ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଅଯୁତେ ଦ୍ଵେ ଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ନିରୁଦ୍ଧା ଯୁଧି ନିର୍ଜିତାଃ ।
ତେ ନିର୍ଗତା ଗିରିଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ମଲିନା ମଲଵାସସଃ ॥ ୧ ॥
ଅଯୁତେ ଦ୍ଵେ ଶତାନ୍ଯଷ୍ଟୌ ନିରୁଦ୍ଧା ଯୁଧି ନିର୍ଜିତାଃ ।
ତେ ନିର୍ଗତା ଗିରିଦ୍ରୋଣ୍ଯାଂ ମଲିନା ମଲଵାସସଃ ॥ ୧ ॥
କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମାଃ ଶୁଷ୍କଵଦନାଃ ସଂରୋଧପରିକର୍ଶିତାଃ ।
ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ଘନଶ୍ଯାମଂ ପୀତକୌଶେଯଵାସସମ୍ ॥ ୨ ॥
ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ଘନଶ୍ଯାମଂ ପୀତକୌଶେଯଵାସସମ୍ ॥ ୨ ॥
ଶ୍ରୀଵତ୍ସାଙ୍କଂ ଚତୁର୍ବାହୁଂ ପଦ୍ମଗର୍ଭାରୁଣେକ୍ଷଣମ୍ ।
ଚାରୁପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ସ୍ଫୁରନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୩ ॥
ଚାରୁପ୍ରସନ୍ନଵଦନଂ ସ୍ଫୁରନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲମ୍ ॥ ୩ ॥
ପଦ୍ମହସ୍ତଂ ଗଦାଶଙ୍ଖ ରଥାଙ୍ଗୈରୁପଲକ୍ଷିତମ୍ ।
କିରୀଟହାରକଟକକଟିସୂତ୍ରାଙ୍ଗଦାଞ୍ଚିତମ୍ ॥ ୪ ॥
କିରୀଟହାରକଟକକଟିସୂତ୍ରାଙ୍ଗଦାଞ୍ଚିତମ୍ ॥ ୪ ॥
ଭ୍ରାଜଦ୍ଵରମଣିଗ୍ରୀଵଂ ନିଵୀତଂ ଵନମାଲଯା ।
ପିବନ୍ତ ଇଵ ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ ଲିହନ୍ତ ଇଵ ଜିହ୍ଵଯା ॥ ୫ ॥
ପିବନ୍ତ ଇଵ ଚକ୍ଷୁର୍ଭ୍ଯାଂ ଲିହନ୍ତ ଇଵ ଜିହ୍ଵଯା ॥ ୫ ॥
ଜିଘ୍ରନ୍ତ ଇଵ ନାସାଭ୍ଯାଂ ରମ୍ଭନ୍ତ ଇଵ ବାହୁଭିଃ ।
ପ୍ରଣେମୁର୍ହତପାପ୍ମାନୋ ମୂର୍ଧଭିଃ ପାଦଯୋର୍ହରେଃ ॥ ୬ ॥
ପ୍ରଣେମୁର୍ହତପାପ୍ମାନୋ ମୂର୍ଧଭିଃ ପାଦଯୋର୍ହରେଃ ॥ ୬ ॥
କୃଷ୍ଣସନ୍ଦର୍ଶନାହ୍ଲାଦଧ୍ଵସ୍ତସଂରୋଧନକ୍ଲମାଃ ।
ପ୍ରଶଶଂସୁର୍ହୃଷୀକେଶଂ ଗୀର୍ଭିଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ନୃପାଃ ॥ ୭ ॥
ପ୍ରଶଶଂସୁର୍ହୃଷୀକେଶଂ ଗୀର୍ଭିଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲଯୋ ନୃପାଃ ॥ ୭ ॥
ରାଜାନ ଊଚୁଃ
ନମସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରାଵ୍ଯଯ ।
ପ୍ରପନ୍ନାନ୍ ପାହି ନଃ କୃଷ୍ଣ ନିର୍ଵିଣ୍ଣାନ୍ଘୋରସଂସୃତେଃ ॥ ୮ ॥
ନମସ୍ତେ ଦେଵଦେଵେଶ ପ୍ରପନ୍ନାର୍ତିହରାଵ୍ଯଯ ।
ପ୍ରପନ୍ନାନ୍ ପାହି ନଃ କୃଷ୍ଣ ନିର୍ଵିଣ୍ଣାନ୍ଘୋରସଂସୃତେଃ ॥ ୮ ॥
ନୈନଂ ନାଥାନୁସୂଯାମୋ ମାଗଧଂ ମଧୁସୂଦନ ।
ଅନୁଗ୍ରହୋ ଯଦ୍ ଭଵତୋ ରାଜ୍ଞାଂ ରାଜ୍ଯଚ୍ଯୁତିର୍ଵିଭୋ ॥ ୯ ॥
ଅନୁଗ୍ରହୋ ଯଦ୍ ଭଵତୋ ରାଜ୍ଞାଂ ରାଜ୍ଯଚ୍ଯୁତିର୍ଵିଭୋ ॥ ୯ ॥
ରାଜ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମଦୋନ୍ନଦ୍ଧୋ ନ ଶ୍ରେଯୋ ଵିନ୍ଦତେ ନୃପଃ ।
ତ୍ଵନ୍ମାଯାମୋହିତୋଽନିତ୍ଯା ମନ୍ଯତେ ସମ୍ପଦୋଽଚଲାଃ ॥ ୧୦ ॥
ତ୍ଵନ୍ମାଯାମୋହିତୋଽନିତ୍ଯା ମନ୍ଯତେ ସମ୍ପଦୋଽଚଲାଃ ॥ ୧୦ ॥
ମୃଗତୃଷ୍ଣାଂ ଯଥା ବାଲା ମନ୍ଯନ୍ତ ଉଦକାଶଯମ୍ ।
ଏଵଂ ଵୈକାରିକୀଂ ମାଯାମଯୁକ୍ତା ଵସ୍ତୁ ଚକ୍ଷତେ ॥ ୧୧ ॥
ଏଵଂ ଵୈକାରିକୀଂ ମାଯାମଯୁକ୍ତା ଵସ୍ତୁ ଚକ୍ଷତେ ॥ ୧୧ ॥
ଵଯଂ ପୁରା ଶ୍ରୀମଦନଷ୍ଟଦୃଷ୍ଟଯୋ
ଜିଗୀଷଯାସ୍ଯା ଇତରେତରସ୍ପୃଧଃ ।
ଘ୍ନନ୍ତଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ଵା ଅତିନିର୍ଘୃଣାଃ ପ୍ରଭୋ
ମୃତ୍ଯୁଂ ପୁରସ୍ତ୍ଵାଵିଗଣଯ୍ଯ ଦୁର୍ମଦାଃ ॥ ୧୨ ॥
ଜିଗୀଷଯାସ୍ଯା ଇତରେତରସ୍ପୃଧଃ ।
ଘ୍ନନ୍ତଃ ପ୍ରଜାଃ ସ୍ଵା ଅତିନିର୍ଘୃଣାଃ ପ୍ରଭୋ
ମୃତ୍ଯୁଂ ପୁରସ୍ତ୍ଵାଵିଗଣଯ୍ଯ ଦୁର୍ମଦାଃ ॥ ୧୨ ॥
ତ ଏଵ କୃଷ୍ଣାଦ୍ଯ ଗଭୀରରଂହସା
ଦୁରନ୍ତେଵୀର୍ଯେଣ ଵିଚାଲିତାଃ ଶ୍ରିଯଃ ।
କାଲେନ ତନ୍ଵା ଭଵତୋଽନୁକମ୍ପଯା
ଵିନଷ୍ଟଦର୍ପାଶ୍ଚରଣୌ ସ୍ମରାମ ତେ ॥ ୧୩ ॥
ଦୁରନ୍ତେଵୀର୍ଯେଣ ଵିଚାଲିତାଃ ଶ୍ରିଯଃ ।
କାଲେନ ତନ୍ଵା ଭଵତୋଽନୁକମ୍ପଯା
ଵିନଷ୍ଟଦର୍ପାଶ୍ଚରଣୌ ସ୍ମରାମ ତେ ॥ ୧୩ ॥
ଅଥୋ ନ ରାଜ୍ଯଂ ମୃଗତୃଷ୍ଣିରୂପିତଂ
ଦେହେନ ଶଶ୍ଵତ୍ ପତତା ରୁଜାଂ ଭୁଵା ।
ଉପାସିତଵ୍ଯଂ ସ୍ପୃହଯାମହେ ଵିଭୋ
କ୍ରିଯାଫଲଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ କର୍ଣରୋଚନମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଦେହେନ ଶଶ୍ଵତ୍ ପତତା ରୁଜାଂ ଭୁଵା ।
ଉପାସିତଵ୍ଯଂ ସ୍ପୃହଯାମହେ ଵିଭୋ
କ୍ରିଯାଫଲଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ଚ କର୍ଣରୋଚନମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ତଂ ନଃ ସମାଦିଶୋପାଯଂ ଯେନ ତେ ଚରଣାବ୍ଜଯୋଃ ।
ସ୍ମୃତିର୍ଯଥା ନ ଵିରମେଦପି ସଂସରତାମିହ ॥ ୧୫ ॥
ସ୍ମୃତିର୍ଯଥା ନ ଵିରମେଦପି ସଂସରତାମିହ ॥ ୧୫ ॥
କୃଷ୍ଣାଯ ଵାସୁଦେଵାଯ ହରଯେ ପରମାତ୍ମନେ ।
ପ୍ରଣତକ୍ଲେଶନାଶାଯ ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୬ ॥
ପ୍ରଣତକ୍ଲେଶନାଶାଯ ଗୋଵିନ୍ଦାଯ ନମୋ ନମଃ ॥ ୧୬ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ରାଜଭିର୍ମୁକ୍ତବନ୍ଧନୈଃ ।
ତାନାହ କରୁଣସ୍ତାତ ଶରଣ୍ଯଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା ॥ ୧୭ ॥
ସଂସ୍ତୂଯମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ରାଜଭିର୍ମୁକ୍ତବନ୍ଧନୈଃ ।
ତାନାହ କରୁଣସ୍ତାତ ଶରଣ୍ଯଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା ॥ ୧୭ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଵୋ ଭୂପା ମଯ୍ଯାତ୍ମନ୍ଯଖିଲେଶ୍ଵରେ ।
ସୁଦୃଢା ଜାଯତେ ଭକ୍ତିର୍ବାଢମାଶଂସିତଂ ତଥା ॥ ୧୮ ॥
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଵୋ ଭୂପା ମଯ୍ଯାତ୍ମନ୍ଯଖିଲେଶ୍ଵରେ ।
ସୁଦୃଢା ଜାଯତେ ଭକ୍ତିର୍ବାଢମାଶଂସିତଂ ତଥା ॥ ୧୮ ॥
ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଵ୍ଯଵସିତଂ ଭୂପା ଭଵନ୍ତ ଋତଭାଷିଣଃ ।
ଶ୍ରୀଯୈଶ୍ଵର୍ଯମଦୋନ୍ନାହଂ ପଶ୍ଯ ଉନ୍ମାଦକଂ ନୃଣାମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ଶ୍ରୀଯୈଶ୍ଵର୍ଯମଦୋନ୍ନାହଂ ପଶ୍ଯ ଉନ୍ମାଦକଂ ନୃଣାମ୍ ॥ ୧୯ ॥
ହୈହଯୋ ନହୁଷୋ ଵେଣୋ ରାଵଣୋ ନରକୋଽପରେ ।
ଶ୍ରୀମଦାଦ୍ ଭ୍ରଂଶିତାଃ ସ୍ଥାନାଦ୍ ଦେଵଦୈତ୍ଯନରେଶ୍ଵରାଃ ॥ ୨୦ ॥
ଶ୍ରୀମଦାଦ୍ ଭ୍ରଂଶିତାଃ ସ୍ଥାନାଦ୍ ଦେଵଦୈତ୍ଯନରେଶ୍ଵରାଃ ॥ ୨୦ ॥
ଭଵନ୍ତ ଏତଦ୍ ଵିଜ୍ଞାଯ ଦେହାଦ୍ଯୁତ୍ପାଦ୍ଯମନ୍ତଵତ୍ ।
ମାଂ ଯଜନ୍ତୋଽଧ୍ଵରୈର୍ଯୁକ୍ତାଃ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ରକ୍ଷ୍ଯଥ ॥ ୨୧ ॥
ମାଂ ଯଜନ୍ତୋଽଧ୍ଵରୈର୍ଯୁକ୍ତାଃ ପ୍ରଜା ଧର୍ମେଣ ରକ୍ଷ୍ଯଥ ॥ ୨୧ ॥
ସନ୍ତନ୍ଵନ୍ତଃ ପ୍ରଜାତନ୍ତୂନ୍ ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଵାଭଵୌ ।
ପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଚ ସେଵନ୍ତୋ ମଚ୍ଚିତ୍ତା ଵିଚରିଷ୍ଯଥ ॥ ୨୨ ॥
ପ୍ରାପ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଚ ସେଵନ୍ତୋ ମଚ୍ଚିତ୍ତା ଵିଚରିଷ୍ଯଥ ॥ ୨୨ ॥
ଉଦାସୀନାଶ୍ଚ ଦେହାଦାଵାତ୍ମାରାମା ଧୃତଵ୍ରତାଃ ।
ମଯ୍ଯାଵେଶ୍ଯ ମନଃ ସମ୍ଯଙ୍ମାମନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମ ଯାସ୍ଯଥ ॥ ୨୩ ॥
ମଯ୍ଯାଵେଶ୍ଯ ମନଃ ସମ୍ଯଙ୍ମାମନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମ ଯାସ୍ଯଥ ॥ ୨୩ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯାଦିଶ୍ଯ ନୃପାନ୍ କୃଷ୍ଣୋ ଭଗଵାନ୍ ଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ ।
ତେଷାଂ ନ୍ଯଯୁଙ୍କ୍ତ ପୁରୁଷାନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ମଜ୍ଜନକର୍ମଣି ॥ ୨୪ ॥
ଇତ୍ଯାଦିଶ୍ଯ ନୃପାନ୍ କୃଷ୍ଣୋ ଭଗଵାନ୍ ଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ ।
ତେଷାଂ ନ୍ଯଯୁଙ୍କ୍ତ ପୁରୁଷାନ୍ ସ୍ତ୍ରିଯୋ ମଜ୍ଜନକର୍ମଣି ॥ ୨୪ ॥
ସପର୍ଯାଂ କାରଯାମାସ ସହଦେଵେନ ଭାରତ ।
ନରଦେଵୋଚିତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୂଷଣୈଃ ସ୍ରଗ୍ଵିଲେପନୈଃ ॥ ୨୫ ॥
ନରଦେଵୋଚିତୈର୍ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଭୂଷଣୈଃ ସ୍ରଗ୍ଵିଲେପନୈଃ ॥ ୨୫ ॥
ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଵରାନ୍ନେନ ସୁସ୍ନାତାନ୍ସମଲଙ୍କୃତାନ୍ ।
ଭୋଗୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯୁକ୍ତାଂସ୍ତାମ୍ବୂଲାଦ୍ଯୈର୍ନୃପୋଚିତୈଃ ॥ ୨୬ ॥
ଭୋଗୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈର୍ଯୁକ୍ତାଂସ୍ତାମ୍ବୂଲାଦ୍ଯୈର୍ନୃପୋଚିତୈଃ ॥ ୨୬ ॥
ତେ ପୂଜିତା ମୁକୁନ୍ଦେନ ରାଜାନୋ ମୃଷ୍ଟକୁଣ୍ଡଲାଃ ।
ଵିରେଜୁର୍ମୋଚିତାଃ କ୍ଲେଶାତ୍ ପ୍ରାଵୃଡନ୍ତେ ଯଥା ଗ୍ରହାଃ ॥ ୨୭ ॥
ଵିରେଜୁର୍ମୋଚିତାଃ କ୍ଲେଶାତ୍ ପ୍ରାଵୃଡନ୍ତେ ଯଥା ଗ୍ରହାଃ ॥ ୨୭ ॥
ରଥାନ୍ସଦଶ୍ଵାନାରୋପ୍ଯ ମଣିକାଞ୍ଚନଭୂଷିତାନ୍ ।
ପ୍ରୀଣଯ୍ଯ ସୁନୃତୈର୍ଵାକ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଦେଶାନ୍ ପ୍ରତ୍ଯଯାପଯତ୍ ॥ ୨୮ ॥
ପ୍ରୀଣଯ୍ଯ ସୁନୃତୈର୍ଵାକ୍ଯୈଃ ସ୍ଵଦେଶାନ୍ ପ୍ରତ୍ଯଯାପଯତ୍ ॥ ୨୮ ॥
ତ ଏଵଂ ମୋଚିତାଃ କୃଚ୍ଛ୍ରାତ୍ କୃଷ୍ଣେନ ସୁମହାତ୍ମନା ।
ଯଯୁସ୍ତମେଵ ଧ୍ଯାଯନ୍ତଃ କୃତାନି ଚ ଜଗତ୍ପତେଃ ॥ ୨୯ ॥
ଯଯୁସ୍ତମେଵ ଧ୍ଯାଯନ୍ତଃ କୃତାନି ଚ ଜଗତ୍ପତେଃ ॥ ୨୯ ॥
ଜଗଦୁଃ ପ୍ରକୃତିଭ୍ଯସ୍ତେ ମହାପୁରୁଷଚେଷ୍ଟିତମ୍ ।
ଯଥାନ୍ଵଶାସଦ୍ ଭଗଵାଂସ୍ତଥା ଚକ୍ରୁରତନ୍ଦ୍ରିତାଃ ॥ ୩୦ ॥
ଯଥାନ୍ଵଶାସଦ୍ ଭଗଵାଂସ୍ତଥା ଚକ୍ରୁରତନ୍ଦ୍ରିତାଃ ॥ ୩୦ ॥
ଜରାସନ୍ଧଂ ଘାତଯିତ୍ଵା ଭୀମସେନେନ କେଶଵଃ ।
ପାର୍ଥାଭ୍ଯାଂ ସଂଯୁତଃ ପ୍ରାଯାତ୍ ସହଦେଵେନ ପୂଜିତଃ ॥ ୩୧ ॥
ପାର୍ଥାଭ୍ଯାଂ ସଂଯୁତଃ ପ୍ରାଯାତ୍ ସହଦେଵେନ ପୂଜିତଃ ॥ ୩୧ ॥
ଗତ୍ଵା ତେ ଖାଣ୍ଡଵପ୍ରସ୍ଥଂ ଶଙ୍ଖାନ୍ ଦଧ୍ମୁର୍ଜିତାରଯଃ ।
ହର୍ଷଯନ୍ତଃ ସ୍ଵସୁହୃଦୋ ଦୁର୍ହୃଦାଂ ଚାସୁଖାଵହାଃ ॥ ୩୨ ॥
ହର୍ଷଯନ୍ତଃ ସ୍ଵସୁହୃଦୋ ଦୁର୍ହୃଦାଂ ଚାସୁଖାଵହାଃ ॥ ୩୨ ॥
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରୀତମନସ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥନିଵାସିନଃ ।
ମେନିରେ ମାଗଧଂ ଶାନ୍ତଂ ରାଜା ଚାପ୍ତମନୋରଥଃ ॥ ୩୩ ॥
ମେନିରେ ମାଗଧଂ ଶାନ୍ତଂ ରାଜା ଚାପ୍ତମନୋରଥଃ ॥ ୩୩ ॥
ଅଭିଵନ୍ଦ୍ଯାଥ ରାଜାନଂ ଭୀମାର୍ଜୁନଜନାର୍ଦନାଃ ।
ସର୍ଵମାଶ୍ରାଵଯାଂ ଚକ୍ରୁରାତ୍ମନା ଯଦନୁଷ୍ଠିତମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ସର୍ଵମାଶ୍ରାଵଯାଂ ଚକ୍ରୁରାତ୍ମନା ଯଦନୁଷ୍ଠିତମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ନିଶମ୍ଯ ଧର୍ମରାଜସ୍ତତ୍ କେଶଵେନାନୁକମ୍ପିତମ୍ ।
ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁକଲାଂ ମୁଞ୍ଚନ୍ ପ୍ରେମ୍ଣା ନୋଵାଚ କିଞ୍ଚନ ॥ ୩୫ ॥
ଆନନ୍ଦାଶ୍ରୁକଲାଂ ମୁଞ୍ଚନ୍ ପ୍ରେମ୍ଣା ନୋଵାଚ କିଞ୍ଚନ ॥ ୩୫ ॥