Lord Dattatreya

śrī gurucaritra adhyāya 8

(Shri Gurucharitra Adhyay 8 in English (IAST))

Saraswati Gangadhar

Also known as Gurucharitra · Gurucharitra adhyay 8 · Shri Guru Charitra

Shri Gurucharitra Adhyay 8. Shri Gurucharitra, the central scripture of the Datta sampradaya, written by Saraswati Gangadhar in the fifteenth century. It tells the lives of Shripad Shrivallabha and Shri Nrisimha Saraswati, the first two incarnations of Dattatreya, as a dialogue between Siddha and Namdharak. Traditionally read as a saptaha — the whole book over seven days — most often in the month of Margashirsha.

#of 120
|| śrī gaṇeśāyanamaḥ ||
nāmadhāraka mhaṇe siddhāsī | gokarṇamahimā niropilāsī |
śrīguru rāhile kitī divasī | vartale puḍhe kāya sāṃga ||1||
śrīgurumūrti kṛpāsiṃdhu | mājhe manī lāgalā vedhu |
caritra aikatāṃ mahānaṃdu | atiulhāsa hotase ||2||
parisoni śiṣyāce vacana | saṃtoṣe siddha atigahana |
sāṃgatā jhālā vistārona | śrote tumhī avadhārā ||3||
gokarṇakṣetrī śrīpāda yati | rāhile varṣe tīna guptī |
tethoni śrīgiriparvatā yetī | lokānugrahākāraṇe ||4||
jayāce karitā caraṇadarśana | samasta tīrthāsamāna jāṇa |
‘caraṇaṃ pavitraṃ vitataṃ purāṇaṃ | vedaśruti aise bolatase ||5||
samasta tīrthe gurucaraṇī | to kāṃ hiṃḍe tīrthabhavanī |
lokānugrahālāgunī | jāta ase pariyesā ||6||
māsa cārī kramoni tethe | āle nivṛttisaṃgamāte |
darśana detī sādhubhaktāṃte | pātale tayā kuravapurā ||7||
kuravapura mahākśetra | kṛṣṇā gaṃgā vāhe nīra |
mahimā tethīla sāṃgatā apāra | bhūmaṃḍāl̤āta durlabha ||8||
tethīla mahimā sāṃgatā | vistāra hoīla bahuta kathā |
puḍhe ase caritra amṛtā | sāṃgena aikā ekacitte ||9||
śrīpāda rāhile kuravapurī | khyāti rāhilī bhūmīvarī |
pragaṭe mahimā aparaṃpārī | sāṃgatāṃ vistāra ase dekhā ||10||
je jana bhajatī bhaktīsī | saukhya pāvatī aprayāsī |
kanyā putra lakṣmīsī | ciṃtile phal̤a pāvatī ||11||
samasta mahimā sāṃgāvayāsī | vistāra hoīla bahuvasī |
nāmadhārakā svastha pariyesī | sāṃgena kiṃcit tuja ātāṃ ||12||
puḍhe avatāra vhāvayā gati | sāṃgena aikā ekacittī |
śrīpāda kuravapurā asatī | kāryakāraṇamanuṣyadehī ||13||
avatāra vhāvayāce kāraṇa | sāṃgena tyāce pūrvakathana |
vedaśāstrasaṃpanna brāhmaṇa | hotā tayā grāmī ||14||
tyācī bhāryā hotī dekhā | nāma tiyece aṃbikā |
suśīla ācāra patisevakā | mahāpuṇya satī dekhā ||15||
tiyesī putra hoūni maratī | pūrvakarmaphal̤a arjitī |
aneka tīrthe ācaratī | tiṇe keli pariyesā ||16||
aise asatāṃ je hoṇāra gati | putra jāhalā maṃdamati |
mātā sneha karī bhaktī | apūrva āpaṇāsī mhaṇoni ||17||
vardhatā mātāpityāgharī | viprātmaja vāḍhalā prītikarī |
vratabaṃdha karitī kul̤ācārī | vedābhyāsa karāvayā ||18||
vidyā naye tayā kumarā | maṃdamati ajñāna bahirā |
ciṃtā varte tyā dvijavarā | mhaṇe putra maṃdamati ||19||
aneka deva ārādhoni | putra lādhalo kaṣṭoni |
prācīna karma na suṭe mhaṇoni | ciṃtā karī ahorātra ||20||
aneka prakāre śikavī tyāsī | tāḍana karī bahuvasī |
hotase duḥkha jananīsī | varjī āpule patīte ||21||
patīsī mhaṇe te nārī | putra nāhīta āmhā gharī |
kaṣṭa karoni nānāparī | posile ekā bāl̤akāsī ||22||
vidyāna yeci veda tyāsī | vāyā mārūna kā kaṣṭasī |
prācīna karma na suṭe tyāsī | kī mūḍha hoūni upajāve ||23||
ātāṃ jarī tumhī yāsī | tāḍana karāla aharniśī |
prāṇa tyajīna mī bharavasī | mhaṇoni vinavī patīte ||24||
striyece vacana aikoni | vipra rāhilā niciṃta manī |
aisā kāhī kāl̤a kramoni | hotī tayā grāmāṃta ||25||
vartatā aise tayā sthānī | vipra paḍalā asamādhānī |
daivavaśekarūni | paṃcatva pāvalā pariyesā ||26||
maga putrāsahita te nārī | hotī tethe kuravapurī |
yācūni āpule udara bharī | yeṇeparī jīvitva rakṣī ||27||
viprastriyecā putra dekhā | vivāhāhāyogya jhālā nikā |
niṃdā karitī sakal̤īkā | matihīna mhaṇoniyā ||28||
kanyā na detī tayāsī koṇī| mhaṇatī kāṣṭhe vāhato kā pāṇī |
samasta mhaṇatī ase dūṣaṇī | udara bharī yeṇe vidye ||29||
samasta loka mhaṇatī tyāsī | tū dagaḍāparī vyartha janmalāsī |
lāṃchana lāvile vaṃśāsī | are mūrkhā kul̤anāśakā ||30||
tujhyā pitayācā ācāra | khyāti ase cārī rāṣṭra |
jāṇe dharma veda śāstra | tyāce poṭī avataralāsī ||31||
bola āṇilāsī tuvā pitarāṃsī | ghātale tayā adhogatīsī |
bhikṣā māgoni udara bharisī | lāja kaisī tuja na vāṭe ||32||
janmoniyā saṃsārī | kāya vyartha paśūciye parī |
athavā gaṃgeta praveśa karī | kāya janmoni sārthaka ||33||
aise aikoni brahmacārī | duḥkha karīta nānā prakārī |
mātesi mhaṇe te avasarī | prāṇa tyāgīna mī ātā ||34||
niṃdā karitī sarvahī maja | asoni deha kavaṇa kāja |
posū na śake māte tuja | jāīna araṇyavāsāsī ||35||
aikoni putrāce vacana | mātā karī ciṃtā gahana |
śokaduḥkhekarūna | vilāpa karī te nārī ||36||
mātā suta duḥkha karīta | gelī gaṃgāpravāhāta |
tethe dekhile jagaduddharita | śrīpāda yogī snāna karitā ||37||
jāūni doghe lāgatī caraṇī | vinavitātī kara joḍunī |
vāsanā ase āmuce manī | prāṇa tyajāvā gaṃgeta ||38||
niropa dyāvā jī āmhāṃsī | sadgati vhāvayā kāraṇāsī |
ātmahatyā mahādoṣī | mhaṇoni vinavito kṛpāsiṃdhu ||39||
aikoni viprasatīce vacana | pusatī śrīpāda kṛpāyamāna |
kāṃ saṃkaṭī tumace mana | tyajitā prāṇa kāya nimitta ||40||
viprastrī tayā vel̤ā | sāṃgatase duḥkhā sakal̤ā |
mhaṇe svāmī bhaktavatsalā | tārāve āmhā bāl̤akāte ||41||
putrāvīṇa kaṣṭa bhārī | aneka tīrthe pādacārī |
kele vrata pūjā jarī | sakal̤a deva ārādhile ||42||
vrate upavāsa sāṃgū kitī | karite jhāle aparimitī |
jhālā putra hā durmati | niṃdā karitī sakal̤a jana ||43||
vedaśāstrasaṃpanna | pati mājhā hotā brāhmaṇa |
tyāciye poṭī jhālā hīna | maṃdamati durātmā hā ||44||
kṛpā karī gā śrīpāda yati | janmojanmī daivagati |
putra na vhāvā maṃdamati | aisā prakāra sāṃgāvā ||45||
kṛpāsāgara dainyaharaṇa | mhaṇoni dharile tujhe caraṇa |
śaraṇāgatāce karāvayā rakṣaṇa | ālāsi āji kṛpāsiṃdhu ||46||
janmoniyā saṃsārī | kaṣṭa kele nānāparī |
na dekheci saukhyakusarī | parī jāhale putra na rāhatī ||47||
vāconiyā hā eka suta | śel̤īce gal̤ā stana loṃbata |
vṛthā janmalā mhaṇata | vinavītase śrīgurūsī ||48||
devā ātā aise karaṇe | puḍhīla janmī manuṣyapaṇe |
pūjyamāna putra pāvaṇe | jaisā pūjya tū jagattrayāsī ||49||
sakal̤a loka jyāsi vaṃditī | aisā putra vhāvā mhaṇe tī |
upāya sāṃgā śrīguru yatī | mhaṇoni caraṇāṃ lāgalī ||50||
tyāceni māte uddhāragati | māgutī na hoya punarāvṛtti |
pitarāṃ sakal̤ā svargaprāpti | lādhe aise niropāve ||51||
vāsanā ase mājhe manī | putra vhāvā brahmajñānī |
bāl̤apaṇica pāho nayanī | pūjyamāna samastāṃsī ||52||
aikoni tiyece vacana | sāṃgatī kṛpā bhakti pāhona |
karī vo īśvaraārādhana | putra hoīla śrīharīaisā ||53||
gaul̤iyāce gharī dekhā | kṛṣṇa upajalā kāraṇikā |
vrata kele gaul̤ī aikā | īśvarācī ārādhanā ||54||
taisā tū ārādhī īśvara | putra pāvaśīla hā nirdhāra |
tujhā manoratha sācāra | pāvela siddhi śrīpāda mhaṇatī ||55||
viprastrī mhaṇe te vel̤ī | kaise vrata ācarale gaul̤ī |
kaisā pūjilā caṃdramaul̤ī | vistārāve majapratī ||56||
taiseca vrata karīna āpaṇa | mhaṇoni dharī sadgurucaraṇa |
kṛpāmūrti sadguru jāṇa | sāṃgatā jhālā te vel̤ī ||57||
mhaṇatī śrīpāda yati tiyesī | īśvara pūjī ho pradoṣī |
maṃdavārī tū viśeṣī | pūjā karī bhaktīne ||58||
pūjā karī je gaul̤aṇī | vistāra ase skaṃdapurāṇī |
kathā sāṃgena aika kānī | mhaṇatī śrīguru tiyesī ||59||
aikona śrīgurūce vacanā | saṃtoṣalī viprāṃganā |
puḍhatī ghālī loṭāṃgaṇā | tayā śrīpāda śrīgurūpratī ||60||
viprastrī mhaṇe svāmīsī | abhinava māte niropilesī |
dekhatā pūjā pradoṣī | putra jhālā kṛṣṇā aisa ||61||
āpaṇa keliyā pūjā jarī | phal̤a pāvena nirdhārī |
purvī kavaṇe parī | vistārāve dātārā ||62||
śrīguru sāṃgatī tiyesī | sāṃgena aika ekacittesī |
ujjanī nāma nagarīsī | jāhale vicitra pariyesā ||63||
tayā nagarī caṃdrasena | rājā hotā dharmaparāyaṇa |
tyācā sakhā ase prāṇa | maṇibhadra nāme pariyesā ||64||
sadā īśvarabhakti karī | nānā prakāre aparaṃpārī |
bhol̤ā deva prasanna karī didhalā ciṃtāmaṇi eka ||65||
koṭisūryāṃcā prakāśa | māṇika śobhe mahāsarasa |
kaṃṭhī ghālitā mahāharṣa | tayā maṇibhadrarāyāsī ||66||
tayā maṇyāce lakṣaṇa | suvarṇa hoya loha pāṣāṇa |
teja phākale jyāvarī jāṇa | te kanaka hoya pariyesā ||67||
je je ciṃtīta mānasī | te te pāvata tvaritesī |
aiśī khyāti māṇikāsī | samasta rāje kāṃkṣā karitī ||68||
iṣṭatve māgatī kitī eka | māgo pāṭhavitī te māṇika |
balātkāre icchitī eka | rāje vāṃchitī pariyesā 69||
mhaṇatī vikraya karūni dekhā | āpaṇā dyāve te māṇikā |
jarī na deśī svābhāvikā | tarī yuddhālāgī yeū mhaṇatī ||70||
rāje samasta mil̤oni | pātale nagarāte ujjanī |
apāra sainya mil̤avūni | veḍhile tayā nagarāsī ||71||
te divaśī śanivāra trayodaśī | rājā baisalā pūjanāsī |
śaṃkā na dharitāṃ mānasī | ekacitte pūjītase ||72||
mahābal̤eśvaraliṃgāsī | pūjā karī to rājā harṣī |
gaul̤iyācā kumara pahāvayāsī | ālā tayā śivālayā ||73||
pūjā pāhoni śivācī | mule mhaṇatī gaul̤iyāṃcī |
khel̤ū calā āmhī asecī | liṃga karuni pujū ātā ||74||
mhaṇoni vinodekarūni | āpule gṛhāsannidhānī |
ekavaṭoni pāṣāṇī | kalpile tethe śivālaya ||75||
pāṣāṇāce karūni liṃga | pūjā karīta bāl̤ake cāṃga |
nānāparīcī patrī sāṃga | kalpilī tethe pūjesī ||76||
ṣoḍaśopacāre pūjā karitī | udaka naivedya samarpitī |
aise kautuke khel̤atī | gopakumara taye vel̤ī ||77||
gopikā striyā yeunī | putrāṃte netī bolāvunī |
bhojanākāraṇe mhaṇoni | gele sakal̤ahī bāl̤aka ||78||
tyātīla eka gopīsuta | liṃgabhuvana na soḍita |
tyācī mātā javal̤ī yeta | mārī āpule putrāsī ||79||
mhaṇe kumārā bhojanāsī | cāla gṛhāsī jhālī niśī |
kāhī kelyā na jāya pariyesī | to gopakumāraka ||80||
kopekarūni te gaul̤iṇī | moḍī pūjā khel̤a aṃgaṇī |
pāṣāṇa dūra ṭākunī | gelī āpule sadanāsī ||81||
pūjā moḍitā to bāl̤aka | pralāpa karī aneka |
mūrcchā yeūni kṣaṇeka | paḍilā bhūmī avadhāra ||82||
laya lāvūnī liṃgasthānī | prāṇa tyajū pāhe nirvāṇī |
prasanna jhālā śūlapāṇī | tayā gopasutākāraṇe ||83||
śivālaya ratnakhacita | sūryāsamāna prabhāvaṃta |
liṃga dise ratnakhacita | jāgṛta jhālā to bāl̤a ||84||
nijarūpa dharī gaurīramaṇa | uṭhavī bāl̤a karī dharūna |
vara māga mhaṇe mī jhālo prasanna | deīna je vāṃchisī te ||85||
bāl̤ake namile īśvarāsī | kopa na karāvā mātesī |
pūjā bighaḍalī tava pradoṣī | kṣamā karaṇe mhaṇatase ||86||
īśvara bhol̤ā cakravartī | vara didhalā bahuprītī |
pradoṣasamayī pūjā dekhatī | gaul̤iṇī hoya devajananī ||87||
tice poṭī hoīla suta | toci viṣṇu avatāra khyāta |
na karī pūjā pāhilī mhaṇata | poṣīla āpule putrāsī ||88||
je je mānasī tū icchisī | pāvela te te dharī mānasī|
akhila saukhya tujhiyā vaṃśāsī | putrapautresī nāṃdasīla ||89||
prasanna hovoni girijāpatī | gele liṃgālayī guptī |
liṃga rāhile ratnakhacitī | gaul̤iyāgharī yāciparī ||90||
koṭisūryaprakāśa | śivālaya dise ati surasa |
loka mhaṇatī kāya prakāśa | udaya jhālā dinakarā ||91||
āle hote pararāṣṭrarāje | vismaya karitī coje |
sāṃḍūni dveṣa bolatī sahaje | bheṭū mhaṇatī rāyāsī ||92||
pāhe yā pavitra nagarāṃta | sūrya jhālā ase udita |
rājā ase bahu puṇyavaṃta | aisiyāsī virodha na karāvā ||93||
mhaṇoni pāṭhavitī sevakāsī | bheṭū mhaṇatī rāyāsī |
rājā bolavī tayāṃsī | āpule gṛhāsī nagarāṃta ||94||
ituke hotā te avasarī | rājā pusatase prītikarī |
rātrī asatāṃ aṃdhakārī | udaya pāvalā kevī sūrya ||95||
rājā caṃdrasenasahita | pāhāvayā yetī kautukārtha |
dise vicitra ratnakhacita | śivālaya anupama ||96||
yeṇeci parī gaul̤yāce sadana | atiramya virājamāna |
pusatā jhālā āpaṇa | tayā gaul̤ikumārakāte ||97||
sāṃgitalā sakal̤a vṛttānta | saṃtoṣa karitī rāje samasta |
gaul̤iyāṃta rājā tū mhaṇata | detī nānādeśasaṃpadā ||98||
nighoni gele rāje sakal̤a | rāhilā caṃdrasena nirmal̤a |
śanipradoṣa pūjā saphal̤a | bhaya kaice tayā rājā ||99||
gaul̤īkumara yeūni gharā | sāṃge māte savistarā |
puḍhe yeīla tujhyā udārā | nārāyaṇa avataroni ||100||
aisā īśvare didhalā vara | saṃśaya na karī tū nirdhāra |
saṃtoṣalā karpūragaura | dekhilī pūjā pradoṣācī ||1||
moḍilī pūjā mhaṇoni | myāṃ vinavilā śūlapāṇī |
kṣamā karūni ghetale mhaṇoni | sāṃge vṛttānta mātesī ||2||
aisā īśvara prasanna jhālā | pradoṣapūjane tayā phal̤alā |
śrīpāda sāṃgatī tayā vel̤ā | viprastriyekāraṇe ||3||
tujhe manī asela jarī | hoīla putra majasarī |
saṃśaya sāṃḍūni nirdhārī | śanipradoṣī pūjī śaṃbhū ||4||
aise mhaṇoni śrīpādadeva | cakravartī bhol̤ā śiva |
viprastriyecā pāhoni bhāva | prasanna hota tayā vel̤ī ||5||
bolāvūni tice kumārāsī | hasta ṭhevitī mastakesī |
jñāna jāhale tatkāl̤esī | trivedī jhālā to brāhmaṇa ||6||
vedaśāstrādi tarkabhāṣā | mhaṇatā jhālā atiprakāśā |
vismaya jhālā ase sahasā | vipra mhaṇatī āścarya ||7||
vismaya karoni vipravanitā | mhaṇe īśvara hāci niścitā |
kāryākāraṇe avatāra hotā | ālā naradeha dharoni ||8||
pūrvajanmīce puṇyārjita | joḍalā āmhā hā niścita |
bheṭalā ase śrīgurunātha | mhaṇoni namitī kṣaṇokṣaṇā ||9||
mhaṇe īśara tūci hosī | pūjā karīna tujhī mī pradoṣī |
mithyā nohe tujhe vākyāsī | putra vhāvā tuja aisā ||110||
aisā niścaya karoni | pūjā karitī nitya yeūni |
pradoṣapūjā ati gahanī | karī śrīpādarāyāsī ||11||
putra ticā jhālā jñānī | vedaśāstrārthasaṃpannī |
pūjyā jāhalā sarvāṃhūni | brahmavṛṃda mānita ||12||
vivāha jhāla maga yāsī | putrapautrī nāṃde harṣī |
śrīgurukṛpā hoya jyāsī | aise hoya avadhārā ||13||
aisā śrīguru kṛpāvaṃta | bhaktajanā ase saṃrakṣita |
aika śiṣyā ekacitta | nāmadhārakā śrīmatā ||14||
nāmadhāraka bhaktāsī | sāṃge siddha vistāresī |
pariyesā samasta aharniśī | mhaṇe sarasvatīgaṃgādharū ||115||
iti śrīgurucaritraparamakathākalpatarau śrīnṛsiṃhasarasvatyupākhyāne
siddhanāmadhārakasaṃvāde pradoṣavratamāhātmyakathanaṃ nāma aṣṭamo'dhyāyaḥ ||8||
|| śrīdattātreyārpitamastu ||
|| ovīsaṃkhyā ||115||
||śrīgurudattātreyārpaṇamastu||

Explore More