ઈશ્વર ઉવાચ
સહસ્રનામ પરમં પ્રત્યઙ્ગિરાર્થ સિદ્ધયે ॥ 1 ॥
પરાભવો ન ચાસ્યાસ્તિ સભાયાં વા વને રણે ॥ 2 ॥
યથા ભવતિ દેવેશિ સાધકઃ શિવ એવ હિ ॥ 3 ॥
સકૃત્પાઠેન જાયન્તે પ્રસન્ના પ્રત્યઙ્ગિરા ભવેત્ ॥ 4 ॥
પ્રત્યઙ્ગિરા વિનિયોગઃ સર્વસમ્પત્તિ હેતવે ॥ 5 ॥
એવં ધ્યાત્વા પઠેદેતદ્યદીચ્છેદાત્મનો હિતમ્ ॥ 6 ॥
ૐ હ્રાં અઙ્ગુષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રીં તર્જનીભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રૂં મધ્યમાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રૈં અનામિકાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રૌં કનિષ્ઠિકાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રઃ કરતલ કરપૃષ્ઠાભ્યાં નમઃ ।
ૐ હ્રાં હૃદયાય નમઃ ।
ૐ હ્રીં શિરસે સ્વાહા ।
ૐ હ્રૂં શિખાયૈ વષટ્ ।
ૐ હ્રૈં કવચાય હુમ્ ।
ૐ હ્રૌં નેત્રત્રયાય વૌષટ્ ।
ૐ હ્રઃ અસ્ત્રાય ફટ્ ।
આશામ્બરા મુક્તકચા ઘનચ્છવિ-
-ર્ધ્યેયા સચર્માસિકરા હિ ભૂષણા ।
દંષ્ટ્રોગ્રવક્ત્રા ગ્રસિતા હિતા ત્વયા
પ્રત્યઙ્ગિરા શઙ્કરતેજસેરિતા ॥
દેવી પ્રત્યઙ્ગિરા દિવ્યા સરસા શશિશેખરા ।
સુમના સામિધેતી ચ સમસ્તસુરશેમુષી ॥ 1 ॥
શમ્ભુસીમન્તિની સીમા સુરારાધ્યા સુધારસા ॥ 2 ॥
વનજાક્ષી વનચરી વની વનવિનોદિની ॥ 3 ॥
કલા કલપ્રિયા કોલી કોમલા કાલકામિની ॥ 4 ॥
કુલીના કુટિલા કાન્તા કોકિલા કલભાષિણી ॥ 5 ॥
કેશિની ચ કુશાવર્તા કૌશામ્બી કેશવપ્રિયા ॥ 6 ॥
કુણ્ડલી કુણ્ડલાસ્યા ચ કુણ્ડલાઙ્ગદમણ્ડિતા ॥ 7 ॥
કુન્દપ્રિયા કુન્દરુચિઃ કુરઙ્ગમદનોદિની ॥ 8 ॥
કુસુમ્ભકુસુમા કાઞ્ચી ક્વણત્કિઙ્કિણિકા કટા ॥ 9 ॥
કપર્દિની કપટિની કણ્ઠિની કાલકણ્ઠિકા ॥ 10 ॥
કુઞ્જરસ્થા કુઞ્જરતા કુમ્ભિ કુમ્ભસ્તનદ્વયા ॥ 11 ॥
કુપિતા કોટરસ્થા ચ કઙ્કાલી કન્દરોદરા ॥ 12 ॥
કાદમ્બરી કદમ્બસ્થા કુઙ્કુમપ્રેમધારિણી ॥ 13 ॥
કાત્યાયની કૃત્તિકા ચ કાર્તિકેયપ્રવર્તિની ॥ 14 ॥
કામરૂપા ક્રમાવર્તી કામાક્ષી કામમોહિતા ॥ 15 ॥
ખરગા ખરનાથા ચ ખરાસ્યા ખેલનપ્રિયા ॥ 16 ॥
ખરખણ્ડિની ખ્યાતા ખણ્ડિતા ખણ્ડનીસ્થિતા ॥ 17 ॥
ગઙ્ગા ગોદાવરી ગૌરી ગોમત્યપિ ચ ગૌતમી ॥ 18 ॥
ગીતા ગીતપ્રિયા ગોપા ગણ્ડપ્રીતા ગુણી ગિરા ॥ 19 ॥
ગોદા ગોવિન્દિની ગૂઢા નિર્ગૂઢા ગૂઢવિગ્રહા ॥ 20 ॥
ગિરિભૂપાલદુહિતા ગોગા ગોચ્છલવર્ધિની ॥ 21 ॥
ઘૂત્કારિણી ઘૂઘકરી ઘુઘૂકપરિવારિતા ॥ 22 ॥
ઘોરરૂપા ચ ઘોરા ચ ઘૂતી પ્રતિઘના ઘની ॥ 23 ॥
ઘટસ્યા ઘટના ઘોઘઘાતપાતનિવારિણી ॥ 24 ॥
ચાતુરી ચપલા ચક્રચલા ચેલા ચલાઽચલા ॥ 25 ॥
ચાપિની ચપલા ચમ્પૂ ચિન્તા ચિન્તામણિશ્ચિતા ॥ 26 ॥
ચક્રવર્તિવધૂશ્ચક્રા ચક્રાઙ્ગા ચક્રમોદિની ॥ 27 ॥
ચામ્પેયી ચમ્પકપ્રીતિશ્ચણ્ડી ચણ્ડાલવાસિની ॥ 28 ॥
છુરિકા છત્રમધ્યસ્થા છિદ્રા છેદકરી છિદા ॥ 29 ॥
છલિની છલદા છત્રા છિટિકા છેકકૃત્તથા ॥ 30 ॥
જયા ચ જયદા જાતી જયસ્થા જયવર્ધિની ॥ 31 ॥
જમ્બૂપ્રિયા જયસ્થા ચ જઙ્ગમા જઙ્ગમપ્રિયા ॥ 32 ॥
જાતિપ્રિયા જીવનસ્થા જીમૂતસદૃશચ્છવિઃ ॥ 33 ॥
જવદા જવવદ્વાહા જવાની જ્વરહા જ્વરા ॥ 34 ॥
ઝિણ્ટીશા ઝમ્પકૃત્ ઝમ્પા ઝમ્પત્રાસનિવારિણી ॥ 35 ॥
ઠક્કુરા ઠીત્કૃતી ઠિણ્ઠી ઠિણ્ઠીરવસમાવૃતા ॥ 36 ॥
ડાકિની ડામરી ચૈવ ડિણ્ડિમધ્વનિનન્દિની ॥ 37 ॥
તરુણી તુન્દિલા તુન્દા તામસી ચ તપઃપ્રિયા ॥ 38 ॥
તુરઙ્ગા ત્વરિતા ત્રેતા તોતુલા તોદિની તુલા ॥ 39 ॥
તમાલદલવચ્છામા તાલમ્લાનવતી તમી ॥ 40 ॥
તટસ્થા તિલતૈલાક્તા તરણી તપનદ્યુતિઃ ॥ 41 ॥
તિલપુષ્પપ્રિયા તારા તારકેશી કુટુમ્બિની ॥ 42 ॥
સ્થિતિઃ સ્થૈર્યા સ્થવિષ્ઠા ચ સ્થાપતિઃ સ્થલવિગ્રહા ॥ 43 ॥
દેવી દેવવધૂર્દૈત્યદમની દન્તભૂષણા ॥ 44 ॥
દન્દશૂકનિભા દૈત્યદારિણી દેવતાનના ॥ 45 ॥
દશા દીપસ્થિતા દોષા દોષહા દોષકારિણી ॥ 46 ॥
દુર્ગન્ધનાશિની દુઃસ્થા દુઃસ્વપ્નશમકારિણી ॥ 47 ॥
દરહા દરદા દાત્રી દાયાદા દુહિતા દયા ॥ 48 ॥
ધીરાઽધીરા ધરિત્રી ચ ધર્મદા ધીરમાનસા ॥ 49 ॥
ધૂમવર્ણા ધૂમપાના ધૂમલા ધૂમમોહિની ॥ 50 ॥
નવીના નર્મદા નર્મિનેમિર્નિયમનિશ્ચયા ॥ 51 ॥
નીતિર્નિરન્તરા નગ્ની નિર્લેપા નિર્ગુણા નતિઃ ॥ 52 ॥
નવનીતપ્રિયા નારી નરકાર્ણવતારિણી ॥ 53 ॥
નિશા નિદ્રા નરેન્દ્રસ્થા નમિતાઽનમિતાપિ ચ ॥ 54 ॥
પતાકિની પતાકા ચ પલપ્રીતિર્યશસ્વિની ॥ 55 ॥
પરાઽપરા કલાપાઽઽપ્પા પાકકૃત્યરતિ પ્રિયા ॥ 56 ॥
પશુવૃદ્ધિકરી પુષ્ટિઃ પોષણી પુષ્પવર્ધિની ॥ 57 ॥
પુરન્દરપ્રિયા પ્રીતિઃ પુરમાર્ગનિવાસિની ॥ 58 ॥
પટુઃ પટાસા પરશુધારિણી પાશિની તથા ॥ 59 ॥
પિશાચી ચ પિશાચઘ્ની પિશિતાશનતોષિતા ॥ 60 ॥
પેયા પ્રસિદ્ધા પીયૂષા પૂર્ણા પૂર્ણમનોરથા ॥ 61 ॥
પઙ્કિલા પઙ્કમગ્ના ચ પાનીયા પઞ્જરસ્થિતા ॥ 62 ॥
પઞ્ચમુદ્રા પુણ્ડરીકા પિકી પિઙ્ગલલોચના ॥ 63 ॥
પ્રેતાસના પ્રિયાલુસ્થા પાણ્ડુઘ્ની પીતસાપહા ॥ 64 ॥
ફૂત્કારકારિણી સ્ફારા ફુલ્લા ફુલ્લામ્બુજાસના ॥ 65 ॥
બલમાયા બલારાતિર્બલિની બલવર્ધિની ॥ 66 ॥
વિદ્યા વિદ્યાપ્રદા વિદ્યાબોધિની બોધદાયિની ॥ 67 ॥
વરદા વારુણી વીણા વીણાવાદનતત્પરા ॥ 68 ॥
વૈદ્યા વૈદ્યચિકિત્સા ચ વિવશા વિશ્વવિશ્રુતા ॥ 69 ॥
વિરાવા વિવિધારાવા બિમ્બોષ્ઠી બિમ્બવત્સલા ॥ 70 ॥
વેદાન્તવેદ્યા વેદ્યા ચ વૈદ્યા ચ વિજયપ્રદા ॥ 71 ॥
ભગિની ભગમાલા ચ ભવાની ભવભાવિની ॥ 72 ॥
ભિલ્લી ભલ્લધરા ભીરુર્ભેરુણ્ડા ચૈભભયાપહા ॥ 73 ॥
ભગાસના ભગામોદા ભેરી ભાઙ્કારરઞ્જિની ॥ 74 ॥
ભારદ્વાજી ભોગદાત્રી ભવઘ્ની ભૂતિભૂષણા ॥ 75 ॥
ભ્રમરી ભ્રામરી નીલા ભૂપાલમુકુટસ્થિતા ॥ 76 ॥
મહાલક્ષ્મીર્મદાક્ષીબા મદિરા મદિરાલયા ॥ 77 ॥
મેધા મેધાકરી મેધ્યા મધ્યા મધ્યવયસ્થિતા ॥ 78 ॥
મુદ્રા મુદ્રાવતી માતા માયા મહિમમન્દિરા ॥ 79 ॥
મહાદેવવધૂર્માન્યા મથુરા મેરુમણ્ડલા ॥ 80 ॥
મણ્ડપસ્થા મઠસ્થાઽમા માલા માલાવિલાસિની ॥ 81 ॥
માતઙ્ગિની ચ માતઙ્ગી મતઙ્ગતનયા મધુઃ ॥ 82 ॥
યામિની યામિનીનાથભૂષા યાવકરઞ્જિતા ॥ 83 ॥
યમઘ્ની યમવાણી ચ યજમાનસ્વરૂપિણી ॥ 84 ॥
યજ્ઞસૂત્રપ્રદા જ્યેષ્ઠા યજ્ઞકર્મકરી યશા ॥ 85 ॥
રઞ્જિતા રાજપત્ની ચ રમા રેખા રવી રણી ॥ 86 ॥
રાગિણી રાજિની રાજ્યા રાજ્યદા રાજ્યવર્ધિની ॥ 87 ॥
રમણી રમણીયા ચ રામા રામવતી રતિઃ ॥ 88 ॥
રઙ્ગા રઙ્ગવતી રાગા રાગજ્ઞા રાગિની રણા ॥ 89 ॥
રક્તચર્મધરા રન્ત્રી રક્તસ્થા રક્તવાહિની ॥ 90 ॥
રઙ્ગભૃદ્રઙ્ગમધુરા રોદસી રોદસીગૃહા ॥ 91 ॥
વન્દી વન્દિસ્તુતા બન્ધુર્બન્ધૂકકુસુમાધરા ॥ 92 ॥
વિઙ્કી વિઙ્કપલા વિઙ્કા વિઙ્કસ્થા વિઙ્કવત્સલા ॥ 93 ॥
શઙ્ખિની શઙ્ખનિલયા શઙ્ખમાલાવતી શમી ॥ 94 ॥
શિમ્બી શરાવતી શ્યામા શ્યામાઙ્ગી શ્યામલોચના ॥ 95 ॥
શર્મદા શમહર્ત્રી ચ શાકિની શઙ્કુશેખરા ॥ 96 ॥
શેમુષી શોષિણી શૌરી શારિઃ શૌર્યા શરા શરી ॥ 97 ॥
શૃઙ્ગિણી શૃઙ્ગિપલભુક્ શઙ્કરી શાઙ્કરી તથા ॥ 98 ॥
શવસ્થા શવભુક્ શૈવી શાવવર્ણા શવોદરી ॥ 99 ॥
શવાકુણ્ડલિની શૈવા શઙ્કરા શિશિરા શિરા ॥ 100 ॥
શમ્પિની શઙ્કુશક્તિઃ શં શન્તનુઃ શીલદાયિની ॥ 101 ॥
સાધુસિદ્ધિઃ સિદ્ધિદાત્રી સિદ્ધા સિદ્ધસરસ્વતી ॥ 102 ॥
સપત્ની સરસા સારા સરસ્વતિકરી સુધા ॥ 103 ॥
સમિદ્ધા સમદા સમ્મા સમ્મોહા સમદર્શના ॥ 104 ॥
સવના સવનાધારા સાવના સમરા સમી ॥ 105 ॥
હંસી હંસગતિર્હંસા હંસોજ્જ્વલનિચોલયુક્ ॥ 106 ॥
હેલા હેલાવતી હ્રેષા હ્રેષસ્થા હ્રેષવર્ધિની ॥ 107 ॥
હુઙ્કારી હન્તકૃદ્ધઙ્કા હીહા હાહા હતાહિતા ॥ 108 ॥
હોરી હોત્રી હોલિકા ચ હોમ્યા હોમા હવિર્હરિઃ ॥ 109 ॥
લમ્બોદરી લમ્બકર્ણા લમ્બિકા લમ્બવિગ્રહા ॥ 110 ॥
લલામલોચના લોચ્યા લોલાક્ષી લક્ષણા લટા ॥ 111 ॥
લતિકા લઙ્ઘિકા લઙ્ઘા લઘિમા લઘુમધ્યમા ॥ 112 ॥
લોમભૃલ્લોમલોમ્ની ચ લુલુતી લુલુલુમ્પિની ॥ 113 ॥
લક્ષ્મીર્લક્ષ્મીપ્રદા લક્ષ્યા લક્ષ્યબલગતિપ્રદા ॥ 114 ॥
ક્ષામા ક્ષામોદરી ક્ષોણી ક્ષોણિભૃત્ ક્ષત્રિયાઙ્ગના ॥ 115 ॥
ક્ષીણઙ્કરી ક્ષયકરી ક્ષયભૃત્ ક્ષયદા ક્ષતિઃ ।
ક્ષરન્તી ક્ષુદ્રિકા ક્ષુદ્રા ક્ષુત્ક્ષામા ક્ષરપાતકા ॥ 116 ॥
માતુઃ સહસ્રનામેદં પ્રત્યઙ્ગિરાસિદ્ધિદાયકમ્ ॥ 1 ॥
અનાચાન્તઃ પઠેન્નિત્યં સ ચાપિ સ્યાન્મહેશ્વરઃ ।
મૂકઃ સ્યાદ્વાક્પતિર્દેવી રોગી નીરોગતાં ભવેત્ ॥ 2 ॥
વન્ધ્યાપિ સૂતે તનયાન્ ગાવશ્ચ બહુદુગ્ધદાઃ ॥ 3 ॥
અરયઃ સઙ્ક્ષયં યાન્તિ મનસા સંસ્મૃતા અપિ ॥ 4 ॥
કર્તા હર્તા સ્વયંવીરો જાયતે નાત્રસંશયઃ ॥ 5 ॥
દુરિતં ન ચ તસ્યાસ્તિ નાસ્તિ શોકઃ કદાચન ॥ 6 ॥
એકાકી નિર્ભયો ધીરો દશાવર્તં નરોત્તમઃ ॥ 7 ॥
વિના સહસ્રનામ્નાં યો જપેન્મન્ત્રં કદાચન ॥ 8 ॥
કુજવારે શ્મશાને ચ મધ્યાહ્ને યો જપેત્તથા ॥ 9 ॥
રોગાર્તો યો નિશીથાન્તે પઠેદમ્ભસિ સંસ્થિતઃ ॥ 10 ॥
અર્ધરાત્રે શ્મશાને વા શનિવારે જપેન્મનુમ્ ॥ 11 ॥
સહસ્રનામમેત્તદ્ધિ તદા યાતિ સ્વયં શિવા ॥ 12 ॥
તદા યદિ ન ભીતિઃ સ્યાત્તતો દેહીતિ વાગ્ભવેત્ ॥ 13 ॥
યથેષ્ટં ચ વરં દત્ત્વા યાતિ પ્રત્યઙ્ગિરા શિવા ॥ 14 ॥
કુઙ્કુમપ્રથમાભ્યાં તુ લિખિતં ભૂર્જપત્રકે ॥ 15 ॥
કૃતસમ્પાતનાત્સિદ્ધં ધાર્યન્તદ્દક્ષિણેકરે ॥ 16 ॥
તદાયં પ્રણમેન્મન્ત્રી ક્રુદ્ધઃ સમ્રિયતે નરઃ ॥ 17 ॥
દુષ્ટશ્વાપદજન્તૂનાં ન ભીઃ કુત્રાપિ જાયતે ॥ 18 ॥
મોહન સ્તમ્ભનાકર્ષમારણોચ્ચાટનાનિ ચ ॥ 19 ॥
નીલવસ્ત્રે વિલિખિતં ધ્વજાયાં યદિ તિષ્ઠતિ ॥ 20 ॥
એતજ્જપ્તં મહાભસ્મ લલાટે યદિ ધારયેત્ ॥ 21 ॥
રાજપત્ન્યોઽપિ વશ્યાઃ સ્યુઃ કિમન્યાઃ પરયોષિતઃ ॥ 22 ॥
પણ્ડિતશ્ચ મહાવાદી જાયતે નાત્રસંશયઃ ॥ 23 ॥
ઇહલોકે સુખં ભુક્ત્વા પરત્ર ત્રિદિવં વ્રજેત્ ॥ 24 ॥
ગોપ્યં ગુહ્યતમં લોકે ગોપનીયં સ્વયોનિવત્ ॥ 25 ॥
