শৌনক উৱাচ
মহীং প্ৰতিষ্ঠামধ্যস্য সৌতে স্ৱাযম্ভুৱো মনুঃ ।
কান্যন্ৱতিষ্ঠদ্ দ্ৱাৰাণি মাৰ্গাযাৱৰজন্মনাম্ ॥ ১ ॥
মহীং প্ৰতিষ্ঠামধ্যস্য সৌতে স্ৱাযম্ভুৱো মনুঃ ।
কান্যন্ৱতিষ্ঠদ্ দ্ৱাৰাণি মাৰ্গাযাৱৰজন্মনাম্ ॥ ১ ॥
ক্ষত্তা মহাভাগৱতঃ কৃষ্ণস্যৈকান্তিকঃ সুহৃত্ ।
যস্তত্যাজাগ্ৰজং কৃষ্ণে সাপত্যমঘৱানিতি ॥ ২ ॥
যস্তত্যাজাগ্ৰজং কৃষ্ণে সাপত্যমঘৱানিতি ॥ ২ ॥
দ্ৱৈপাযনাদনৱৰো মহিত্ৱে তস্য দেহজঃ ।
সৰ্ৱাত্মনা শ্ৰিতঃ কৃষ্ণং তত্পৰাংশ্চাপ্যনুৱ্ৰতঃ ॥ ৩ ॥
সৰ্ৱাত্মনা শ্ৰিতঃ কৃষ্ণং তত্পৰাংশ্চাপ্যনুৱ্ৰতঃ ॥ ৩ ॥
কিমন্ৱপৃচ্ছন্মৈত্ৰেযং ৱিৰজাস্তীৰ্থসেৱযা ।
উপগম্য কুশাৱৰ্ত আসীনং তত্ত্ৱৱিত্তমম্ ॥ ৪ ॥
উপগম্য কুশাৱৰ্ত আসীনং তত্ত্ৱৱিত্তমম্ ॥ ৪ ॥
তযোঃ সংৱদতোঃ সূত প্ৰৱৃত্তা হ্যমলাঃ কথাঃ ।
আপো গাঙ্গা ইৱাঘঘ্নীৰ্হৰেঃ পাদাম্বুজাশ্ৰযাঃ ॥ ৫ ॥
আপো গাঙ্গা ইৱাঘঘ্নীৰ্হৰেঃ পাদাম্বুজাশ্ৰযাঃ ॥ ৫ ॥
তা নঃ কীৰ্তয ভদ্ৰং তে কীৰ্তন্যোদাৰকৰ্মণঃ ।
ৰসজ্ঞঃ কো নু তৃপ্যেত হৰিলীলামৃতং পিবন্ ॥ ৬ ॥
ৰসজ্ঞঃ কো নু তৃপ্যেত হৰিলীলামৃতং পিবন্ ॥ ৬ ॥
এৱমুগ্ৰশ্ৰৱাঃ পৃষ্ট ঋষিভিৰ্নৈমিষাযনৈঃ ।
ভগৱত্যৰ্পিতাধ্যাত্মস্তানাহ শ্ৰূযতামিতি ॥ ৭ ॥
ভগৱত্যৰ্পিতাধ্যাত্মস্তানাহ শ্ৰূযতামিতি ॥ ৭ ॥
সূত উৱাচ
হৰেৰ্ধৃতক্ৰোডতনোঃ স্ৱমাযযা
নিশম্য গোৰুদ্ধৰণং ৰসাতলাত্ ।
লীলাং হিৰণ্যাক্ষমৱজ্ঞযা হতং
সঞ্জাতহৰ্ষো মুনিমাহ ভাৰতঃ ॥ ৮ ॥
হৰেৰ্ধৃতক্ৰোডতনোঃ স্ৱমাযযা
নিশম্য গোৰুদ্ধৰণং ৰসাতলাত্ ।
লীলাং হিৰণ্যাক্ষমৱজ্ঞযা হতং
সঞ্জাতহৰ্ষো মুনিমাহ ভাৰতঃ ॥ ৮ ॥
ৱিদুৰ উৱাচ
প্ৰজাপতিপতিঃ সৃষ্ট্ৱা প্ৰজাসৰ্গে প্ৰজাপতীন্ ।
কিমাৰভত মে ব্ৰহ্মন্ প্ৰব্ৰূহ্যৱ্যক্তমাৰ্গৱিত্ ॥ ৯ ॥
প্ৰজাপতিপতিঃ সৃষ্ট্ৱা প্ৰজাসৰ্গে প্ৰজাপতীন্ ।
কিমাৰভত মে ব্ৰহ্মন্ প্ৰব্ৰূহ্যৱ্যক্তমাৰ্গৱিত্ ॥ ৯ ॥
যে মৰীচ্যাদযো ৱিপ্ৰা যস্তু স্ৱাযম্ভুৱো মনুঃ ।
তে ৱৈ ব্ৰহ্মণ আদেশাত্কথমেতদভাৱযন্ ॥ ১০ ॥
তে ৱৈ ব্ৰহ্মণ আদেশাত্কথমেতদভাৱযন্ ॥ ১০ ॥
সদ্ৱিতীযাঃ কিমসৃজন্ স্ৱতন্ত্ৰা উত কৰ্মসু ।
আহোস্ৱিত্সংহতাঃ সৰ্ৱ ইদং স্ম সমকল্পযন্ ॥ ১১ ॥
আহোস্ৱিত্সংহতাঃ সৰ্ৱ ইদং স্ম সমকল্পযন্ ॥ ১১ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
দৈৱেন দুৰ্ৱিতৰ্ক্যেণ পৰেণানিমিষেণ চ ।
জাতক্ষোভাদ্ভগৱতো মহানাসীদ্ গুণত্ৰযাত্ ॥ ১২ ॥
দৈৱেন দুৰ্ৱিতৰ্ক্যেণ পৰেণানিমিষেণ চ ।
জাতক্ষোভাদ্ভগৱতো মহানাসীদ্ গুণত্ৰযাত্ ॥ ১২ ॥
ৰজঃপ্ৰধানান্মহতস্ত্ৰিলিঙ্গো দৈৱচোদিতাত্ ।
জাতঃ সসৰ্জ ভূতাদিৰ্ৱিযদাদীনি পঞ্চশঃ ॥ ১৩ ॥
জাতঃ সসৰ্জ ভূতাদিৰ্ৱিযদাদীনি পঞ্চশঃ ॥ ১৩ ॥
তানি চৈকৈকশঃ স্ৰষ্টুমসমৰ্থানি ভৌতিকম্ ।
সংহত্য দৈৱযোগেন হৈমমণ্ডমৱাসৃজন্ ॥ ১৪ ॥
সংহত্য দৈৱযোগেন হৈমমণ্ডমৱাসৃজন্ ॥ ১৪ ॥
সোঽশযিষ্টাব্ধিসলিলে আণ্ডকোশো নিৰাত্মকঃ ।
সাগ্ৰং ৱৈ ৱৰ্ষসাহস্ৰমন্ৱৱাত্সীত্তমীশ্ৱৰঃ ॥ ১৫ ॥
সাগ্ৰং ৱৈ ৱৰ্ষসাহস্ৰমন্ৱৱাত্সীত্তমীশ্ৱৰঃ ॥ ১৫ ॥
তস্য নাভেৰভূত্পদ্মং সহস্ৰাৰ্কোৰুদীধিতি ।
সৰ্ৱজীৱনিকাযৌকো যত্ৰ স্ৱযমভূত্স্ৱৰাট্ ॥ ১৬ ॥
সৰ্ৱজীৱনিকাযৌকো যত্ৰ স্ৱযমভূত্স্ৱৰাট্ ॥ ১৬ ॥
সোঽনুৱিষ্টো ভগৱতা যঃ শেতে সলিলাশযে ।
লোকসংস্থাং যথাপূৰ্ৱং নিৰ্মমে সংস্থযা স্ৱযা ॥ ১৭ ॥
লোকসংস্থাং যথাপূৰ্ৱং নিৰ্মমে সংস্থযা স্ৱযা ॥ ১৭ ॥
সসৰ্জ চ্ছাযযাৱিদ্যাং পঞ্চপৰ্ৱাণমগ্ৰতঃ ।
তামিস্ৰমন্ধতামিস্ৰং তমো মোহো মহাতমঃ ॥ ১৮ ॥
তামিস্ৰমন্ধতামিস্ৰং তমো মোহো মহাতমঃ ॥ ১৮ ॥
ৱিসসৰ্জাত্মনঃ কাযং নাভিনন্দংস্তমোমযম্ ।
জগৃহুৰ্যক্ষৰক্ষাংসি ৰাত্ৰিং ক্ষুত্তৃট্সমুদ্ভৱাম্ ॥ ১৯ ॥
জগৃহুৰ্যক্ষৰক্ষাংসি ৰাত্ৰিং ক্ষুত্তৃট্সমুদ্ভৱাম্ ॥ ১৯ ॥
ক্ষুত্তৃড্ভ্যামুপসৃষ্টাস্তে তং জগ্ধুমভিদুদ্ৰুৱুঃ ।
মা ৰক্ষতৈনং জক্ষধ্ৱমিত্যূচুঃ ক্ষুত্তৃডৰ্দিতাঃ ॥ ২০ ॥
মা ৰক্ষতৈনং জক্ষধ্ৱমিত্যূচুঃ ক্ষুত্তৃডৰ্দিতাঃ ॥ ২০ ॥
দেৱস্তানাহ সংৱিগ্নো মা মাং জক্ষত ৰক্ষত ।
অহো মে যক্ষৰক্ষাংসি প্ৰজা যূযং বভূৱিথ ॥ ২১ ॥
অহো মে যক্ষৰক্ষাংসি প্ৰজা যূযং বভূৱিথ ॥ ২১ ॥
দেৱতাঃ প্ৰভযা যা যা দীৱ্যন্ প্ৰমুখতোঽসৃজত্ ।
তে অহাৰ্ষুৰ্দেৱযন্তো ৱিসৃষ্টাং তাং প্ৰভামহঃ ॥ ২২ ॥
তে অহাৰ্ষুৰ্দেৱযন্তো ৱিসৃষ্টাং তাং প্ৰভামহঃ ॥ ২২ ॥
দেৱোঽদেৱাঞ্জঘনতঃ সৃজতি স্মাতিলোলুপান্ ।
ত
এনং লোলুপতযা মৈথুনাযাভিপেদিৰে ॥ ২৩ ॥
ত
এনং লোলুপতযা মৈথুনাযাভিপেদিৰে ॥ ২৩ ॥
ততো হসন্ স
ভগৱানসুৰৈৰ্নিৰপত্ৰপৈঃ ।
অন্ৱীযমানস্তৰসা ক্ৰুদ্ধো ভীতঃ পৰাপতত্ ॥ ২৪ ॥
ভগৱানসুৰৈৰ্নিৰপত্ৰপৈঃ ।
অন্ৱীযমানস্তৰসা ক্ৰুদ্ধো ভীতঃ পৰাপতত্ ॥ ২৪ ॥
স উপৱ্ৰজ্য ৱৰদং প্ৰপন্নাৰ্তিহৰং হৰিম্ ।
অনুগ্ৰহায ভক্তানামনুৰূপাত্মদৰ্শনম্ ॥ ২৫ ॥
অনুগ্ৰহায ভক্তানামনুৰূপাত্মদৰ্শনম্ ॥ ২৫ ॥
পাহি মাং পৰমাত্মংস্তে প্ৰেষণেনাসৃজং
প্ৰজাঃ ।
তা ইমা যভিতুং পাপা উপাক্ৰামন্তি মাং প্ৰভো ॥ ২৬ ॥
প্ৰজাঃ ।
তা ইমা যভিতুং পাপা উপাক্ৰামন্তি মাং প্ৰভো ॥ ২৬ ॥
ত্ৱমেকঃ কিল লোকানাং ক্লিষ্টানাং
ক্লেশনাশনঃ ।
ত্ৱমেকঃ ক্লেশদস্তেষামনাসন্নপদাং তৱ ॥ ২৭ ॥
ক্লেশনাশনঃ ।
ত্ৱমেকঃ ক্লেশদস্তেষামনাসন্নপদাং তৱ ॥ ২৭ ॥
সোঽৱধাৰ্যাস্য কাৰ্পণ্যং ৱিৱিক্তাধ্যাত্মদৰ্শনঃ ।
ৱিমুঞ্চাত্মতনুং ঘোৰামিত্যুক্তো ৱিমুমোচ হ ॥ ২৮ ॥
ৱিমুঞ্চাত্মতনুং ঘোৰামিত্যুক্তো ৱিমুমোচ হ ॥ ২৮ ॥
তাং ক্ৱণচ্চৰণাম্ভোজাং মদৱিহ্ৱললোচনাম্ ।
কাঞ্চীকলাপৱিলসদ্দুকূলচ্ছন্নৰোধসম্ ॥ ২৯ ॥
কাঞ্চীকলাপৱিলসদ্দুকূলচ্ছন্নৰোধসম্ ॥ ২৯ ॥
অন্যোন্যশ্লেষযোত্তুঙ্গনিৰন্তৰপযোধৰাম্ ।
সুনাসাং সুদ্ৱিজাং স্নিগ্ধহাসলীলাৱলোকনাম্ ॥ ৩০ ॥
সুনাসাং সুদ্ৱিজাং স্নিগ্ধহাসলীলাৱলোকনাম্ ॥ ৩০ ॥
গূহন্তীং ৱ্ৰীডযাত্মানং নীলালকৱৰূথিনীম্ ।
উপলভ্যাসুৰা ধৰ্ম সৰ্ৱে সম্মুমুহুঃ স্ত্ৰিযম্ ॥ ৩১ ॥
উপলভ্যাসুৰা ধৰ্ম সৰ্ৱে সম্মুমুহুঃ স্ত্ৰিযম্ ॥ ৩১ ॥
অহো ৰূপমহো ধৈৰ্যমহো অস্যা নৱং ৱযঃ ।
মধ্যে কামযমানানামকামেৱ ৱিসৰ্পতি ॥ ৩২ ॥
মধ্যে কামযমানানামকামেৱ ৱিসৰ্পতি ॥ ৩২ ॥
ৱিতৰ্কযন্তো বহুধা তাং সন্ধ্যাং
প্ৰমদাকৃতিম্ ।
অভিসম্ভাৱ্য ৱিশ্ৰম্ভাত্পৰ্যপৃচ্ছন্ কুমেধসঃ ॥ ৩৩ ॥
প্ৰমদাকৃতিম্ ।
অভিসম্ভাৱ্য ৱিশ্ৰম্ভাত্পৰ্যপৃচ্ছন্ কুমেধসঃ ॥ ৩৩ ॥
কাসি কস্যাসি ৰম্ভোৰু কো ৱাৰ্থস্তেঽত্ৰ
ভামিনি ।
ৰূপদ্ৰৱিণপণ্যেন দুৰ্ভগান্নো ৱিবাধসে ॥ ৩৪ ॥
ভামিনি ।
ৰূপদ্ৰৱিণপণ্যেন দুৰ্ভগান্নো ৱিবাধসে ॥ ৩৪ ॥
যা ৱা কাচিত্ত্ৱমবলে দিষ্টযা সন্দৰ্শনং তৱ ।
উত্সুনোষীক্ষমাণানাং কন্দুকক্ৰীডযা মনঃ ॥ ৩৫ ॥
উত্সুনোষীক্ষমাণানাং কন্দুকক্ৰীডযা মনঃ ॥ ৩৫ ॥
নৈকত্ৰ তে জযতি শালিনি পাদপদ্মং
ঘ্নন্ত্যা মুহুঃ কৰতলেন পতত্পতঙ্গম্ ।
মধ্যং ৱিষীদতি বৃহত্স্তনভাৰভীতং
শান্তেৱ দৃষ্টিৰমলা সুশিখাসমূহঃ ॥ ৩৬ ॥
ঘ্নন্ত্যা মুহুঃ কৰতলেন পতত্পতঙ্গম্ ।
মধ্যং ৱিষীদতি বৃহত্স্তনভাৰভীতং
শান্তেৱ দৃষ্টিৰমলা সুশিখাসমূহঃ ॥ ৩৬ ॥
ইতি সাযন্তনীং সন্ধ্যামসুৰাঃ প্ৰমদাযতীম্ ।
প্ৰলোভযন্তীং জগৃহুৰ্মত্ৱা মূঢধিযঃ স্ত্ৰিযম্ ॥ ৩৭ ॥
প্ৰলোভযন্তীং জগৃহুৰ্মত্ৱা মূঢধিযঃ স্ত্ৰিযম্ ॥ ৩৭ ॥
প্ৰহস্য ভাৱগম্ভীৰং জিঘ্ৰন্ত্যাত্মানমাত্মনা ।
কান্ত্যা সসৰ্জ ভগৱান্ গন্ধৰ্ৱাপ্সৰসাং গণান্ ॥ ৩৮ ॥
কান্ত্যা সসৰ্জ ভগৱান্ গন্ধৰ্ৱাপ্সৰসাং গণান্ ॥ ৩৮ ॥
ৱিসসৰ্জ তনুং তাং ৱৈজ্যোত্স্নাং কান্তিমতীং প্ৰিযাম্ ।
ত এৱ চাদদুঃ প্ৰীত্যা ৱিশ্ৱাৱসুপুৰোগমাঃ ॥ ৩৯ ॥
ত এৱ চাদদুঃ প্ৰীত্যা ৱিশ্ৱাৱসুপুৰোগমাঃ ॥ ৩৯ ॥
সৃষ্ট্ৱা ভূতপিশাচাংশ্চ ভগৱানাত্মতন্দ্ৰিণা ।
দিগ্ৱাসসো মুক্তকেশান্ ৱীক্ষ্য চামীলযদ্ দৃশৌ ॥ ৪০ ॥
দিগ্ৱাসসো মুক্তকেশান্ ৱীক্ষ্য চামীলযদ্ দৃশৌ ॥ ৪০ ॥
জগৃহুস্তদ্ৱিসৃষ্টাং তাং জৃম্ভণাখ্যাং তনুং প্ৰভোঃ ।
নিদ্ৰামিন্দ্ৰিযৱিক্লেদো যযা ভূতেষু দৃশ্যতে ।
যেনোচ্ছিষ্টান্ধৰ্ষযন্তি তমুন্মাদং প্ৰচক্ষতে ॥ ৪১ ॥
নিদ্ৰামিন্দ্ৰিযৱিক্লেদো যযা ভূতেষু দৃশ্যতে ।
যেনোচ্ছিষ্টান্ধৰ্ষযন্তি তমুন্মাদং প্ৰচক্ষতে ॥ ৪১ ॥
ঊৰ্জস্ৱন্তং মন্যমান আত্মানং ভগৱানজঃ ।
সাধ্যান্ গণান্ পিতৃগণান্ পৰোক্ষেণাসৃজত্প্ৰভুঃ ॥ ৪২ ॥
সাধ্যান্ গণান্ পিতৃগণান্ পৰোক্ষেণাসৃজত্প্ৰভুঃ ॥ ৪২ ॥
ত আত্মসৰ্গং তং কাযং পিতৰঃ প্ৰতিপেদিৰে ।
সাধ্যেভ্যশ্চ পিতৃভ্যশ্চ কৱযো যদ্ৱিতন্ৱতে ॥ ৪৩ ॥
সাধ্যেভ্যশ্চ পিতৃভ্যশ্চ কৱযো যদ্ৱিতন্ৱতে ॥ ৪৩ ॥
সিদ্ধান্ ৱিদ্যাধৰাংশ্চৈৱ তিৰোধানেন সোঽসৃজত্ ।
তেভ্যোঽদদাত্তমাত্মানমন্তৰ্ধানাখ্যমদ্ভুতম্ ॥ ৪৪ ॥
তেভ্যোঽদদাত্তমাত্মানমন্তৰ্ধানাখ্যমদ্ভুতম্ ॥ ৪৪ ॥
স কিন্নৰান কিম্পুৰুষান্ প্ৰত্যাত্ম্যেনাসৃজত্প্ৰভুঃ ।
মানযন্নাত্মনাত্মানমাত্মাভাসং ৱিলোকযন্ ॥ ৪৫ ॥
মানযন্নাত্মনাত্মানমাত্মাভাসং ৱিলোকযন্ ॥ ৪৫ ॥
তে তু তজ্জগৃহূ ৰূপং ত্যক্তং যত্পৰমেষ্ঠিনা ।
মিথুনীভূয গাযন্তস্তমেৱোষসি কৰ্মভিঃ ॥ ৪৬ ॥
মিথুনীভূয গাযন্তস্তমেৱোষসি কৰ্মভিঃ ॥ ৪৬ ॥
দেহেন ৱৈ ভোগৱতা শযানো বহুচিন্তযা ।
সৰ্গেঽনুপচিতে ক্ৰোধাদুত্সসৰ্জ হ তদ্ৱপুঃ ॥ ৪৭ ॥
সৰ্গেঽনুপচিতে ক্ৰোধাদুত্সসৰ্জ হ তদ্ৱপুঃ ॥ ৪৭ ॥
যেঽহীযন্তামুতঃ কেশা অহযস্তেঽঙ্গ জজ্ঞিৰে ।
সৰ্পাঃ প্ৰসৰ্পতঃ ক্ৰূৰা নাগা ভোগোৰুকন্ধৰাঃ ॥ ৪৮ ॥
সৰ্পাঃ প্ৰসৰ্পতঃ ক্ৰূৰা নাগা ভোগোৰুকন্ধৰাঃ ॥ ৪৮ ॥
স আত্মান্ মন্যমানঃ কৃতকৃত্যমিৱাত্মভূঃ ।
তদা মনূন্ সসৰ্জান্তে মনসা লোকভাৱনান্ ॥ ৪৯ ॥
তদা মনূন্ সসৰ্জান্তে মনসা লোকভাৱনান্ ॥ ৪৯ ॥
তেভ্যঃ সোঽসৃজত্স্ৱীযং পুৰং পুৰুষমাত্মৱান্ ।
তান্ দৃষ্ট্ৱা যে পুৰা সৃষ্টাঃ প্ৰশশংসুঃ প্ৰজাপতিম্ ॥ ৫০ ॥
তান্ দৃষ্ট্ৱা যে পুৰা সৃষ্টাঃ প্ৰশশংসুঃ প্ৰজাপতিম্ ॥ ৫০ ॥
অহো এতজ্জগত্স্ৰষ্টঃ সুকৃতং বত তে কৃতম্ ।
প্ৰতিষ্ঠিতাঃ ক্ৰিযা যস্মিন্ সাকমন্নমদামহে ॥ ৫১ ॥
প্ৰতিষ্ঠিতাঃ ক্ৰিযা যস্মিন্ সাকমন্নমদামহে ॥ ৫১ ॥
তপসা ৱিদ্যযা যুক্তো যোগেন সুসমাধিনা ।
ঋষীনৃষিৰ্হৃষীকেশঃ সসৰ্জাভিমতাঃ প্ৰজাঃ ॥ ৫২ ॥
ঋষীনৃষিৰ্হৃষীকেশঃ সসৰ্জাভিমতাঃ প্ৰজাঃ ॥ ৫২ ॥
তেভ্যশ্চৈকৈকশঃ স্ৱস্য দেহস্যাংশমদাদজঃ ।
যত্তত্সমাধিযোগৰ্দ্ধিতপোৱিদ্যাৱিৰক্তিমত্ ॥ ৫৩ ॥
যত্তত্সমাধিযোগৰ্দ্ধিতপোৱিদ্যাৱিৰক্তিমত্ ॥ ৫৩ ॥