శ్రీరాజోవాచ
యాని యానీహ కర్మాణి యైర్యైః స్వచ్ఛన్దజన్మభిః ।
చక్రే కరోతి కర్తా వా హరిస్తాని బ్రువన్తు నః ॥ ౧ ॥
యాని యానీహ కర్మాణి యైర్యైః స్వచ్ఛన్దజన్మభిః ।
చక్రే కరోతి కర్తా వా హరిస్తాని బ్రువన్తు నః ॥ ౧ ॥
శ్రీద్రుమిల ఉవాచ
యో వా అనన్తస్య గుణాననన్తా-
ననుక్రమిష్యన్ స తు బాలబుద్ధిః ।
రజాంసి భూమేర్గణయేత్ కథఞ్చిత్
కాలేన నైవాఖిలశక్తిధామ్నః ॥ ౨ ॥
యో వా అనన్తస్య గుణాననన్తా-
ననుక్రమిష్యన్ స తు బాలబుద్ధిః ।
రజాంసి భూమేర్గణయేత్ కథఞ్చిత్
కాలేన నైవాఖిలశక్తిధామ్నః ॥ ౨ ॥
భూతైర్యదా పఞ్చభిరాత్మసృష్టైః
పురం విరాజం విరచయ్య తస్మిన్ ।
స్వాంశేన విష్టః పురుషాభిధాన-
మవాప నారాయణ ఆదిదేవః ॥ ౩ ॥
పురం విరాజం విరచయ్య తస్మిన్ ।
స్వాంశేన విష్టః పురుషాభిధాన-
మవాప నారాయణ ఆదిదేవః ॥ ౩ ॥
యత్కాయ ఏష భువనత్రయసన్నివేశో
యస్యేన్ద్రియైస్తనుభృతాముభయేన్ద్రియాణి ।
జ్ఞానం స్వతః శ్వసనతో బలమోజ ఈహా
సత్త్వాదిభిః స్థితిలయోద్భవ ఆదికర్తా ॥ ౪ ॥
యస్యేన్ద్రియైస్తనుభృతాముభయేన్ద్రియాణి ।
జ్ఞానం స్వతః శ్వసనతో బలమోజ ఈహా
సత్త్వాదిభిః స్థితిలయోద్భవ ఆదికర్తా ॥ ౪ ॥
ఆదావభూచ్ఛతధృతీ రజసాస్య సర్గే
విష్ణుః స్థితౌ క్రతుపతిర్ద్విజధర్మసేతుః ।
రుద్రోఽప్యయాయ తమసా పురుషః స ఆద్య
ఇత్యుద్భవస్థితిలయాః సతతం ప్రజాసు ॥ ౫ ॥
విష్ణుః స్థితౌ క్రతుపతిర్ద్విజధర్మసేతుః ।
రుద్రోఽప్యయాయ తమసా పురుషః స ఆద్య
ఇత్యుద్భవస్థితిలయాః సతతం ప్రజాసు ॥ ౫ ॥
ధర్మస్య దక్షదుహితర్యజనిష్ట మూర్త్యాం
నారాయణో నర ఋషిప్రవరః ప్రశాన్తః ।
నైష్కర్మ్యలక్షణమువాచ చచార కర్మ
యోఽద్యాపి చాస్త ఋషివర్యనిషేవితాఙ్ఘ్రిః ॥ ౬ ॥
నారాయణో నర ఋషిప్రవరః ప్రశాన్తః ।
నైష్కర్మ్యలక్షణమువాచ చచార కర్మ
యోఽద్యాపి చాస్త ఋషివర్యనిషేవితాఙ్ఘ్రిః ॥ ౬ ॥
ఇన్ద్రో విశఙ్క్య మమ ధామ జిఘృక్షతీతి
కామం న్యయుఙ్క్త సగణం స బదర్యుపాఖ్యమ్ ।
గత్వాప్సరోగణవసన్తసుమన్దవాతైః
స్త్రీప్రేక్షణేషుభిరవిధ్యదతన్మహిజ్ఞః ॥ ౭ ॥
కామం న్యయుఙ్క్త సగణం స బదర్యుపాఖ్యమ్ ।
గత్వాప్సరోగణవసన్తసుమన్దవాతైః
స్త్రీప్రేక్షణేషుభిరవిధ్యదతన్మహిజ్ఞః ॥ ౭ ॥
విజ్ఞాయ శక్రకృతమక్రమమాదిదేవః
ప్రాహ ప్రహస్య గతవిస్మయ ఏజమానాన్ ।
మా భైష్టభో మదన మారుత దేవవధ్వో
గృహ్ణీత నో బలిమశూన్యమిమం కురుధ్వమ్ ॥ ౮ ॥
ప్రాహ ప్రహస్య గతవిస్మయ ఏజమానాన్ ।
మా భైష్టభో మదన మారుత దేవవధ్వో
గృహ్ణీత నో బలిమశూన్యమిమం కురుధ్వమ్ ॥ ౮ ॥
ఇత్థం బ్రువత్యభయదే నరదేవ దేవాః
సవ్రీడనమ్రశిరసః సఘృణం తమూచుః ।
నైతద్ విభో త్వయి పరేఽవికృతే విచిత్రం
స్వారామధీరనికరానతపాదపద్మే ॥ ౯ ॥
సవ్రీడనమ్రశిరసః సఘృణం తమూచుః ।
నైతద్ విభో త్వయి పరేఽవికృతే విచిత్రం
స్వారామధీరనికరానతపాదపద్మే ॥ ౯ ॥
త్వాం సేవతాం సురకృతా బహవోఽన్తరాయాః
స్వౌకో విలఙ్ఘ్య పరమం వ్రజతాం పదం తే ।
నాన్యస్య బర్హిషి బలీన్ దదతః స్వభాగాన్
ధత్తే పదం త్వమవితా యది విఘ్నమూర్ధ్ని ॥ ౧౦ ॥
స్వౌకో విలఙ్ఘ్య పరమం వ్రజతాం పదం తే ।
నాన్యస్య బర్హిషి బలీన్ దదతః స్వభాగాన్
ధత్తే పదం త్వమవితా యది విఘ్నమూర్ధ్ని ॥ ౧౦ ॥
క్షుత్తృట్త్రికాలగుణమారుతజైహ్వశైష్ణా-
నస్మానపారజలధీనతితీర్య కేచిత్ ।
క్రోధస్య యాన్తి విఫలస్య వశం పదే గో-
ర్మజ్జన్తి దుశ్చరతపశ్చ వృథోత్సృజన్తి ॥ ౧౧ ॥
నస్మానపారజలధీనతితీర్య కేచిత్ ।
క్రోధస్య యాన్తి విఫలస్య వశం పదే గో-
ర్మజ్జన్తి దుశ్చరతపశ్చ వృథోత్సృజన్తి ॥ ౧౧ ॥
ఇతి ప్రగృణతాం తేషాం స్త్రియోఽత్యద్భురతదర్శనాః ।
దర్శయామాస శుశ్రూషాం స్వర్చితాః కుర్వతీర్విభుః ॥ ౧౨ ॥
దర్శయామాస శుశ్రూషాం స్వర్చితాః కుర్వతీర్విభుః ॥ ౧౨ ॥
తే దేవానుచరా దృష్ట్వా స్త్రియః శ్రీరివ రూపిణీః ।
గన్ధేన ముముహుస్తాసాం రూపౌదార్యహతశ్రియః ॥ ౧౩ ॥
గన్ధేన ముముహుస్తాసాం రూపౌదార్యహతశ్రియః ॥ ౧౩ ॥
తానాహ దేవదేవేశః ప్రణతాన్ ప్రహసన్నివ ।
ఆసామేకతమాం వృఙ్ధ్వం సవర్ణాం స్వర్గభూషణామ్ ॥ ౧౪ ॥
ఆసామేకతమాం వృఙ్ధ్వం సవర్ణాం స్వర్గభూషణామ్ ॥ ౧౪ ॥
ఓమిత్యాదేశమాదాయ నత్వా తం సురవన్దినః ।
ఉర్వశీమప్సరఃశ్రేష్ఠాం పురస్కృత్య దివం యయుః ॥ ౧౫ ॥
ఉర్వశీమప్సరఃశ్రేష్ఠాం పురస్కృత్య దివం యయుః ॥ ౧౫ ॥
ఇన్ద్రాయానమ్య సదసి శృణ్వతాం త్రిదివౌకసామ్ ।
ఊచుర్నారాయణబలం శక్రస్తత్రాస విస్మితః ॥ ౧౬ ॥
ఊచుర్నారాయణబలం శక్రస్తత్రాస విస్మితః ॥ ౧౬ ॥
హంసస్వరూప్యవదదచ్యుత ఆత్మయోగం
దత్తః కుమార ఋషభో భగవాన్ పితా నః ।
విష్ణుః శివాయ జగతాం కలయావతీర్ణ-
స్తేనాహృతా మధుభిదా శ్రుతయోహయాస్యే ॥ ౧౭ ॥
దత్తః కుమార ఋషభో భగవాన్ పితా నః ।
విష్ణుః శివాయ జగతాం కలయావతీర్ణ-
స్తేనాహృతా మధుభిదా శ్రుతయోహయాస్యే ॥ ౧౭ ॥
గుప్తోఽప్యయే మనురిలౌషధయశ్చ మాత్స్యే
క్రౌడే హతో దితిజ ఉద్ధరతామ్భసః క్ష్మామ్ ।
కౌర్మే ధృతోఽద్రిరమృతోన్మథనే స్వపృష్ఠే
గ్రాహాత్ ప్రపన్నమిభరాజమముఞ్చదార్తమ్ ॥ ౧౮ ॥
క్రౌడే హతో దితిజ ఉద్ధరతామ్భసః క్ష్మామ్ ।
కౌర్మే ధృతోఽద్రిరమృతోన్మథనే స్వపృష్ఠే
గ్రాహాత్ ప్రపన్నమిభరాజమముఞ్చదార్తమ్ ॥ ౧౮ ॥
సంస్తున్వతో నిపతితాన్ శ్రమణానృషీంశ్చ
శక్రం చ వృత్రవధతస్తమసి ప్రవిష్టమ్ ।
దేవస్త్రియోఽసురగృహే పిహితా అనాథా
జఘ్నేఽసురేన్ద్రమభయాయ సతాం నృసింహే ॥ ౧౯ ॥
శక్రం చ వృత్రవధతస్తమసి ప్రవిష్టమ్ ।
దేవస్త్రియోఽసురగృహే పిహితా అనాథా
జఘ్నేఽసురేన్ద్రమభయాయ సతాం నృసింహే ॥ ౧౯ ॥
దేవాసురే యుధి చ దైత్యపతీన్ సురార్థే
హత్వాన్తరేషు భువనాన్యదధాత్ కలాభిః ।
భూత్వాథ వామన ఇమామహరద్ బలేః క్ష్మాం
యాచ్ఞాచ్ఛలేన సమదాదదితేః సుతేభ్యః ॥ ౨౦ ॥
హత్వాన్తరేషు భువనాన్యదధాత్ కలాభిః ।
భూత్వాథ వామన ఇమామహరద్ బలేః క్ష్మాం
యాచ్ఞాచ్ఛలేన సమదాదదితేః సుతేభ్యః ॥ ౨౦ ॥
నిఃక్షత్రియామకృత గాం చ త్రిఃసప్తకృత్వో
రామస్తు హైహయకులాప్యయభార్గవాగ్నిః ।
సోఽబ్ధిం బబన్ధ దశవక్త్రమహన్ సలఙ్కం
సీతాపతిర్జయతి లోకమలఘ్నకీర్తిః ॥ ౨౧ ॥
రామస్తు హైహయకులాప్యయభార్గవాగ్నిః ।
సోఽబ్ధిం బబన్ధ దశవక్త్రమహన్ సలఙ్కం
సీతాపతిర్జయతి లోకమలఘ్నకీర్తిః ॥ ౨౧ ॥
భూమేర్భరావతరణాయ యదుష్వజన్మా
జాతః కరిష్యతి సురైరపి దుష్కరాణి ।
వాదైర్విమోహయతి యజ్ఞకృతోఽతదర్హాన్
శూద్రాన్ కలౌ క్షితిభుజో న్యహనిష్యదన్తే ॥ ౨౨ ॥
జాతః కరిష్యతి సురైరపి దుష్కరాణి ।
వాదైర్విమోహయతి యజ్ఞకృతోఽతదర్హాన్
శూద్రాన్ కలౌ క్షితిభుజో న్యహనిష్యదన్తే ॥ ౨౨ ॥
ఏవంవిధాని కర్మాణి జన్మాని చ జగత్పతేః ।
భూరీణి భూరియశసో వర్ణితాని మహాభుజ ॥ ౨౩ ॥
భూరీణి భూరియశసో వర్ణితాని మహాభుజ ॥ ౨౩ ॥