ശ്രീഉദ്ധവ ഉവാച
ക്രിയായോഗം സമാചക്ഷ്വ ഭവദാരാധനം പ്രഭോ ।
യസ്മാത്ത്വാം യേ യഥാര്ചന്തി സാത്വതാഃ സാത്വതര്ഷഭ ॥ ൧ ॥
ക്രിയായോഗം സമാചക്ഷ്വ ഭവദാരാധനം പ്രഭോ ।
യസ്മാത്ത്വാം യേ യഥാര്ചന്തി സാത്വതാഃ സാത്വതര്ഷഭ ॥ ൧ ॥
ഏതദ് വദന്തി മുനയോ മുഹുര്നിഃശ്രേയസം നൃണാമ് ।
നാരദോ ഭഗവാന് വ്യാസ ആചാര്യോഽങ്ഗിരസഃ സുതഃ ॥ ൨ ॥
നാരദോ ഭഗവാന് വ്യാസ ആചാര്യോഽങ്ഗിരസഃ സുതഃ ॥ ൨ ॥
നിഃസൃതം തേ മുഖാമ്ഭോജാദ് യദാഹ ഭഗവാനജഃ ।
പുത്രേഭ്യോ ഭൃഗുമുഖ്യേഭ്യോ ദേവ്യൈ ച ഭഗവാന് ഭവഃ ॥ ൩ ॥
പുത്രേഭ്യോ ഭൃഗുമുഖ്യേഭ്യോ ദേവ്യൈ ച ഭഗവാന് ഭവഃ ॥ ൩ ॥
ഏതദ് വൈ സര്വവര്ണാനാമാശ്രമാണാം ച സമ്മതമ് ।
ശ്രേയസാമുത്തമം മന്യേ സ്ത്രീശൂദ്രാണാം ച മാനദ ॥ ൪ ॥
ശ്രേയസാമുത്തമം മന്യേ സ്ത്രീശൂദ്രാണാം ച മാനദ ॥ ൪ ॥
ഏതത് കമലപത്രാക്ഷ കര്മബന്ധവിമോചനമ് ।
ഭക്തായ ചാനുരക്തായ ബ്രൂഹി വിശ്വേശ്വരേശ്വര ॥ ൫ ॥
ഭക്തായ ചാനുരക്തായ ബ്രൂഹി വിശ്വേശ്വരേശ്വര ॥ ൫ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
ന ഹ്യന്തോഽനന്തപാരസ്യ കര്മകാണ്ഡസ്യ ചോദ്ധവ ।
സങ്ക്ഷിപ്തം വര്ണയിഷ്യാമി യഥാവദനുപൂര്വശഃ ॥ ൬ ॥
ന ഹ്യന്തോഽനന്തപാരസ്യ കര്മകാണ്ഡസ്യ ചോദ്ധവ ।
സങ്ക്ഷിപ്തം വര്ണയിഷ്യാമി യഥാവദനുപൂര്വശഃ ॥ ൬ ॥
വൈദികസ്താന്ത്രികോ മിശ്ര ഇതി മേ ത്രിവിധോ മഖഃ ।
ത്രയാണാമീപ്സിതേനൈവ വിധിനാ മാം സമര്ചരേത് ॥ ൭ ॥
ത്രയാണാമീപ്സിതേനൈവ വിധിനാ മാം സമര്ചരേത് ॥ ൭ ॥
യദാ സ്വനിഗമേനോക്തം ദ്വിജത്വം പ്രാപ്യ പൂരുഷഃ ।
യഥാ യജേത മാം ഭക്ത്യാ ശ്രദ്ധയാ തന്നിബോധ മേ ॥ ൮ ॥
യഥാ യജേത മാം ഭക്ത്യാ ശ്രദ്ധയാ തന്നിബോധ മേ ॥ ൮ ॥
അര്ചായാം സ്ഥണ്ഡിലേഽഗ്നൌ വാ സൂര്യേ വാപ്സു ഹൃദി ദ്വിജഃ ।
ദ്രവ്യേണ ഭക്തിയുക്തോഽര്ചേത് സ്വഗുരും മാമമായയാ ॥ ൯ ॥
ദ്രവ്യേണ ഭക്തിയുക്തോഽര്ചേത് സ്വഗുരും മാമമായയാ ॥ ൯ ॥
പൂര്വം സ്നാനം പ്രകുര്വീത ധൌതദന്തോഽങ്ഗശുദ്ധയേ ।
ഉഭയൈരപി ച സ്നാനം മന്ത്രൈര്മൃദ്ഗ്രഹണാദിനാ ॥ ൧൦ ॥
ഉഭയൈരപി ച സ്നാനം മന്ത്രൈര്മൃദ്ഗ്രഹണാദിനാ ॥ ൧൦ ॥
സന്ധ്യോപാസ്ത്യാദികര്മാണി വേദേനാചോദിതാനി മേ ।
പൂജാം തൈഃ കല്പയേത് സമ്യക് സങ്കല്പഃ കര്മപാവനീമ് ॥ ൧൧ ॥
പൂജാം തൈഃ കല്പയേത് സമ്യക് സങ്കല്പഃ കര്മപാവനീമ് ॥ ൧൧ ॥
ശൈലീ ദാരുമയീ ലൌഹീ ലേപ്യാ ലേഖ്യാ ച സൈകതീ ।
മനോമയീ മണിമയീ പ്രതിമാഷ്ടവിധാ സ്മൃതാ ॥ ൧൨ ॥
മനോമയീ മണിമയീ പ്രതിമാഷ്ടവിധാ സ്മൃതാ ॥ ൧൨ ॥
ചലാചലേതി ദ്വിവിധാ പ്രതിഷ്ഠാ ജീവമന്ദിരമ് ।
ഉദ്വാസാവാഹനേ ന സ്തഃ സ്ഥിരായാമുദ്ധവാര്ചനേ ॥ ൧൩ ॥
ഉദ്വാസാവാഹനേ ന സ്തഃ സ്ഥിരായാമുദ്ധവാര്ചനേ ॥ ൧൩ ॥
അസ്ഥിരായാം വികല്പഃ സ്യാത് സ്ഥണ്ഡിലേ തു ഭവേദ് ദ്വയമ് ।
സ്നപനം ത്വവിലേപ്യായാമന്യത്ര പരിമാര്ജനമ് ॥ ൧൪ ॥
സ്നപനം ത്വവിലേപ്യായാമന്യത്ര പരിമാര്ജനമ് ॥ ൧൪ ॥
ദ്രവ്യൈഃ പ്രസിദ്ധൈര്മദ്യാഗഃ പ്രതിമാദിഷ്വമായിനഃ ।
ഭക്തസ്യ ച യഥാലബ്ധൈര്ഹൃദി ഭാവേന ചൈവ ഹി ॥ ൧൫ ॥
ഭക്തസ്യ ച യഥാലബ്ധൈര്ഹൃദി ഭാവേന ചൈവ ഹി ॥ ൧൫ ॥
സ്നാനാലങ്കരണം പ്രേഷ്ഠമര്ചായാമേവ തൂദ്ധവ ।
സ്ഥണ്ഡിലേ തത്ത്വവിന്യാസോ വഹ്നാവാജ്യപ്ലുതം ഹവിഃ ॥ ൧൬ ॥
സ്ഥണ്ഡിലേ തത്ത്വവിന്യാസോ വഹ്നാവാജ്യപ്ലുതം ഹവിഃ ॥ ൧൬ ॥
സൂര്യേ ചാഭ്യര്ഹണം പ്രേഷ്ഠം സലിലേ സലിലാദിഭിഃ ।
ശ്രദ്ധയോപാഹൃതം പ്രേഷ്ഠം ഭക്തേന മമ വാര്യപി ॥ ൧൭ ॥
ശ്രദ്ധയോപാഹൃതം പ്രേഷ്ഠം ഭക്തേന മമ വാര്യപി ॥ ൧൭ ॥
ഭൂര്യപ്യഭക്തോപാഹൃതം ന മേ തോഷായ കല്പതേ ।
ഗന്ധോ ധൂപഃ സുമനസോ ദീപോഽന്നാദ്യം ച കിം പുനഃ ॥ ൧൮ ॥
ഗന്ധോ ധൂപഃ സുമനസോ ദീപോഽന്നാദ്യം ച കിം പുനഃ ॥ ൧൮ ॥
ശുചിഃ സമ്ഭൃതസമ്ഭാരഃ പ്രാഗ്ദര്ഭൈഃ കല്പിതാസനഃ ।
ആസീനഃ പ്രാഗുദഗ് വാര്ചേദര്ചായാം ത്വഥ സമ്മുഖഃ ॥ ൧൯ ॥
ആസീനഃ പ്രാഗുദഗ് വാര്ചേദര്ചായാം ത്വഥ സമ്മുഖഃ ॥ ൧൯ ॥
കൃതന്യാസഃ കൃതന്യാസാം മദര്ചാം പാണിനാ മൃജേത് ।
കലശം പ്രോക്ഷണീയം ച യഥാവദുപസാധയേത് ॥ ൨൦ ॥
കലശം പ്രോക്ഷണീയം ച യഥാവദുപസാധയേത് ॥ ൨൦ ॥
തദദ്ഭിര്ദേവയജനം ദ്രവ്യാണ്യാത്മാനമേവ ച ।
പ്രോക്ഷ്യ പാത്രാണി ത്രീണ്യദ്ഭിസ്തൈസ്തൈര്ദ്രവ്യൈശ്ച സാധയേത് ॥ ൨൧ ॥
പ്രോക്ഷ്യ പാത്രാണി ത്രീണ്യദ്ഭിസ്തൈസ്തൈര്ദ്രവ്യൈശ്ച സാധയേത് ॥ ൨൧ ॥
പാദ്യാര്ഘ്യാചമനീയാര്ഥം ത്രീണി പാത്രാണി ദേശികഃ ।
ഹൃദാ ശീര്ഷ്ണാഥ ശിഖയാ ഗായത്ര്യാ ചാഭിമന്ത്രയേത് ॥ ൨൨ ॥
ഹൃദാ ശീര്ഷ്ണാഥ ശിഖയാ ഗായത്ര്യാ ചാഭിമന്ത്രയേത് ॥ ൨൨ ॥
പിണ്ഡേ വായ്വഗ്നിസംശുദ്ധേ ഹൃത്പദ്മസ്ഥാം പരാം മമ ।
അണ്വീം ജീവകലാം ധ്യായേന്നാദാന്തേ സിദ്ധഭാവിതാമ് ॥ ൨൩ ॥
അണ്വീം ജീവകലാം ധ്യായേന്നാദാന്തേ സിദ്ധഭാവിതാമ് ॥ ൨൩ ॥
തയാത്മഭൂതയാ പിണ്ഡേ വ്യാപ്തേ സമ്പൂജ്യ തന്മയഃ ।
ആവാഹ്യാര്ചാദിഷു സ്ഥാപ്യ ന്യസ്താങ്ഗം മാം പ്രപൂജയേത് ॥ ൨൪ ॥
ആവാഹ്യാര്ചാദിഷു സ്ഥാപ്യ ന്യസ്താങ്ഗം മാം പ്രപൂജയേത് ॥ ൨൪ ॥
പാദ്യോപസ്പര്ശാര്ഹണാദീനുപചാരാന് പ്രകല്പയേത് ।
ധര്മാദിഭിശ്ച നവഭിഃ കല്പയിത്വാസനം മമ ॥ ൨൫ ॥
ധര്മാദിഭിശ്ച നവഭിഃ കല്പയിത്വാസനം മമ ॥ ൨൫ ॥
പദ്മമഷ്ടദലം തത്ര കര്ണികാകേസരോജ്ജ്വലമ് ।
ഉഭാഭ്യാം വേദതന്ത്രാഭ്യാം മഹ്യം തൂഭയസിദ്ധയേ ॥ ൨൬ ॥
ഉഭാഭ്യാം വേദതന്ത്രാഭ്യാം മഹ്യം തൂഭയസിദ്ധയേ ॥ ൨൬ ॥
സുദര്ശനം പാഞ്ചജന്യം ഗദാസീഷുധനുര്ഹലാന് ।
മുഷലം കൌസ്തുഭം മാലാം ശ്രീവത്സം ചാനുപൂജയേത് ॥ ൨൭ ॥
മുഷലം കൌസ്തുഭം മാലാം ശ്രീവത്സം ചാനുപൂജയേത് ॥ ൨൭ ॥
നന്ദം സുനന്ദം ഗരുഡം പ്രചണ്ഡം ചണ്ഡമേവ ച ।
മഹാബലം ബലം ചൈവ കുമുദം കമുദേക്ഷണമ് ॥ ൨൮ ॥
മഹാബലം ബലം ചൈവ കുമുദം കമുദേക്ഷണമ് ॥ ൨൮ ॥
ദുര്ഗാം വിനായകം വ്യാസം വിഷ്വക്സേനം ഗുരൂന്സുരാന് ।
സ്വേ സ്വേ സ്ഥാനേ ത്വഭിമുഖാന് പൂജയേത് പ്രോക്ഷണാദിഭിഃ ॥ ൨൯ ॥
സ്വേ സ്വേ സ്ഥാനേ ത്വഭിമുഖാന് പൂജയേത് പ്രോക്ഷണാദിഭിഃ ॥ ൨൯ ॥
ചന്ദനോശീരകര്പൂരകുങ്കുമാഗുരുവാസിതൈഃ ।
സലിലൈഃ സ്നാപയേന്മന്ത്രൈര്നിത്യദാ വിഭവേ സതി ॥ ൩൦ ॥
സലിലൈഃ സ്നാപയേന്മന്ത്രൈര്നിത്യദാ വിഭവേ സതി ॥ ൩൦ ॥
സ്വര്ണഘര്മാനുവാകേന മഹാപുരുഷവിദ്യയാ ।
പൌരുഷേണാപി സൂക്തേന സാമഭീ രാജനാദിഭിഃ ॥ ൩൧ ॥
പൌരുഷേണാപി സൂക്തേന സാമഭീ രാജനാദിഭിഃ ॥ ൩൧ ॥
വസ്ത്രോപവീതാഭരണപത്രസ്രഗ്ഗന്ധലേപനൈഃ ।
അലങ്കുര്വീത സപ്രേമ മദ്ഭക്തോ മാം യഥോചിതമ് ॥ ൩൨ ॥
അലങ്കുര്വീത സപ്രേമ മദ്ഭക്തോ മാം യഥോചിതമ് ॥ ൩൨ ॥
പാദ്യമാചമനീയം ച ഗന്ധം സുമനസോഽക്ഷതാന് ।
ധൂപദീപോപഹാര്യാണി ദദ്യാന്മേ ശ്രദ്ധയാര്ചകഃ ॥ ൩൩ ॥
ധൂപദീപോപഹാര്യാണി ദദ്യാന്മേ ശ്രദ്ധയാര്ചകഃ ॥ ൩൩ ॥
ഗുഡപായസസര്പീംഷി ശഷ്കുല്യാപൂപമോദകാന് ।
സംയാവദധിസൂപാംശ്ച നൈവേദ്യം സതി കല്പയേത് ॥ ൩൪ ॥
സംയാവദധിസൂപാംശ്ച നൈവേദ്യം സതി കല്പയേത് ॥ ൩൪ ॥
അഭ്യങ്ഗോന്മര്ദനാദര്ശദന്തധാവാഭിഷേചനമ് ।
അന്നാദ്യഗീതനൃത്യാനി പര്വണി സ്യുരുതാന്വഹമ് ॥ ൩൫ ॥
അന്നാദ്യഗീതനൃത്യാനി പര്വണി സ്യുരുതാന്വഹമ് ॥ ൩൫ ॥
വിധിനാ വിഹിതേ കുണ്ഡേ മേഖലാഗര്തവേദിഭിഃ ।
അഗ്നിമാധായ പരിതഃ സമൂഹേത് പാണിനോദിതമ് ॥ ൩൬ ॥
അഗ്നിമാധായ പരിതഃ സമൂഹേത് പാണിനോദിതമ് ॥ ൩൬ ॥
പരിസ്തീര്യാഥ പര്യുക്ഷേദന്വാധായ യഥാവിധി ।
പ്രോക്ഷണ്യാസാദ്യ ദ്രവ്യാണി പ്രോക്ഷ്യാഗ്നൌ ഭാവയേത മാമ് ॥ ൩൭ ॥
പ്രോക്ഷണ്യാസാദ്യ ദ്രവ്യാണി പ്രോക്ഷ്യാഗ്നൌ ഭാവയേത മാമ് ॥ ൩൭ ॥
തപ്തജാമ്ബൂനദപ്രഖ്യം ശങ്ഖചക്രഗദാമ്ബുജൈഃ ।
ലസച്ചതുര്ഭുജം ശാന്തം പദ്മകിഞ്ജല്കവാസസമ് ॥ ൩൮ ॥
ലസച്ചതുര്ഭുജം ശാന്തം പദ്മകിഞ്ജല്കവാസസമ് ॥ ൩൮ ॥
സ്ഫുരത്കിരീടകടകകടിസൂത്രവരാങ്ഗദമ് ।
ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത്കൌസ്തുഭം വനമാലിനമ് ॥ ൩൯ ॥
ശ്രീവത്സവക്ഷസം ഭ്രാജത്കൌസ്തുഭം വനമാലിനമ് ॥ ൩൯ ॥
ധ്യായന്നഭ്യര്ച്യ ദാരൂണി ഹവിഷാഭിഘൃതാനി ച ।
പ്രാസ്യാജ്യഭാഗാവാഘാരൌ ദത്ത്വാ ചാജ്യപ്ലുതം ഹവിഃ ॥ ൪൦ ॥
പ്രാസ്യാജ്യഭാഗാവാഘാരൌ ദത്ത്വാ ചാജ്യപ്ലുതം ഹവിഃ ॥ ൪൦ ॥
ജുഹുയാന്മൂലമന്ത്രേണ ഷോഡശര്ചാവദാനതഃ ।
ധര്മാദിഭ്യോ യഥാന്യായം മന്ത്രൈഃ സ്വിഷ്ടികൃതം ബുധഃ ॥ ൪൧ ॥
ധര്മാദിഭ്യോ യഥാന്യായം മന്ത്രൈഃ സ്വിഷ്ടികൃതം ബുധഃ ॥ ൪൧ ॥
അഭ്യര്ച്യാഥ നമസ്കൃത്യ പാര്ഷദേഭ്യോ ബലിം ഹരേത് ।
മൂലമന്ത്രം ജപേദ് ബ്രഹ്മ സ്മരന്നാരായണാത്മകമ് ॥ ൪൨ ॥
മൂലമന്ത്രം ജപേദ് ബ്രഹ്മ സ്മരന്നാരായണാത്മകമ് ॥ ൪൨ ॥
ദത്ത്വാചമനമുച്ഛേഷം വിഷ്വക്സേനായ കല്പയേത് ।
മുഖവാസം സുരഭിമത് താമ്ബൂലാദ്യമഥാര്ഹയേത് ॥ ൪൩ ॥
മുഖവാസം സുരഭിമത് താമ്ബൂലാദ്യമഥാര്ഹയേത് ॥ ൪൩ ॥
ഉപഗായന് ഗൃണന് നൃത്യന് കര്മാണ്യഭിനയന് മമ ।
മത്കഥാഃ ശ്രാവയന് ശൃണ്വന് മുഹൂര്തം ക്ഷണികോ ഭവേത് ॥ ൪൪ ॥
മത്കഥാഃ ശ്രാവയന് ശൃണ്വന് മുഹൂര്തം ക്ഷണികോ ഭവേത് ॥ ൪൪ ॥
സ്തവൈരുച്ചാവചൈഃ സ്തോത്രൈഃ പൌരാണൈഃ പ്രാകൃതൈരപി ।
സ്തുത്വാ പ്രസീദ ഭഗവന്നിതി വന്ദേത ദണ്ഡവത് ॥ ൪൫ ॥
സ്തുത്വാ പ്രസീദ ഭഗവന്നിതി വന്ദേത ദണ്ഡവത് ॥ ൪൫ ॥
ശിരോ മത്പാദയോഃ കൃത്വാ ബാഹുഭ്യാം ച പരസ്പരമ് ।
പ്രപന്നം പാഹി മാമീശ ഭീതം മൃത്യുഗ്രഹാര്ണവാത് ॥ ൪൬ ॥
പ്രപന്നം പാഹി മാമീശ ഭീതം മൃത്യുഗ്രഹാര്ണവാത് ॥ ൪൬ ॥
ഇതി ശേഷാം മയാ ദത്താം ശിരസ്യാധായ സാദരമ് ।
ഉദ്വാസയേച്ചേദുദ്വാസ്യം ജ്യോതിര്ജ്യോതിഷി തത് പുനഃ ॥ ൪൭ ॥
ഉദ്വാസയേച്ചേദുദ്വാസ്യം ജ്യോതിര്ജ്യോതിഷി തത് പുനഃ ॥ ൪൭ ॥
അര്ചാദിഷു യദാ യത്ര ശ്രദ്ധാ മാം തത്ര ചാര്ചയേത് ।
സര്വഭൂതേഷ്വാത്മനി ച സര്വാത്മാഹമവസ്ഥിതഃ ॥ ൪൮ ॥
സര്വഭൂതേഷ്വാത്മനി ച സര്വാത്മാഹമവസ്ഥിതഃ ॥ ൪൮ ॥
ഏവം ക്രിയായോഗപഥൈഃ പുമാന് വൈദികതാന്ത്രികൈഃ ।
അര്ചന്നുഭയതഃ സിദ്ധിം മത്തോ വിന്ദത്യഭീപ്സിതാമ് ॥ ൪൯ ॥
അര്ചന്നുഭയതഃ സിദ്ധിം മത്തോ വിന്ദത്യഭീപ്സിതാമ് ॥ ൪൯ ॥
മദര്ചാം സമ്പ്രതിഷ്ഠാപ്യ മന്ദിരം കാരയേദ് ദൃഢമ് ।
പുഷ്പോദ്യാനാനി രമ്യാണി പൂജായാത്രോത്സവാശ്രിതാന് ॥ ൫൦ ॥
പുഷ്പോദ്യാനാനി രമ്യാണി പൂജായാത്രോത്സവാശ്രിതാന് ॥ ൫൦ ॥
പൂജാദീനാം പ്രവാഹാര്ഥം മഹാപര്വസ്വഥാന്വഹമ് ।
ക്ഷേത്രാപണപുരഗ്രാമാന് ദത്ത്വാ മത്സാര്ഷ്ടിതാമിയാത് ॥ ൫൧ ॥
ക്ഷേത്രാപണപുരഗ്രാമാന് ദത്ത്വാ മത്സാര്ഷ്ടിതാമിയാത് ॥ ൫൧ ॥
പ്രതിഷ്ഠയാ സാര്വഭൌമം സദ്മനാ ഭുവനത്രയമ് ।
പൂജാദിനാ ബ്രഹ്മലോകം ത്രിഭിര്മത്സാമ്യതാമിയാത് ॥ ൫൨ ॥
പൂജാദിനാ ബ്രഹ്മലോകം ത്രിഭിര്മത്സാമ്യതാമിയാത് ॥ ൫൨ ॥
മാമേവ നൈരപേക്ഷ്യേണ ഭക്തിയോഗേന വിന്ദതി ।
ഭക്തിയോഗം സ ലഭത ഏവം യഃ പൂജയേത മാമ് ॥ ൫൩ ॥
ഭക്തിയോഗം സ ലഭത ഏവം യഃ പൂജയേത മാമ് ॥ ൫൩ ॥
യഃ സ്വദത്താം പരൈര്ദത്താം ഹരേത സുരവിപ്രയോഃ ।
വൃത്തിം സ ജായതേ വിഡ്ഭുഗ് വര്ഷാണാമയുതായുതമ് ॥ ൫൪ ॥
വൃത്തിം സ ജായതേ വിഡ്ഭുഗ് വര്ഷാണാമയുതായുതമ് ॥ ൫൪ ॥
കര്തുശ്ച സാരഥേര്ഹേതോരനുമോദിതുരേവ ച ।
കര്മണാം ഭാഗിനഃ പ്രേത്യ ഭൂയോ ഭൂയസി തത് ഫലമ് ॥ ൫൫ ॥
കര്മണാം ഭാഗിനഃ പ്രേത്യ ഭൂയോ ഭൂയസി തത് ഫലമ് ॥ ൫൫ ॥