ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ଗୋପ୍ଯଃ ପ୍ରଗାଯନ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରଲପନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ଚିତ୍ରଧା ।
ରୁରୁଦୁଃ ସୁସ୍ଵରଂ ରାଜନ୍ କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନଲାଲସାଃ ॥ ୧ ॥
ଇତି ଗୋପ୍ଯଃ ପ୍ରଗାଯନ୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରଲପନ୍ତ୍ଯଶ୍ଚ ଚିତ୍ରଧା ।
ରୁରୁଦୁଃ ସୁସ୍ଵରଂ ରାଜନ୍ କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନଲାଲସାଃ ॥ ୧ ॥
ତାସାମାଵିରଭୂଚ୍ଛୌରିଃ ସ୍ମଯମାନମୁଖାମ୍ବୁଜଃ ।
ପୀତାମ୍ବରଧରଃ ସ୍ରଗ୍ଵୀ ସାକ୍ଷାନ୍ମନ୍ମଥମନ୍ମଥଃ ॥ ୨ ॥
ପୀତାମ୍ବରଧରଃ ସ୍ରଗ୍ଵୀ ସାକ୍ଷାନ୍ମନ୍ମଥମନ୍ମଥଃ ॥ ୨ ॥
ତଂ ଵିଲୋକ୍ଯାଗତଂ ପ୍ରେଷ୍ଠଂ ପ୍ରୀତ୍ଯୁତ୍ଫୁଲ୍ଲଦୃଶୋଽବଲାଃ ।
ଉତ୍ତସ୍ଥୁର୍ଯୁଗପତ୍ ସର୍ଵାସ୍ତନ୍ଵଃ ପ୍ରାଣମିଵାଗତମ୍ ॥ ୩ ॥
ଉତ୍ତସ୍ଥୁର୍ଯୁଗପତ୍ ସର୍ଵାସ୍ତନ୍ଵଃ ପ୍ରାଣମିଵାଗତମ୍ ॥ ୩ ॥
କାଚିତ୍ କରାମ୍ବୁଜଂ ଶୌରେର୍ଜଗୃହେଽଞ୍ଜଲିନା ମୁଦା ।
କାଚିଦ୍ ଦଧାର ତଦ୍ବାହୁମଂସେ ଚନ୍ଦନଭୂଷିତମ୍ ॥ ୪ ॥
କାଚିଦ୍ ଦଧାର ତଦ୍ବାହୁମଂସେ ଚନ୍ଦନଭୂଷିତମ୍ ॥ ୪ ॥
କାଚିଦଞ୍ଜଲିନାଗୃହ୍ଣାତ୍ତନ୍ଵୀ ତାମ୍ବୂଲଚର୍ଵିତମ୍ ।
ଏକା ତଦଙ୍ଘ୍ରିକମଲଂ ସନ୍ତପ୍ତା ସ୍ତନଯୋରଧାତ୍ ॥ ୫ ॥
ଏକା ତଦଙ୍ଘ୍ରିକମଲଂ ସନ୍ତପ୍ତା ସ୍ତନଯୋରଧାତ୍ ॥ ୫ ॥
ଏକା ଭ୍ରୁକୁଟିମାବଧ୍ଯ ପ୍ରେମସଂରମ୍ଭଵିହ୍ଵଲା ।
ଘ୍ନନ୍ତୀଵୈକ୍ଷତ୍ କଟାକ୍ଷେପୈଃ ସନ୍ଦଷ୍ଟଦଶନଚ୍ଛଦା ॥ ୬ ॥
ଘ୍ନନ୍ତୀଵୈକ୍ଷତ୍ କଟାକ୍ଷେପୈଃ ସନ୍ଦଷ୍ଟଦଶନଚ୍ଛଦା ॥ ୬ ॥
ଅପରାନିମିଷଦ୍ଦୃଗ୍ଭ୍ଯାଂ ଜୁଷାଣା ତନ୍ମୁଖାମ୍ବୁଜମ୍ ।
ଆପୀତମପି ନାତୃପ୍ଯତ୍ ସନ୍ତସ୍ତଚ୍ଚରଣଂ ଯଥା ॥ ୭ ॥
ଆପୀତମପି ନାତୃପ୍ଯତ୍ ସନ୍ତସ୍ତଚ୍ଚରଣଂ ଯଥା ॥ ୭ ॥
ତଂ କାଚିନ୍ନେତ୍ରରନ୍ଧ୍ରେଣ ହୃଦିକୃତ୍ଵା ନିମୀଲ୍ଯ ଚ ।
ପୁଲକାଙ୍ଗ୍ଯୁପଗୁହ୍ଯାସ୍ତେ ଯୋଗୀଵାନନ୍ଦ ସମ୍ପ୍ଲୁତା ॥ ୮ ॥
ପୁଲକାଙ୍ଗ୍ଯୁପଗୁହ୍ଯାସ୍ତେ ଯୋଗୀଵାନନ୍ଦ ସମ୍ପ୍ଲୁତା ॥ ୮ ॥
ସର୍ଵାସ୍ତାଃ କେଶଵାଲୋକପରମୋତ୍ସଵନିର୍ଵୃତାଃ ।
ଜହୁର୍ଵିରହଜଂ ତାପଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଥା ଜନାଃ ॥ ୯ ॥
ଜହୁର୍ଵିରହଜଂ ତାପଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯଥା ଜନାଃ ॥ ୯ ॥
ତାଭିର୍ଵିଧୂତଶୋକାଭିର୍ଭଗଵାନଚ୍ଯୁତୋ ଵୃତଃ ।
ଵ୍ଯରୋଚତାଧିକଂ ତାତ ପୁରୁଷଃ ଶକ୍ତିଭିର୍ଯଥା ॥ ୧୦ ॥
ଵ୍ଯରୋଚତାଧିକଂ ତାତ ପୁରୁଷଃ ଶକ୍ତିଭିର୍ଯଥା ॥ ୧୦ ॥
ତାଃ ସମାଦାଯ କାଲିନ୍ଦ୍ଯା ନିର୍ଵିଶ୍ଯ ପୁଲିନଂ ଵିଭୁଃ ।
ଵିକସତ୍କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରସୁରଭ୍ଯନିଲଷଟ୍ପଦମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଵିକସତ୍କୁନ୍ଦମନ୍ଦାରସୁରଭ୍ଯନିଲଷଟ୍ପଦମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁସନ୍ଦୋହଧ୍ଵସ୍ତଦୋଷାତମଃ ଶିଵମ୍ ।
କୃଷ୍ଣାଯା ହସ୍ତତରଲାଚିତକୋମଲଵାଲୁକମ୍ ॥ ୧୨ ॥
କୃଷ୍ଣାଯା ହସ୍ତତରଲାଚିତକୋମଲଵାଲୁକମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ତଦ୍ଦର୍ଶନାହ୍ଲାଦଵିଧୂତହୃଦ୍ରୁଜୋ
ମନୋରଥାନ୍ତଂ ଶ୍ରୁତଯୋ ଯଥା ଯଯୁଃ ।
ସ୍ଵୈରୁତ୍ତରୀଯୈଃ କୁଚକୁଙ୍କୁମାଙ୍କିତୈ-
ରଚୀକ୍ଲୃପନ୍ନାସନମାତ୍ମବନ୍ଧଵେ ॥ ୧୩ ॥
ମନୋରଥାନ୍ତଂ ଶ୍ରୁତଯୋ ଯଥା ଯଯୁଃ ।
ସ୍ଵୈରୁତ୍ତରୀଯୈଃ କୁଚକୁଙ୍କୁମାଙ୍କିତୈ-
ରଚୀକ୍ଲୃପନ୍ନାସନମାତ୍ମବନ୍ଧଵେ ॥ ୧୩ ॥
ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟୋ ଭଗଵାନ୍ ସ ଈଶ୍ଵରୋ
ଯୋଗେଶ୍ଵରାନ୍ତର୍ହୃଦି କଲ୍ପିତାସନଃ ।
ଚକାସ ଗୋପୀପରିଷଦ୍ଗତୋଽର୍ଚିତ-
ସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯେକପଦଂ ଵପୁର୍ଦଧତ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଯୋଗେଶ୍ଵରାନ୍ତର୍ହୃଦି କଲ୍ପିତାସନଃ ।
ଚକାସ ଗୋପୀପରିଷଦ୍ଗତୋଽର୍ଚିତ-
ସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯେକପଦଂ ଵପୁର୍ଦଧତ୍ ॥ ୧୪ ॥
ସଭାଜଯିତ୍ଵା ତମନଙ୍ଗଦୀପନଂ
ସହାସଲୀଲେକ୍ଷଣଵିଭ୍ରମଭ୍ରୁଵା ।
ସଂସ୍ପର୍ଶନେନାଙ୍କକୃତାଙ୍ଘ୍ରିହସ୍ତଯୋଃ
ସଂସ୍ତୁତ୍ଯ ଈଷତ୍କୁପିତା ବଭାଷିରେ ॥ ୧୫ ॥
ସହାସଲୀଲେକ୍ଷଣଵିଭ୍ରମଭ୍ରୁଵା ।
ସଂସ୍ପର୍ଶନେନାଙ୍କକୃତାଙ୍ଘ୍ରିହସ୍ତଯୋଃ
ସଂସ୍ତୁତ୍ଯ ଈଷତ୍କୁପିତା ବଭାଷିରେ ॥ ୧୫ ॥
ଶ୍ରୀଗୋପ୍ଯ ଊଚୁଃ
ଭଜତୋଽନୁଭଜନ୍ତ୍ଯେକ ଏକ ଏତଦ୍ଵିପର୍ଯଯମ୍ ।
ନୋଭଯାଂଶ୍ଚ ଭଜନ୍ତ୍ଯେକ ଏତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ସାଧୁ ଭୋଃ ॥ ୧୬ ॥
ଭଜତୋଽନୁଭଜନ୍ତ୍ଯେକ ଏକ ଏତଦ୍ଵିପର୍ଯଯମ୍ ।
ନୋଭଯାଂଶ୍ଚ ଭଜନ୍ତ୍ଯେକ ଏତନ୍ନୋ ବ୍ରୂହି ସାଧୁ ଭୋଃ ॥ ୧୬ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ମିଥୋ ଭଜନ୍ତି ଯେ ସଖ୍ଯଃ ସ୍ଵାର୍ଥୈକାନ୍ତୋଦ୍ଯମା ହି ତେ ।
ନ ତତ୍ର ସୌହୃଦଂ ଧର୍ମଃ ସ୍ଵାର୍ଥାର୍ଥଂ ତଦ୍ଧି ନାନ୍ଯଥା ॥ ୧୭ ॥
ମିଥୋ ଭଜନ୍ତି ଯେ ସଖ୍ଯଃ ସ୍ଵାର୍ଥୈକାନ୍ତୋଦ୍ଯମା ହି ତେ ।
ନ ତତ୍ର ସୌହୃଦଂ ଧର୍ମଃ ସ୍ଵାର୍ଥାର୍ଥଂ ତଦ୍ଧି ନାନ୍ଯଥା ॥ ୧୭ ॥
ଭଜନ୍ତ୍ଯଭଜତୋ ଯେ ଵୈ କରୁଣାଃ ପିତରୌ ଯଥା ।
ଧର୍ମୋ ନିରପଵାଦୋଽତ୍ର ସୌହୃଦଂ ଚ ସୁମଧ୍ଯମାଃ ॥ ୧୮ ॥
ଧର୍ମୋ ନିରପଵାଦୋଽତ୍ର ସୌହୃଦଂ ଚ ସୁମଧ୍ଯମାଃ ॥ ୧୮ ॥
ଭଜତୋଽପି ନ ଵୈ କେଚିଦ୍ ଭଜନ୍ତ୍ଯଭଜତଃ କୁତଃ ।
ଆତ୍ମାରାମା ହ୍ଯାପ୍ତକାମା ଅକୃତଜ୍ଞା ଗୁରୁଦ୍ରୁହଃ ॥ ୧୯ ॥
ଆତ୍ମାରାମା ହ୍ଯାପ୍ତକାମା ଅକୃତଜ୍ଞା ଗୁରୁଦ୍ରୁହଃ ॥ ୧୯ ॥
ନାହଂ ତୁ ସଖ୍ଯୋ ଭଜତୋଽପି ଜନ୍ତୂନ୍
ଭଜାମ୍ଯମୀଷାମନୁଵୃତ୍ତିଵୃତ୍ତଯେ ।
ଯଥାଧନୋ ଲବ୍ଧଧନେ ଵିନଷ୍ଟେ
ତଚ୍ଚିନ୍ତଯାନ୍ଯନ୍ନିଭୃତୋ ନ ଵେଦ ॥ ୨୦ ॥
ଭଜାମ୍ଯମୀଷାମନୁଵୃତ୍ତିଵୃତ୍ତଯେ ।
ଯଥାଧନୋ ଲବ୍ଧଧନେ ଵିନଷ୍ଟେ
ତଚ୍ଚିନ୍ତଯାନ୍ଯନ୍ନିଭୃତୋ ନ ଵେଦ ॥ ୨୦ ॥
ଏଵଂ ମଦର୍ଥୋଜ୍ଝିତଲୋକଵେଦ-
ସ୍ଵାନାଂ ହି ଵୋ ମଯ୍ଯନୁଵୃତ୍ତଯେଽବଲାଃ ।
ମଯାପରୋକ୍ଷଂ ଭଜତା ତିରୋହିତଂ
ମାସୂଯିତୁଂ ମାର୍ହଥ ତତ୍ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରିଯାଃ ॥ ୨୧ ॥
ସ୍ଵାନାଂ ହି ଵୋ ମଯ୍ଯନୁଵୃତ୍ତଯେଽବଲାଃ ।
ମଯାପରୋକ୍ଷଂ ଭଜତା ତିରୋହିତଂ
ମାସୂଯିତୁଂ ମାର୍ହଥ ତତ୍ ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରିଯାଃ ॥ ୨୧ ॥
ନ ପାରଯେଽହଂ ନିରଵଦ୍ଯସଂଯୁଜାଂ
ସ୍ଵସାଧୁକୃତ୍ଯଂ ଵିବୁଧାଯୁଷାପି ଵଃ ।
ଯା ମାଭଜନ୍ ଦୁର୍ଜରଗେହଶୃଙ୍ଖଲାଃ
ସଂଵୃଶ୍ଚ୍ଯ ତଦ୍ ଵଃ ପ୍ରତିଯାତୁ ସାଧୁନା ॥ ୨୨ ॥
ସ୍ଵସାଧୁକୃତ୍ଯଂ ଵିବୁଧାଯୁଷାପି ଵଃ ।
ଯା ମାଭଜନ୍ ଦୁର୍ଜରଗେହଶୃଙ୍ଖଲାଃ
ସଂଵୃଶ୍ଚ୍ଯ ତଦ୍ ଵଃ ପ୍ରତିଯାତୁ ସାଧୁନା ॥ ୨୨ ॥
ଭଜନ୍ତ୍ଯଭଜତୋ ଯେ ଵୈ କରୁଣାଃ ପିତରୌ ଯଥା ।
ଧର୍ମୋ ନିରପଵାଦୋଽତ୍ର ସୌହୃଦଂ ଚ ସୁମଧ୍ଯମାଃ
ଧର୍ମୋ ନିରପଵାଦୋଽତ୍ର ସୌହୃଦଂ ଚ ସୁମଧ୍ଯମାଃ