উদ্ধৱ উৱাচ
ততঃ স আগত্য পুৰং স্ৱপিত্ৰো-
শ্চিকীৰ্ষযা শং বলদেৱসংযুতঃ ।
নিপাত্য তুঙ্গাদ্ৰিপুযূথনাথং
হতং ৱ্যকৰ্ষদ্ ৱ্যসুমোজসোৰ্ৱ্যাম্ ॥ ১ ॥
ততঃ স আগত্য পুৰং স্ৱপিত্ৰো-
শ্চিকীৰ্ষযা শং বলদেৱসংযুতঃ ।
নিপাত্য তুঙ্গাদ্ৰিপুযূথনাথং
হতং ৱ্যকৰ্ষদ্ ৱ্যসুমোজসোৰ্ৱ্যাম্ ॥ ১ ॥
সান্দীপনেঃ সকৃত্প্ৰোক্তং ব্ৰহ্মাধীত্য সৱিস্তৰম্ ।
তস্মৈ প্ৰাদাদ্ৱৰং পুত্ৰং মৃতং পঞ্চজনোদৰাত্ ॥ ২ ॥
তস্মৈ প্ৰাদাদ্ৱৰং পুত্ৰং মৃতং পঞ্চজনোদৰাত্ ॥ ২ ॥
সমাহুতা ভীষ্মককন্যযা যে
শ্ৰিযঃ সৱৰ্ণেন বুভূষযৈষাম্ ।
গান্ধৰ্ৱৱৃত্ত্যা মিষতাং স্ৱভাগং
জহ্ৰে পদং মূৰ্ধ্নি দধত্সুপৰ্ণঃ ॥ ৩ ॥
শ্ৰিযঃ সৱৰ্ণেন বুভূষযৈষাম্ ।
গান্ধৰ্ৱৱৃত্ত্যা মিষতাং স্ৱভাগং
জহ্ৰে পদং মূৰ্ধ্নি দধত্সুপৰ্ণঃ ॥ ৩ ॥
ককুদ্মিনোঽৱিদ্ধনসো দমিত্ৱা
স্ৱযংৱৰে নাগ্নজিতীমুৱাহ ।
তদ্ভগ্নমানানপি গৃধ্যতোঽজ্ঞা-
ঞ্জঘ্নেঽক্ষতঃ শস্ত্ৰভৃতঃ স্ৱশস্ত্ৰৈঃ ॥ ৪ ॥
স্ৱযংৱৰে নাগ্নজিতীমুৱাহ ।
তদ্ভগ্নমানানপি গৃধ্যতোঽজ্ঞা-
ঞ্জঘ্নেঽক্ষতঃ শস্ত্ৰভৃতঃ স্ৱশস্ত্ৰৈঃ ॥ ৪ ॥
প্ৰিযং প্ৰভুৰ্গ্ৰাম্য ইৱ প্ৰিযাযা
ৱিধিত্সুৰাৰ্চ্ছদ্ দ্যুতৰুং যদৰ্থে ।
ৱজ্ৰ্যাদ্ৰৱত্তং সগণো ৰুষান্ধঃ
ক্ৰীডামৃগো নূনমযং ৱধূনাম্ ॥ ৫ ॥
ৱিধিত্সুৰাৰ্চ্ছদ্ দ্যুতৰুং যদৰ্থে ।
ৱজ্ৰ্যাদ্ৰৱত্তং সগণো ৰুষান্ধঃ
ক্ৰীডামৃগো নূনমযং ৱধূনাম্ ॥ ৫ ॥
সুতং মৃধে খং ৱপুষা গ্ৰসন্তং
দৃষ্ট্ৱা সুনাভোন্মথিতং ধৰিত্ৰ্যা ।
আমন্ত্ৰিতস্তত্তনযায শেষং
দত্ত্ৱা তদন্তঃপুৰমাৱিৱেশ ॥ ৬ ॥
দৃষ্ট্ৱা সুনাভোন্মথিতং ধৰিত্ৰ্যা ।
আমন্ত্ৰিতস্তত্তনযায শেষং
দত্ত্ৱা তদন্তঃপুৰমাৱিৱেশ ॥ ৬ ॥
তত্ৰাহৃতাস্তা নৰদেৱকন্যাঃ
কুজেন দৃষ্ট্ৱা হৰিমাৰ্তবন্ধুম্ ।
উত্থায সদ্যো জগৃহুঃ প্ৰহৰ্ষ-
ৱ্ৰীডানুৰাগপ্ৰহিতাৱলোকৈঃ ॥ ৭ ॥
কুজেন দৃষ্ট্ৱা হৰিমাৰ্তবন্ধুম্ ।
উত্থায সদ্যো জগৃহুঃ প্ৰহৰ্ষ-
ৱ্ৰীডানুৰাগপ্ৰহিতাৱলোকৈঃ ॥ ৭ ॥
আসাং মুহূৰ্ত একস্মিন্নানাগাৰেষু যোষিতাম্ ।
সৱিধং জগৃহে পাণীননুৰূপঃ স্ৱমাযযা ॥ ৮ ॥
সৱিধং জগৃহে পাণীননুৰূপঃ স্ৱমাযযা ॥ ৮ ॥
তাস্ৱপত্যান্যজনযদাত্মতুল্যানি সৰ্ৱতঃ ।
একৈকস্যাং দশ দশ প্ৰকৃতেৰ্ৱিবুভূষযা ॥ ৯ ॥
একৈকস্যাং দশ দশ প্ৰকৃতেৰ্ৱিবুভূষযা ॥ ৯ ॥
কালমাগধশাল্ৱাদীননীকৈ ৰুন্ধতঃ পুৰম্ ।
অজীঘনত্স্ৱযং দিৱ্যং স্ৱপুংসাং তেজ আদিশত্ ॥ ১০ ॥
অজীঘনত্স্ৱযং দিৱ্যং স্ৱপুংসাং তেজ আদিশত্ ॥ ১০ ॥
শম্বৰং দ্ৱিৱিদং বাণং মুৰং বল্ৱলমেৱ চ ।
অন্যাংশ্চ দন্তৱক্ৰাদীনৱধীত্কাংশ্চ ঘাতযত্ ॥ ১১ ॥
অন্যাংশ্চ দন্তৱক্ৰাদীনৱধীত্কাংশ্চ ঘাতযত্ ॥ ১১ ॥
অথ তে ভ্ৰাতৃপুত্ৰাণাং পক্ষযোঃ পতিতান্নৃপান্ ।
চচাল ভূঃ কুৰুক্ষেত্ৰং যেষামাপততাং বলৈঃ ॥ ১২ ॥
চচাল ভূঃ কুৰুক্ষেত্ৰং যেষামাপততাং বলৈঃ ॥ ১২ ॥
সকৰ্ণদুঃশাসনসৌবলানাং
কুমন্ত্ৰপাকেন হতশ্ৰিযাযুষম্ ।
সুযোধনং সানুচৰং শযানং
ভগ্নোৰুমূৰ্ৱ্যাং ন ননন্দ পশ্যন্ ॥ ১৩ ॥
কুমন্ত্ৰপাকেন হতশ্ৰিযাযুষম্ ।
সুযোধনং সানুচৰং শযানং
ভগ্নোৰুমূৰ্ৱ্যাং ন ননন্দ পশ্যন্ ॥ ১৩ ॥
কিযান্ ভুৱোঽযং ক্ষপিতোৰুভাৰো
যদ্দ্ৰোণভীষ্মাৰ্জুনভীমমূলৈঃ ।
অষ্টাদশাক্ষৌহিণিকো মদংশৈ-
ৰাস্তে বলং দুৰ্ৱিষহং যদূনাম্ ॥ ১৪ ॥
যদ্দ্ৰোণভীষ্মাৰ্জুনভীমমূলৈঃ ।
অষ্টাদশাক্ষৌহিণিকো মদংশৈ-
ৰাস্তে বলং দুৰ্ৱিষহং যদূনাম্ ॥ ১৪ ॥
মিথো যদৈষাং ভৱিতা ৱিৱাদো
মধ্ৱামদাতাম্ৰৱিলোচনানাম্ ।
নৈষাং ৱধোপায ইযানতোঽন্যো
ময্যুদ্যতেঽন্তৰ্দধতে স্ৱযং স্ম ॥ ১৫ ॥
মধ্ৱামদাতাম্ৰৱিলোচনানাম্ ।
নৈষাং ৱধোপায ইযানতোঽন্যো
ময্যুদ্যতেঽন্তৰ্দধতে স্ৱযং স্ম ॥ ১৫ ॥
এৱং সঞ্চিন্ত্য ভগৱান্ স্ৱৰাজ্যে স্থাপ্য ধৰ্মজম্ ।
নন্দযামাস সুহৃদঃ সাধূনাং ৱৰ্ত্ম দৰ্শযন্ ॥ ১৬ ॥
নন্দযামাস সুহৃদঃ সাধূনাং ৱৰ্ত্ম দৰ্শযন্ ॥ ১৬ ॥
উত্তৰাযাং ধৃতঃ পূৰোৰ্ৱংশঃ সাধ্ৱভিমন্যুনা ।
স ৱৈ দ্ৰৌণ্যস্ত্ৰসংপ্লুষ্টঃ পুনৰ্ভগৱতা ধৃতঃ ॥ ১৭ ॥
স ৱৈ দ্ৰৌণ্যস্ত্ৰসংপ্লুষ্টঃ পুনৰ্ভগৱতা ধৃতঃ ॥ ১৭ ॥
অযাজযদ্ধৰ্মসুতমশ্ৱমেধৈস্ত্ৰিভিৰ্ৱিভুঃ ।
সোঽপি ক্ষ্মামনুজৈ ৰক্ষন্ ৰেমে কৃষ্ণমনুৱ্ৰতঃ ॥ ১৮ ॥
সোঽপি ক্ষ্মামনুজৈ ৰক্ষন্ ৰেমে কৃষ্ণমনুৱ্ৰতঃ ॥ ১৮ ॥
ভগৱানপি ৱিশ্ৱাত্মা লোকৱেদপথানুগঃ ।
কামান্ সিষেৱে দ্ৱাৰ্ৱত্যামসক্তঃ সাংখ্যমাস্থিতঃ ॥ ১৯ ॥
কামান্ সিষেৱে দ্ৱাৰ্ৱত্যামসক্তঃ সাংখ্যমাস্থিতঃ ॥ ১৯ ॥
স্নিগ্ধস্মিতাৱলোকেন ৱাচা পীযূষকল্পযা ।
চৰিত্ৰেণানৱদ্যেন শ্ৰীনিকেতেন চাত্মনা ॥ ২০ ॥
চৰিত্ৰেণানৱদ্যেন শ্ৰীনিকেতেন চাত্মনা ॥ ২০ ॥
ইমং লোকমমুং চৈৱ ৰমযন্ সুতৰাং যদূন্ ।
ৰেমে ক্ষণদযা দত্তক্ষণস্ত্ৰীক্ষণসৌহৃদঃ ॥ ২১ ॥
ৰেমে ক্ষণদযা দত্তক্ষণস্ত্ৰীক্ষণসৌহৃদঃ ॥ ২১ ॥
তস্যৈৱং ৰমমাণস্য সংৱত্সৰগণান্ বহূন্ ।
গৃহমেধেষু যোগেষু ৱিৰাগঃ সমজাযত ॥ ২২ ॥
গৃহমেধেষু যোগেষু ৱিৰাগঃ সমজাযত ॥ ২২ ॥
দৈৱাধীনেষু কামেষু দৈৱাধীনঃ স্ৱযং পুমান্ ।
কো ৱিশ্ৰম্ভেত যোগেন যোগেশ্ৱৰমনুৱ্ৰতঃ ॥ ২৩ ॥
কো ৱিশ্ৰম্ভেত যোগেন যোগেশ্ৱৰমনুৱ্ৰতঃ ॥ ২৩ ॥
পুৰ্যাং কদাচিত্ক্ৰীডদ্ভিৰ্যদুভোজকুমাৰকৈঃ ।
কোপিতা মুনযঃ শেপুৰ্ভগৱন্মতকোৱিদাঃ ॥ ২৪ ॥
কোপিতা মুনযঃ শেপুৰ্ভগৱন্মতকোৱিদাঃ ॥ ২৪ ॥
ততঃ কতিপযৈৰ্মাসৈৰ্ৱৃষ্ণিভোজান্ধকাদযঃ ।
যযুঃ প্ৰভাসং সংহৃষ্টা ৰথৈৰ্দেৱৱিমোহিতাঃ ॥ ২৫ ॥
যযুঃ প্ৰভাসং সংহৃষ্টা ৰথৈৰ্দেৱৱিমোহিতাঃ ॥ ২৫ ॥
তত্ৰ স্নাত্ৱা পিতৃন্দেৱানৃষীংশ্চৈৱ তদম্ভসা ।
তৰ্পযিত্ৱাথ ৱিপ্ৰেভ্যো গাৱো বহুগুণা দদুঃ ॥ ২৬ ॥
তৰ্পযিত্ৱাথ ৱিপ্ৰেভ্যো গাৱো বহুগুণা দদুঃ ॥ ২৬ ॥
হিৰণ্যং ৰজতং শয্যাং ৱাসাংস্যজিনকম্বলান্ ।
যানং ৰথানিভান্ কন্যা ধৰাং ৱৃত্তিকৰীমপি ॥ ২৭ ॥
যানং ৰথানিভান্ কন্যা ধৰাং ৱৃত্তিকৰীমপি ॥ ২৭ ॥
অন্নং চোৰুৰসং তেভ্যো দত্ত্ৱা ভগৱদৰ্পণম্ ।
গোৱিপ্ৰাৰ্থাসৱঃ শূৰাঃ প্ৰণেমুৰ্ভুৱি মূৰ্ধভিঃ ॥ ২৮ ॥
গোৱিপ্ৰাৰ্থাসৱঃ শূৰাঃ প্ৰণেমুৰ্ভুৱি মূৰ্ধভিঃ ॥ ২৮ ॥