സൂത ഉവാച
സംസ്തുതോ ഭഗവാനിത്ഥം മാര്കണ്ഡേയേന ധീമതാ ।
നാരായണോ നരസഖഃ പ്രീത ആഹ ഭൃഗൂദ്വഹമ് ॥ ൧ ॥
സംസ്തുതോ ഭഗവാനിത്ഥം മാര്കണ്ഡേയേന ധീമതാ ।
നാരായണോ നരസഖഃ പ്രീത ആഹ ഭൃഗൂദ്വഹമ് ॥ ൧ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
ഭോ ഭോ ബ്രഹ്മര്ഷിവര്യോഽസി സിദ്ധ ആത്മസമാധിനാ ।
മയി ഭക്ത്യാനപായിന്യാ തപഃസ്വാധ്യായസംയമൈഃ ॥ ൨ ॥
ഭോ ഭോ ബ്രഹ്മര്ഷിവര്യോഽസി സിദ്ധ ആത്മസമാധിനാ ।
മയി ഭക്ത്യാനപായിന്യാ തപഃസ്വാധ്യായസംയമൈഃ ॥ ൨ ॥
വയം തേ പരിതുഷ്ടാഃ സ്മ ത്വദ് ബൃഹദ്വ്രതചര്യയാ ।
വരം പ്രതീച്ഛ ഭദ്രം തേ വരദോഽസ്മി ത്വദീപ്സിതമ് ॥ ൩ ॥
വരം പ്രതീച്ഛ ഭദ്രം തേ വരദോഽസ്മി ത്വദീപ്സിതമ് ॥ ൩ ॥
ശ്രീഋഷിരുവാച
ജിതം തേ ദേവദേവേശ പ്രപന്നാര്തിഹരാച്യുത ।
വരേണൈതാവതാലം നോ യദ് ഭവാന് സമദൃശ്യത ॥ ൪ ॥
ജിതം തേ ദേവദേവേശ പ്രപന്നാര്തിഹരാച്യുത ।
വരേണൈതാവതാലം നോ യദ് ഭവാന് സമദൃശ്യത ॥ ൪ ॥
ഗൃഹീത്വാജാദയോ യസ്യ ശ്രീമത്പാദാബ്ജദര്ശനമ് ।
മനസാ യോഗപക്വേന സ ഭവാന് മേഽക്ഷിഗോചരഃ ॥ ൫ ॥
മനസാ യോഗപക്വേന സ ഭവാന് മേഽക്ഷിഗോചരഃ ॥ ൫ ॥
അഥാപ്യമ്ബുജപത്രാക്ഷ പുണ്യശ്ലോകശിഖാമണേ ।
ദ്രക്ഷ്യേ മായാം യയാ ലോകഃ സപാലോ വേദ സദ്ഭിദാമ് ॥ ൬ ॥
ദ്രക്ഷ്യേ മായാം യയാ ലോകഃ സപാലോ വേദ സദ്ഭിദാമ് ॥ ൬ ॥
സൂത ഉവാച
ഇതീഡിതോഽര്ചിതഃ കാമമൃഷിണാ ഭഗവാന് മുനേ ।
തഥേതി സ സ്മയന് പ്രാഗാദ് ബദര്യാശ്രമമീശ്വരഃ ॥ ൭ ॥
ഇതീഡിതോഽര്ചിതഃ കാമമൃഷിണാ ഭഗവാന് മുനേ ।
തഥേതി സ സ്മയന് പ്രാഗാദ് ബദര്യാശ്രമമീശ്വരഃ ॥ ൭ ॥
തമേവ ചിന്തയന്നര്ഥമൃഷിഃ സ്വാശ്രമ ഏവ സഃ ।
വസന്നഗ്ന്യര്കസോമാമ്ബുഭൂവായുവിയദാത്മസു ॥ ൮ ॥
വസന്നഗ്ന്യര്കസോമാമ്ബുഭൂവായുവിയദാത്മസു ॥ ൮ ॥
ധ്യായന് സര്വത്ര ച ഹരിം ഭാവദ്രവ്യൈരപൂജയത് ।
ക്വചിത് പൂജാം വിസസ്മാര പ്രേമപ്രസരസമ്പ്ലുതഃ ॥ ൯ ॥
ക്വചിത് പൂജാം വിസസ്മാര പ്രേമപ്രസരസമ്പ്ലുതഃ ॥ ൯ ॥
തസ്യൈകദാ ഭൃഗുശ്രേഷ്ഠ പുഷ്പഭദ്രാതടേ മുനേഃ ।
ഉപാസീനസ്യ സന്ധ്യായാം ബ്രഹ്മന് വായുരഭൂന്മഹാന് ॥ ൧൦ ॥
ഉപാസീനസ്യ സന്ധ്യായാം ബ്രഹ്മന് വായുരഭൂന്മഹാന് ॥ ൧൦ ॥
തം ചണ്ഡശബ്ദം സമുദീരയന്തം
ബലാഹകാ അന്വഭവന് കരാലാഃ ।
അക്ഷസ്ഥവിഷ്ഠാ മുമുചുസ്തഡിദ്ഭിഃ
സ്വനന്ത ഉച്ചൈരഭിവര്ഷധാരാഃ ॥ ൧൧ ॥
ബലാഹകാ അന്വഭവന് കരാലാഃ ।
അക്ഷസ്ഥവിഷ്ഠാ മുമുചുസ്തഡിദ്ഭിഃ
സ്വനന്ത ഉച്ചൈരഭിവര്ഷധാരാഃ ॥ ൧൧ ॥
തതോ വ്യദൃശ്യന്ത ചതുഃസമുദ്രാഃ
സമന്തതഃ ക്ഷ്മാതലമാഗ്രസന്തഃ ।
സമീരവേഗോര്മിഭിരുഗ്രനക്ര-
മഹാഭയാവര്തഗഭീരഘോഷാഃ ॥ ൧൨ ॥
സമന്തതഃ ക്ഷ്മാതലമാഗ്രസന്തഃ ।
സമീരവേഗോര്മിഭിരുഗ്രനക്ര-
മഹാഭയാവര്തഗഭീരഘോഷാഃ ॥ ൧൨ ॥
അന്തര്ബഹിശ്ചാദ്ഭിരതിദ്യുഭിഃ ഖരൈഃ
ശതഹ്രദാഭിരുപതാപിതം ജഗത് ।
ചതുര്വിധം വീക്ഷ്യ സഹാത്മനാ മുനി-
ര്ജലാപ്ലുതാം ക്ഷ്മാം വിമനാഃ സമത്രസത് ॥ ൧൩ ॥
ശതഹ്രദാഭിരുപതാപിതം ജഗത് ।
ചതുര്വിധം വീക്ഷ്യ സഹാത്മനാ മുനി-
ര്ജലാപ്ലുതാം ക്ഷ്മാം വിമനാഃ സമത്രസത് ॥ ൧൩ ॥
തസ്യൈവമുദ്വീക്ഷത ഊര്മിഭീഷണഃ
പ്രഭഞ്ജനാഘൂര്ണിതവാര്മഹാര്ണവഃ ।
ആപൂര്യമാണോ വരഷദ്ഭിരമ്ബുദൈഃ
ക്ഷ്മാമപ്യധാദ് ദ്വീപവര്ഷാദ്രിഭിഃ സമമ് ॥ ൧൪ ॥
പ്രഭഞ്ജനാഘൂര്ണിതവാര്മഹാര്ണവഃ ।
ആപൂര്യമാണോ വരഷദ്ഭിരമ്ബുദൈഃ
ക്ഷ്മാമപ്യധാദ് ദ്വീപവര്ഷാദ്രിഭിഃ സമമ് ॥ ൧൪ ॥
സക്ഷ്മാന്തരിക്ഷം സദിവം സഭാഗണം
ത്രൈലോക്യമാസീത് സഹ ദിഗ്ഭിരാപ്ലുതമ് ।
സ ഏക ഏവോര്വരിതോ മഹാമുനി-
ര്ബഭ്രാമ വിക്ഷിപ്യ ജടാ ജഡാന്ധവത് ॥ ൧൫ ॥
ത്രൈലോക്യമാസീത് സഹ ദിഗ്ഭിരാപ്ലുതമ് ।
സ ഏക ഏവോര്വരിതോ മഹാമുനി-
ര്ബഭ്രാമ വിക്ഷിപ്യ ജടാ ജഡാന്ധവത് ॥ ൧൫ ॥
ക്ഷുത്തൃട്പരീതോ മകരൈസ്തിമിങ്ഗിലൈ-
രുപദ്രുതോ വീചിനഭസ്വതാ ഹതഃ ।
തമസ്യപാരേ പതിതോ ഭ്രമന് ദിശോ
ന വേദ ഖം ഗാം ച പരിശ്രമേഷിതഃ ॥ ൧൬ ॥
രുപദ്രുതോ വീചിനഭസ്വതാ ഹതഃ ।
തമസ്യപാരേ പതിതോ ഭ്രമന് ദിശോ
ന വേദ ഖം ഗാം ച പരിശ്രമേഷിതഃ ॥ ൧൬ ॥
ക്വചിന്മഗ്നോ മഹാവര്തേ തരലൈസ്താഡിതഃ ക്വചിത് ।
യാദോഭിര്ഭക്ഷ്യതേ ക്വാപി സ്വയമന്യോന്യഘാതിഭിഃ ॥ ൧൭ ॥
യാദോഭിര്ഭക്ഷ്യതേ ക്വാപി സ്വയമന്യോന്യഘാതിഭിഃ ॥ ൧൭ ॥
ക്വചിച്ഛോകം ക്വചിന്മോഹം ക്വചിദ്ദുഃഖം സുഖം ഭയമ് ।
ക്വചിന്മൃത്യുമവാപ്നോതി വ്യാധ്യാദിഭിരുതാര്ദിതഃ ॥ ൧൮ ॥
ക്വചിന്മൃത്യുമവാപ്നോതി വ്യാധ്യാദിഭിരുതാര്ദിതഃ ॥ ൧൮ ॥
അയുതായുതവര്ഷാണാം സഹസ്രാണി ശതാനി ച ।
വ്യതീയുര്ഭ്രമതസ്തസ്മിന് വിഷ്ണുമായാവൃതാത്മനഃ ॥ ൧൯ ॥
വ്യതീയുര്ഭ്രമതസ്തസ്മിന് വിഷ്ണുമായാവൃതാത്മനഃ ॥ ൧൯ ॥
സ കദാചിദ് ഭ്രമംസ്തസ്മിന് പൃഥിവ്യാഃ കകുദി ദ്വിജഃ ।
ന്യാഗ്രോധപോതം ദദൃശേ ഫലപല്ലവശോഭിതമ് ॥ ൨൦ ॥
ന്യാഗ്രോധപോതം ദദൃശേ ഫലപല്ലവശോഭിതമ് ॥ ൨൦ ॥
പ്രാഗുത്തരസ്യാം ശാഖായാം തസ്യാപി ദദൃശേ ശിശുമ് ।
ശയാനം പര്ണപുടകേ ഗ്രസന്തം പ്രഭയാ തമഃ ॥ ൨൧ ॥
ശയാനം പര്ണപുടകേ ഗ്രസന്തം പ്രഭയാ തമഃ ॥ ൨൧ ॥
മഹാമരകതശ്യാമം ശ്രീമദ്വദനപങ്കജമ് ।
കമ്ബുഗ്രീവം മഹോരസ്കം സുനസം സുന്ദരഭ്രുവമ് ॥ ൨൨ ॥
കമ്ബുഗ്രീവം മഹോരസ്കം സുനസം സുന്ദരഭ്രുവമ് ॥ ൨൨ ॥
ശ്വാസൈജദലകാഭാതം കമ്ബുശ്രീകര്ണദാഡിമമ് ।
വിദ്രുമാധരഭാസേഷച്ഛോണായിതസുധാസ്മിതമ് ॥ ൨൩ ॥
വിദ്രുമാധരഭാസേഷച്ഛോണായിതസുധാസ്മിതമ് ॥ ൨൩ ॥
പദ്മഗര്ഭാരുണാപാങ്ഗം ഹൃദ്യഹാസാവലോകനമ് ।
ശ്വാസൈജദ്വലിസംവിഗ്നനിമ്നനാഭിദലോദരമ് ॥ ൨൪ ॥
ശ്വാസൈജദ്വലിസംവിഗ്നനിമ്നനാഭിദലോദരമ് ॥ ൨൪ ॥
ചാര്വങ്ഗുലിഭ്യാം പാണിഭ്യാമുന്നീയ ചരണാമ്ബുജമ് ।
മുഖേ നിധായ വിപ്രേന്ദ്രോ ധയന്തം വീക്ഷ്യ വിസ്മിതഃ ॥ ൨൫ ॥
മുഖേ നിധായ വിപ്രേന്ദ്രോ ധയന്തം വീക്ഷ്യ വിസ്മിതഃ ॥ ൨൫ ॥
തദ്ദര്ശനാദ് വീതപരിശ്രമോ മുദാ
പ്രോത്ഫുല്ലഹൃത്പദ്മവിലോചനാമ്ബുജഃ ।
പ്രഹൃഷ്ടരോമാദ്ഭുതഭാവശങ്കിതഃ
പ്രഷ്ടും പുരസ്തം പ്രസസാര ബാലകമ് ॥ ൨൬ ॥
പ്രോത്ഫുല്ലഹൃത്പദ്മവിലോചനാമ്ബുജഃ ।
പ്രഹൃഷ്ടരോമാദ്ഭുതഭാവശങ്കിതഃ
പ്രഷ്ടും പുരസ്തം പ്രസസാര ബാലകമ് ॥ ൨൬ ॥
താവച്ഛിശോര്വൈ ശ്വസിതേന ഭാര്ഗവഃ
സോഽന്തഃ ശരീരം മശകോ യഥാവിശത് ।
തത്രാപ്യദോ ന്യസ്തമചഷ്ട കൃത്സ്നശോ
യഥാ പുരാമുഹ്യദതീവ വിസ്മിതഃ ॥ ൨൭ ॥
സോഽന്തഃ ശരീരം മശകോ യഥാവിശത് ।
തത്രാപ്യദോ ന്യസ്തമചഷ്ട കൃത്സ്നശോ
യഥാ പുരാമുഹ്യദതീവ വിസ്മിതഃ ॥ ൨൭ ॥
ഖം രോദസീ ഭാഗണാനദ്രിസാഗരാന്
ദ്വീപാന് സവര്ഷാന് കകുഭഃ സുരാസുരാന് ।
വനാനി ദേശാന് സരിതഃ പുരാകരാന്
ഖേടാന് വ്രജാനാശ്രമവര്ണവൃത്തയഃ ॥ ൨൮ ॥
ദ്വീപാന് സവര്ഷാന് കകുഭഃ സുരാസുരാന് ।
വനാനി ദേശാന് സരിതഃ പുരാകരാന്
ഖേടാന് വ്രജാനാശ്രമവര്ണവൃത്തയഃ ॥ ൨൮ ॥
മഹാന്തി ഭൂതാന്യഥ ഭൌതികാന്യസൌ
കാലം ച നാനായുഗകല്പകല്പനമ് ।
യത് കിഞ്ചിദന്യദ് വ്യവഹാരകാരണം
ദദര്ശ വിശ്വം സദിവാവഭാസിതമ് ॥ ൨൯ ॥
കാലം ച നാനായുഗകല്പകല്പനമ് ।
യത് കിഞ്ചിദന്യദ് വ്യവഹാരകാരണം
ദദര്ശ വിശ്വം സദിവാവഭാസിതമ് ॥ ൨൯ ॥
ഹിമാലയം പുഷ്പവഹാം ച താം നദീം
നിജാശ്രമം യത്ര ഋഷീ അപശ്യത ।
വിശ്വം വിപശ്യഞ്ഛ്വസിതാച്ഛിശോര്വൈ
ബഹിര്നിരസ്തോ ന്യപതല്ലയാബ്ധൌ ॥ ൩൦ ॥
നിജാശ്രമം യത്ര ഋഷീ അപശ്യത ।
വിശ്വം വിപശ്യഞ്ഛ്വസിതാച്ഛിശോര്വൈ
ബഹിര്നിരസ്തോ ന്യപതല്ലയാബ്ധൌ ॥ ൩൦ ॥
തസ്മിന് പൃഥിവ്യാഃ കകുദി പ്രരൂഢം
വടം ച തത്പര്ണപുടേ ശയാനമ് ।
തോകം ച തത്പ്രേമസുധാസ്മിതേന
നിരീക്ഷിതോഽപാങ്ഗനിരീക്ഷണേന ॥ ൩൧ ॥
വടം ച തത്പര്ണപുടേ ശയാനമ് ।
തോകം ച തത്പ്രേമസുധാസ്മിതേന
നിരീക്ഷിതോഽപാങ്ഗനിരീക്ഷണേന ॥ ൩൧ ॥
അഥ തം ബാലകം വീക്ഷ്യ നേത്രാഭ്യാം ധിഷ്ഠിതം ഹൃദി ।
അഭ്യയാദതിസങ്ക്ലിഷ്ടഃ പരിഷ്വക്തുമധോക്ഷജമ് ॥ ൩൨ ॥
അഭ്യയാദതിസങ്ക്ലിഷ്ടഃ പരിഷ്വക്തുമധോക്ഷജമ് ॥ ൩൨ ॥
താവത് സ ഭഗവാന് സാക്ഷാദ് യോഗാധീശോ ഗുഹാശയഃ ।
അന്തര്ദധ ഋഷേഃ സദ്യോ യഥേഹാനീശനിര്മിതാ ॥ ൩൩ ॥
അന്തര്ദധ ഋഷേഃ സദ്യോ യഥേഹാനീശനിര്മിതാ ॥ ൩൩ ॥
തമന്വഥ വടോ ബ്രഹ്മന് സലിലം ലോകസമ്പ്ലവഃ ।
തിരോധായി ക്ഷണാദസ്യ സ്വാശ്രമേ പൂര്വവത്സ്ഥിതഃ ॥ ൩൪ ॥
തിരോധായി ക്ഷണാദസ്യ സ്വാശ്രമേ പൂര്വവത്സ്ഥിതഃ ॥ ൩൪ ॥