সূত উৱাচ
সংস্তুতো ভগৱানিত্থং মাৰ্কণ্ডেযেন ধীমতা ।
নাৰাযণো নৰসখঃ প্ৰীত আহ ভৃগূদ্ৱহম্ ॥ ১ ॥
সংস্তুতো ভগৱানিত্থং মাৰ্কণ্ডেযেন ধীমতা ।
নাৰাযণো নৰসখঃ প্ৰীত আহ ভৃগূদ্ৱহম্ ॥ ১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
ভো ভো ব্ৰহ্মৰ্ষিৱৰ্যোঽসি সিদ্ধ আত্মসমাধিনা ।
মযি ভক্ত্যানপাযিন্যা তপঃস্ৱাধ্যাযসংযমৈঃ ॥ ২ ॥
ভো ভো ব্ৰহ্মৰ্ষিৱৰ্যোঽসি সিদ্ধ আত্মসমাধিনা ।
মযি ভক্ত্যানপাযিন্যা তপঃস্ৱাধ্যাযসংযমৈঃ ॥ ২ ॥
ৱযং তে পৰিতুষ্টাঃ স্ম ত্ৱদ্ বৃহদ্ৱ্ৰতচৰ্যযা ।
ৱৰং প্ৰতীচ্ছ ভদ্ৰং তে ৱৰদোঽস্মি ত্ৱদীপ্সিতম্ ॥ ৩ ॥
ৱৰং প্ৰতীচ্ছ ভদ্ৰং তে ৱৰদোঽস্মি ত্ৱদীপ্সিতম্ ॥ ৩ ॥
শ্ৰীঋষিৰুৱাচ
জিতং তে দেৱদেৱেশ প্ৰপন্নাৰ্তিহৰাচ্যুত ।
ৱৰেণৈতাৱতালং নো যদ্ ভৱান্ সমদৃশ্যত ॥ ৪ ॥
জিতং তে দেৱদেৱেশ প্ৰপন্নাৰ্তিহৰাচ্যুত ।
ৱৰেণৈতাৱতালং নো যদ্ ভৱান্ সমদৃশ্যত ॥ ৪ ॥
গৃহীত্ৱাজাদযো যস্য শ্ৰীমত্পাদাব্জদৰ্শনম্ ।
মনসা যোগপক্ৱেন স ভৱান্ মেঽক্ষিগোচৰঃ ॥ ৫ ॥
মনসা যোগপক্ৱেন স ভৱান্ মেঽক্ষিগোচৰঃ ॥ ৫ ॥
অথাপ্যম্বুজপত্ৰাক্ষ পুণ্যশ্লোকশিখামণে ।
দ্ৰক্ষ্যে মাযাং যযা লোকঃ সপালো ৱেদ সদ্ভিদাম্ ॥ ৬ ॥
দ্ৰক্ষ্যে মাযাং যযা লোকঃ সপালো ৱেদ সদ্ভিদাম্ ॥ ৬ ॥
সূত উৱাচ
ইতীডিতোঽৰ্চিতঃ কামমৃষিণা ভগৱান্ মুনে ।
তথেতি স স্মযন্ প্ৰাগাদ্ বদৰ্যাশ্ৰমমীশ্ৱৰঃ ॥ ৭ ॥
ইতীডিতোঽৰ্চিতঃ কামমৃষিণা ভগৱান্ মুনে ।
তথেতি স স্মযন্ প্ৰাগাদ্ বদৰ্যাশ্ৰমমীশ্ৱৰঃ ॥ ৭ ॥
তমেৱ চিন্তযন্নৰ্থমৃষিঃ স্ৱাশ্ৰম এৱ সঃ ।
ৱসন্নগ্ন্যৰ্কসোমাম্বুভূৱাযুৱিযদাত্মসু ॥ ৮ ॥
ৱসন্নগ্ন্যৰ্কসোমাম্বুভূৱাযুৱিযদাত্মসু ॥ ৮ ॥
ধ্যাযন্ সৰ্ৱত্ৰ চ হৰিং ভাৱদ্ৰৱ্যৈৰপূজযত্ ।
ক্ৱচিত্ পূজাং ৱিসস্মাৰ প্ৰেমপ্ৰসৰসম্প্লুতঃ ॥ ৯ ॥
ক্ৱচিত্ পূজাং ৱিসস্মাৰ প্ৰেমপ্ৰসৰসম্প্লুতঃ ॥ ৯ ॥
তস্যৈকদা ভৃগুশ্ৰেষ্ঠ পুষ্পভদ্ৰাতটে মুনেঃ ।
উপাসীনস্য সন্ধ্যাযাং ব্ৰহ্মন্ ৱাযুৰভূন্মহান্ ॥ ১০ ॥
উপাসীনস্য সন্ধ্যাযাং ব্ৰহ্মন্ ৱাযুৰভূন্মহান্ ॥ ১০ ॥
তং চণ্ডশব্দং সমুদীৰযন্তং
বলাহকা অন্ৱভৱন্ কৰালাঃ ।
অক্ষস্থৱিষ্ঠা মুমুচুস্তডিদ্ভিঃ
স্ৱনন্ত উচ্চৈৰভিৱৰ্ষধাৰাঃ ॥ ১১ ॥
বলাহকা অন্ৱভৱন্ কৰালাঃ ।
অক্ষস্থৱিষ্ঠা মুমুচুস্তডিদ্ভিঃ
স্ৱনন্ত উচ্চৈৰভিৱৰ্ষধাৰাঃ ॥ ১১ ॥
ততো ৱ্যদৃশ্যন্ত চতুঃসমুদ্ৰাঃ
সমন্ততঃ ক্ষ্মাতলমাগ্ৰসন্তঃ ।
সমীৰৱেগোৰ্মিভিৰুগ্ৰনক্ৰ-
মহাভযাৱৰ্তগভীৰঘোষাঃ ॥ ১২ ॥
সমন্ততঃ ক্ষ্মাতলমাগ্ৰসন্তঃ ।
সমীৰৱেগোৰ্মিভিৰুগ্ৰনক্ৰ-
মহাভযাৱৰ্তগভীৰঘোষাঃ ॥ ১২ ॥
অন্তৰ্বহিশ্চাদ্ভিৰতিদ্যুভিঃ খৰৈঃ
শতহ্ৰদাভিৰুপতাপিতং জগত্ ।
চতুৰ্ৱিধং ৱীক্ষ্য সহাত্মনা মুনি-
ৰ্জলাপ্লুতাং ক্ষ্মাং ৱিমনাঃ সমত্ৰসত্ ॥ ১৩ ॥
শতহ্ৰদাভিৰুপতাপিতং জগত্ ।
চতুৰ্ৱিধং ৱীক্ষ্য সহাত্মনা মুনি-
ৰ্জলাপ্লুতাং ক্ষ্মাং ৱিমনাঃ সমত্ৰসত্ ॥ ১৩ ॥
তস্যৈৱমুদ্ৱীক্ষত ঊৰ্মিভীষণঃ
প্ৰভঞ্জনাঘূৰ্ণিতৱাৰ্মহাৰ্ণৱঃ ।
আপূৰ্যমাণো ৱৰষদ্ভিৰম্বুদৈঃ
ক্ষ্মামপ্যধাদ্ দ্ৱীপৱৰ্ষাদ্ৰিভিঃ সমম্ ॥ ১৪ ॥
প্ৰভঞ্জনাঘূৰ্ণিতৱাৰ্মহাৰ্ণৱঃ ।
আপূৰ্যমাণো ৱৰষদ্ভিৰম্বুদৈঃ
ক্ষ্মামপ্যধাদ্ দ্ৱীপৱৰ্ষাদ্ৰিভিঃ সমম্ ॥ ১৪ ॥
সক্ষ্মান্তৰিক্ষং সদিৱং সভাগণং
ত্ৰৈলোক্যমাসীত্ সহ দিগ্ভিৰাপ্লুতম্ ।
স এক এৱোৰ্ৱৰিতো মহামুনি-
ৰ্বভ্ৰাম ৱিক্ষিপ্য জটা জডান্ধৱত্ ॥ ১৫ ॥
ত্ৰৈলোক্যমাসীত্ সহ দিগ্ভিৰাপ্লুতম্ ।
স এক এৱোৰ্ৱৰিতো মহামুনি-
ৰ্বভ্ৰাম ৱিক্ষিপ্য জটা জডান্ধৱত্ ॥ ১৫ ॥
ক্ষুত্তৃট্পৰীতো মকৰৈস্তিমিঙ্গিলৈ-
ৰুপদ্ৰুতো ৱীচিনভস্ৱতা হতঃ ।
তমস্যপাৰে পতিতো ভ্ৰমন্ দিশো
ন ৱেদ খং গাং চ পৰিশ্ৰমেষিতঃ ॥ ১৬ ॥
ৰুপদ্ৰুতো ৱীচিনভস্ৱতা হতঃ ।
তমস্যপাৰে পতিতো ভ্ৰমন্ দিশো
ন ৱেদ খং গাং চ পৰিশ্ৰমেষিতঃ ॥ ১৬ ॥
ক্ৱচিন্মগ্নো মহাৱৰ্তে তৰলৈস্তাডিতঃ ক্ৱচিত্ ।
যাদোভিৰ্ভক্ষ্যতে ক্ৱাপি স্ৱযমন্যোন্যঘাতিভিঃ ॥ ১৭ ॥
যাদোভিৰ্ভক্ষ্যতে ক্ৱাপি স্ৱযমন্যোন্যঘাতিভিঃ ॥ ১৭ ॥
ক্ৱচিচ্ছোকং ক্ৱচিন্মোহং ক্ৱচিদ্দুঃখং সুখং ভযম্ ।
ক্ৱচিন্মৃত্যুমৱাপ্নোতি ৱ্যাধ্যাদিভিৰুতাৰ্দিতঃ ॥ ১৮ ॥
ক্ৱচিন্মৃত্যুমৱাপ্নোতি ৱ্যাধ্যাদিভিৰুতাৰ্দিতঃ ॥ ১৮ ॥
অযুতাযুতৱৰ্ষাণাং সহস্ৰাণি শতানি চ ।
ৱ্যতীযুৰ্ভ্ৰমতস্তস্মিন্ ৱিষ্ণুমাযাৱৃতাত্মনঃ ॥ ১৯ ॥
ৱ্যতীযুৰ্ভ্ৰমতস্তস্মিন্ ৱিষ্ণুমাযাৱৃতাত্মনঃ ॥ ১৯ ॥
স কদাচিদ্ ভ্ৰমংস্তস্মিন্ পৃথিৱ্যাঃ ককুদি দ্ৱিজঃ ।
ন্যাগ্ৰোধপোতং দদৃশে ফলপল্লৱশোভিতম্ ॥ ২০ ॥
ন্যাগ্ৰোধপোতং দদৃশে ফলপল্লৱশোভিতম্ ॥ ২০ ॥
প্ৰাগুত্তৰস্যাং শাখাযাং তস্যাপি দদৃশে শিশুম্ ।
শযানং পৰ্ণপুটকে গ্ৰসন্তং প্ৰভযা তমঃ ॥ ২১ ॥
শযানং পৰ্ণপুটকে গ্ৰসন্তং প্ৰভযা তমঃ ॥ ২১ ॥
মহামৰকতশ্যামং শ্ৰীমদ্ৱদনপঙ্কজম্ ।
কম্বুগ্ৰীৱং মহোৰস্কং সুনসং সুন্দৰভ্ৰুৱম্ ॥ ২২ ॥
কম্বুগ্ৰীৱং মহোৰস্কং সুনসং সুন্দৰভ্ৰুৱম্ ॥ ২২ ॥
শ্ৱাসৈজদলকাভাতং কম্বুশ্ৰীকৰ্ণদাডিমম্ ।
ৱিদ্ৰুমাধৰভাসেষচ্ছোণাযিতসুধাস্মিতম্ ॥ ২৩ ॥
ৱিদ্ৰুমাধৰভাসেষচ্ছোণাযিতসুধাস্মিতম্ ॥ ২৩ ॥
পদ্মগৰ্ভাৰুণাপাঙ্গং হৃদ্যহাসাৱলোকনম্ ।
শ্ৱাসৈজদ্ৱলিসংৱিগ্ননিম্ননাভিদলোদৰম্ ॥ ২৪ ॥
শ্ৱাসৈজদ্ৱলিসংৱিগ্ননিম্ননাভিদলোদৰম্ ॥ ২৪ ॥
চাৰ্ৱঙ্গুলিভ্যাং পাণিভ্যামুন্নীয চৰণাম্বুজম্ ।
মুখে নিধায ৱিপ্ৰেন্দ্ৰো ধযন্তং ৱীক্ষ্য ৱিস্মিতঃ ॥ ২৫ ॥
মুখে নিধায ৱিপ্ৰেন্দ্ৰো ধযন্তং ৱীক্ষ্য ৱিস্মিতঃ ॥ ২৫ ॥
তদ্দৰ্শনাদ্ ৱীতপৰিশ্ৰমো মুদা
প্ৰোত্ফুল্লহৃত্পদ্মৱিলোচনাম্বুজঃ ।
প্ৰহৃষ্টৰোমাদ্ভুতভাৱশঙ্কিতঃ
প্ৰষ্টুং পুৰস্তং প্ৰসসাৰ বালকম্ ॥ ২৬ ॥
প্ৰোত্ফুল্লহৃত্পদ্মৱিলোচনাম্বুজঃ ।
প্ৰহৃষ্টৰোমাদ্ভুতভাৱশঙ্কিতঃ
প্ৰষ্টুং পুৰস্তং প্ৰসসাৰ বালকম্ ॥ ২৬ ॥
তাৱচ্ছিশোৰ্ৱৈ শ্ৱসিতেন ভাৰ্গৱঃ
সোঽন্তঃ শৰীৰং মশকো যথাৱিশত্ ।
তত্ৰাপ্যদো ন্যস্তমচষ্ট কৃত্স্নশো
যথা পুৰামুহ্যদতীৱ ৱিস্মিতঃ ॥ ২৭ ॥
সোঽন্তঃ শৰীৰং মশকো যথাৱিশত্ ।
তত্ৰাপ্যদো ন্যস্তমচষ্ট কৃত্স্নশো
যথা পুৰামুহ্যদতীৱ ৱিস্মিতঃ ॥ ২৭ ॥
খং ৰোদসী ভাগণানদ্ৰিসাগৰান্
দ্ৱীপান্ সৱৰ্ষান্ ককুভঃ সুৰাসুৰান্ ।
ৱনানি দেশান্ সৰিতঃ পুৰাকৰান্
খেটান্ ৱ্ৰজানাশ্ৰমৱৰ্ণৱৃত্তযঃ ॥ ২৮ ॥
দ্ৱীপান্ সৱৰ্ষান্ ককুভঃ সুৰাসুৰান্ ।
ৱনানি দেশান্ সৰিতঃ পুৰাকৰান্
খেটান্ ৱ্ৰজানাশ্ৰমৱৰ্ণৱৃত্তযঃ ॥ ২৮ ॥
মহান্তি ভূতান্যথ ভৌতিকান্যসৌ
কালং চ নানাযুগকল্পকল্পনম্ ।
যত্ কিঞ্চিদন্যদ্ ৱ্যৱহাৰকাৰণং
দদৰ্শ ৱিশ্ৱং সদিৱাৱভাসিতম্ ॥ ২৯ ॥
কালং চ নানাযুগকল্পকল্পনম্ ।
যত্ কিঞ্চিদন্যদ্ ৱ্যৱহাৰকাৰণং
দদৰ্শ ৱিশ্ৱং সদিৱাৱভাসিতম্ ॥ ২৯ ॥
হিমালযং পুষ্পৱহাং চ তাং নদীং
নিজাশ্ৰমং যত্ৰ ঋষী অপশ্যত ।
ৱিশ্ৱং ৱিপশ্যঞ্ছ্ৱসিতাচ্ছিশোৰ্ৱৈ
বহিৰ্নিৰস্তো ন্যপতল্লযাব্ধৌ ॥ ৩০ ॥
নিজাশ্ৰমং যত্ৰ ঋষী অপশ্যত ।
ৱিশ্ৱং ৱিপশ্যঞ্ছ্ৱসিতাচ্ছিশোৰ্ৱৈ
বহিৰ্নিৰস্তো ন্যপতল্লযাব্ধৌ ॥ ৩০ ॥
তস্মিন্ পৃথিৱ্যাঃ ককুদি প্ৰৰূঢং
ৱটং চ তত্পৰ্ণপুটে শযানম্ ।
তোকং চ তত্প্ৰেমসুধাস্মিতেন
নিৰীক্ষিতোঽপাঙ্গনিৰীক্ষণেন ॥ ৩১ ॥
ৱটং চ তত্পৰ্ণপুটে শযানম্ ।
তোকং চ তত্প্ৰেমসুধাস্মিতেন
নিৰীক্ষিতোঽপাঙ্গনিৰীক্ষণেন ॥ ৩১ ॥
অথ তং বালকং ৱীক্ষ্য নেত্ৰাভ্যাং ধিষ্ঠিতং হৃদি ।
অভ্যযাদতিসঙ্ক্লিষ্টঃ পৰিষ্ৱক্তুমধোক্ষজম্ ॥ ৩২ ॥
অভ্যযাদতিসঙ্ক্লিষ্টঃ পৰিষ্ৱক্তুমধোক্ষজম্ ॥ ৩২ ॥
তাৱত্ স ভগৱান্ সাক্ষাদ্ যোগাধীশো গুহাশযঃ ।
অন্তৰ্দধ ঋষেঃ সদ্যো যথেহানীশনিৰ্মিতা ॥ ৩৩ ॥
অন্তৰ্দধ ঋষেঃ সদ্যো যথেহানীশনিৰ্মিতা ॥ ৩৩ ॥
তমন্ৱথ ৱটো ব্ৰহ্মন্ সলিলং লোকসম্প্লৱঃ ।
তিৰোধাযি ক্ষণাদস্য স্ৱাশ্ৰমে পূৰ্ৱৱত্স্থিতঃ ॥ ৩৪ ॥
তিৰোধাযি ক্ষণাদস্য স্ৱাশ্ৰমে পূৰ্ৱৱত্স্থিতঃ ॥ ৩৪ ॥