॥ શ્રી વિષ્ણુ હૃદય સ્તોત્રમ્ ॥
॥ વિનિયોગઃ ॥
અસ્ય શ્રી વિષ્ણુ હૃદય સ્તોત્રસ્ય સઙ્કર્ષણ ઋષિઃ, અનુષ્ટુપ્ ત્રિષ્ટુપ્ ગાયત્રી ચ યથાયોગં છન્દઃ, શ્રીમહાવિષ્ણુઃ પરમાત્મા દેવતા, ભગવત્પ્રીત્યર્થે જપે વિનિયોગઃ ।
સઙ્કર્ષણઃ ઉવાચ–
મમાગ્રતસ્સદા વિષ્ણુઃ પૃષ્ઠતશ્ચાપિ કેશવઃ ।
ગોવિન્દો દક્ષિણે પાર્શ્વે વામે ચ મધુસૂધનઃ ॥૧॥
ગોવિન્દો દક્ષિણે પાર્શ્વે વામે ચ મધુસૂધનઃ ॥૧॥
ઉપરિષ્ટાત્તુ વૈકુણ્ઠો વરાહઃ પૃથિવીતલે ।
અવાન્તરદિશો યાસ્સ્યુઃ તાસુ સર્વાસુ માધવઃ ॥૨॥
અવાન્તરદિશો યાસ્સ્યુઃ તાસુ સર્વાસુ માધવઃ ॥૨॥
ગચ્છતસ્તિષ્ઠતો વાપિ જાગ્રતસ્સ્વપ્નતોઽપિ વા ।
નરસિંહકૃતા ગુપ્તિઃ વાસુદેવમયો હ્યહમ્ ॥૩॥
નરસિંહકૃતા ગુપ્તિઃ વાસુદેવમયો હ્યહમ્ ॥૩॥
અવ્યક્તં ચૈવાસ્ય યોનૌ વદન્તિ
વ્યક્તં તેઽહં દીર્ઘમાયુર્ગતિં ચ ।
વહ્નિં વક્ત્રં ચન્દ્રસૂર્યૌ ચ નેત્રે
દિશશ્શ્રોત્રે પ્રાણમાહુશ્ચ વાયુમ્ ॥૪॥
વ્યક્તં તેઽહં દીર્ઘમાયુર્ગતિં ચ ।
વહ્નિં વક્ત્રં ચન્દ્રસૂર્યૌ ચ નેત્રે
દિશશ્શ્રોત્રે પ્રાણમાહુશ્ચ વાયુમ્ ॥૪॥
વાચં વેદા હૃદયં વૈ નભશ્ચ
પૃથ્વી પાદૌ તારકા રોમકૂપાઃ ।
સાંગોપાંગા હ્યધિદેવતા ચ વિદ્યા
હ્યુપસ્થં તે સર્વ એતે સમુદ્રાઃ ॥૫॥
પૃથ્વી પાદૌ તારકા રોમકૂપાઃ ।
સાંગોપાંગા હ્યધિદેવતા ચ વિદ્યા
હ્યુપસ્થં તે સર્વ એતે સમુદ્રાઃ ॥૫॥
તં દેવદેવં શરણં પ્રજાનાં
યજ્ઞાત્મકં સર્વલોક પ્રતિષ્ઠમ્ ।
યજ્ઞં વરેણ્યં વરદં વરિષ્ઠં
બ્રહ્માણમીશં પુરુષં નમસ્તે ॥૬॥
યજ્ઞાત્મકં સર્વલોક પ્રતિષ્ઠમ્ ।
યજ્ઞં વરેણ્યં વરદં વરિષ્ઠં
બ્રહ્માણમીશં પુરુષં નમસ્તે ॥૬॥
આદ્યં પુરુષમીશાનં પુરુહૂતં પુરુષ્ટુતમ્ ।
ઋતેમેકાક્ષરં બ્રહ્મ વ્યક્તાવ્યક્તં સનાતનમ્ ॥૭॥
ઋતેમેકાક્ષરં બ્રહ્મ વ્યક્તાવ્યક્તં સનાતનમ્ ॥૭॥
મહાભારતકાખ્યાનં કુરુક્ષેત્રં સરસ્વતીમ્ ।
કેશવં ગાઞ્ચ ગઙ્ગાઞ્ચ કીર્તયન્નાવસીદતિ ॥૮॥
કેશવં ગાઞ્ચ ગઙ્ગાઞ્ચ કીર્તયન્નાવસીદતિ ॥૮॥
॥ ૐ નમઃ સંકીર્તનમ્ ॥
ઓં ભૂઃ પુરુષાય પુરુષરૂપાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં ભુવઃ પુરુષાય પુરુષરૂપાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં સુવઃ પુરુષાય પુરુષરૂપાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં ભૂર્ભુવસ્સુવઃ પુરુષાય પુરુષરૂપાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં પ્રદ્યુમ્નાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં અનિરુદ્ધાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં ભવોદ્ભવાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં કેશવાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં નારાયણાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં માધવાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં ગોવિન્દાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં વિષ્ણવે પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં મધુસૂદનાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં ત્રિવિક્રમાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં વામનાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં શ્રીધરાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં હૃષીકેશાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં પદ્મનાભાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં દામોદરાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં સત્યાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં ઈશાનાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં તત્પુરુષાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં સત્પુરુષાય પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
ઓં પ્રણવેન્દ્ર વિષ્ણો શતસહસ્રનેત્રે પુરુષાય વાસુદેવાય નમો નમઃ ।
॥ ફલશ્રુતિ ॥
ય ઇદં વિષ્ણુહૃદયમધીયતે બ્રહ્મહત્યાયાઃ પૂતો ભવતિ પતિતસમ્ભાષણાત્પૂતો ભવતિ
સુરાપાનાત્પૂતો ભવતિ સુવર્ણસ્તેયાત્પૂતો ભવતિ અસત્યભાષણાત્પૂતો ભવતિ અગમ્યાગમનાત્પૂતો ભવતિ વૃષલીગમનાત્પૂતો ભવતિ અભક્ષ્યભક્ષણાત્પૂતો ભવતિ બ્રહ્મચારી સુબ્રહ્મચારી ભવતિ અનેક ક્રતુસહસ્રેણેષ્ટં ભવતિ ગાયત્ર્યાઃ ષષ્ટિસહસ્રાણિ જપ્તાનિ ભવન્તિ ચત્વારો વેદાશ્ચાધીતા ભવન્તિ સર્વવેદેષુ જ્ઞાતો ભવતિ સર્વતીર્થેષુ સ્નાતો ભવતિ । યદિ કસ્યચિન્નબ્રૂયાચ્છ્વિત્રી ભવતિ । અષ્ટૌ બ્રાહ્મણાગ્ ગ્રાહયિત્વા વિષ્ણુલોકમાપ્નોતિ માનસેન ગતિર્ભવતિ ન નશ્યતિ મન્ત્રઃ યત્ર યત્રેચ્છેત્તત્ર તત્રોપજાયતે સ્મરતિ ચાત્માનં ભગવાન્મહાવિષ્ણુરિત્યાહ ।
સુરાપાનાત્પૂતો ભવતિ સુવર્ણસ્તેયાત્પૂતો ભવતિ અસત્યભાષણાત્પૂતો ભવતિ અગમ્યાગમનાત્પૂતો ભવતિ વૃષલીગમનાત્પૂતો ભવતિ અભક્ષ્યભક્ષણાત્પૂતો ભવતિ બ્રહ્મચારી સુબ્રહ્મચારી ભવતિ અનેક ક્રતુસહસ્રેણેષ્ટં ભવતિ ગાયત્ર્યાઃ ષષ્ટિસહસ્રાણિ જપ્તાનિ ભવન્તિ ચત્વારો વેદાશ્ચાધીતા ભવન્તિ સર્વવેદેષુ જ્ઞાતો ભવતિ સર્વતીર્થેષુ સ્નાતો ભવતિ । યદિ કસ્યચિન્નબ્રૂયાચ્છ્વિત્રી ભવતિ । અષ્ટૌ બ્રાહ્મણાગ્ ગ્રાહયિત્વા વિષ્ણુલોકમાપ્નોતિ માનસેન ગતિર્ભવતિ ન નશ્યતિ મન્ત્રઃ યત્ર યત્રેચ્છેત્તત્ર તત્રોપજાયતે સ્મરતિ ચાત્માનં ભગવાન્મહાવિષ્ણુરિત્યાહ ।
॥ ઇતિ શ્રી વિષ્ણુ હૃદય સ્તોત્રમ્ સમ્પૂર્ણમ્ ॥