Goddess Matangi

શ્રીમાતઙ્ગી સ્તુતિઃ (માતઙ્ગ ઋષિ પ્રણીત)

(Srimatangi Stutih Matanga Rsi Pranita in Gujarati)

Also known as sri matangi stuti matanga rishi · matangim navayavakardra caranamullasi krsnamsukam

Fifty-eight verses whose colophon gives them to the sage Matanga with Uma as his companion, and it shares a substantial core with the ninety-five-verse Matangi Stotram of Umasahacharya that also stands in this corpus — thirty-one of its verses match that one closely, and the rest do not. This is the shorter recension. Its opening meditation is the one both share: Matangi with her feet wet with fresh lac, a black silk flashing about her, holding vina and book, her breasts bowed, strung with pearl and coral, dark-limbed, wearing moon and conch for earrings, smiling with the brightness of her teeth, her braid falling to the ear, lotus-eyed — the parrot-dark Shyamala.

॥ શ્રીમાતઙ્ગી સ્તુતિઃ ॥
માતઙ્ગીં નવયાવકાર્દ્ર ચરણામુલ્લાસિ કૃષ્ણાંશુકાં
વીણાપુસ્તક ધારિણીં નતકુચાં મુક્તાપ્રવાલાવલિમ્ ।
શ્યામાઙ્ગીં શશિશઙ્ખકુણ્ડલધરાં દન્તપ્રભાસુસ્મિતાં
આકર્ણાલક-વેણિ-કઞ્જ-નયનાં ધ્યાયેચ્છુક શ્યામલામ્ ॥ ૧॥
કર્પૂર શોભિ કર્ણાભરણાભિરામાં માણિક્યભૂષાં સુમુખારવિન્દામ્ ।
હાલામદાઘૂર્ણિત લોચનાભાં બાલાં ભજે બાલતમાલ નીલામ્ ॥ ૨॥
કસ્તૂરી તિલકાભિરામ રચિતા કર્પૂર તાટઙ્કિની
બાલા નીલવિશાલચારુવદના પ્રાલમ્બિધમ્મિલ્લકા ।
હારોદઞ્ચિત પીવરસ્તનતટી હાલામદોલ્લાસિની
શ્યામા કાચન મોહિની વિજયતે ચઞ્ચત્પ્રપઞ્ચીકૃતા ॥ ૩॥
અંશે વેણીં ચિકુરકુસુમાં ચૂલિકાં નીલચેલાં
મુક્તાભૂષાઙ્કરયુગલતાં વલ્લકીં વાદયન્તીમ્ ।
માધ્વીમત્તાં મધુકર નિનદાં શ્યામલાં કોમલાઙ્ગીં
માતઙ્ગીં તાં સકલફલદાં સન્તતં ભાવયામિ ॥ ૪॥
વીણા પુસ્તક ધારિણીં સ્મિતમુખીં તાલીદલાકલ્પિત
સ્ફાયત્કુણ્ડલભૂષણાં કુવલયશ્યામાં કુરઙ્ગીદૃશીમ્ ।
ઉત્તુઙ્ગસ્તનકુમ્ભયુગ્મ વિલસત્કાશ્મીરપત્રાવલીં
માતઙ્ગીં પદકૈરવં નવચરચ્ચન્દ્રાતપત્રામ્ભજે ॥ ૫॥
ધ્યાયેહં રત્નપીઠેશુકકુલરણિતં શૃણ્વતીં શ્યામલાઙ્ગીં
ન્યસ્તૈકાઘ્રિં સરોજે શશિશકલધરાં વલ્લકીંવાદયન્તીમ્ ।
કલ્હ્નારાબદ્ધમાલાં નિયમિતવિલસચ્ચૂલિકાં રક્તવસ્ત્રાં
માતઙ્ગીં શઙ્ખપાત્રાં મધુમદવિવશાં ચિત્રકોદ્ભાસિભાલામ્ ॥ ૬॥
આરાધ્યમાનાશ્ચરણાં પિબન્તોબ્રહ્માદયો વિશ્રુત કીર્તિમાપુઃ ।
અન્યેપરં વાગ્વિભવં મુનીન્દ્રા પરાંશ્રિયં ભક્તિભરેણ ચાન્યે ॥ ૭॥
નમામિ દેવીં નવચન્દ્રમૌલિં માતઙ્ગિનીં ચન્દ્રકલાવતંસામ્ ।
આમ્નાય વાક્યૈઃ પ્રતિપાદનાર્થે પ્રબોધયન્તીં શુકમાદરેણ ॥ ૮॥
માતઙ્ગલીલા ગમનેઽપિ ભક્ત્યા શિઞ્જાનમઞ્જીરમિષાદ્ભજન્તિ ।
માતસ્ત્વદીયં ચરણારવિન્દમકૃત્રિમાણાં વચસાં નિરિચ્છાઃ ॥ ૯॥
પરાધિકાશિઞ્જિતનૂપુરાભ્યાં કૃતાગમાં પદવીં તાં પદાભ્યામ્ ।
આસ્ફોટયન્તીં કરવલ્લકીં તાં માતઙ્ગિનીં મદ્ધૃદયે ભજામિ ॥ ૧૦॥
નીલાંશુકાબદ્ધનિતમ્બબિમ્બાં નાલીદલેનાનતકર્ણભૂષામ્ ।
મધ્યે મદાઘૂર્ણિત નેત્રપદ્માં માતઙ્ગિનીં શમ્ભુવધૂં નમામિ ॥ ૧૧॥
નીલોત્પલાનાં શ્રિયમાવહન્તીં કાઞ્ચ્યા કટાક્ષૈકશુભાં કરાણામ્ ।
કદમ્બ માલાઙ્કિતકેશપાશાં માતઙ્ગકન્યાં હૃદિભાવયામિ ॥ ૧૨॥
સ્તુત્યાનયા શઙ્કરધર્મપત્નીં માતઙ્ગિનીં વાગધિદેવતાં તામ્ ।
સ્વર્ગંગતિં ભક્તજના મનુષ્યાઃ પરાં શ્રિયં ભક્તિ ભરેણ ચાન્યે ॥ ૧૩॥
કુચકુમ્ભ તટન્યસ્ત મણિવીણામદાલસામ્ ।
શ્યામાં વામાઙ્ક વિન્યસ્ત માલિકાં બાલિકામ્ભજે ॥ ૧૪॥
અબ્ધૌયાતિ સરોજચામરમરુદ્દોધૂયમાનાલકા
ચૂલીચુમ્બિત ચારુચમ્પક દલાગૌરી મદોલ્લાસિની ।
નાલી બાલ પલાશ કર્ણવિલસત્કલ્લોલ કાલિચ્છટા
કાલી સાચલકન્યકા વિજયતે મચ્ચિત્ત પદ્માસના ॥ ૧૫॥
વીણાનર્તિત પાણિ પઙ્કજયુગામાશોણબિમ્બાધરાં
વેણી બદ્ધ કદમ્બ પુષ્પ કલિકામેણી વિલોલેક્ષણામ્ ।
શ્રોણી લમ્બ વિરાજમાન સુજપા શોણામ્બરાલઙ્કૃતાં
એણાઙ્કાર્ક વિભૂષણાં કલયતાં ભિલ્લીં પુરન્ધ્રીમ્ભજે ॥ ૧૬॥
તમાલ શ્યામાઙ્ગીમતિમધુર સઙ્ગીત નિરતાં
કૃપાપૂર્ણાપાઙ્ગીં કુચભર નતાઙ્ગીં સ્મિતમુખીમ્ ।
ભ્રમદ્ભ્રૂભઙ્ગે તે વિવિધ કુસુમૈસ્તૈરિવયુતાં
ભજેઽહં માતઙ્ગીં મદપરવશાઙ્ગીમનુદિનમ્ ॥ ૧૭॥
સુકશ્યામાં શ્યામાં શુકરણિત કલ્લોલ નિરતાં
વિપઞ્ચી સઞ્ચારારુણ કરસરોજાં ભગવતીમ્ ।
મદાસક્તામુક્તા ફલગુણિતહારસ્તનતટાં
કૃપાવાસામીશામતિરુચિરહાસાં ભજશિવામ્ ॥ ૧૮॥
રક્તારવિન્દ મકરન્દ રસાનુલેપાં
પાનપ્રમત્ત ચલિતાલિ કુલાલકાન્તામ્ ।
વીણામનોહરનિનાદવિનોદશીલાં
વાણીં ભજે શુકનિભાં મધુપાન લોલામ્ ॥ ૧૯॥
સઙ્ગીત નાદ રસપાનઘનાર્દ્રદેહાં
નેત્રારવિન્દ કરુણામૃતવાહિનીં તામ્ ।
રક્તારવિન્દ વિનિવેશિતવામપાદાં
શ્યામાં મતઙ્ગતનયાં મનસા સ્મરામિ ॥ ૨૦॥
કસ્તૂરિકા શ્યામલ કોમલાઙ્ગીં
કાદમ્બરીપાનમદાલસાઙ્ગીમ્ ।
વામસ્તનાલિઙ્ગિતરત્નવીણાં
માતઙ્ગકન્યાં મનસાસ્મરામિ ॥ ૨૧॥
સ્મરેત્પ્રથમ પુષ્પિણીં રુધિરબિન્દુ નીલામ્બરાં
ગૃહીતમધુપાત્રિકાં મદવિઘૂર્ણ નેત્રોજ્વલામ્ ।
ઘનસ્તનભરાનતાં ગલિત ચૂલિકાં શ્યામલાં
કરસ્ફુરિત વલ્લકીં વિમલશઙ્ખ તાટઙ્કિનીમ્ ॥ ૨૨॥
માણિક્યવીણામુપલાલયન્તીં મદાલસાં મઞ્જુલ વાગ્વિલાસામ્ ।
માહેન્દ્ર નીલોત્પલ કોમલાઙ્ગીં માતઙ્ગ કન્યાં મનસાસ્મરામિ ॥ ૨૩॥
કુવલય દલનીલાઙ્ગીં કુવલય ચારુચઞ્ચલાપાઙ્ગીમ્ ।
કુવલય સમોત્તમાઙ્ગીં કુવલય ચૂલીં નમામિ માતઙ્ગીમ્ ॥ ૨૪॥
શ્યામા કુવલયશ્યામા નામકલાધામ ભાગસ્થા ।
મધુપાનરતારતાપાયાદ્વાણી વીણાવિનોદવિશ્રાન્તા ॥ ૨૫॥
તમાલપત્રાઞ્ચિતનીલગાત્રીં તાલીદલેનાર્પિત કર્ણપત્રામ્ ।
સપ્તસ્વરાલાપવિશેષતન્ત્રીં બાલામ્ભજે ભવ્યમતઙ્ગપુત્રીમ્ ॥ ૨૬॥
નિત્યાનુપાત્રાર્પિતસત્કલાભાં નીલામ્બરોદ્ભાસિનિતમ્બબિમ્બામ્ ।
ભક્તોપરિન્યસ્તકૃપાવલમ્બાં બાલાં ભજે ભવ્યગુણાં મદમ્બામ્ ॥ ૨૭॥
શિવતનુભવસઙ્ગં શિવચૂલી લોલ ચઞ્ચલોત્સઙ્ગમ્ ।
કલિમલ તનુમઙ્ગં કલયે માતઙ્ગકન્યકાપાઙ્ગમ્ ॥ ૨૮॥
કલાધીશોત્તંસાં કરકલિત વીણાહિતરસાં
કલિન્દાપત્યાભાં કરકલિત હૃદયાં રક્તવસનામ્ ।
પુરાણીં કલ્યાણીં પુરમથનપુણ્યોદયકલા-
મધીરાક્ષીં વન્દે બહુકુસુમસન્નદ્ધકબરીમ્ ॥ ૨૯॥
કલોદઞ્ચદ્વેણીં કનકદલતાટઙ્કમહિતાં
સ્તનાભ્યામાનમ્રાં તરુણમિહિરાં રક્તવસનામ્ ।
મહાકલ્યાણીં તન્મધુમદભરાં તામ્રનયનાં
તમાલશ્યામાં નસ્તવકયતુ સૌખ્યાનિસતતમ્ ॥ ૩૦॥
કરાઞ્ચિતવિપઞ્ચિકાં કલિતચન્દ્રચૂડામણિં
કપોલવિલસન્મહાકનકપત્ર તાટઙ્કિનીમ્ ।
તપઃ ફલમિહાશ્રિતાં તરુણભાસરક્તામ્બરાં
તમાલદલમેચકાં તરુણલોચનામાશ્રયે ॥ ૩૧॥
માતા મરકતશ્યામા માતઙ્ગી મધુશાલિની ।
કટાક્ષયતુ કલ્યાણી કદમ્બવનવાસિની ॥ ૩૨॥
જગદાનન્દકલઙ્કકણ્ઠમાલા કબરી વેષ્ટન કાઙ્ક્ષણીય ગુઞ્જા ।
કુરુતાં દુરિતાદ્વિમોક્ષણં મે તુહિના ભિલ્લિકુટુમ્બિની ભવાની ॥ ૩૩॥
વામે વિસ્મૃતશાલિની સ્તનતટે વિન્યસ્ત વીણામુખં
તન્ત્રીતાલ વિરાવિણીમસકલૈરાસ્ફાલયન્તી નખૈઃ ।
અર્ધોન્મીલિત લોચનં સવિલસદ્ગ્રીવં મુખંવિભ્રતી
શ્યામા કાચન મોહિની વિજયતે માતઙ્ગકન્યામયિ ॥ ૩૪॥
પ્રતિષ્ઠા પયોધર પ્રસાર કરપઙ્કજં બલભિદઃ ।
કદમ્બ વનમાલિકં શશિકલા સમુદ્ભાસિતમ્ ॥ ૩૫॥
મતઙ્ગ કુલનન્દિની મનસિ મે મુહુજૃમ્ભતામ્ ।
સમસ્ત સુખદાયિની તરુણપત્ર તાટઙ્કિની ॥ ૩૬॥
લાક્ષારાગ કપોલપલ્લવરતામાપીન તુઙ્ગસ્તનીં
કર્પૂરોજ્વલચારુશઙ્ખવલયાં કાશ્મીરરક્તાંશુકામ્ ।
તન્ત્રીતાલસપાટલાં ગુલિદલાં વન્દામહે માતરં
માતઙ્ગીં મદમન્થરાં મરકતશ્યામાં મનોહારિણીમ્ ॥ ૩૭॥
સ્રસ્તં કેતકિદામભિર્વલયિતં ધમ્મિલ્લમાબિભ્રતી
તાલીપત્ર પુટાન્તરૈઃ સમનતૈસ્તાટઙ્કિની મૌક્તિકૈઃ ।
ભાલે કલ્પતરોઃ પ્રસૂનવિલસદૃષ્ટ્વૈવ સમ્મોહિની
કાઞ્ચી દામવતી વિજયતે વીણાસવાદાનના ॥ ૩૮॥
માતઙ્ગીં ભૂષિતાઙ્ગીં મધુમદમુદિતાં ઘૂર્ણમાનાક્ષિયુગ્માં
સ્વિદ્યદ્વક્ત્રાં કદમ્બ પ્રવિલસદ્વેણિકામત્ત વીણામ્ ।
બિમ્બોષ્ઠીં રક્તવસ્ત્રાં મૃગમદ તિલકામિન્દુરેખાવતંસાં
કર્ણોદ્યચ્છઙ્ખપત્રાં કરકલિતશુકાં નૌમિ તુઙ્ગસ્તનીં તામ્ ॥ ૩૯॥
ઉન્મીલિદ્યાવકાદ્યાન્નિવિડમદભરોદ્વિગ્નભાલાલકાશાં
રત્નગૈવેયહારાઙ્ગદ કટિલસત્સૂત્ર મઞ્જીરઘોષામ્ ।
આનીયાર્થાનભીષ્ટાન્ સ્મિતમધુરદૃશા સાધિકં તર્પયન્તીં
ધ્યાયેદ્દેવીં શુકાભાંશુકમખિલકલારૂપમસ્યાશ્ચપાર્શ્વે ॥ ૪0॥
વેણીમૂલ વિલાસિતેન્દુ શકલાં વીણાનિનાદપ્રિયાં
ક્ષોણીપાલ સુરેન્દ્ર પન્નગગણૈ રારાધિતાઙ્ઘ્રિદ્વયામ્ ।
એણીચઞ્ચલલોચનાં સુવદનાં વાણીં પુરાણોજ્વલાં
શ્રોણીભારભરાલસામનિમિષાં પશ્યામિ વિશ્વેશ્વરીમ્ ॥ ૪૧॥
કુચકલશનિષણ્ણવીણાં કલમધુરધ્વનિ કમ્પિતોત્તમાઙ્ગીમ્ ।
મરકતમણિભાગમેચકાભાંમદમવિરોધમનસ્વિનીમુપાસે ॥ ૪૨॥
તાલીદલોલ્લસિતકોમલકર્ણપાલીં ફાલાન્તરાચિકુરામતિનીલવેણીમ્ ।
વક્ષોજપીઠનિહિતોજ્વલચારુવીણાં શ્યામાં નમામિ મદિરારુણનેત્રયુગ્મામ્ ॥ ૪૩॥
મધ્યેબદ્ધમયૂખપિચ્છનિકરાં શ્યામામ્પ્રબાલાધરાં
ભૃઙ્ગીવાદનતત્પરાં સુનયનાં મૂર્ધાલકૈર્બર્બરામ્ ।
ગુઞ્જાહારધરાં સમુન્નતકુચાં ચન્દ્રાનનાં શામ્ભવીં
ભિલ્લી વેષધરાં નમામિ શબરી તામેકવીરાં પરામ્ ॥ ૪૪॥
લસત્ગુઞ્જાહાર સ્તનભર સમુન્મધ્યલતિકા
મુદઞ્ચત્સ્વેદામ્ભઃ ક્ષણગણિત ફેનોદ્ગમ રુચિમ્ ।
શિવં શાન્તં પાત્રપ્રવણમૃગયાકારકરણં
શિવામમ્બજ્ઞાતિં ચરણમહમન્વેમિશરણમ્ ॥ ૪૫॥
નટદગુઞ્જા પઞ્જાભરણકિરણાં રક્તવસનાં
જપાકર્ણાભૂષાં શિખિવરક્ષકલાપામ્બરવતીમ્ ।
નદજ્ઝલ્લી વલ્લીનવકિસલયૈસ્તાં પરિવૃતાં
નવામોહારૂઢાં કુટિલકબરીં મોહશબરીમ્ ॥ ૪૬॥
ગલે ગુઞ્જા પુઞ્જાવલિ મપિ ચ કર્ણે શિખિશિખાં
શિરો રઙ્ગે નૃત્યત્કનકદલ દૂબ મઞ્જુલદલમ્ ।
ધનુર્વામે ચાપે શરમપરપાણૌ નિદધતીં
નિતમ્બે બર્હાલિં કુટિલકબરીં નૌમિ શબરીમ્ ॥ ૪૭॥
વીણાવાદન નિરતં તલ્લીલા બદ્ધગીત વામકુચમ્ ।
શ્યામલ કોમલ ગાત્રં પાટલનયનં પરં ભજેધામ ॥ ૪૮॥
અઙ્કિત પાણિચતુષ્ટ્યમઙ્કુશપાશેક્ષુ ચાપશકલમ્ ।
શઙ્કર જિતેત્યમિત્રં પઙ્કજનેત્રં પરં ભજેધામ ॥ ૪૯॥
કરકલિત કેસારાલાનુકારેયં કુચકલશા જયતે જગતામ્ ।
માતામાતઙ્ગી મઙ્ગેસ્વાયતના ॥ ૫૦॥
મુદાકરકદમ્બ કાનને કનકમષ્ટપાત્રસ્થિતે
લસન્મણિમયાસને સહચરીભિરારાધિતામ્ ।
લસત્કનકકઙ્કણાં રજતમઞ્જુમઞ્જીરકાં
જગજ્જનવિમોહિનીં જપવિધૌ સ્મરેદમ્બિકામ્ ॥ ૫૧॥
અકૃશા કુચયોર્વિલગ્ને વિપુલં વક્ષસિ વિસ્તૃતં નિતમ્બે ।
અરુણાધરમાવિરસ્તુચિત્તે કરુણાશાલિ કપાલિ ભાગધેયમ્ ॥ ૫૨॥
વીણાતાલ વિનોદગીત નિરતાં નીલાંશુકોલ્લાસિનીમ્ ।
બિમ્બોષ્ઠીં નવયાવકાર્દ્ર ચરણામાકીર્ણ કેશોજ્વલામ્ ॥ ૫૩॥
હૃદ્યાવેશિત શઙ્ખકુણ્ડલધરાં માણિક્યભૂષોજ્વલાં
માતઙ્ગીં પ્રણતોઽસ્મિ સુસ્મિતમુખાં દેવીંશુકશ્યામલામ્ ॥ ૫૪॥
દિવ્યહાલામદોન્મત્તાં દિવ્યભૂષણભૂષિતામ્ ।
દિવ્યગન્ધર્વકન્યાભિસ્સમારાધિતપાદુકામ્ ॥ ૫૫॥
દિવ્યસિંહાસનાસીનાં શુકવીણાલસત્કરામ્ ।
સઙ્ગીત માતૃકાં વન્દે વરદાં સુસ્મિતાનનામ્ ॥ ૫૬॥
સ્તુતિષુ નવદેવ દેવિ વિવિધ કવિ વિલોહિતમતિર્ભવતિ ।
નિહિતમતિર્યદ્યપિ મામપેતચેતીભવતિ સ્તોતું વિલોભયતિ ॥ ૫૭॥
સાધ્યાક્ષરગર્ભિત પઞ્ચનવ ઇત્યક્ષરાત્મિકે જગન્માતઃ ।
ભગવતિ માતઙ્ગેશ્વરિ નમસ્તુભ્યં મહાદેવિ ॥ ૫૮॥
॥ ઇત્યુમા સાહચર્યા ભગવાન્માતઙ્ગઋષિપ્રણીતા ઇયં સ્તુતિઃ સમાપ્તા ॥

Explore More