ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ଭୁଯୋଽହଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ରାମସ୍ଯାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ ।
ଅନନ୍ତସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ଯଦନ୍ଯତ୍ କୃତଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୧ ॥
ଭୁଯୋଽହଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ରାମସ୍ଯାଦ୍ଭୁତକର୍ମଣଃ ।
ଅନନ୍ତସ୍ଯାପ୍ରମେଯସ୍ଯ ଯଦନ୍ଯତ୍ କୃତଵାନ୍ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୧ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ନରକସ୍ଯ ସଖା କଶ୍ଚିଦ୍ ଦ୍ଵିଵିଦୋ ନାମ ଵାନରଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵଃ ସୋଽଥ ଭ୍ରାତା ମୈନ୍ଦସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୨ ॥
ନରକସ୍ଯ ସଖା କଶ୍ଚିଦ୍ ଦ୍ଵିଵିଦୋ ନାମ ଵାନରଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵସଚିଵଃ ସୋଽଥ ଭ୍ରାତା ମୈନ୍ଦସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ ॥ ୨ ॥
ସଖ୍ଯୁଃ ସୋଽପଚିତିଂ କୁର୍ଵନ୍ ଵାନରୋ ରାଷ୍ଟ୍ରଵିପ୍ଲଵମ୍ ।
ପୁରଗ୍ରାମାକରାନ୍ ଘୋଷାନଦହଦ୍ ଵହ୍ନିମୁତ୍ସୃଜନ୍ ॥ ୩ ॥
ପୁରଗ୍ରାମାକରାନ୍ ଘୋଷାନଦହଦ୍ ଵହ୍ନିମୁତ୍ସୃଜନ୍ ॥ ୩ ॥
କ୍ଵଚିତ୍ସ ଶୈଲାନୁତ୍ପାଟ୍ଯ ତୈର୍ଦେଶାନ୍ ସମଚୂର୍ଣଯତ୍ ।
ଆନର୍ତାନ୍ ସୁତରାମେଵ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ମିତ୍ରହା ହରିଃ ॥ ୪ ॥
ଆନର୍ତାନ୍ ସୁତରାମେଵ ଯତ୍ରାସ୍ତେ ମିତ୍ରହା ହରିଃ ॥ ୪ ॥
କ୍ଵଚିତ୍ ସମୁଦ୍ରମଧ୍ଯସ୍ଥୋ ଦୋର୍ଭ୍ଯାମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ ତଜ୍ଜଲମ୍ ।
ଦେଶାନ୍ ନାଗାଯୁତପ୍ରାଣୋ ଵେଲାକୂଲେ ନ୍ଯମଜ୍ଜଯତ୍ ॥ ୫ ॥
ଦେଶାନ୍ ନାଗାଯୁତପ୍ରାଣୋ ଵେଲାକୂଲେ ନ୍ଯମଜ୍ଜଯତ୍ ॥ ୫ ॥
ଆଶ୍ରମାନୃଷିମୁଖ୍ଯାନାଂ କୃତ୍ଵା ଭଗ୍ନଵନସ୍ପତୀନ୍ ।
ଅଦୂଷଯଚ୍ଛକୃନ୍ମୂତ୍ରୈରଗ୍ନୀନ୍ ଵୈତାନିକାନ୍ ଖଲଃ ॥ ୬ ॥
ଅଦୂଷଯଚ୍ଛକୃନ୍ମୂତ୍ରୈରଗ୍ନୀନ୍ ଵୈତାନିକାନ୍ ଖଲଃ ॥ ୬ ॥
ପୁରୁଷାନ୍ ଯୋଷିତୋ ଦୃପ୍ତଃ କ୍ଷ୍ମାଭୃଦ୍ଦ୍ରୋଣୀଗୁହାସୁ ସଃ ।
ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଚାପ୍ଯଧାଚ୍ଛୈଲୈଃ ପେଶଷ୍କାରୀଵ କୀଟକମ୍ ॥ ୭ ॥
ନିକ୍ଷିପ୍ଯ ଚାପ୍ଯଧାଚ୍ଛୈଲୈଃ ପେଶଷ୍କାରୀଵ କୀଟକମ୍ ॥ ୭ ॥
ଏଵଂ ଦେଶାନ୍ ଵିପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ ଦୂଷଯଂଶ୍ଚ କୁଲସ୍ତ୍ରିଯଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁଲଲିତଂ ଗୀତଂ ଗିରିଂ ରୈଵତକଂ ଯଯୌ ॥ ୮ ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁଲଲିତଂ ଗୀତଂ ଗିରିଂ ରୈଵତକଂ ଯଯୌ ॥ ୮ ॥
ତତ୍ରାପଶ୍ଯଦ୍ ଯଦୁପତିଂ ରାମଂ ପୁଷ୍କରମାଲିନମ୍ ।
ସୁଦର୍ଶନୀଯସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ଲଲନାଯୂଥମଧ୍ଯଗମ୍ ॥ ୯ ॥
ସୁଦର୍ଶନୀଯସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ଲଲନାଯୂଥମଧ୍ଯଗମ୍ ॥ ୯ ॥
ଗାଯନ୍ତଂ ଵାରୁଣୀଂ ପୀତ୍ଵା ମଦଵିହ୍ଵଲଲୋଚନମ୍ ।
ଵିଭ୍ରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ ଵାରଣମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଵିଭ୍ରାଜମାନଂ ଵପୁଷା ପ୍ରଭିନ୍ନମିଵ ଵାରଣମ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଦୁଷ୍ଟଃ ଶାଖାମୃଗଃ ଶାଖାମାରୂଢଃ କମ୍ପଯନ୍ ଦ୍ରୁମାନ୍ ।
ଚକ୍ରେ କିଲକିଲାଶବ୍ଦମାତ୍ମାନଂ ସମ୍ପ୍ରଦର୍ଶଯନ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଚକ୍ରେ କିଲକିଲାଶବ୍ଦମାତ୍ମାନଂ ସମ୍ପ୍ରଦର୍ଶଯନ୍ ॥ ୧୧ ॥
ତସ୍ଯ ଧାର୍ଷ୍ଟ୍ଯଂ କପେର୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ତରୁଣ୍ଯୋ ଜାତିଚାପଲାଃ ।
ହାସ୍ଯପ୍ରିଯା ଵିଜହସୁର୍ବଲଦେଵପରିଗ୍ରହାଃ ॥ ୧୨ ॥
ହାସ୍ଯପ୍ରିଯା ଵିଜହସୁର୍ବଲଦେଵପରିଗ୍ରହାଃ ॥ ୧୨ ॥
ତା ହେଲଯାମାସ କପିର୍ଭ୍ରୂକ୍ଷେପୈର୍ସମ୍ମୁଖାଦିଭିଃ ।
ଦର୍ଶଯନ୍ ସ୍ଵଗୁଦଂ ତାସାଂ ରାମସ୍ଯ ଚ ନିରୀକ୍ଷିତଃ ॥ ୧୩ ॥
ଦର୍ଶଯନ୍ ସ୍ଵଗୁଦଂ ତାସାଂ ରାମସ୍ଯ ଚ ନିରୀକ୍ଷିତଃ ॥ ୧୩ ॥
ତଂ ଗ୍ରାଵ୍ଣା ପ୍ରାହରତ୍ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ବଲଃ ପ୍ରହରତାଂ ଵରଃ ।
ସ ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ଗ୍ରାଵାଣଂ ମଦିରାକଲଶଂ କପିଃ ॥ ୧୪ ॥
ସ ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ଗ୍ରାଵାଣଂ ମଦିରାକଲଶଂ କପିଃ ॥ ୧୪ ॥
ଗୃହୀତ୍ଵା ହେଲଯାମାସ ଧୂର୍ତସ୍ତଂ କୋପଯନ୍ ହସନ୍ ।
ନିର୍ଭିଦ୍ଯ କଲଶଂ ଦୁଷ୍ଟୋ ଵାସାଂସ୍ଯାସ୍ଫାଲଯଦ୍ ବଲମ୍ ।
କଦର୍ଥୀକୃତ୍ଯ ବଲଵାନ୍ ଵିପ୍ରଚକ୍ରେ ମଦୋଦ୍ଧତଃ ॥ ୧୫ ॥
ନିର୍ଭିଦ୍ଯ କଲଶଂ ଦୁଷ୍ଟୋ ଵାସାଂସ୍ଯାସ୍ଫାଲଯଦ୍ ବଲମ୍ ।
କଦର୍ଥୀକୃତ୍ଯ ବଲଵାନ୍ ଵିପ୍ରଚକ୍ରେ ମଦୋଦ୍ଧତଃ ॥ ୧୫ ॥
ତଂ ତସ୍ଯାଵିନଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଶାଂଶ୍ଚ ତଦୁପଦ୍ରୁତାନ୍ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁଷଲମାଦତ୍ତ ହଲଂ ଚାରିଜିଘାଂସଯା ॥ ୧୬ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁଷଲମାଦତ୍ତ ହଲଂ ଚାରିଜିଘାଂସଯା ॥ ୧୬ ॥
ଦ୍ଵିଵିଦୋଽପି ମହାଵୀର୍ଯଃ ଶାଲମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ପାଣିନା ।
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ତରସା ତେନ ବଲଂ ମୂର୍ଧନ୍ଯତାଡଯତ୍ ॥ ୧୭ ॥
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ତରସା ତେନ ବଲଂ ମୂର୍ଧନ୍ଯତାଡଯତ୍ ॥ ୧୭ ॥
ତଂ ତୁ ସଙ୍କର୍ଷଣୋ ମୂର୍ଧ୍ନି ପତନ୍ତମଚଲୋ ଯଥା ।
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ବଲଵାନ୍ ସୁନନ୍ଦେନାହନଚ୍ଚ ତମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ବଲଵାନ୍ ସୁନନ୍ଦେନାହନଚ୍ଚ ତମ୍ ॥ ୧୮ ॥
ମୂଷଲାହତମସ୍ତିଷ୍କୋ ଵିରେଜେ ରକ୍ତଧାରଯା ।
ଗିରିର୍ଯଥା ଗୈରିକଯା ପ୍ରହାରଂ ନାନୁଚିନ୍ତଯନ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଗିରିର୍ଯଥା ଗୈରିକଯା ପ୍ରହାରଂ ନାନୁଚିନ୍ତଯନ୍ ॥ ୧୯ ॥
ପୁନରନ୍ଯଂ ସମୁତ୍କ୍ଷିପ୍ଯ କୃତ୍ଵା ନିଷ୍ପତ୍ରମୋଜସା ।
ତେନାହନତ୍ ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତଂ ବଲଃ ଶତଧାଚ୍ଛିନତ୍ ॥ ୨୦ ॥
ତେନାହନତ୍ ସୁସଙ୍କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତଂ ବଲଃ ଶତଧାଚ୍ଛିନତ୍ ॥ ୨୦ ॥
ତତୋଽନ୍ଯେନ ରୁଷା ଜଘ୍ନେ ତଂ ଚାପି ଶତଧାଚ୍ଛିନତ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଏଵଂ ଯୁଧ୍ଯନ୍ ଭଗଵତା ଭଗ୍ନେ ଭଗ୍ନେ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ଆକୃଷ୍ଯ ସର୍ଵତୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍ ନିର୍ଵୃକ୍ଷମକରୋଦ୍ ଵନମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଆକୃଷ୍ଯ ସର୍ଵତୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍ ନିର୍ଵୃକ୍ଷମକରୋଦ୍ ଵନମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ତତୋଽମୁଞ୍ଚଚ୍ଛିଲାଵର୍ଷଂ ବଲସ୍ଯୋପର୍ଯମର୍ଷିତଃ ।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚୂର୍ଣଯାମାସ ଲୀଲଯା ମୁଷଲାଯୁଧଃ ॥ ୨୩ ॥
ତତ୍ସର୍ଵଂ ଚୂର୍ଣଯାମାସ ଲୀଲଯା ମୁଷଲାଯୁଧଃ ॥ ୨୩ ॥
ସ ବାହୂ ତାଲସଙ୍କାଶୌ ମୁଷ୍ଟୀକୃତ୍ଯ କପୀଶ୍ଵରଃ ।
ଆସାଦ୍ଯ ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଂ ତାଭ୍ଯାଂ ଵକ୍ଷସ୍ଯରୂରୁଜତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଆସାଦ୍ଯ ରୋହିଣୀପୁତ୍ରଂ ତାଭ୍ଯାଂ ଵକ୍ଷସ୍ଯରୂରୁଜତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଯାଦଵେନ୍ଦ୍ରୋଽପି ତଂ ଦୋର୍ଭ୍ଯାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମୁଷଲଲାଙ୍ଗଲେ ।
ଜତ୍ରାଵଭ୍ଯର୍ଦଯତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୋଽପତଦ୍ ରୁଧିରଂ ଵମନ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଜତ୍ରାଵଭ୍ଯର୍ଦଯତ୍କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସୋଽପତଦ୍ ରୁଧିରଂ ଵମନ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଚକମ୍ପେ ତେନ ପତତା ସଟଙ୍କଃ ସଵନସ୍ପତିଃ ।
ପର୍ଵତଃ କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ ଵାଯୁନା ନୌରିଵାମ୍ଭସି ॥ ୨୬ ॥
ପର୍ଵତଃ କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ ଵାଯୁନା ନୌରିଵାମ୍ଭସି ॥ ୨୬ ॥
ଜଯଶବ୍ଦୋ ନମଃଶବ୍ଦଃ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଚାମ୍ବରେ ।
ସୁରସିଦ୍ଧମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଣାମାସୀତ୍ କୁସୁମଵର୍ଷିଣାମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ସୁରସିଦ୍ଧମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଣାମାସୀତ୍ କୁସୁମଵର୍ଷିଣାମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଏଵଂ ନିହତ୍ଯ ଦ୍ଵିଵିଦଂ ଜଗଦ୍ଵ୍ଯତିକରାଵହମ୍ ।
ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ଜନୈଃ ସ୍ଵପୁରମାଵିଶତ୍ ॥ ୨୮ ॥
ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ଜନୈଃ ସ୍ଵପୁରମାଵିଶତ୍ ॥ ୨୮ ॥