Goddess Parvati

શ્રી દાક્ષાયણી સ્તોત્રમ્

(Sri Dakshayani Stotram in Gujarati)

Also known as shri dakshayani stotram · shree dakshayani stotram · dakshayani stotram

A hymn to Sati whose second half is a display of rhyme, verse after verse in which all four quarters end on the same sound: one runs throughout on netri, gatri, dhatri, savitri, pavitri, kalaratri, caritri, shailaputri; the next on pani, tuni, vina, pravina, purana, dhurina, veni, vani. The first half is portraiture instead, working down from the deep-whirled navel and the musk mark to the cuckoo's voice and the conch throat. Then it changes function once more and becomes a dhyana for protection, asking her to go in front on her lion with sword and shield and discus and conch and spear and trident and bow. Its third verse is worth noticing across clusters: it is the Pitambara dhyana almost word for word, and differs only in the last quarter, where this gives her a tongue praised by the Veda and that one an enemy's tongue held in her hand.

ગમ્ભીરાવર્તનાભી મૃગમદતિલકા વામબિમ્બાધરોષ્ટી
શ્રીકાન્તાકાઞ્ચિદામ્ના પરિવૃત જઘના કોકિલાલાપવાણિ ।
કૌમારી કમ્બુકણ્ઠી પ્રહસિતવદના ધૂર્જટીપ્રાણકાન્તા
રમ્ભોરૂ સિંહમધ્યા હિમગિરિતનયા શામ્ભવી નઃ પુનાતુ ॥ ૧ ॥
દદ્યાત્કલ્મષહારિણી શિવતનૂ પાશાઙ્કુશાલઙ્કૃતા
શર્વાણી શશિસૂર્યવહ્નિનયના કુન્દાગ્રદન્તોજ્જ્વલા ।
કારુણ્યામૃતપૂર્ણવાગ્વિલસિતા મત્તેભકુમ્ભસ્તની
લોલાક્ષી ભવબન્ધમોક્ષણકરી સ્વ શ્રેયસં સન્તતમ્ ॥ ૨ ॥
મધ્યે સુધાબ્ધિ મણિમણ્ટપરત્ન વેદ્યાં
સિંહાસનોપરિગતાં પરિપીતવર્ણામ્ ।
પીતામ્બરાભરણમાલ્યવિચિત્રગાત્રીં
દેવીં ભજામિ નિતરાં નુતવેદજિહ્વામ્ ॥ ૩ ॥
સન્નદ્ધાં વિવિધાયુધૈઃ પરિવૃતાં પ્રાન્તે કુમારીગણૈ-
ર્ધ્યાયેદીપ્સિતદાયિનીં ત્રિણયનાં સિંહાધિરૂઢાંસિતાં ।
શઙ્ખારીષુધનૂમ્ષિ ચારુ દધતીં ચિત્રાયુધાં તર્જનીં
વામે શક્તિમણીં મહાઘમિતરે શ્રી શક્તિકાં શૂલિનીમ્ ॥ ૪ ॥
કિમ્શુકીદલવિશાલલોચનાં કિઞ્ચનાગરસવલ્લિસમ્યુતાં ।
અઙ્ગચમ્પકસમાનવર્ણિનીં શઙ્કરપ્રિયસતીં નમામ્યહમ્ ॥ ૫ ॥
આરુહ્ય સિંહમસિચર્મરથાઙ્ગશઙ્ખ
શક્તિ ત્રિશૂલશરચાપધરાં પુરસ્તાત્ ।
ગચ્છત્વમમ્બ દુરિતાપદ દુષ્ટકૃત્યા-
ત્સંરક્ષણાય સતતં મમ દેવિ દુર્ગે ॥ ૬ ॥
દિનકરશશિનેત્રી દિવ્યરુદ્રાર્ધગાત્રી
ઘનસમુચિતધાત્રી કલ્પવલ્લી સવિત્રી ।
અનવરતપવિત્રી ચામ્બિકા કાલરાત્રી
મુનિવિનુતચરિત્રી મોહિની શૈલપુત્રી ॥ ૭ ॥
જલરુહસમપાણી સત્કલાબાણતૂણી
સુલલિતમુખવીણા સર્વવિદ્યાપ્રવીણા ।
અલઘુહતપુરાણા હ્યર્થભાષાધુરીણા
અલિ સમુદયવેણી શૈલજા પાતુ વાણી ॥ ૮ ॥
વિવિધગુણકરાલી વિશ્વતત્ત્વાવરાલી
શિવહૃદયસમેલી સ્વૈરકૃન્મન્મથાલી ।
નવમણિમયમૌલી નાગરક્ષોવિભાલી
ધવલભસિતધૂલીધારિણી ભદ્રકાલી ॥ ૯ ॥
જનનમરણહારી સર્વલોકોપકારી
જવજનિતવિહારી ચારુવક્ષોજહારી ।
કનકગિરિવિહારી કાલગર્વોપહારી
ઘનફણિધરહારી કાલિકા પાતુ ગૌરી ॥ ૧૦ ॥
મલહરણમતઙ્ગી મન્ત્રયન્ત્રપ્રસઙ્ગી
વલયિત સુભુજાઙ્ગી વાઙ્મયી માનસાઙ્ગી ।
વિલયભયવિહઙ્ગી વિશ્વતોરક્ષ્યપાઙ્ગી
કલિતજયતુરઙ્ગી ખણ્ડચન્દ્રોત્તમાઙ્ગી ॥ ૧૧ ॥
અમ્બ ત્વદઙ્ઘ્ર્યમ્બુજતત્પરાણાં
મુખારવિન્દે સરસં કવિત્વં ।
કરારવિન્દે વરકલ્પવલ્લી
પદારવિન્દે નૃપમૌલિરાજઃ ॥ ૧૨ ॥
પુરવૈરિપત્નિ મુરવૈરિપૂજિતે
જલદાલિવેણિ ફલદાયકે શિવે ।
સદયં સસમ્પદુદયં કુરુષ્વ માં
જગદમ્બ શામ્ભવિ કદમ્બવાસિનિ ॥ ૧૩ ॥
વિજયવિભવધાત્રી વિશ્વકલ્યાણગાત્રી
મધુકરશુભવેણી મઙ્ગલાવાસવાણી ।
શતમુખવિધિગીતા શામ્ભવી લોકમાતા
કરિરસમુખપાર્શ્વા કામકોટી સદાવ્યાત્ ॥ ૧૪ ॥
મધુપમહિતમૌર્વી મલ્લિકામઞ્જુલોર્વી
ધરપતિવરકન્યા ધીરભૂતેષુ ધન્યા ।
મણિમયઘનવીણામઞ્જરીદિવ્યબાણા
કરિરિપુજયઘોટી કામકોટીસહાયી ॥ ૧૫ ॥
અમ્બ ત્વદમ્શોરણુરમ્શુમાલી
તવૈવ મન્દસ્મિતબિન્દુરિન્દુઃ ।
ત્વયા દૃતં સલ્લપિતં ત્રયી સ્યાત્
પુમ્ભાવલીલા પુરુષત્રયી હિ ॥ ૧૬ ॥
દુર્વેદનાનુભવપાવકધૂયમાના
નિર્વેદમેતિ નિતરાં કલના મદીયા ।
પર્વેન્દુસુન્દરમુખિ પ્રણતાનુકમ્પે
સર્વેશ્વરિ ત્રિપુરસુન્દરિ મે પ્રસીદ ॥ ૧૭ ॥
યત્પ્રભાપટલપાટલં જગ-
ત્પદ્મરાગમણિમણ્ટપાયતે ।
પાશપાણિસૃણિપાણિભાવયે
ચાપપાણિ શરપાણિ દૈવતમ્ ॥ ૧૮ ॥
ઐશ્વર્યમષ્ટવિધમષ્ટદિગીશ્વરત્વ-
મષ્ટાત્મતા ચ ફલમાશ્રયિણામતીવ ।
મુદ્રાં વહન્ ઘનધિયા વટમૂલવાસી
મોદં તનોતુ મમ મુગ્ધશશાઙ્કચૂડઃ ॥ ૧૯ ॥
ગેહં નાકતિ ગર્વિતં પ્રણમતિ સ્ત્રીસઙ્ગમો મોક્ષતિ
દ્વેષી મિત્રતિ પાતકં સુકૃતતિ ક્ષ્માવલ્લભો દાસતિ ।
મૃત્યુર્વૈદ્યતિ દૂષણં સુગુણતિ ત્વત્પાદસંસેવના-
ત્ત્વાં વન્દે ભવભીતિભઞ્જનકરીં ગૌરીં ગિરીશપ્રિયે ॥ ૨૦ ॥
પાતય વા પાતાલે સ્નાપય વા સકલલોકસામ્રાજ્યે ।
માતસ્તવ પદયુગલં નાહં મુઞ્ચામિ નૈવ મુઞ્ચામિ ॥ ૨૧ ॥
આપદિ કિં કરણીયં સ્મરણીયં ચરણયુગલમમ્બાયાઃ ।
તત્સ્મરણં કિં કુરુતે બ્રહ્માદીનપિ ચ કિઙ્કરી કુરુતે ॥ ૨૨ ॥
માતર્મે મધુકૈટભઘ્નિ મહિષપ્રાણાપહારોદ્યમે
હેલાનિર્મિતધૂમ્રલોચનવધે હે ચણ્ડમુણ્ડાર્દિની ।
નિશ્શેષીકૃતરક્તબીજદનુજે નિત્યે નિશુમ્ભાપહે
શુમ્ભધ્વંસિનિ સંહરાશુ દુરિતં દુર્ગે નમસ્તેમ્બિકે ॥ ૨૩ ॥
રક્તાભામરુણામ્શુકામ્બરધરા-માનન્દપૂર્ણાનનાં
મુક્તાહારવિભૂષિતાં કુચભરક્લાન્તાં સકાઞ્ચીગુણાં ।
દેવીં દિવ્યરસાન્નપાત્રકરણા-મમ્ભોજદર્વીકરાં
ધ્યાયેશઙ્કરવલ્લભાં ત્રિણયનામમ્બાં સદાન્નપ્રદામ્ ॥ ૨૪ ॥
ઉદ્યદ્ભાનુનિભાં દુકૂલવસનાં ક્ષીરોદમધ્યે શુભે
મૂલે કલ્પતરોઃ સ્ફુરન્મણિમયે સિંહાસને સુસ્થિતામ્ ।
બિભ્રાણાં સ્વશયે સુવર્ણચષકં બીજં ચ શાલ્યોદ્ભવં
ભક્તાભીષ્ટવરાભયાઞ્જલિપુટાં ધ્યાયેન્નપૂર્ણેશ્વરીમ્ ॥ ૨૫ ॥
વામે પાયસપૂર્ણ હેમકલશં પાણૌ વહન્તી મુદા
ચાન્યે પાણિતલે સુવર્ણરચિતાં દર્વીં ચ ભૂષોજ્વલામ્ ।
અમ્બા શુદ્ધદુકૂલચિત્રવસના કારુણ્યપૂર્ણેક્ષણા
શ્યામા કાચન શઙ્કર પ્રિયતમા શાતોદરી દૃશ્યતે ॥ ૨૬ ॥
કરેણુચઞ્ચન્મણિકઙ્કણેન દર્વીં દધાનાં ધવલાન્નપૂર્ણે ।
સદાવલોકે કરુણાલવાલાં કાશીપુરીકલ્પલતાં ભવાનીમ્ ॥ ૨૭ ॥
યા માણિક્યમનોજ્ઞહારવિધિના સિન્ધૂરભાસાન્વિતા
તારાનાયક શેખરા ત્રિણયના પીન સ્તનોદ્ભાસિતા ।
બન્ધૂકપ્રસવારુણામ્બરધરા માર્તાણ્ડકોટ્યુજ્જ્વલા
સા દદ્યાદ્ભુવનેશ્વરી ભગવતી શ્રેયાંસિ ભૂયાંસિ નઃ ॥ ૨૮ ॥
માણિક્યનૂપુરવિભૂષિતપાદપદ્માં
હસ્તારવિન્દકરુણારસપૂર્ણદર્વીં ।
સન્ધ્યારુણામ્શુકધરાં નવચન્દ્રચૂડાં
મન્દસ્મિતે ગિરિસુતે ભવતીં ભજામિ ॥ ૨૯ ॥
સ્મરેત્પ્રથમપુષ્પિણીં રુધિરપુષ્ટનીલામ્બરાં
ગૃહીતમધુપાત્રિકાં મદવિઘૂર્ણ નેત્રાઞ્ચલાં ।
કરસ્ફુરિતવલ્લકીં કલિતકમ્બુતાટઙ્કિનીં
ઘનસ્તનભરોલ્લસદ્ગલિતચૂલિકાં શ્યામલામ્ ॥ ૩૦ ॥
ફલશ્રુતિઃ
દાક્ષાયણ્યવતારાણાં રક્ષાસ્તોત્રં પઠેન્નરઃ ।
સાક્ષાદ્દેવીપદં યાતિ રક્ષામાપ્નોતિ ભૂતલે ॥ ૩૧ ॥
॥ ઇતિ શ્રી દાક્ષાયણી સ્તોત્રમ્ સમ્પૂર્ણમ્ ॥

Explore More