శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ
క్రియాయోగం సమాచక్ష్వ భవదారాధనం ప్రభో ।
యస్మాత్త్వాం యే యథార్చన్తి సాత్వతాః సాత్వతర్షభ ॥ ౧ ॥
క్రియాయోగం సమాచక్ష్వ భవదారాధనం ప్రభో ।
యస్మాత్త్వాం యే యథార్చన్తి సాత్వతాః సాత్వతర్షభ ॥ ౧ ॥
ఏతద్ వదన్తి మునయో ముహుర్నిఃశ్రేయసం నృణామ్ ।
నారదో భగవాన్ వ్యాస ఆచార్యోఽఙ్గిరసః సుతః ॥ ౨ ॥
నారదో భగవాన్ వ్యాస ఆచార్యోఽఙ్గిరసః సుతః ॥ ౨ ॥
నిఃసృతం తే ముఖామ్భోజాద్ యదాహ భగవానజః ।
పుత్రేభ్యో భృగుముఖ్యేభ్యో దేవ్యై చ భగవాన్ భవః ॥ ౩ ॥
పుత్రేభ్యో భృగుముఖ్యేభ్యో దేవ్యై చ భగవాన్ భవః ॥ ౩ ॥
ఏతద్ వై సర్వవర్ణానామాశ్రమాణాం చ సమ్మతమ్ ।
శ్రేయసాముత్తమం మన్యే స్త్రీశూద్రాణాం చ మానద ॥ ౪ ॥
శ్రేయసాముత్తమం మన్యే స్త్రీశూద్రాణాం చ మానద ॥ ౪ ॥
ఏతత్ కమలపత్రాక్ష కర్మబన్ధవిమోచనమ్ ।
భక్తాయ చానురక్తాయ బ్రూహి విశ్వేశ్వరేశ్వర ॥ ౫ ॥
భక్తాయ చానురక్తాయ బ్రూహి విశ్వేశ్వరేశ్వర ॥ ౫ ॥
శ్రీభగవానువాచ
న హ్యన్తోఽనన్తపారస్య కర్మకాణ్డస్య చోద్ధవ ।
సఙ్క్షిప్తం వర్ణయిష్యామి యథావదనుపూర్వశః ॥ ౬ ॥
న హ్యన్తోఽనన్తపారస్య కర్మకాణ్డస్య చోద్ధవ ।
సఙ్క్షిప్తం వర్ణయిష్యామి యథావదనుపూర్వశః ॥ ౬ ॥
వైదికస్తాన్త్రికో మిశ్ర ఇతి మే త్రివిధో మఖః ।
త్రయాణామీప్సితేనైవ విధినా మాం సమర్చరేత్ ॥ ౭ ॥
త్రయాణామీప్సితేనైవ విధినా మాం సమర్చరేత్ ॥ ౭ ॥
యదా స్వనిగమేనోక్తం ద్విజత్వం ప్రాప్య పూరుషః ।
యథా యజేత మాం భక్త్యా శ్రద్ధయా తన్నిబోధ మే ॥ ౮ ॥
యథా యజేత మాం భక్త్యా శ్రద్ధయా తన్నిబోధ మే ॥ ౮ ॥
అర్చాయాం స్థణ్డిలేఽగ్నౌ వా సూర్యే వాప్సు హృది ద్విజః ।
ద్రవ్యేణ భక్తియుక్తోఽర్చేత్ స్వగురుం మామమాయయా ॥ ౯ ॥
ద్రవ్యేణ భక్తియుక్తోఽర్చేత్ స్వగురుం మామమాయయా ॥ ౯ ॥
పూర్వం స్నానం ప్రకుర్వీత ధౌతదన్తోఽఙ్గశుద్ధయే ।
ఉభయైరపి చ స్నానం మన్త్రైర్మృద్గ్రహణాదినా ॥ ౧౦ ॥
ఉభయైరపి చ స్నానం మన్త్రైర్మృద్గ్రహణాదినా ॥ ౧౦ ॥
సన్ధ్యోపాస్త్యాదికర్మాణి వేదేనాచోదితాని మే ।
పూజాం తైః కల్పయేత్ సమ్యక్ సఙ్కల్పః కర్మపావనీమ్ ॥ ౧౧ ॥
పూజాం తైః కల్పయేత్ సమ్యక్ సఙ్కల్పః కర్మపావనీమ్ ॥ ౧౧ ॥
శైలీ దారుమయీ లౌహీ లేప్యా లేఖ్యా చ సైకతీ ।
మనోమయీ మణిమయీ ప్రతిమాష్టవిధా స్మృతా ॥ ౧౨ ॥
మనోమయీ మణిమయీ ప్రతిమాష్టవిధా స్మృతా ॥ ౧౨ ॥
చలాచలేతి ద్వివిధా ప్రతిష్ఠా జీవమన్దిరమ్ ।
ఉద్వాసావాహనే న స్తః స్థిరాయాముద్ధవార్చనే ॥ ౧౩ ॥
ఉద్వాసావాహనే న స్తః స్థిరాయాముద్ధవార్చనే ॥ ౧౩ ॥
అస్థిరాయాం వికల్పః స్యాత్ స్థణ్డిలే తు భవేద్ ద్వయమ్ ।
స్నపనం త్వవిలేప్యాయామన్యత్ర పరిమార్జనమ్ ॥ ౧౪ ॥
స్నపనం త్వవిలేప్యాయామన్యత్ర పరిమార్జనమ్ ॥ ౧౪ ॥
ద్రవ్యైః ప్రసిద్ధైర్మద్యాగః ప్రతిమాదిష్వమాయినః ।
భక్తస్య చ యథాలబ్ధైర్హృది భావేన చైవ హి ॥ ౧౫ ॥
భక్తస్య చ యథాలబ్ధైర్హృది భావేన చైవ హి ॥ ౧౫ ॥
స్నానాలఙ్కరణం ప్రేష్ఠమర్చాయామేవ తూద్ధవ ।
స్థణ్డిలే తత్త్వవిన్యాసో వహ్నావాజ్యప్లుతం హవిః ॥ ౧౬ ॥
స్థణ్డిలే తత్త్వవిన్యాసో వహ్నావాజ్యప్లుతం హవిః ॥ ౧౬ ॥
సూర్యే చాభ్యర్హణం ప్రేష్ఠం సలిలే సలిలాదిభిః ।
శ్రద్ధయోపాహృతం ప్రేష్ఠం భక్తేన మమ వార్యపి ॥ ౧౭ ॥
శ్రద్ధయోపాహృతం ప్రేష్ఠం భక్తేన మమ వార్యపి ॥ ౧౭ ॥
భూర్యప్యభక్తోపాహృతం న మే తోషాయ కల్పతే ।
గన్ధో ధూపః సుమనసో దీపోఽన్నాద్యం చ కిం పునః ॥ ౧౮ ॥
గన్ధో ధూపః సుమనసో దీపోఽన్నాద్యం చ కిం పునః ॥ ౧౮ ॥
శుచిః సమ్భృతసమ్భారః ప్రాగ్దర్భైః కల్పితాసనః ।
ఆసీనః ప్రాగుదగ్ వార్చేదర్చాయాం త్వథ సమ్ముఖః ॥ ౧౯ ॥
ఆసీనః ప్రాగుదగ్ వార్చేదర్చాయాం త్వథ సమ్ముఖః ॥ ౧౯ ॥
కృతన్యాసః కృతన్యాసాం మదర్చాం పాణినా మృజేత్ ।
కలశం ప్రోక్షణీయం చ యథావదుపసాధయేత్ ॥ ౨౦ ॥
కలశం ప్రోక్షణీయం చ యథావదుపసాధయేత్ ॥ ౨౦ ॥
తదద్భిర్దేవయజనం ద్రవ్యాణ్యాత్మానమేవ చ ।
ప్రోక్ష్య పాత్రాణి త్రీణ్యద్భిస్తైస్తైర్ద్రవ్యైశ్చ సాధయేత్ ॥ ౨౧ ॥
ప్రోక్ష్య పాత్రాణి త్రీణ్యద్భిస్తైస్తైర్ద్రవ్యైశ్చ సాధయేత్ ॥ ౨౧ ॥
పాద్యార్ఘ్యాచమనీయార్థం త్రీణి పాత్రాణి దేశికః ।
హృదా శీర్ష్ణాథ శిఖయా గాయత్ర్యా చాభిమన్త్రయేత్ ॥ ౨౨ ॥
హృదా శీర్ష్ణాథ శిఖయా గాయత్ర్యా చాభిమన్త్రయేత్ ॥ ౨౨ ॥
పిణ్డే వాయ్వగ్నిసంశుద్ధే హృత్పద్మస్థాం పరాం మమ ।
అణ్వీం జీవకలాం ధ్యాయేన్నాదాన్తే సిద్ధభావితామ్ ॥ ౨౩ ॥
అణ్వీం జీవకలాం ధ్యాయేన్నాదాన్తే సిద్ధభావితామ్ ॥ ౨౩ ॥
తయాత్మభూతయా పిణ్డే వ్యాప్తే సమ్పూజ్య తన్మయః ।
ఆవాహ్యార్చాదిషు స్థాప్య న్యస్తాఙ్గం మాం ప్రపూజయేత్ ॥ ౨౪ ॥
ఆవాహ్యార్చాదిషు స్థాప్య న్యస్తాఙ్గం మాం ప్రపూజయేత్ ॥ ౨౪ ॥
పాద్యోపస్పర్శార్హణాదీనుపచారాన్ ప్రకల్పయేత్ ।
ధర్మాదిభిశ్చ నవభిః కల్పయిత్వాసనం మమ ॥ ౨౫ ॥
ధర్మాదిభిశ్చ నవభిః కల్పయిత్వాసనం మమ ॥ ౨౫ ॥
పద్మమష్టదలం తత్ర కర్ణికాకేసరోజ్జ్వలమ్ ।
ఉభాభ్యాం వేదతన్త్రాభ్యాం మహ్యం తూభయసిద్ధయే ॥ ౨౬ ॥
ఉభాభ్యాం వేదతన్త్రాభ్యాం మహ్యం తూభయసిద్ధయే ॥ ౨౬ ॥
సుదర్శనం పాఞ్చజన్యం గదాసీషుధనుర్హలాన్ ।
ముషలం కౌస్తుభం మాలాం శ్రీవత్సం చానుపూజయేత్ ॥ ౨౭ ॥
ముషలం కౌస్తుభం మాలాం శ్రీవత్సం చానుపూజయేత్ ॥ ౨౭ ॥
నన్దం సునన్దం గరుడం ప్రచణ్డం చణ్డమేవ చ ।
మహాబలం బలం చైవ కుముదం కముదేక్షణమ్ ॥ ౨౮ ॥
మహాబలం బలం చైవ కుముదం కముదేక్షణమ్ ॥ ౨౮ ॥
దుర్గాం వినాయకం వ్యాసం విష్వక్సేనం గురూన్సురాన్ ।
స్వే స్వే స్థానే త్వభిముఖాన్ పూజయేత్ ప్రోక్షణాదిభిః ॥ ౨౯ ॥
స్వే స్వే స్థానే త్వభిముఖాన్ పూజయేత్ ప్రోక్షణాదిభిః ॥ ౨౯ ॥
చన్దనోశీరకర్పూరకుఙ్కుమాగురువాసితైః ।
సలిలైః స్నాపయేన్మన్త్రైర్నిత్యదా విభవే సతి ॥ ౩౦ ॥
సలిలైః స్నాపయేన్మన్త్రైర్నిత్యదా విభవే సతి ॥ ౩౦ ॥
స్వర్ణఘర్మానువాకేన మహాపురుషవిద్యయా ।
పౌరుషేణాపి సూక్తేన సామభీ రాజనాదిభిః ॥ ౩౧ ॥
పౌరుషేణాపి సూక్తేన సామభీ రాజనాదిభిః ॥ ౩౧ ॥
వస్త్రోపవీతాభరణపత్రస్రగ్గన్ధలేపనైః ।
అలఙ్కుర్వీత సప్రేమ మద్భక్తో మాం యథోచితమ్ ॥ ౩౨ ॥
అలఙ్కుర్వీత సప్రేమ మద్భక్తో మాం యథోచితమ్ ॥ ౩౨ ॥
పాద్యమాచమనీయం చ గన్ధం సుమనసోఽక్షతాన్ ।
ధూపదీపోపహార్యాణి దద్యాన్మే శ్రద్ధయార్చకః ॥ ౩౩ ॥
ధూపదీపోపహార్యాణి దద్యాన్మే శ్రద్ధయార్చకః ॥ ౩౩ ॥
గుడపాయససర్పీంషి శష్కుల్యాపూపమోదకాన్ ।
సంయావదధిసూపాంశ్చ నైవేద్యం సతి కల్పయేత్ ॥ ౩౪ ॥
సంయావదధిసూపాంశ్చ నైవేద్యం సతి కల్పయేత్ ॥ ౩౪ ॥
అభ్యఙ్గోన్మర్దనాదర్శదన్తధావాభిషేచనమ్ ।
అన్నాద్యగీతనృత్యాని పర్వణి స్యురుతాన్వహమ్ ॥ ౩౫ ॥
అన్నాద్యగీతనృత్యాని పర్వణి స్యురుతాన్వహమ్ ॥ ౩౫ ॥
విధినా విహితే కుణ్డే మేఖలాగర్తవేదిభిః ।
అగ్నిమాధాయ పరితః సమూహేత్ పాణినోదితమ్ ॥ ౩౬ ॥
అగ్నిమాధాయ పరితః సమూహేత్ పాణినోదితమ్ ॥ ౩౬ ॥
పరిస్తీర్యాథ పర్యుక్షేదన్వాధాయ యథావిధి ।
ప్రోక్షణ్యాసాద్య ద్రవ్యాణి ప్రోక్ష్యాగ్నౌ భావయేత మామ్ ॥ ౩౭ ॥
ప్రోక్షణ్యాసాద్య ద్రవ్యాణి ప్రోక్ష్యాగ్నౌ భావయేత మామ్ ॥ ౩౭ ॥
తప్తజామ్బూనదప్రఖ్యం శఙ్ఖచక్రగదామ్బుజైః ।
లసచ్చతుర్భుజం శాన్తం పద్మకిఞ్జల్కవాససమ్ ॥ ౩౮ ॥
లసచ్చతుర్భుజం శాన్తం పద్మకిఞ్జల్కవాససమ్ ॥ ౩౮ ॥
స్ఫురత్కిరీటకటకకటిసూత్రవరాఙ్గదమ్ ।
శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్కౌస్తుభం వనమాలినమ్ ॥ ౩౯ ॥
శ్రీవత్సవక్షసం భ్రాజత్కౌస్తుభం వనమాలినమ్ ॥ ౩౯ ॥
ధ్యాయన్నభ్యర్చ్య దారూణి హవిషాభిఘృతాని చ ।
ప్రాస్యాజ్యభాగావాఘారౌ దత్త్వా చాజ్యప్లుతం హవిః ॥ ౪౦ ॥
ప్రాస్యాజ్యభాగావాఘారౌ దత్త్వా చాజ్యప్లుతం హవిః ॥ ౪౦ ॥
జుహుయాన్మూలమన్త్రేణ షోడశర్చావదానతః ।
ధర్మాదిభ్యో యథాన్యాయం మన్త్రైః స్విష్టికృతం బుధః ॥ ౪౧ ॥
ధర్మాదిభ్యో యథాన్యాయం మన్త్రైః స్విష్టికృతం బుధః ॥ ౪౧ ॥
అభ్యర్చ్యాథ నమస్కృత్య పార్షదేభ్యో బలిం హరేత్ ।
మూలమన్త్రం జపేద్ బ్రహ్మ స్మరన్నారాయణాత్మకమ్ ॥ ౪౨ ॥
మూలమన్త్రం జపేద్ బ్రహ్మ స్మరన్నారాయణాత్మకమ్ ॥ ౪౨ ॥
దత్త్వాచమనముచ్ఛేషం విష్వక్సేనాయ కల్పయేత్ ।
ముఖవాసం సురభిమత్ తామ్బూలాద్యమథార్హయేత్ ॥ ౪౩ ॥
ముఖవాసం సురభిమత్ తామ్బూలాద్యమథార్హయేత్ ॥ ౪౩ ॥
ఉపగాయన్ గృణన్ నృత్యన్ కర్మాణ్యభినయన్ మమ ।
మత్కథాః శ్రావయన్ శృణ్వన్ ముహూర్తం క్షణికో భవేత్ ॥ ౪౪ ॥
మత్కథాః శ్రావయన్ శృణ్వన్ ముహూర్తం క్షణికో భవేత్ ॥ ౪౪ ॥
స్తవైరుచ్చావచైః స్తోత్రైః పౌరాణైః ప్రాకృతైరపి ।
స్తుత్వా ప్రసీద భగవన్నితి వన్దేత దణ్డవత్ ॥ ౪౫ ॥
స్తుత్వా ప్రసీద భగవన్నితి వన్దేత దణ్డవత్ ॥ ౪౫ ॥
శిరో మత్పాదయోః కృత్వా బాహుభ్యాం చ పరస్పరమ్ ।
ప్రపన్నం పాహి మామీశ భీతం మృత్యుగ్రహార్ణవాత్ ॥ ౪౬ ॥
ప్రపన్నం పాహి మామీశ భీతం మృత్యుగ్రహార్ణవాత్ ॥ ౪౬ ॥
ఇతి శేషాం మయా దత్తాం శిరస్యాధాయ సాదరమ్ ।
ఉద్వాసయేచ్చేదుద్వాస్యం జ్యోతిర్జ్యోతిషి తత్ పునః ॥ ౪౭ ॥
ఉద్వాసయేచ్చేదుద్వాస్యం జ్యోతిర్జ్యోతిషి తత్ పునః ॥ ౪౭ ॥
అర్చాదిషు యదా యత్ర శ్రద్ధా మాం తత్ర చార్చయేత్ ।
సర్వభూతేష్వాత్మని చ సర్వాత్మాహమవస్థితః ॥ ౪౮ ॥
సర్వభూతేష్వాత్మని చ సర్వాత్మాహమవస్థితః ॥ ౪౮ ॥
ఏవం క్రియాయోగపథైః పుమాన్ వైదికతాన్త్రికైః ।
అర్చన్నుభయతః సిద్ధిం మత్తో విన్దత్యభీప్సితామ్ ॥ ౪౯ ॥
అర్చన్నుభయతః సిద్ధిం మత్తో విన్దత్యభీప్సితామ్ ॥ ౪౯ ॥
మదర్చాం సమ్ప్రతిష్ఠాప్య మన్దిరం కారయేద్ దృఢమ్ ।
పుష్పోద్యానాని రమ్యాణి పూజాయాత్రోత్సవాశ్రితాన్ ॥ ౫౦ ॥
పుష్పోద్యానాని రమ్యాణి పూజాయాత్రోత్సవాశ్రితాన్ ॥ ౫౦ ॥
పూజాదీనాం ప్రవాహార్థం మహాపర్వస్వథాన్వహమ్ ।
క్షేత్రాపణపురగ్రామాన్ దత్త్వా మత్సార్ష్టితామియాత్ ॥ ౫౧ ॥
క్షేత్రాపణపురగ్రామాన్ దత్త్వా మత్సార్ష్టితామియాత్ ॥ ౫౧ ॥
ప్రతిష్ఠయా సార్వభౌమం సద్మనా భువనత్రయమ్ ।
పూజాదినా బ్రహ్మలోకం త్రిభిర్మత్సామ్యతామియాత్ ॥ ౫౨ ॥
పూజాదినా బ్రహ్మలోకం త్రిభిర్మత్సామ్యతామియాత్ ॥ ౫౨ ॥
మామేవ నైరపేక్ష్యేణ భక్తియోగేన విన్దతి ।
భక్తియోగం స లభత ఏవం యః పూజయేత మామ్ ॥ ౫౩ ॥
భక్తియోగం స లభత ఏవం యః పూజయేత మామ్ ॥ ౫౩ ॥
యః స్వదత్తాం పరైర్దత్తాం హరేత సురవిప్రయోః ।
వృత్తిం స జాయతే విడ్భుగ్ వర్షాణామయుతాయుతమ్ ॥ ౫౪ ॥
వృత్తిం స జాయతే విడ్భుగ్ వర్షాణామయుతాయుతమ్ ॥ ౫౪ ॥
కర్తుశ్చ సారథేర్హేతోరనుమోదితురేవ చ ।
కర్మణాం భాగినః ప్రేత్య భూయో భూయసి తత్ ఫలమ్ ॥ ౫౫ ॥
కర్మణాం భాగినః ప్రేత్య భూయో భూయసి తత్ ఫలమ్ ॥ ౫౫ ॥