Lord Dakshinamurti

ଶ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ମାନସିକ ପୂଜା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍

(Sri Dakshinamurthy Manasika Puja Stotram in Odia)

Vijnanendra

Also known as dakshinamurti manasa puja · mental worship of dakshinamurti · vijnanendra dakshinamurthy puja

A worship of Dakshinamurti carried out entirely in the mind, composed by Vijnanendra. The first verse fixes the image in the heart — the gesture of knowledge, the rosary, the vessel of nectar and the book in his hands, the tiger skin, the half moon and the lord of serpents, and the poet's own mind a bee at that lotus. The second sets him at the foot of the shining banyan, his body like a sheet of crystal, a tiger's hide bound across his broad arms, the third eye quick in his brow. The verses that follow offer the sixteen customary services one by one — seat, water, sandal, flowers, incense, lamp, food, betel and the rest — but every one of them is set down in the lotus of the heart rather than before an image, which is the whole point of the form.

॥ ଧ୍ଯାନମ୍ ॥

ମୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲାଽମୃତପାତ୍ରଵିଦ୍ଯା ଵ୍ଯାଘ୍ରାଜିନାର୍ଧେନ୍ଦୁଫଣୀନ୍ଦ୍ରଯୁକ୍ତମ୍ ।
ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ରପର୍ଜନ୍ଯ ମନଃ ସରୋଜ-ଭୃଙ୍ଗଂ ଭଜେଽହଂ ହୃଦି ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯମ୍ ॥ ୧ ॥
ସ୍ଫୁଟଵଟନିକଟସ୍ଥଂ ସ୍ତୂଯମାନାଵଭାସଂ ପଟୁଭୁଜତଟବଦ୍ଧଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମୋତ୍ତରୀଯମ୍ ।
ଚଟୁଲନିଟଲନେତ୍ରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଚୂଡଂ ମୁନୀଶଂ ସ୍ଫଟିକପଟଲଦେହଂ ଭାଵଯେ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯମ୍ ॥ ୨ ॥

॥ ଆଵାହନାଦି ଉପଚାର ॥

ଆଵାହଯେ ସୁନ୍ଦରନାଗଭୂଷଂ ଵିଜ୍ଞାନମୁଦ୍ରାଞ୍ଚିତ ପଞ୍ଚଶାଖମ୍ ।
ଭସ୍ମାଙ୍ଗରାଗେଣ ଵିରାଜମାନଂ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ମହାତ୍ମରୂପମ୍ ॥ ୩ ॥
ସୁଵର୍ଣରତ୍ନାମଲଵଜ୍ରନୀଲ-ମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାମଣିଯୁକ୍ତପୀଠେ ।
ସ୍ଥିରୋ ଭଵ ତ୍ଵଂ ଵରଦୋ ଭଵ ତ୍ଵଂ ସଂସ୍ଥାପଯାମୀଶ୍ଵର ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୪ ॥
ଶ୍ରୀଜାହ୍ନଵୀନିର୍ମଲତୋଯମୀଶ ଚାର୍ଘ୍ଯାର୍ଥମାନୀଯ ସମର୍ପଯିଷ୍ଯେ ।
ପ୍ରସନ୍ନଵକ୍ତ୍ରାମ୍ବୁଜଲୋକଵନ୍ଦ୍ଯ କାଲତ୍ରଯେହଂ ତଵ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୫ ॥
କସ୍ତୂରିକାମିଶ୍ରମିଦଂ ଗୃହାଣ ରୁଦ୍ରାକ୍ଷମାଲାଭରଣାଙ୍କିତାଙ୍ଗ ।
କାଲତ୍ରଯାବାଧ୍ଯଜଗନ୍ନିଵାସ ପାଦ୍ଯଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯେ ହୃଦି ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୬ ॥
ମୁଦାହମାନନ୍ଦ ସୁରେନ୍ଦ୍ରଵନ୍ଦ୍ଯ ଗଙ୍ଗାନଦୀତୋଯମିଦଂ ହି ଦାସ୍ଯେ ।
ତଵାଧୁନା ଚାଚମନଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ଗୁରୁସ୍ଵରୂପ ॥ ୭ ॥

॥ ଅଭିଷେକ ଏଵଂ ଵସ୍ତ୍ର ॥

ସର୍ପିଃ ପଯୋ ଦଧି ମଧୁ ଶର୍କରାଭିଃ ପ୍ରସେଚଯେ ।
ପଞ୍ଚାମୃତମିଦଂ ସ୍ନାନଂ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ କୁରୁ ପ୍ରଭୋ ॥ ୮ ॥
ଵେଦାନ୍ତଵେଦ୍ଯାଖିଲଶୂଲପାଣେ ବ୍ରହ୍ମାମରୋପେନ୍ଦ୍ରସୁରେନ୍ଦ୍ରଵନ୍ଦ୍ଯ ।
ସ୍ନାନଂ କୁରୁଷ୍ଵାମଲଗାଙ୍ଗତୋଯେ ସୁଵାସିତେସ୍ମିନ୍ କୁରୁ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୯ ॥
କୌଶେଯଵସ୍ତ୍ରେଣ ଚ ମାର୍ଜଯାମି ଦେଵେଶ୍ଵରାଙ୍ଗାନି ତଵାମଲାନି ।
ପ୍ରଜ୍ଞାଖ୍ଯଲୋକତ୍ରିତଯପ୍ରସନ୍ନ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯାଖିଲଲୋକପାଲ ॥ ୧୦ ॥
ସୁଵର୍ଣତନ୍ତୂଦ୍ଭଵମଗ୍ର୍ଯମୀଶ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତଂ ପରିଧତ୍ସ୍ଵଦେଵ ।
ଵିଶାଲବାହୂଦରପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ର ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ସୁଖସ୍ଵରୂପ ॥ ୧୧ ॥

॥ ଗନ୍ଧ-ପୁଷ୍ପ-ଧୂପ-ଦୀପ ॥

କସ୍ତୂରିକାଚନ୍ଦନକୁଙ୍କୁମାଦି-ଵିମିଶ୍ରଗନ୍ଧଂ ମଣିପାତ୍ରସଂସ୍ଥମ୍ ।
ସମର୍ପଯିଷ୍ଯାମି ମୁଦା ମହାତ୍ମନ୍ ଗୌରୀମନୋଵସ୍ଥିତଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୧୨ ॥
ଶୁଭ୍ରାକ୍ଷତୈଃ ଶୁଭ୍ରତିଲୈଃ ସୁମିଶ୍ରୈଃ ସମ୍ପୂଜଯିଷ୍ଯେ ଭଵତଃ ପରାତ୍ମନ୍ ।
ତଦେକନିଷ୍ଠେନ ସମାଧିନାଥ ସଦାହମାନନ୍ଦ ସୁଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୧୩ ॥
ସୁରତ୍ନଦାଙ୍ଗେଯ କିରୀଟକୁଣ୍ଡଲଂ ହାରାଙ୍ଗୁଲୀକଙ୍କଣମେଖଲାଵୃତମ୍ ।
ଖଣ୍ଡେନ୍ଦୁଚୂଡାମୃତପାତ୍ରଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତିମହଂ ଭଜାମି ॥ ୧୪ ॥
ମୁକ୍ତାମଣିସ୍ଥାପିତକର୍ବୁରପ୍ରସୂନୈଃ ସଦାହଂ ପରିପୂଜଯିଷ୍ଯେ ।
କୁକ୍ଷିପ୍ରପୁଷ୍ଟାଖିଲଲୋକଜାଲ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ମହତ୍ସ୍ଵରୂପ ॥ ୧୫ ॥
ଦଶାଙ୍ଗଧୂପଂ ପରିକଲ୍ପଯାମି ନାନାସୁଗନ୍ଧାନ୍ଵିତମାଜ୍ଯଯୁକ୍ତମ୍ ।
ମେଧାଖ୍ଯ ସର୍ଵଜ୍ଞ ବୁଧେନ୍ଦ୍ରପୂଜ୍ଯ ଦିଗମ୍ବର ସ୍ଵୀକୁରୁ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୧୬ ॥
ଆଜ୍ଯେନ ସଂମିଶ୍ରମିମଂ ପ୍ରଦୀପଂ ଵର୍ତିତ୍ରଯେଣାନ୍ଵିତମଗ୍ନିଯଯୁକ୍ତମ୍ ।
ଗୃହାଣ ଯୋଗୀନ୍ଦ୍ର ମଯାର୍ପିତଂ ଭୋଃ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତିଗୁରୋ ପ୍ରସୀଦ ॥ ୧୭ ॥

॥ ନୈଵେଦ୍ଯ ଏଵଂ ତାମ୍ବୂଲ ॥

ଶାଲ୍ଯୋଦନଂ ନିର୍ମଲସୂପଶାକ-ଭକ୍ଷ୍ଯାଜ୍ଯସମ୍ଯୁକ୍ତଦଧିପ୍ରସିକ୍ତମ୍ ।
କପିତ୍ଥ ସଦ୍ରାକ୍ଷଫଲୈଶ୍ଚ ଚୂତୈଃ ସାପୋଶନଂ ଭକ୍ଷଯ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୧୮ ॥
ଗୁଡାମ୍ବୁ ସତ୍ସୈନ୍ଧଵଯୁକ୍ତତକ୍ରଂ କର୍ପୂରପାଟୀର ଲଵଙ୍ଗଯୁକ୍ତମ୍ ।
ଯଜ୍ଞେଶ କାମାନ୍ତକ ପୁଣ୍ଯମୂର୍ତେ ପିବୋଦକଂ ନିର୍ମଲ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୧୯ ॥
ଖମାର୍ଗନିର୍ଯଜ୍ଜଲମାଶୁ ଦେଵ କୁରୂତ୍ତରାପୋଶନମଭ୍ରକେଶ ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲନଂ ପାଣିଯୁଗସ୍ଯ ଶର୍ଵ ଗଣ୍ଡୂଷମାପାଦଯ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୨୦ ॥
ସମ୍ଯଗ୍ଜଲେନାଚମନଂ କୁରୁଷ୍ଵ ସ୍ଵସ୍ଥୋ ଭଵ ତ୍ଵଂ ମମ ଚାଗ୍ରଭାଗେ ।
ଚିଦାକୃତେ ନିର୍ମଲପୂର୍ଣକାମ ଵିନିର୍ମିତଂ ପାଵନ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୨୧ ॥
ତାମ୍ବୂଲମଦ୍ଯ ପ୍ରତିସଙ୍ଗୃହାଣ କର୍ପୂରମୁକ୍ତାମଣିଚୂର୍ଣଯୁକ୍ତମ୍ ।
ସୁପର୍ଣପର୍ଣାନ୍ଵିତପୂଗଖଣ୍ଡ-ମନେକରୂପାକୃତି ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୨୨ ॥

॥ ନୀରାଜନ ଏଵଂ ପ୍ରାର୍ଥନା ॥

ନୀରାଜନଂ ନିର୍ମଲପାତ୍ରସଂସ୍ଥଂ କର୍ପୂରସନ୍ଦୀପିତମଚ୍ଛରୂପମ୍ ।
କରୋମି ଵାମେଶ ତଵୋପରୀଦଂ ଵ୍ଯୋମାକୃତେ ଶଙ୍କର ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୨୩ ॥
ତତଃ ପରଂ ଦର୍ପଣମୀଶ ପଶ୍ଯ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ଜଗଦ୍ଦୀପିତଚକ୍ରଭାସ୍ଵତ୍ ।
ମାଣିକ୍ଯମୁକ୍ତାମଣିହେମନୀଲ-ଵିନିର୍ମିତଂ ପାଵନ ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୨୪ ॥
ମନ୍ଦାରପଙ୍କେରୁହକୁନ୍ଦଜାତୀ-ସୁଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଲିମର୍ପଯାମି ।
ତ୍ରିଶୂଲ ଢକ୍କାଞ୍ଚିତ ପାଣିଯୁଗ୍ମ ତେ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ଵିରୂପଧାରିନ୍ ॥ ୨୫ ॥
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ସମ୍ଯଗହଂ କରିଷ୍ଯେ କାଲତ୍ରଯେ ତ୍ଵାଂ କରୁଣାଭିରାମମ୍ ।
ଶିଵାମନୋନାଥ ମମାପରାଧଂ କ୍ଷମସ୍ଵ ଯଜ୍ଞେଶ୍ଵର ଦକ୍ଷିଣାସ୍ଯ ॥ ୨୬ ॥
ନମୋ ନମଃ ପାପଵିନାଶନାଯ ନମୋ ନମଃ କଞ୍ଜଭଵାର୍ଚିତାଯ ।
ନମୋ ନମଃ କୃଷ୍ଣହୃଦିସ୍ଥିତାଯ ଶ୍ରୀଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ମହେଶ୍ଵରାଯ ॥ ୨୭ ॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀଵିଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ର ଵିରଚିତଂ ଶ୍ରୀ ଦକ୍ଷିଣାମୂର୍ତି ମାନସିକ ପୂଜା ସ୍ତୋତ୍ରମ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ॥

Explore More