సూత ఉవాచ
ఏవం నిశమ్య భగవాన్దేవర్షేర్జన్మ కర్మ చ ।
భూయః పప్రచ్ఛ తం బ్రహ్మన్ వ్యాసః సత్యవతీసుతః ॥ ౧ ॥
ఏవం నిశమ్య భగవాన్దేవర్షేర్జన్మ కర్మ చ ।
భూయః పప్రచ్ఛ తం బ్రహ్మన్ వ్యాసః సత్యవతీసుతః ॥ ౧ ॥
వ్యాస ఉవాచ
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిస్తవ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తతః కిమకరోద్భవాన్ ॥ ౨ ॥
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిస్తవ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తతః కిమకరోద్భవాన్ ॥ ౨ ॥
స్వాయమ్భువ కయా వృత్త్యా వర్తితం తే పరం వయః ।
కథం చేదముదస్రాక్షీః కాలే ప్రాప్తే కలేవరమ్ ॥ ౩ ॥
కథం చేదముదస్రాక్షీః కాలే ప్రాప్తే కలేవరమ్ ॥ ౩ ॥
ప్రాక్కల్పవిషయామేతాం స్మృతిం తే మునిసత్తమ ।
న హ్యేష వ్యవధాత్కాల ఏష సర్వనిరాకృతిః ॥ ౪ ॥
న హ్యేష వ్యవధాత్కాల ఏష సర్వనిరాకృతిః ॥ ౪ ॥
నారద ఉవాచ
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిర్మమ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తత ఏతదకారషమ్ ॥ ౫ ॥
భిక్షుభిర్విప్రవసితే విజ్ఞానాదేష్టృభిర్మమ ।
వర్తమానో వయస్యాద్యే తత ఏతదకారషమ్ ॥ ౫ ॥
ఏకాత్మజా మే జననీ యోషిన్మూఢా చ కిఙ్కరీ ।
మయ్యాత్మజేఽనన్యగతౌ చక్రే స్నేహానుబన్ధనమ్ ॥ ౬ ॥
మయ్యాత్మజేఽనన్యగతౌ చక్రే స్నేహానుబన్ధనమ్ ॥ ౬ ॥
సాస్వతన్త్రా న కల్పాసీద్యోగక్షేమం మమేచ్ఛతీ ।
ఈశస్య హి వశే లోకో యోషా దారుమయీ యథా ॥ ౭ ॥
ఈశస్య హి వశే లోకో యోషా దారుమయీ యథా ॥ ౭ ॥
అహం చ తద్బ్రహ్మకులే ఊషివాంస్తదుపేక్షయా ।
దిగ్దేశకాలావ్యుత్పన్నో బాలకః పఞ్చహాయనః ॥ ౮ ॥
దిగ్దేశకాలావ్యుత్పన్నో బాలకః పఞ్చహాయనః ॥ ౮ ॥
ఏకదా నిర్గతాం గేహాద్దుహన్తీం నిశి గాం పథి ।
సర్పోఽదశత్పదా స్పృష్టః కృపణాం కాలచోదితః ॥ ౯ ॥
సర్పోఽదశత్పదా స్పృష్టః కృపణాం కాలచోదితః ॥ ౯ ॥
తదా తదహమీశస్య భక్తానాం శమభీప్సతః ।
అనుగ్రహం మన్యమానః ప్రాతిష్ఠం దిశముత్తరామ్ ॥ ౧౦ ॥
అనుగ్రహం మన్యమానః ప్రాతిష్ఠం దిశముత్తరామ్ ॥ ౧౦ ॥
స్ఫీతాఞ్జనపదాంస్తత్ర పురగ్రామవ్రజాకరాన్ ।
ఖేటఖర్వటవాటీశ్చ వనాన్యుపవనాని చ ॥ ౧౧ ॥
ఖేటఖర్వటవాటీశ్చ వనాన్యుపవనాని చ ॥ ౧౧ ॥
చిత్రధాతువిచిత్రాద్రీనిభభగ్నభుజద్రుమాన్ ।
జలాశయాఞ్ఛివజలాన్నలినీః సురసేవితాః ।
చిత్రస్వనైః పత్రరథైర్విభ్రమద్భ్రమరశ్రియః ॥ ౧౨ ॥
జలాశయాఞ్ఛివజలాన్నలినీః సురసేవితాః ।
చిత్రస్వనైః పత్రరథైర్విభ్రమద్భ్రమరశ్రియః ॥ ౧౨ ॥
నలవేణుశరస్తన్బకుశకీచకగహ్వరమ్ ।
ఏక ఏవాతియాతోఽహమద్రాక్షం విపినం మహత్ ।
ఘోరం ప్రతిభయాకారం వ్యాలోలూకశివాజిరమ్ ॥ ౧౩ ॥
ఏక ఏవాతియాతోఽహమద్రాక్షం విపినం మహత్ ।
ఘోరం ప్రతిభయాకారం వ్యాలోలూకశివాజిరమ్ ॥ ౧౩ ॥
పరిశ్రాన్తేన్ద్రియాత్మాహం తృట్పరీతో బుభుక్షితః ।
స్నాత్వా పీత్వా హ్రదే నద్యా ఉపస్పృష్టో గతశ్రమః ॥ ౧౪ ॥
స్నాత్వా పీత్వా హ్రదే నద్యా ఉపస్పృష్టో గతశ్రమః ॥ ౧౪ ॥
తస్మిన్నిర్మనుజేఽరణ్యే పిప్పలోపస్థ ఆశ్రితః ।
ఆత్మనాత్మానమాత్మస్థం యథాశ్రుతమచిన్తయమ్ ॥ ౧౫ ॥
ఆత్మనాత్మానమాత్మస్థం యథాశ్రుతమచిన్తయమ్ ॥ ౧౫ ॥
ధ్యాయతశ్చరణామ్భోజం భావనిర్జితచేతసా ।
ఔత్కణ్ఠ్యాశ్రుకలాక్షస్య హృద్యాసీన్మే శనైర్హరిః ॥ ౧౬ ॥
ఔత్కణ్ఠ్యాశ్రుకలాక్షస్య హృద్యాసీన్మే శనైర్హరిః ॥ ౧౬ ॥
ప్రేమాతిభరనిర్భిన్నపులకాఙ్గోఽతినిర్వృతః ।
ఆనన్దసమ్ప్లవే లీనో నాపశ్యముభయం మునే ॥ ౧౭ ॥
ఆనన్దసమ్ప్లవే లీనో నాపశ్యముభయం మునే ॥ ౧౭ ॥
రూపం భగవతో యత్తన్మనఃకాన్తం శుచాపహమ్ ।
అపశ్యన్ సహసోత్తస్థే వైక్లవ్యాద్దుర్మనా ఇవ ॥ ౧౮ ॥
అపశ్యన్ సహసోత్తస్థే వైక్లవ్యాద్దుర్మనా ఇవ ॥ ౧౮ ॥
దిదృక్షుస్తదహం భూయః ప్రణిధాయ మనో హృది ।
వీక్షమాణోఽపి నాపశ్యమవితృప్త ఇవాతురః ॥ ౧౯ ॥
వీక్షమాణోఽపి నాపశ్యమవితృప్త ఇవాతురః ॥ ౧౯ ॥
ఏవం యతన్తం విజనే మామాహాగోచరో గిరామ్ ।
గమ్భీరశ్లక్ష్ణయా వాచా శుచః ప్రశమయన్నివ ॥ ౨౦ ॥
గమ్భీరశ్లక్ష్ణయా వాచా శుచః ప్రశమయన్నివ ॥ ౨౦ ॥
హన్తాస్మిఞ్జన్మని భవాన్మా మాం ద్రష్టుమిహార్హతి ।
అవిపక్వకషాయాణాం దుర్దర్శోఽహం కుయోగినామ్ ॥ ౨౧ ॥
అవిపక్వకషాయాణాం దుర్దర్శోఽహం కుయోగినామ్ ॥ ౨౧ ॥
సకృద్ యద్దర్శితం రూపమేతత్కామాయ తేఽనఘ ।
మత్కామః శనకైః సాధు సర్వాన్ముఞ్చతి హృచ్ఛయాన్ ॥ ౨౨ ॥
మత్కామః శనకైః సాధు సర్వాన్ముఞ్చతి హృచ్ఛయాన్ ॥ ౨౨ ॥
సత్సేవయాదీర్ఘయాపి జాతా మయి దృఢా మతిః ।
హిత్వావద్యమిమం లోకం గన్తా మజ్జనతామసి ॥ ౨౩ ॥
హిత్వావద్యమిమం లోకం గన్తా మజ్జనతామసి ॥ ౨౩ ॥
మతిర్మయి నిబద్ధేయం న విపద్యేత కర్హిచిత్ ।
ప్రజాసర్గనిరోధేఽపి స్మృతిశ్చ మదనుగ్రహాత్ ॥ ౨౪ ॥
ప్రజాసర్గనిరోధేఽపి స్మృతిశ్చ మదనుగ్రహాత్ ॥ ౨౪ ॥
ఏతావదుక్త్వోపరరామ తన్మహద్
భూతం నభోలిఙ్గమలిఙ్గమీశ్వరమ్ ।
అహం చ తస్మై మహతాం మహీయసే
శీర్ష్ణావనామం విదధేఽనుకమ్పితః ॥ ౨౫ ॥
భూతం నభోలిఙ్గమలిఙ్గమీశ్వరమ్ ।
అహం చ తస్మై మహతాం మహీయసే
శీర్ష్ణావనామం విదధేఽనుకమ్పితః ॥ ౨౫ ॥
నామాన్యనన్తస్య హతత్రపః పఠన్
గుహ్యాని భద్రాణి కృతాని చ స్మరన్ ।
గాం పర్యటంస్తుష్టమనా గతస్పృహః
కాలం ప్రతీక్షన్ విమదో విమత్సరః ॥ ౨౬ ॥
గుహ్యాని భద్రాణి కృతాని చ స్మరన్ ।
గాం పర్యటంస్తుష్టమనా గతస్పృహః
కాలం ప్రతీక్షన్ విమదో విమత్సరః ॥ ౨౬ ॥
ఏవం కృష్ణమతేర్బ్రహ్మన్నాసక్తస్యామలాత్మనః ।
కాలః ప్రాదురభూత్కాలే తడిత్సౌదామనీ యథా ॥ ౨౭ ॥
కాలః ప్రాదురభూత్కాలే తడిత్సౌదామనీ యథా ॥ ౨౭ ॥
ప్రయుజ్యమానే మయి తాం శుద్ధాం భాగవతీం తనుమ్ ।
ఆరబ్ధకర్మనిర్వాణో న్యపతత్ పాఞ్చభౌతికః ॥ ౨౮ ॥
ఆరబ్ధకర్మనిర్వాణో న్యపతత్ పాఞ్చభౌతికః ॥ ౨౮ ॥
కల్పాన్త ఇదమాదాయ శయానేఽమ్భస్యుదన్వతః ।
శిశయిషోరనుప్రాణం వివిశేఽన్తరహం విభోః ॥ ౨౯ ॥
శిశయిషోరనుప్రాణం వివిశేఽన్తరహం విభోః ॥ ౨౯ ॥
సహస్రయుగపర్యన్తే ఉత్థాయేదం సిసృక్షతః ।
మరీచిమిశ్రా ఋషయః ప్రాణేభ్యోఽహం చ జజ్ఞిరే ॥ ౩౦ ॥
మరీచిమిశ్రా ఋషయః ప్రాణేభ్యోఽహం చ జజ్ఞిరే ॥ ౩౦ ॥
అన్తర్బహిశ్చ లోకాంస్త్రీన్ పర్యేమ్యస్కన్దితవ్రతః ।
అనుగ్రహాన్మహావిష్ణోరవిఘాతగతిః క్వచిత్ ॥ ౩౧ ॥
అనుగ్రహాన్మహావిష్ణోరవిఘాతగతిః క్వచిత్ ॥ ౩౧ ॥
దేవదత్తామిమాం వీణాం స్వరబ్రహ్మవిభూషితామ్ ।
మూర్చ్ఛయిత్వా హరికథాం గాయమానశ్చరామ్యహమ్ ॥ ౩౨ ॥
మూర్చ్ఛయిత్వా హరికథాం గాయమానశ్చరామ్యహమ్ ॥ ౩౨ ॥
ప్రగాయతః స్వవీర్యాణి తీర్థపాదః ప్రియశ్రవాః ।
ఆహూత ఇవ మే శీఘ్రం దర్శనం యాతి చేతసి ॥ ౩౩ ॥
ఆహూత ఇవ మే శీఘ్రం దర్శనం యాతి చేతసి ॥ ౩౩ ॥
ఏతద్ధ్యాతురచిత్తానాం మాత్రాస్పర్శేచ్ఛయా ముహుః ।
భవసిన్ధుప్లవో దృష్టో హరిచర్యానువర్ణనమ్ ॥ ౩౪ ॥
భవసిన్ధుప్లవో దృష్టో హరిచర్యానువర్ణనమ్ ॥ ౩౪ ॥
యమాదిభిర్యోగపథైః కామలోభహతో ముహుః ।
ముకున్దసేవయా యద్వత్తథాత్మాద్ధా న శామ్యతి ॥ ౩౫ ॥
ముకున్దసేవయా యద్వత్తథాత్మాద్ధా న శామ్యతి ॥ ౩౫ ॥
సర్వం తదిదమాఖ్యాతం యత్పృష్టోఽహం త్వయానఘ ।
జన్మకర్మరహస్యం మే భవతశ్చాత్మతోషణమ్ ॥ ౩౬ ॥
జన్మకర్మరహస్యం మే భవతశ్చాత్మతోషణమ్ ॥ ౩౬ ॥
సూత ఉవాచ
ఏవం సమ్భాష్య భగవాన్నారదో వాసవీసుతమ్ ।
ఆమన్త్ర్య వీణాం రణయన్ యయౌ యాదృచ్ఛికో మునిః ॥ ౩౭ ॥
ఏవం సమ్భాష్య భగవాన్నారదో వాసవీసుతమ్ ।
ఆమన్త్ర్య వీణాం రణయన్ యయౌ యాదృచ్ఛికో మునిః ॥ ౩౭ ॥
అహో దేవర్షిర్ధన్యోఽయం యత్కీర్తిం శార్ఙ్గధన్వనః ।
గాయన్మాద్యన్నిదం తన్త్ర్యా రమయత్యాతురం జగత్ ॥ ౩౮ ॥
గాయన్మాద్యన్నిదం తన్త్ర్యా రమయత్యాతురం జగత్ ॥ ౩౮ ॥