॥ श्रीमहात्रिपुरसुन्दर्यै नमः ॥
॥ पूर्वपीठिका ॥
कैलासशिखरे रम्ये देवदेवं जगद्गुरुम् ।
शङ्करं परिपप्रच्छ कुमारः शिखिवाहनः ॥ १॥
शङ्करं परिपप्रच्छ कुमारः शिखिवाहनः ॥ १॥
॥ श्रीस्कन्द उवाच॥
जनक श्रीगुरो देव पुत्रवात्सल्यवर्धन! ।
कवचं षोडशाक्षर्या वद मे परमेश्वर!॥ २॥
कवचं षोडशाक्षर्या वद मे परमेश्वर!॥ २॥
॥ श्रीईश्वर उवच ॥
शृणु पुत्र महाभाग! कवचं मन्त्रविग्रहम् ।
गोप्याद्गोप्यतरं गोप्यं गुह्याद्गुह्यतरं महत् ॥ ३॥
गोप्याद्गोप्यतरं गोप्यं गुह्याद्गुह्यतरं महत् ॥ ३॥
तव स्नेहात् प्रवक्ष्यामि नाख्यातं यस्य कस्यचित् ।
ब्रह्मेशविष्णुशक्रेभ्यो मया न कथितं पुरा ॥ ४॥
ब्रह्मेशविष्णुशक्रेभ्यो मया न कथितं पुरा ॥ ४॥
देवाग्रे नैव दैत्याग्रे न शौनकगुणाग्रके ।
तव भक्त्या तु कवचं गोप्यं कर्तुं न शक्यते ॥ ५॥
तव भक्त्या तु कवचं गोप्यं कर्तुं न शक्यते ॥ ५॥
एकादशमहाविद्या सवर्णा सद्गुणान्विता ।
सर्वशक्तिप्रधाना हि कवचं मन्मुखोदितम् ॥ ६॥
सर्वशक्तिप्रधाना हि कवचं मन्मुखोदितम् ॥ ६॥
गणेशश्च रविर्विष्णुः शिवशक्तिश्च भैरवः ।
पञ्चतत्त्वादिसर्वेषां वर्मावर्तेन तुष्यताम् ॥ ७॥
पञ्चतत्त्वादिसर्वेषां वर्मावर्तेन तुष्यताम् ॥ ७॥
ऊर्ध्वाम्नायं महामन्त्रं कवचं निर्मितं मया ।
त्रैलोक्यविजयं दिव्यं तुरीयं कवचं शुभम् ॥ ८॥
त्रैलोक्यविजयं दिव्यं तुरीयं कवचं शुभम् ॥ ८॥
॥ श्रीस्कन्द उवाच॥
कवचं परमं देव्याः श्रोतुमिच्छाम्यऽहं प्रभो ।
यत्सूचितं त्वया पूर्व धर्मकामार्थमोक्षदम् ॥ ९॥
यत्सूचितं त्वया पूर्व धर्मकामार्थमोक्षदम् ॥ ९॥
तद्विनाऽऽराधनं नास्ति जपं ध्यानादि कर्मणि ।
तस्याश्च कवचं यस्मात् तस्मात् तद्वद मे प्रभो ॥ १०॥
तस्याश्च कवचं यस्मात् तस्मात् तद्वद मे प्रभो ॥ १०॥
॥ श्रीईश्वर उवाच॥
शृणु पुत्र महाप्राज्ञ ! रहस्यातिरहस्यकम् ।
तुरीयं कवचं दिव्यं सर्वमन्त्रमयं शुभम् ॥ ११॥
तुरीयं कवचं दिव्यं सर्वमन्त्रमयं शुभम् ॥ ११॥
पूजान्ते तु जपात्पूर्वं कवचं समुदीरयेत् ।
॥ विनियोगः ॥
अस्य श्रीकवचस्यास्य ऋषिरानन्दभैरवः ॥ १२॥
श्रीविद्या देवताश्छन्दो गायत्रीरुचिवृत्तिकम् ।
रमाबीजं पराशक्तिः वाग्भवं कीलकं स्मृतम् ॥ १३॥
मम सर्वार्थसिद्धयर्थे जपे तु विनियोगतः ।
श्रीविद्या देवताश्छन्दो गायत्रीरुचिवृत्तिकम् ।
रमाबीजं पराशक्तिः वाग्भवं कीलकं स्मृतम् ॥ १३॥
मम सर्वार्थसिद्धयर्थे जपे तु विनियोगतः ।
॥ करन्यासः ॥
अङ्गुष्ठाग्रे वाग्भवं च हृल्लेखां तर्जनी न्यसेत् ॥ १४॥
लक्ष्मीबीजं मध्यमायामङ्गिराऽनामिका तथा ।
पराबीजं कनिष्ठायां लक्ष्मीं करतले न्यसेत् ॥ १५॥
लक्ष्मीबीजं मध्यमायामङ्गिराऽनामिका तथा ।
पराबीजं कनिष्ठायां लक्ष्मीं करतले न्यसेत् ॥ १५॥
॥ षडङ्गन्यासः ॥
हृदये वाग्भवं न्यस्यात् परां शिरसि च न्यसेत् ।
लक्ष्मीबीजं शिखायां च कवचे वाग्भवं न्यसेत् ॥ १६॥
हृल्लेखां नेत्रयोर्न्यस्यादस्त्रं तु कमलां न्यसेत् ।
लक्ष्मीबीजं शिखायां च कवचे वाग्भवं न्यसेत् ॥ १६॥
हृल्लेखां नेत्रयोर्न्यस्यादस्त्रं तु कमलां न्यसेत् ।
॥ दिग्बन्धनम् ॥
भूर्भुवः स्वरिति मनुना दिग्बन्धनमाचरेत् ॥ १७॥
ध्यानं तस्य प्रवक्ष्यामि धर्मकामार्थमोक्षदम् ।
न्यासध्यानादिकं सर्वं कृत्वा तु कवचं पठेत् ॥ १८॥
ध्यानं तस्य प्रवक्ष्यामि धर्मकामार्थमोक्षदम् ।
न्यासध्यानादिकं सर्वं कृत्वा तु कवचं पठेत् ॥ १८॥
॥ ध्यानम् ॥
क्षीरसागरमध्यस्थे रत्नद्वीपे मनोहरे ।
रत्नसिंहासने दिव्ये तत्र देवीं विचिन्तयेत् ॥ १९॥
रत्नसिंहासने दिव्ये तत्र देवीं विचिन्तयेत् ॥ १९॥
कोटिसूर्यप्रतीकाशां चन्द्रकोटिनिभाननाम् ।
दाडिमीपुष्पसङ्काशां कुङ्कुमोदरसन्निभाम् ॥ २०॥
दाडिमीपुष्पसङ्काशां कुङ्कुमोदरसन्निभाम् ॥ २०॥
जपाकुसुमसङ्काशां त्रिनेत्रां च चतुर्भुजाम् ।
पाशाङ्कुशधरां रम्यामिक्षुचापशरान्विताम् ॥ २१॥
पाशाङ्कुशधरां रम्यामिक्षुचापशरान्विताम् ॥ २१॥
कर्पूरशकलोन्मिश्रताम्बूलपूरिताननाम् ।
सर्वशृङ्गार वेषाढ्यां सर्वावयवशोभिनीम् ॥ २२॥
सर्वशृङ्गार वेषाढ्यां सर्वावयवशोभिनीम् ॥ २२॥
सर्वायुधसमायुक्तां प्रसन्नवदने क्षणाम् ।
सपरिवारसावरणां सर्वोपचारार्चिताम् ॥ २३॥
सपरिवारसावरणां सर्वोपचारार्चिताम् ॥ २३॥
एवं ध्यायेत् ततो वीर ! कवचं सर्वकामदम् ।
आवर्तयेत् स्वदेहे तु सर्वरक्षाकरं शुभम् ॥ २४॥
आवर्तयेत् स्वदेहे तु सर्वरक्षाकरं शुभम् ॥ २४॥
॥ अथ कवचपाठः ॥
शिखायां मे "ह्सौः" "पातु" "स्हौ" मे पातु ब्रह्मरन्ध्रके ।
सर्वदा "ह्लौं" च मां पातु वामदक्षिणभागयोः ॥ १॥
सर्वदा "ह्लौं" च मां पातु वामदक्षिणभागयोः ॥ १॥
"ऐं ह्रीं श्रीं" सर्वदा पातु षोडशी सुन्दरी परा ।
"श्रीं ह्रीं क्लीं" सर्वदा पातु "ऐं सौं ॐ" पातु मे सदा ॥ २॥
"श्रीं ह्रीं क्लीं" सर्वदा पातु "ऐं सौं ॐ" पातु मे सदा ॥ २॥
"ह्रीं श्रीं ऐं" पातु सर्वत्र "क्नौं रं लं ह्रीं" सदा मम ।
"क्लीं हसकहलह्रीं" मे पातु सदा "सौः क्लीं" मम ॥ ३॥
"क्लीं हसकहलह्रीं" मे पातु सदा "सौः क्लीं" मम ॥ ३॥
"सौः ऐं क्लीं ह्रीं" श्रिया पातु सबीजा षोडशाक्षरी ।
आपादमस्तकं पातु महात्रिपुरसुन्दरी ॥ ४॥
आपादमस्तकं पातु महात्रिपुरसुन्दरी ॥ ४॥
श्रीजयन्ती मस्तके मां पातु नित्यं विभूतये ।
"ह्रीं" मङ्गला सदा नेत्रे पातु सर्वार्थसिद्धये ॥ ५॥
"ह्रीं" मङ्गला सदा नेत्रे पातु सर्वार्थसिद्धये ॥ ५॥
"क्लीं" कालिका कर्णयुग्मं पातु सर्वशुभावहा ।
"ऐं" भारती घ्राणयुग्मं पातु सर्वजयाप्तये ॥ ६॥
"ऐं" भारती घ्राणयुग्मं पातु सर्वजयाप्तये ॥ ६॥
"सौः" कराली मुखं पातु सर्वलोकवशाप्तये ।
"ऐं" शारदा सदा वाचं पातु साहित्यसिद्धये ॥ ७॥
"ऐं" शारदा सदा वाचं पातु साहित्यसिद्धये ॥ ७॥
"ॐ" कपालिनी मे कर्णौ पातु सद्गानसिद्धये ।
"ह्रीं" दुर्गा सहिता पातु स्कन्धदेशौ सदा मम ॥ ८॥
"ह्रीं" दुर्गा सहिता पातु स्कन्धदेशौ सदा मम ॥ ८॥
"श्रीं" क्षमसहिता पातु हृदयं मम सर्वदा ।
"ककार"सहिता धात्री पार्श्वयुग्मं सदाऽवतु ॥ ९॥
"ककार"सहिता धात्री पार्श्वयुग्मं सदाऽवतु ॥ ९॥
"एकार"सहिता स्वाहा पातु मे जठरं सदा ।
"ईकार"सहिता नाभिं स्वधा मां सर्वदाऽवतु ॥ १०॥
"ईकार"सहिता नाभिं स्वधा मां सर्वदाऽवतु ॥ १०॥
"लकार"सहिता ब्राह्मी पृष्ठदेशं सदाऽवतु ।
"ह्रीङ्कार"सहमाहेशी कटिं पातु सदा मम ॥ ११॥
"ह्रीङ्कार"सहमाहेशी कटिं पातु सदा मम ॥ ११॥
"हकार"सहिता गुह्यं कौमारी पातु सर्वदा ।
"सकार"सहिता पातु वैष्णवी गुददेशकम् ॥ १२॥
"सकार"सहिता पातु वैष्णवी गुददेशकम् ॥ १२॥
"ककार"युक्तावाराही ह्यूरुयुग्मं सदाऽवतु ।
"हकार"सहिता जानुयुग्मं माहेन्द्री मेऽवतु ॥ १३॥
"हकार"सहिता जानुयुग्मं माहेन्द्री मेऽवतु ॥ १३॥
"लकार"युक्ता चामुण्डा जङ्घायुग्मं सदाऽवतु ।
"ह्रीङ्कार"सहिता गुल्फयुग्मं लक्ष्मीः सदाऽवतु ॥ १४॥
"ह्रीङ्कार"सहिता गुल्फयुग्मं लक्ष्मीः सदाऽवतु ॥ १४॥
"सकार"युक्ता मे पादयुग्मेऽव्यात् शिवदूतिका ।
"ककार"सहिता प्राच्यां चण्डा रक्षतु सर्वदा ॥ १५॥
"ककार"सहिता प्राच्यां चण्डा रक्षतु सर्वदा ॥ १५॥
"लकार"सहिताऽऽग्नेयां प्रचण्डा सर्वदाऽवतु ।
"ह्रीङ्कार"सहिता पातु दक्षिणे चण्डनायिका ॥ १६॥
"ह्रीङ्कार"सहिता पातु दक्षिणे चण्डनायिका ॥ १६॥
"सौःकार"सहिता चण्डवेगिनी नैरृतेऽवतु ।
"ऐङ्कार"संयुता चण्डप्रकाशा पातु पश्चिमे ॥ १७॥
"ऐङ्कार"संयुता चण्डप्रकाशा पातु पश्चिमे ॥ १७॥
"क्लीङ्कार"सहिता पातु चण्डिका वायुगोचरे ।
"ह्रीङ्कार"सहिता पातु चामुण्डा चोत्तरे मम ॥ १८॥
"ह्रीङ्कार"सहिता पातु चामुण्डा चोत्तरे मम ॥ १८॥
"श्रीङ्कार"सहिता रौद्री पायादैशान्यके मम ।
"ऊर्ध्वं" ब्रह्माणी मे रक्षेत् षोडशीसह सर्वदा ॥ १९॥
"ऊर्ध्वं" ब्रह्माणी मे रक्षेत् षोडशीसह सर्वदा ॥ १९॥
अधस्ताद्वैष्णवी रक्षेत् पुनः षोडशीसंयुता ।
सर्वाङ्गं सर्वदा पातु सहिता भुवनेश्वरी ॥ २०॥
सर्वाङ्गं सर्वदा पातु सहिता भुवनेश्वरी ॥ २०॥
जले दावानलेऽरण्ये महोत्पाते च सागरे ।
दिवारात्रौ च मे रक्षेद् देवी तारत्रयी मम ॥ २१॥
दिवारात्रौ च मे रक्षेद् देवी तारत्रयी मम ॥ २१॥
॥ फलश्रुति ॥
इदं तुरीयासहितं षोडशाक्षरिकात्मकम् ।
अभेद्यं कवचं त्वेदं मन्त्रबीजसमन्वितम् ॥ १॥
अभेद्यं कवचं त्वेदं मन्त्रबीजसमन्वितम् ॥ १॥
योगिनीचक्रसहितं तव प्रीत्या प्रकाशितम् ।
धारयस्व मया दत्तं गोपनीयं सुपुत्रक ॥ २॥
धारयस्व मया दत्तं गोपनीयं सुपुत्रक ॥ २॥
न पुत्राय न शिष्याय बन्धुभ्यो न प्रकाशयेत् ।
इदं त्रिपुरसुन्दर्यास्तुरीयं कवचं शुभम् ॥ ३॥
इदं त्रिपुरसुन्दर्यास्तुरीयं कवचं शुभम् ॥ ३॥
गोपनीयं प्रयत्नेन मन्त्रवर्णक्रमोदितम् ।
प्रातरारभ्य सायान्तं कर्मवेदान्तमोक्तिकम् ॥ ४॥
प्रातरारभ्य सायान्तं कर्मवेदान्तमोक्तिकम् ॥ ४॥
तत्फलं समवाप्नोति तुरीयकवचव्रतम् ।
दशधा मातृकान्यासं लघुषोढा ततः परम् ॥ ५॥
दशधा मातृकान्यासं लघुषोढा ततः परम् ॥ ५॥
शक्तिन्यासं महाषोढां कृत्वा बाह्यान्तरं न्यसेत् ।
श्रीविद्यायां महान्यासं क्रमात् सावर्णतां व्रजेत् ॥ ६॥
श्रीविद्यायां महान्यासं क्रमात् सावर्णतां व्रजेत् ॥ ६॥
पूजान्ते यत्फलं प्राप्तं तत्फलं कवचव्रते ।
सवत्सां दुग्धसहितां साधकः कामधेनुवत् ॥ ७॥
सवत्सां दुग्धसहितां साधकः कामधेनुवत् ॥ ७॥
त्रैलोक्यविजयायेदं कवचं परमाद्भुतम् ।
यथा चिन्तामणौ पुत्र ! मनसा परिकल्पिते ॥ ८॥
यथा चिन्तामणौ पुत्र ! मनसा परिकल्पिते ॥ ८॥
तत्सर्वं लभते शीघ्रं मम वाक्यान्न संशयः ।
सायुरारोग्यमैश्वर्यं सदा सम्पत्प्रवर्धनम् ॥ ९॥
सायुरारोग्यमैश्वर्यं सदा सम्पत्प्रवर्धनम् ॥ ९॥
कवचस्य प्रभावेण त्रैलोक्यविजयी भवेत् ।
अदीक्षिताय न देयं श्रद्धाविरहितात्मने ॥ १०॥
अदीक्षिताय न देयं श्रद्धाविरहितात्मने ॥ १०॥
नाख्येयं यस्य कस्यापि कृतघ्नायाततायिने ।
शान्ताय गुरुभक्ताय देयं शुद्धाय साधने ॥ ११॥
शान्ताय गुरुभक्ताय देयं शुद्धाय साधने ॥ ११॥
अज्ञात्वा कवचं चेदं यो जपेत् परदेवताम् ।
सिद्धिर्न जायते वत्स ! कल्पकोटिशतैरपि ॥ १२॥
सिद्धिर्न जायते वत्स ! कल्पकोटिशतैरपि ॥ १२॥
स एव च गुरु साक्षात् कवचं यस्तु पुत्रक ।
त्रिसन्ध्यं च पठेन्नित्यमिदं कवचमुत्तमम् ॥ १३॥
त्रिसन्ध्यं च पठेन्नित्यमिदं कवचमुत्तमम् ॥ १३॥
निशार्धे जपकाले वा प्रत्यहं यन्त्रमग्रतः ।
जगद्वश्यं भवेच्छीघ्रं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४॥
जगद्वश्यं भवेच्छीघ्रं नात्र कार्या विचारणा ॥ १४॥
सप्तकोटिमहामन्त्राः सवर्णाः सगुणान्विताः ।
सर्वे प्रसन्नतां यान्ति सत्यं सत्यं न संशयः ॥ १५॥
सर्वे प्रसन्नतां यान्ति सत्यं सत्यं न संशयः ॥ १५॥
इति ते कथितं दिव्यं सगुणे भजनक्रमम् ।
निर्गुणं परमं वक्ष्ये तुरीयं कवचं शृणु ॥ १६॥
निर्गुणं परमं वक्ष्ये तुरीयं कवचं शृणु ॥ १६॥
कवचस्यास्य माहात्म्यं वर्णितुं नैव शक्यते ।
मूलादिब्रह्मरन्ध्रान्तं श्रीचक्रं समुदीरयेत् ॥ १७॥
मूलादिब्रह्मरन्ध्रान्तं श्रीचक्रं समुदीरयेत् ॥ १७॥
देहमध्ये च सर्वस्वं श्रीचक्रं चिन्तयेत् सुत ।
पञ्चविंशतितत्त्वं च अतलं वितलं तथा ॥ १८॥
पञ्चविंशतितत्त्वं च अतलं वितलं तथा ॥ १८॥
सुतलं च तलातलं महातलं च पञ्चमम् ।
रसातलं षष्ठं वक्ष्ये सप्तमं पाताललोकम् ॥ १९॥
रसातलं षष्ठं वक्ष्ये सप्तमं पाताललोकम् ॥ १९॥
भूर्भुवः स्वर्लोकमतो महल्लोकजनस्तथा ।
तपश्च सत्यलोकश्च भुवनानि चतुर्दश ॥ २०॥
तपश्च सत्यलोकश्च भुवनानि चतुर्दश ॥ २०॥
सर्वं श्रीभुवनं चैव निराकारं विचिन्तयेत् ।
मानसे पूजयेत् ध्यायेज्ज्योतिरूपं सुचिन्मयम् ।
कवचं प्रजपेद् वत्स ! राजराजेश्वरो भवेत् ॥ २१॥
मानसे पूजयेत् ध्यायेज्ज्योतिरूपं सुचिन्मयम् ।
कवचं प्रजपेद् वत्स ! राजराजेश्वरो भवेत् ॥ २१॥
इति परमरहस्यं सर्वमन्त्रार्थसारं
भजति परमभक्त्या निश्चलं निर्मलत्वम् ।
विलसित भुवि मध्ये पुत्रपौत्राभिवृध्दिं
धनसकलसमृध्दिं भोगमोक्षप्रदं च ॥ २२॥
भजति परमभक्त्या निश्चलं निर्मलत्वम् ।
विलसित भुवि मध्ये पुत्रपौत्राभिवृध्दिं
धनसकलसमृध्दिं भोगमोक्षप्रदं च ॥ २२॥
॥ इति श्रीचूडामणौ श्रीशिवस्कन्दसंवादे त्रैलोक्यविजयं नाम श्रीतुरीयाषोडशी श्रीराजराजेश्वरी महात्रिपुरसुन्दरीकवचं सम्पूर्णम् ॥