ణ సురస ।
ఇంద్ర దేవతా పరియేస । గోహత్యేచే పాప జాయ ॥౩౭౦॥
గోవర్ణ నామ అక్షరాసీ । జాణావా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
ఇంద్ర దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౭౧॥
దేకారన్యాస స్తనాసీ । గంధర్వ నామ దేవ పరియేసీ ।
స్త్రీహత్యాపాప నాశీ । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౭౨॥
దేవర్ణ నామ అక్షరాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
గంధర్వ దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద దేఖా ॥౭౩॥
వకార హ్రదయస్థానన్యాస । శుక్ల రూప వర్ణ పరియేస ।
పూషా దేవతా అసే త్యాస । వాణీజాతపాప నాశీ ॥౭౪॥
వవర్ణాక్షర మంత్రాసీ । జాణావా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
రుద్ర దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౭౫॥
స్య అక్షరా కంఠన్యాస । కాంచనవర్ణ రూప సురస ।
మిత్ర దేవతా పరియేస । మార్జారకుక్కుటపాప జాయ ॥౭౬॥
స్యవర్ణ అక్షర మంత్రాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
మిత్ర దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౭౭॥
ధీకారాక్షరమంత్ర దంతీ న్యాస । శుక్లకుముదసంకాశ ।
త్వష్టా దేవతా పరియేస । పితృహత్యాపాప జాయ ॥౭౮॥
ధీవర్ణ నామ అక్షరాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
విష్ణు దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణ ॥౭౯॥
మకారన్యాస తాలుస్థాన । పద్మ తేజోమయ జాణ ।
వాసుదేవ అసే ఖూణ । సర్వజన్మపాప జాయ ॥౩౮౦॥
మకార వర్ణాక్షరమంత్రాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
వాసుదేవ దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౮౧॥
హికార నాసికీ కరా న్యాస । శంఖవర్ణ అసే త్యాస ।
వాసుదేవ దేవతా పరియేస । సర్వ పాప హరణ హోయ ॥౮౨॥
హివర్ణ నామ మంత్రాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
మేరు దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౮౩॥
ధికారా నేత్రస్థానీ న్యాస । పాండురభాస సంకాశ ।
సోమ దేవతా పరియేస । పాణిగ్రహణపాప నాశీ ॥౮౪॥
ధివర్ణ నామ మంత్రాసీ । తోచి విశ్వామిత్ర ఋషి ।
సోమదేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౮౫॥
యోకారాక్షర మంత్రాసీ । భువోర్మధ్యే న్యాసిజే త్యాసీ ।
రక్తగౌరవర్ణ రూపేసీ । ప్రాణివధపాప జాయ ॥౮౬॥
యోకారాక్షర నామాక్షరాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
యమదేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౮౭॥
యోకార లలాటస్థానీ న్యాస । రూప రుక్మాంభసంకాశ ।
సర్వ పాప హోయ నాశ । భక్తిపూర్వక న్యాసావే ॥౮౮॥
యోవర్ణాక్షర మంత్రాసీ । తోచి విశ్వామిత్ర ఋషి ।
విశ్వే దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౮౯॥
నకారా ఉదిత ప్రాఙ్ముఖా । సూర్యాసమాన తేజ దేఖా ।
ఆశ్వినౌ దేవతా అసే నికా । విరాజమాన పరియేసా ॥౩౯౦॥
నకారాక్షర వర్ణాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
అశ్వినౌ దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౯౧॥
ప్రకారాక్షరన్యాస కరోని దక్షిణే । రూప అసే నీలవర్ణ ।
ప్రజాపతి దేవతా జాణ । విష్ణుసాయుజ్య పావిజే ॥౯౨॥
ప్రవర్ణాక్షర మంత్రాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
ప్రజాపతి దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౯౩॥
చోకార వర్ణ మంత్రాసీ । న్యాసిజే తయా పశ్చిమ భాగాసీ ।
కుంకుమరూపవర్ణ త్యాసీ । సర్వదేవపదవీ పావిజే ॥౯౪॥
చోకార వర్ణ మంత్రాక్షరాసీ । జాణావా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
సర్వ దేవతా పరియేసీ । గాయత్రీ దేవీ ఛంద జాణా ॥౯౫॥
దకారాక్షరాచా ఉత్తరే న్యాస । శుక్లవర్ణ రూప సురస ।
కరావే తుమ్హీ ఐసే న్యాస । కైలాసపద పావిజే ॥౯౬॥
దకారాక్షర మంత్రాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
రుద్ర దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౯౭॥
యాకార మూర్ధాస్థానీ న్యాస । సువర్ణరూప సురస ।
బ్రహ్మస్థానా హోయ వాస । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౯౮॥
యావర్ణాక్షర మంత్రాసీ । అసే విశ్వామిత్ర ఋషి ।
బ్రహ్మ దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౯౯॥
తకార న్యాస శిఖాస్థానీ । నిరుపమ వైష్ణవభువనీ ।
విష్ణురూప ధరోని । వైకుంఠవాస హోయ జాణా ॥౪౦౦॥
తకార వర్ణాక్షరమంత్రాసీ । జాణా విశ్వామిత్ర ఋషి ।
విష్ణు దేవతా పరియేసీ । దేవీ గాయత్రీ ఛంద జాణా ॥౧॥
ఐసే చోవీస అక్షరమంత్రాసీ । న్యాస కరావే విధీంసీ ।
హస్త ఠేవోనియా శిరాసీ । ఆణిక న్యాస కరావే ॥౨॥
శిరస్థానీ న్యాసాసీ । మ్హణావే అనుష్టుప్ ఛందాసీ ।
ఖ్యాతి ప్రజాపతి ఋషి । పరమాత్మా దేవతా జాణా ॥౩॥
ప్రాణాయామే వినియోగ మ్హణోని । ఓం ఆపోస్తన స్పర్శోని ।
జ్యోతిర్నేత్ర స్పర్శోని । రసోజిహ్వా న్యాసావే ॥౪॥
అమృతేతి లలాటేసీ । మూర్ఘ్ని స్పర్శోని ఐసీ ।
బ్రహ్మభూర్భువఃస్వరోమాసీ । న్యాస కరా యేణే విధీ ॥౫॥
ఇతుకే న్యాస కరోని । గాయత్రీ త్రివార మ్హణోని ।
వ్యాపక న్యాస కరోని । కరశుద్ధి కరా తీన వేళా ॥౬॥
భుః౦ స్వః౦ విన్యసోని । గాయత్రీచ్యా దశ పదాంనీ ।
దశాంగులీ న్యాసోని । పాదప్రమాణ కరావే ॥౭॥
అంగుష్ఠమూల ధరోని । కనిష్ఠికా స్పర్శోని ।
ఉభయ హస్త న్యాసోని । దశపాదాంగులీ న్యాసావే ॥౮॥
చోవీస అక్షరమంత్రాసీ । అంగులిన్యాస కరా హర్షీ ।
తర్జనీమూలాదారభ్యేసీ । కనిష్ఠికాపర్యంత ॥౯॥
ద్వాదశాక్షరీ అకైక హస్త । కరావే న్యాస సునిశ్చిత ।
షడంగన్యాస సమస్త । ప్రణవాసహిత కరావే ॥౪౧౦॥
ఓం భూః హిరణ్యాత్మనే । అంగుష్ఠాభ్యాం నమః ।
ఓం భువః ప్రజాపత్యాత్మనే । తర్జనీభ్యాం నమః ॥౧౧॥
ఓం స్వః సూర్యాత్మనే మధ్యమాభ్యాం నమః ।
ఓం మహః బ్రహ్మాత్మనే అనామికాభ్యాం నమః ।
ఓం జనః, ఓం తపః ఓం సత్యం, కనిష్ఠికాభ్యాం నమః ।
ప్రచోదయాత్ కరతలకరపృష్ఠాభ్యాం నమః ॥౧౨॥
ఓం తత్సవితుః అంగుష్ఠాభ్యాం హ్రదయాయ నమః ।
వరేణ్యం తర్జనీభ్యాం శిరసే స్వాహా ।
భర్గోదేవస్య మధ్యమాభ్యాం శిఖాయై వషట్ ।
ధీమహి అనామికాభ్యాం కవచాయ హుం ॥౧౩॥
ధియోయోనః కనిష్ఠికాభ్యాం నేత్రత్రయాయ వౌషట్ ।
ప్రచోదయాత్ కరతలకరపృష్ఠాభ్యాం అస్త్రాయ ఫట్ ।
ఉభయహస్తాంగులిన్యాసం కుర్యాత్ ।
అథ షడంగన్యాసః ॥౧౪॥
ఓం భూః హిరణ్యాత్మనే హ్రదయాయ నమః । ఓం భువః ప్రజాపత్యాత్మనే శిరసే స్వాహా ।
ఓం స్వః సూర్యాత్మనే శిఖాయై వౌషట్ । ఓం మహః బ్రహ్మాత్మనే కవచాయ హుం ॥౧౫॥
ఓం జనః, ఓం తపః, ఓం సత్యం, సోమాత్మనే । నేత్రత్రయాయ వౌషట్ ।
ప్రచోదయాత సర్వాత్మనే అస్త్రాయ ఫట్ । ఓం తత్స౦ హ్రదయాయ నమః ॥౧౬॥
ఓం వరేణ్యం శిరసే స్వాహా ।భర్గోదేవస్య శిఖాయై వౌషట్ । ధీమహి కవచాయ హుం ।
ధియోయోనః నేత్రత్రయాయ వౌషట్ । ప్రచోదయాత అస్త్రాయ ఫట్ ॥౧౭॥
షడంగన్యాస కరోని । అంగన్యాస దశస్థానీ ।
త్యాంచీ నావే సాంగేన కానీ । ఏకచిత్తే అవధారా ॥౧౮॥
పాదజానుకటిస్థానీ । నాభిహ్రదయకంఠభువనీ ।
తాలునేత్ర స్పర్శోని । లలాటశిరీ దశస్థాన ॥౧౯॥
గాయత్రీమంత్రాచ్యా దహా పదాంసీ । దశస్థాన అంగన్యాసాసీ ।
తత్సవితుర్వరేణ్యేసీ । భర్గోదేవస్య పంచమ స్థాన ॥౪౨౦॥
ధీమహి మ్హణజే షష్ఠ స్థాన । ధియో సప్తమ స్థాన జాణ ।
యోకారో అష్టమ అంగన్యాస పూర్ణ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౨౧॥
నకార నవమ మంత్రస్థాన । ప్రచోదయాత్ దహావే జాణ ।
అంగన్యాస యేణే గుణ । కరా తుమ్హీ ద్విజోత్తమా ॥౨౨॥
చతుర్విశతి అక్షరాంసీ । కరావే అంగన్యాసాసీ ।
పాదాంగుష్ఠస్పర్శ హర్షీ । శిఖాదారభ్య న్యాసావే ॥౨౩॥
అంగుష్ఠాభ్యాం నమః । త్సం గుల్ఫయోర్నమః ।
విం జంఘర్యోర్నమః । తుం జానుభ్యాం నమః ॥౨౪॥
వ ఊరుభ్యాం నమః । రేం గుహ్యాయ నమః ।
ణీం వృషణాయ నమః । యం కటిభ్యాం నమః ॥౨౫॥
భం నాభ్యై నమః । ర్గౌ ఉదరాయ నమః ।
దేం స్తనాభ్యాం నమః । వం హ్రదయాయ నమః ॥౨౬॥
స్యం కంఠాయ నమః । ధీం దంతేభ్యో నమః ।
మం తాలవే నమః । హిం నాసికాయై నమః ॥౨౭॥
ధిం నేత్రాభ్యాం నమః । యోం భ్రువోర్మధ్యాయ నమః ।
యోం లలాటాయ నమః । నః ప్రాఙ్ముఖాయ నమః ॥౨౮॥
ప్రం దక్షిణముఖాయ నమః । చోం పశ్చిమముఖాయ నమః ।
దం ఉత్తరముఖాయ నమః । యాం మూర్ధ్నే నమః । తం శిఖాయై వషట్ ॥౨౯॥
ఐసే న్యాస కరోని । పునః పాదాంగుష్ఠ ధరోని ।
కటిపర్యంత న్యాసోని । ఊర్ధ్వన్యాస కరావే ॥౪౩౦॥
తకారా అంగుష్ఠస్థాన । త్సకార గుల్ఫ అసే స్థాన ।
వికార జంఘాస్థాన । ఐకా బ్రాహ్మణా మ్హణతీ గురు ॥౩౧॥
తుకార జానూర్వకార ఊరవే । వకార గుహ్యపూర్వక స్పర్శ ।
ణికారా వుషణస్థాన బరవే । తుకార కటిస్థాన న్యాస ॥౩౨॥
శిఖా ధరోని పాదపర్యంత । కరావే న్యాస ఉతరత ।
త్యాతే సాంగేన ఆదిఅంత । ఏకచిత్తే పరియేసా ॥౩౩॥
తం నమః శికాయై విన్యస్య । యాం నమః ముర్ధ్ని విన్యస్య ।
దం నమః ఉత్తరశిఖాయాం న్యస్య । చో నమః పశ్చిమశిఖాయాం ॥౩౪॥
ప్రం నమః దక్షిణశిఖాయాం । నం నమః ప్రాఙ్ముఖే ।
యో నమః లలాటే । యో నమః భ్రువోర్మధ్యీ ॥౩౫॥
ధిం నమః నేత్రత్రయే । హిం నమః నాసికయోః ।
మం నమః తాలౌ । ధీ నమః దంతేషు ॥౩౬॥
స్యం నమః కంఠే । వం నమః హ్ర్దయే । దేం నమః స్తనయోః ।
ర్గౌ నమః ఉదరే । భం నమః నాభౌ ॥౩౭॥
ప్రణవాది నమోత న్యాస కరావే । ఆకార నాభీ ఉకార హ్రదయే ।
మకార ముఖే నకార లలాటే । మకర శిరసి హస్తేన నమస్కృత్వా ॥౩౮॥
అథ ముద్రాసంపుటప్రకారీ । చతుర్విశతి అవధారీ ।
సాంగేన త్యాంచా విస్తార పరీ । ఐకా బ్రాహ్మణ ఏకచిత్తే ॥౩౯॥
శ్లోక । సుముఖం సంపుటం చైవ వితతం విస్తృతం తథా ।
ద్విముఖం త్రిముఖం చైవ చతుఃపంచముఖం తథా ॥౪౪౦॥
షణ్ముఖాధోముఖం చైవ వ్యాపకాంజలికం తథా ।
శకటం యమపాశం చ గ్రంథితం చోల్ముకోల్ముకమ ॥౪౧॥
ప్రలంబం ముష్టికం చైవ మత్స్యకూర్మో వరాహకమ్।
సింహాక్రాంతం మహాక్రాంతం ముద్గరం పల్లవం తథా ॥౪౨॥
ఏతా ముద్రా న జానాతి గాయత్రీ నిష్ఫలా భవేత్ ।
ఏతా ముద్రాస్తు కర్తవ్యా గాయత్రీ సుప్రతిష్ఠితా ॥౪౩॥
అస్యార్థః ।
సుముఖం ॥౧॥
సంపుటం ॥౨॥
వితతం ॥౩॥
విస్తృతం ॥౪॥
ద్విముఖం ॥౫॥
త్రిముఖం ॥౬॥
చతుర్ముఖం ॥౭॥
పంచముఖం ॥౮॥
షణ్ముఖం ॥౯॥
అధోముఖం ॥౧౦॥
వ్యాపకాంజలికం ॥౧౧॥
శకటం ॥౧౨॥
యమపాశం చ ॥౧౩॥
గ్రంథితం ॥౧౪॥
చోల్ముకోల్ముకం ॥౧౫॥
ప్రలంబం ॥౧౬॥
ముష్టికం ॥౧౭॥
మత్స్యః ॥౧౮॥
కూర్మః ॥౧౯॥
వరాహః ॥౨౦॥
సింహాక్రాంతం ॥౨౧॥
మహాక్రాంతం ॥౨౨॥
ముద్గరం ॥౨౩॥
పల్లవం ॥౨౪॥
ముద్రావిణ గాయత్రీమంత్ర । జప కరితాం సర్వ వ్యర్థ ।
యా కారణే కరావే పాత్ర । ముద్రాపూర్వక జప కరావా ॥౪౪॥
గౌప్ప్య కరావా ముద్రాయుక్త । ప్రాణాయామ కరా నిశ్చిత ।
సమస్త పాపక్షయార్థ । మ్హణోని అష్టోత్తరీయ సంకల్పావే ॥౪౫॥
యా గాయత్రీప్రథమపాదాసీ । మ్హణా ఋగ్వేద అసే ఋషి ।
భూమితత్త్వ పరియేసీ । బ్రహ్మా దేవతా త్రిష్టుప్ ఛంద ॥౪౬॥
ద్వితీయపాద గాయత్రీసీ । యజుర్వేద అసే ఋషి ।
రుద్రదేవతా ప్రాణాపానవ్యాలతత్త్వేసీ । జగతీ మ్హణా అహర్నిశీ ॥౪౭॥
గాయత్రీ తృతీయపాదాసీ । ఋగ్యజుః సామతత్త్వ పరియేసీ ।
విష్ణు దేవతా త్రిష్టుప ఛందేసీ । సమస్తపాపక్షయార్థ వినియోగ ॥౪౮॥
భూమిస్తంభ పరియేసీ । గాయత్రీ ఛందాసీ ।
మ్హణావే బ్రహ్మపదాసీ । బ్రహ్మా దైవత జాణావే ॥౪౯॥
గాయత్రీచే ధ్యాన । సాంగేన తుమ్హా విధాన ।
ఏకచిత్తే కరా పఠణ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౪౫౦॥
। శ్లోక ।
ముక్తావిదుమహేమనీలధవలచ్ఛాయైర్ముఖైస్త్రీక్షణైర్యుక్తామిందుకలానిబద్ధముకుటాం తత్త్వార్థవర్ణాత్మికామ్ ।
గాయత్రీ వరదాభయాంకుశకశాం శుభ్రం కపాలం గదాం శంఖం చక్రమథారవిదయుగలం హస్తైర్వహన్తీ భజే ॥౫౧॥
ఐసే ధ్యాన కరోని । జప కరావా నాసికాగ్రనయనీ ।
అంతీ షడంగ న్యాసోని । జప కరా యేణేపరీ ॥౫౨॥
గాయత్రీమంత్రాచీ ప్రశంసా । ఏకచిత్తే పరియేసా ।
మంత్రనామ అసే విశేషా । అక్షరే దోనీ పాప హరే ॥౫౩॥
మకార మ్హణజే ఆపులే మన । త్రకార నామ ఆపులా ప్రాణ ।
మన ప్రాణ ఏకవటోన । జప కరావా ఏకచిత్తే ॥౫౪॥
జప మ్హణజే అక్షరే దోనీ । ప్రఖ్యాత అసతీ త్రిభువనీ ।
జకార జన్మ విచ్ఛేదోని । పకారే జన్మపాప దురీ ॥౫౫॥
చారీ వేదాంస మూళ ఏకా । గాయత్రీనామ నాశీ పాతకా ।
యాచి కారణే కరావా నికా । వేదపఠణఫళ అసే ॥౫౬॥
ఐసా మంత్ర న జరీ జపే నర । వృథా జన్మ జైసా సూకర ।
జప కరా హో నిర్ధార । చింతిలే ఫల పావిజే ॥౫౭॥
న కరావా ఉదకీ బైసోన । త్వరిత హోయ ప్రజ్ఞాహీన ।
యాచి కారణే సాంగేన విస్తారోన । అగ్ని తీని విప్రముఖీ ॥౫౮॥
ఆహవనీయ గార్హపత్య । దక్షిణాగ్ని తిసరా విఖ్యాత ।
అగ్నిఉదకసంపర్కై త్వరిత । తేజత్వ జాయ అగ్నీచే ॥౫౯॥
యా కారణే ఉదక వర్జోని । బైసిజే ఉత్తమ ఆసనీ ।
హస్తస్పర్శీ నాభిస్థానీ । జపావా మాళ ధరోనియా ॥౪౬౦॥
ఉభేనీ జపావా ప్రాతఃకాళీ । బైసోని కీజే మాధ్యాహ్నకాళీ ।
అథవా ఉభా ఠాకోని । ఉభయ పక్షీ కరావా ॥౬౧॥
మాధ్యాహ్నీ హ్రదయస్థానీ । జపావా మాళ ధరోని ।
హస్త ముఖే స్పర్శోని । సాయంకాళీ జపావా ॥౬౨॥
బైసోని జపావా సాయంకాళీ । పహావా వృక్ష నిర్మళీ ।
జరీ వృక్ష నసే జవళీ । నాసాగ్రానయనీ జపావా ॥౬౩॥
బ్రహ్మచారీ గృహస్థాసీ । జప నేమిలా అష్టోత్తరేసీ ।
వానప్రస్థ సంన్యాసీ యాసీ । సహస్త్ర ముఖ్య కరావా ॥౬౪॥
సంధివిగ్రహ హోయ జరీ । అష్టావింశతి తరీ కరీ ।
అశక్తి హోయ జరీ । దహా వేళ జపావా ॥౬౫॥
ఉత్తమ పక్ష మానసీ । మధ్యమ గౌప్య సుముఖేసీ ।
అక్షరే ప్రగట వాక్యేసీ । కనిష్ఠ పుకార పరియేసా ॥౬౬॥
త్రిపాద అసతీ గాయత్రీసీ । మిళోని న మ్హణావీ పరియేసీ ।
మ్హణతా హోయ మహాదోషీ । మహానరక అవధారా ॥౬౭॥
పృథక కరోని త్రిపదాసీ । జపా మంత్ర అతిహర్షీ ।
బ్రహ్మహత్యాది పాపే నాశీ । అనంత పుణ్య లాధిజే ॥౬౮॥
అంగుష్ఠజపే ఏక పుణ్య । పర్వాంగులీనే దశగుణ ।
శంఖమణీనే హోయ శతగుణ । ప్రవాలమాలా సహస్త్రఫళ ॥౬౯॥
స్ఫటికమణి దహాసహస్త్ర । మౌక్తికే పుణ్య లక్షాధిక ।
పద్మాక్షీ నిర్గుణ జప । దశలక్ష పుణ్య అసే ॥౪౭౦॥
కోటుగుణే సువర్ణమాలా । కుశ రుద్రాక్ష అనంతఫలా ।
జప కరా నిత్య కాళా । గౌప్యమాలా ధరోనియా ॥౭౧॥
గౌప్యమాలా కరకమళీ । జప కరా నిశ్చలీ ।
సౌఖ్య పావే అనంత ఫళీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాతే ॥౭౨॥
జప కరితా నుల్లంఘిజే మేరు । ఉల్లంఘితా పాప బోలిలే అపారు ।
ప్రాణాయామ కేలియా త్రివారు । మేరులంఘనపాప జాయ ॥౭౩॥
గాయత్రీజప తీన దివస । ప్రత్యహీ కరావా ఏకాదశ ।
సర్వ పాతకే హోతీ నాశ । త్రిరాత్రీచే పాప జాయ ॥౭౪॥
అష్టోత్తరశత జప కరితా । అఘోర పాతక జాయ త్వరితా ।
కరోని సహస్త్ర జప ఏకాగ్రతా । ఉపపాతకే నాసతీ ॥౭౫॥
మహాపాతకాది దోషాసీ । కోటి జప కరావా పరియేసీ ।
జే జే కర్మ ఇచ్ఛిసీ । త్వరిత హోయ అవధారా ॥౭౬॥
జప కరావా మన దృఢే । న పహావే మాగే పుఢే ।
శూద్రాదిక యాతీకడే । సంభాషణ న కరావే ॥౭౭॥
ద్రవ్య ఘేవోని ఏఖాద్యాసీ । జపతా హోయ అనంతదోషీ ।
చాండాళయోనీత భరవసీ । జన్మ పావే పరియేసా ॥౭౮॥
కండూ నయే శరీర ఆపులే । నేణతా జరీ ఇతుకే ఘడలే ।
శ్రోత్రాచమన కరా వహిలే । దోష నాహీ అవధారా ॥౭౯॥
బ్రాహ్మణాచే దక్షిణకర్ణీ । సప్త దేవతా ఐకా నిర్గుణీ ।
స్పర్శ కరితా తత్క్షణీ । పాపే జాతీ పరియేసా ॥౪౮౦॥
దృష్టీ పడతా చాండాళాసీ । ద్విరాచమనే శుద్ధ హోసీ ।
సంభాషణ ఝాలియా పతితాసీ । ఆచమనస్నాన కరావే ॥౮౧॥
జపతా నిద్రా యేఈ జరీ । అధోవాయు జాంభఈ ఆలియావరీ ।
క్రోధరూపే జపతా జరీ । పాపరూపే అవధారా ॥౮౨॥
మౌన్య కరావే హే ఉత్తమీ । అగత్యే బోలిజే సంధివిషయీ ।
తద్విష్ణో మంత్ర జపతా కర్మీం । పాపే జాతీ సకళిక ॥౮౩॥
నేణతా ఘడే ఇతుకే జరీ । ఆచమన కరావే శ్రోత్రీ ।
అగ్ని సూర్యధేనుదర్శన కరీ । విష్ణుమంత్ర జపావా ॥౮౪॥
ఐసా జప కరావా విధీనే । మనకామనా హోయ పూర్ణ ।
ఐకతీ సమస్త ఋషిజన । మ్హణోని సాంగే పరాశర ॥౮౫॥
గాయత్రీ జపావీ ఐశీ । ప్రాతఃకాళీ మ్హణా మిత్రస్య ఋషి ।
ఉదుత్యం మంత్ర మాధ్యాహ్నేసీ । ఇమం మే వరుణ సాయంకాళీ ॥౮౬॥
శాఖాపరత్వే మంత్ర అసతీ । మ్హణావే విధి జైసే అసతీ ।
గోత్ర ప్రవర మ్హణా భక్తీ । వృద్ధాచారాప్రమాణే ॥౮౭॥
చారీ దిశా నమోని । ప్రదక్షిణా కరావీ సగుణీ ।
గోత్ర ప్రవర ఉచ్చారోని । నమస్కార కరా పరియేసా ॥౮౮॥
ఐసీ సంధ్యా కరూన । మగ కరావే ఔపాసన ।
సాంగేన త్యాచే విధాన । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౮౯॥
సాయ్మ్ప్రాతవేలా దోన్హీ । ఔపాసన కరావే సగుణీ ।
మిళోని న కరావే ద్విజజనీ । సర్వాంనీ పృథక్ పృథక్ హేచి జాణా ॥౪౯౦॥
న కరావే వేళణీ ఆళంద్యాత । భూమీవరీ న కరా నిత్య ।
స్థండిలీ కరావే విహిత । అథవా ఉదకే సారవావే ॥౯౧॥
కుండీ స్థాపోని అగ్నీసీ । కరావే నిత్య ఉపాసనేసీ ।
వారా ఘాలో నయే త్యాసీ । హాతే పర్ణీ ఆణి సుపే ॥౯౨॥
వ్యాధిష్ఠ పర్ణవాతే హోయ । సుపే దరిత్ర ధనక్షయ ।
ముఖే ఫుంకిలియా ఆయుష్య జాయ । హస్తమూలీ హోయ మృత్యు ॥౯౩॥
ఫుంకణీ అథవా వింఝణ్యాసీ । వాయు ఘాలావా అగ్నీసీ ।
కాష్ఠే సమృద్ధి పరియేసీ । జ్వలిత అసావా అగ్ని దేఖా ॥౯౪॥
జ్వాలా నిఘతీ జయే స్థానీ । ఆహుతి ఘాలావీ తయా వదనీ ।
సమిధా ఆణావ్యా బ్రాహ్మణీ । శూద్రహస్తే ఘేఊ నయే ॥౯౫॥
సమిధా పుష్పే దూర్వా దేఖా । ఆణో నయే శూద్రే ఐకా ।
హోమద్రవ్యే హోతీ విశేఖా । సాంగేన నావే పరియేసా ॥౯౬॥
సాళీ సావే నీవార । తందుల అసతీ మనోహర ।
గోధూమ జవ నిర్ధార । యావనాళ ముఖ్య అసే ॥౯౭॥
సాఠీ దాణే మితి ప్రమాణ । ఆహుతి ముఖ్య కారణ ।
అధిక న కీజే అథవా న్యూన । ఘృతసంపర్క కరావే ॥౯౮॥
ఘృత నసేల సమయాసీ । తిల పవిత్ర హోమాసీ ।
తిళాంచే తైల పరియేసీ । తేహీ పవిత్ర అసే దేఖా ॥౯౯॥
ఔపాసన కేలియావరీ । బ్రహ్మయజ్ఞ తర్పణ కరీ ।
సాంగేన విధి అవధారీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౫౦౦॥
ముఖ్య సకళ ప్రాతఃకర్మ సారోని । బ్రహ్మయజ్ఞ కరావా మాధ్యాహ్నీ ।
ఉపాసనాది కర్మై కరోని । మగ కరావా బ్రహ్మయజ్ఞ ॥౧॥
ఉదకసన్నిధ ముఖ్య స్థానీ । కరావే తర్పణ బ్రాహ్మణీ ।
ప్రాణాయామ తీన కరోని । విద్యుదసి మంత్ర జపావా ॥౨॥
దూర్వా ఘేఊని దక్షిణ కరీ । పూర్వముఖ అథవా ఉత్తరీ ।
బసావే వామ పాదావరీ । దక్షిణ పాద ఠేవోని ॥౩॥
ఉభయహాస్తసంపుటేసీ । ఠేవావే దక్షిణ జానువాసీ ।
మ్హణావే తీన ప్రణవాంసీ । మగ మ్హణావే ఋచాక్షర ॥౪॥
ఓం భూ౦ ఐసే మ్హణోని । త్రిపదా గాయత్రీ ఉచ్చారోని ।
తత్స౦ మ్హణోని । మగ జపావీ దశ వేళా ॥౫॥
స్వాధ్యాయ దివసాసీ । మ్హణా వేద శక్తీసీ ।
అనధ్యాయ హోయ తయా దివసీ । ఏక ఋచా మ్హణా పన్నాసా ॥౬॥
తోహీ నయే ఏఖాద్యాసీ । మంత్ర మ్హణావా విశేషీ ।
నమో బ్రహ్మణే మంత్రాసీ । తీన వేళా జపావా ॥౭॥
వృష్టిరాసి మంత్రాసీ । జపోని స్పర్శావే ఉదకాసీ ।
తర్పణ కరావే పరియేసీ । ఐక బ్రాహ్మణా ఏకచిత్తే ॥౮॥
బ్రహ్మయజ్ఞ కరావయాసీ । ద్రవ్య దర్భ పరియేసీ ।
వసురుద్రఆదిత్యాంసీ । తృప్త సమస్త దేవ పితర ॥౯॥
ఏఖాదే దివసీ న ఘడే జరీ । అథవా హోయ సమయ రాత్రీ ।
జప కరావా గాయత్రీ । వేదపఠణ ఫల అసే ॥౫౧౦॥
దేవతర్పణ కుశాగ్రేసీ । మధ్యస్థానే తృప్త ఋషి ।
ముళే పితృవర్గాసీ । తర్పణ కరావే పరియేసా ॥౧౧॥
న కరావే తర్పణ పాత్రాత । కరావే ఆపణ ఉదకాత ।
భూమీవరీ ఘరీ నిత్య । నిషిద్ధ అసే కరూ నయే ॥౧౨॥
దర్భ ఠేవోని భూమీవరీ । తర్పణ కరావే అవధారీ ।
విధియుక్త భక్తిపురఃసరీ । శ్రీగురు మ్హణతీ బ్రాహ్మణాసీ ॥౧౩॥
తీళ ధరోని ఆపుల్యా కరీ । తర్పణ కరావే అవధారీ ।
ఠేవో నయే శిళేవరీ । భూమీ కాష్ఠపాత్రీ దేఖా ॥౧౪॥
రోమకూపాది స్థానీ దేఖా । తీళ ఠేవితా పావతీ దుఃఖా ।
తీళ హోతీ కృమి ఐకా । నిషిద్ధ బోలలీ స్థానే పాచ ॥౧౫॥
ఘరీ తర్పణ కరావయాసీ । తీళ అగ్రాహ్య పరియేసీ ।
కరావే ఆపణ ఉదకాసీ । ఐకా సమస్త ఋషిజన ॥౧౬॥
శ్వేత తీళ దేవాంసీ । ధూమ్రవర్ణ ఋషిజనాంసీ ।
కృష్ణవర్ణ పితరాంసీ । తీళతర్పణ కరావే ॥౧౭॥
యజ్ఞోపవీతీ సవ్యే దేవాంసీ । నివీతీ కరావీ ఋషీంసీ ।
అపసవ్య పితరాంసీ । తర్పణ కరావే యేణే రీతీ ॥౧౮॥
దేవాసీ అంజులి ఏక । ఋషీంసీ అంజులిద్వయ సమ్యక ।
పితరాంసీ అంజులి త్రిక । తర్పణ ఐసే కరావే ॥౧౯॥
స్త్రియాంసీ అంజులి ఏక దేఖా । వ్యతిరిక్త బంధూసీ ఏక ।
సపత్నీ ఆచార్య నామికా । ద్వయాంజులి కరావే ॥౫౨౦॥
దేవబ్రహ్మఋషీశ్వరాంసీ । అక్షతా ముఖ్య తర్పణాసీ ।
కృష్ణతిలతర్పణ పితరాంసీ । అనంత పుణ్యే పరియేసా ॥౨౧॥
ఆదిత్య శుక్రవారేసీ । ప్రతిపదా మఘా నక్షత్రాసీ ।
షష్ఠీ నవమీ ఏకాదశీసీ । తిలతర్పణ కరూ నయే ॥౨౨॥
అథవా వివాహ ఉపనయనాసీ । జన్మనక్షత్ర జన్మదివసీ ।
ఆపుల్యా ఘరీ శుభదివసీ । తిలతర్పణ కరూ నయే ॥౨౩॥
జధీ న కరీ తిలతర్పణ । ఉదకే ముఖ్య కరా జాణ ।
ముద్రికా హస్తీ సువర్ణ । దర్భపవిత్రే కరావే ॥౨౪॥
పాయ న ధుతా మంగలస్నాన । తిలావీణ కరితా తర్పణ ।
శ్రాద్ధ కరీ దక్షిణేవిణ । నిష్ఫల అసే అవధారీ ॥౨౫॥
నిషిద్ధ బోలిలే జ్యా దివసీ । తర్పణ కరావే ఉదకేసీ ।
దిపవాళీ చతుర్దశీసీ । కరావే తర్పణ పరియేసా ॥౨౬॥
అంగారక కృష్ణ చతుర్దశీసీ । కరావే తర్పణ పరియేసీ ।
యమాచే నావే విధీంసీ । యజ్ఞోపవీత సవ్యానే ॥౨౭॥
ఏకేక తీళ ఘేఊని । త్రివార అంజులి దేఊని ।
యమాచే నావ ఉచ్చారోని । తర్పణ కరావే భక్తీనే ॥౨౮॥
యమాచీ నావే త్రయోదశీ । సాంగేన ఐకా విస్తారేసీ ।
యమ ధర్మరాజా పరియేసీ । మృత్యు అంతక చౌథా జాణా ॥౨౯॥
వైవస్వత కాల దేఖా । సర్వభూతక్షయ ఐకా ।
ఆఠవా ఔదుంబరనామికా । నీలాయ పరమేష్ఠీ దహా జాణా ॥౫౩౦॥
వృకోదర చిత్రరేఖా । చిత్రగుప్త త్రయోదశికా ।
ప్రత్యేక నామే మ్హణోని ఏకేకా । నదీత ద్యావే పరియేసా ॥౩౧॥
సమస్త పాతకే నాసతీ । రోగరాఈ న పీడితీ ।
అపమృత్యు కధీ న యేతీ । గ్రహపీడా న బాధే ॥౩౨॥
శుక్లపక్షీ మాఘమాసీ । తర్పణ కరావే అష్టమీసీ ।
భీష్మనామే పరియేసీ । వర్షపాతకే పరిహరతీ ॥౩౩॥
ఐసే తర్పణ కరోని । సూర్యనామే అర్ఘ్యై తిన్హీ ।
ద్యావీ సమస్త ద్విజజనీ । మ్హణే నృసింహసరస్వతీ ॥౩౪॥
సిద్ధ మ్హణే నామధారకాసీ । కృపామూర్తి స్వామీ కర్మవిధిసీ ।
సాంగతా ఝాలా బ్రాహ్మణాసీ । యేణేపరీ విహితాచార ॥౩౫॥
మ్హణే సరస్వతీగంగాధర । ఐసా బ్రాహ్మణాంచా ఆచార ।
వర్తతా హోయ మనోహర । సర్వాభీష్టే సాధతీల ॥౩౬॥
ఇతి శ్రీగురుచరిత్రామృత । నామధారక శిష్య సంవాదత ।
వేదోపనిషదమతితార్థ । ఆచారనిరూపణాధ్యాయ హా ॥౫౩౭॥
ఇతి శ్రీగురుచరిత్రపరమకథాకల్పతరౌ శ్రీనృసింహసరస్వత్యుపాఖ్యానే
సిద్ధనామధారకసంవాదే ఆహ్నికనిరూపణం నామ షట్త్రింశోఽధ్యాయః ॥౩౬॥
॥శ్రీగురుదత్తాత్రేయార్పణమస్తు॥

Explore More