ઉદ્ધવ ઉવાચ
તતઃ સ આગત્ય પુરં સ્વપિત્રો-
શ્ચિકીર્ષયા શં બલદેવસંયુતઃ ।
નિપાત્ય તુઙ્ગાદ્રિપુયૂથનાથં
હતં વ્યકર્ષદ્ વ્યસુમોજસોર્વ્યામ્ ॥ ૧ ॥
તતઃ સ આગત્ય પુરં સ્વપિત્રો-
શ્ચિકીર્ષયા શં બલદેવસંયુતઃ ।
નિપાત્ય તુઙ્ગાદ્રિપુયૂથનાથં
હતં વ્યકર્ષદ્ વ્યસુમોજસોર્વ્યામ્ ॥ ૧ ॥
સાન્દીપનેઃ સકૃત્પ્રોક્તં બ્રહ્માધીત્ય સવિસ્તરમ્ ।
તસ્મૈ પ્રાદાદ્વરં પુત્રં મૃતં પઞ્ચજનોદરાત્ ॥ ૨ ॥
તસ્મૈ પ્રાદાદ્વરં પુત્રં મૃતં પઞ્ચજનોદરાત્ ॥ ૨ ॥
સમાહુતા ભીષ્મકકન્યયા યે
શ્રિયઃ સવર્ણેન બુભૂષયૈષામ્ ।
ગાન્ધર્વવૃત્ત્યા મિષતાં સ્વભાગં
જહ્રે પદં મૂર્ધ્નિ દધત્સુપર્ણઃ ॥ ૩ ॥
શ્રિયઃ સવર્ણેન બુભૂષયૈષામ્ ।
ગાન્ધર્વવૃત્ત્યા મિષતાં સ્વભાગં
જહ્રે પદં મૂર્ધ્નિ દધત્સુપર્ણઃ ॥ ૩ ॥
કકુદ્મિનોઽવિદ્ધનસો દમિત્વા
સ્વયંવરે નાગ્નજિતીમુવાહ ।
તદ્ભગ્નમાનાનપિ ગૃધ્યતોઽજ્ઞા-
ઞ્જઘ્નેઽક્ષતઃ શસ્ત્રભૃતઃ સ્વશસ્ત્રૈઃ ॥ ૪ ॥
સ્વયંવરે નાગ્નજિતીમુવાહ ।
તદ્ભગ્નમાનાનપિ ગૃધ્યતોઽજ્ઞા-
ઞ્જઘ્નેઽક્ષતઃ શસ્ત્રભૃતઃ સ્વશસ્ત્રૈઃ ॥ ૪ ॥
પ્રિયં પ્રભુર્ગ્રામ્ય ઇવ પ્રિયાયા
વિધિત્સુરાર્ચ્છદ્ દ્યુતરું યદર્થે ।
વજ્ર્યાદ્રવત્તં સગણો રુષાન્ધઃ
ક્રીડામૃગો નૂનમયં વધૂનામ્ ॥ ૫ ॥
વિધિત્સુરાર્ચ્છદ્ દ્યુતરું યદર્થે ।
વજ્ર્યાદ્રવત્તં સગણો રુષાન્ધઃ
ક્રીડામૃગો નૂનમયં વધૂનામ્ ॥ ૫ ॥
સુતં મૃધે ખં વપુષા ગ્રસન્તં
દૃષ્ટ્વા સુનાભોન્મથિતં ધરિત્ર્યા ।
આમન્ત્રિતસ્તત્તનયાય શેષં
દત્ત્વા તદન્તઃપુરમાવિવેશ ॥ ૬ ॥
દૃષ્ટ્વા સુનાભોન્મથિતં ધરિત્ર્યા ।
આમન્ત્રિતસ્તત્તનયાય શેષં
દત્ત્વા તદન્તઃપુરમાવિવેશ ॥ ૬ ॥
તત્રાહૃતાસ્તા નરદેવકન્યાઃ
કુજેન દૃષ્ટ્વા હરિમાર્તબન્ધુમ્ ।
ઉત્થાય સદ્યો જગૃહુઃ પ્રહર્ષ-
વ્રીડાનુરાગપ્રહિતાવલોકૈઃ ॥ ૭ ॥
કુજેન દૃષ્ટ્વા હરિમાર્તબન્ધુમ્ ।
ઉત્થાય સદ્યો જગૃહુઃ પ્રહર્ષ-
વ્રીડાનુરાગપ્રહિતાવલોકૈઃ ॥ ૭ ॥
આસાં મુહૂર્ત એકસ્મિન્નાનાગારેષુ યોષિતામ્ ।
સવિધં જગૃહે પાણીનનુરૂપઃ સ્વમાયયા ॥ ૮ ॥
સવિધં જગૃહે પાણીનનુરૂપઃ સ્વમાયયા ॥ ૮ ॥
તાસ્વપત્યાન્યજનયદાત્મતુલ્યાનિ સર્વતઃ ।
એકૈકસ્યાં દશ દશ પ્રકૃતેર્વિબુભૂષયા ॥ ૯ ॥
એકૈકસ્યાં દશ દશ પ્રકૃતેર્વિબુભૂષયા ॥ ૯ ॥
કાલમાગધશાલ્વાદીનનીકૈ રુન્ધતઃ પુરમ્ ।
અજીઘનત્સ્વયં દિવ્યં સ્વપુંસાં તેજ આદિશત્ ॥ ૧૦ ॥
અજીઘનત્સ્વયં દિવ્યં સ્વપુંસાં તેજ આદિશત્ ॥ ૧૦ ॥
શમ્બરં દ્વિવિદં બાણં મુરં બલ્વલમેવ ચ ।
અન્યાંશ્ચ દન્તવક્રાદીનવધીત્કાંશ્ચ ઘાતયત્ ॥ ૧૧ ॥
અન્યાંશ્ચ દન્તવક્રાદીનવધીત્કાંશ્ચ ઘાતયત્ ॥ ૧૧ ॥
અથ તે ભ્રાતૃપુત્રાણાં પક્ષયોઃ પતિતાન્નૃપાન્ ।
ચચાલ ભૂઃ કુરુક્ષેત્રં યેષામાપતતાં બલૈઃ ॥ ૧૨ ॥
ચચાલ ભૂઃ કુરુક્ષેત્રં યેષામાપતતાં બલૈઃ ॥ ૧૨ ॥
સકર્ણદુઃશાસનસૌબલાનાં
કુમન્ત્રપાકેન હતશ્રિયાયુષમ્ ।
સુયોધનં સાનુચરં શયાનં
ભગ્નોરુમૂર્વ્યાં ન નનન્દ પશ્યન્ ॥ ૧૩ ॥
કુમન્ત્રપાકેન હતશ્રિયાયુષમ્ ।
સુયોધનં સાનુચરં શયાનં
ભગ્નોરુમૂર્વ્યાં ન નનન્દ પશ્યન્ ॥ ૧૩ ॥
કિયાન્ ભુવોઽયં ક્ષપિતોરુભારો
યદ્દ્રોણભીષ્માર્જુનભીમમૂલૈઃ ।
અષ્ટાદશાક્ષૌહિણિકો મદંશૈ-
રાસ્તે બલં દુર્વિષહં યદૂનામ્ ॥ ૧૪ ॥
યદ્દ્રોણભીષ્માર્જુનભીમમૂલૈઃ ।
અષ્ટાદશાક્ષૌહિણિકો મદંશૈ-
રાસ્તે બલં દુર્વિષહં યદૂનામ્ ॥ ૧૪ ॥
મિથો યદૈષાં ભવિતા વિવાદો
મધ્વામદાતામ્રવિલોચનાનામ્ ।
નૈષાં વધોપાય ઇયાનતોઽન્યો
મય્યુદ્યતેઽન્તર્દધતે સ્વયં સ્મ ॥ ૧૫ ॥
મધ્વામદાતામ્રવિલોચનાનામ્ ।
નૈષાં વધોપાય ઇયાનતોઽન્યો
મય્યુદ્યતેઽન્તર્દધતે સ્વયં સ્મ ॥ ૧૫ ॥
એવં સઞ્ચિન્ત્ય ભગવાન્ સ્વરાજ્યે સ્થાપ્ય ધર્મજમ્ ।
નન્દયામાસ સુહૃદઃ સાધૂનાં વર્ત્મ દર્શયન્ ॥ ૧૬ ॥
નન્દયામાસ સુહૃદઃ સાધૂનાં વર્ત્મ દર્શયન્ ॥ ૧૬ ॥
ઉત્તરાયાં ધૃતઃ પૂરોર્વંશઃ સાધ્વભિમન્યુના ।
સ વૈ દ્રૌણ્યસ્ત્રસંપ્લુષ્ટઃ પુનર્ભગવતા ધૃતઃ ॥ ૧૭ ॥
સ વૈ દ્રૌણ્યસ્ત્રસંપ્લુષ્ટઃ પુનર્ભગવતા ધૃતઃ ॥ ૧૭ ॥
અયાજયદ્ધર્મસુતમશ્વમેધૈસ્ત્રિભિર્વિભુઃ ।
સોઽપિ ક્ષ્મામનુજૈ રક્ષન્ રેમે કૃષ્ણમનુવ્રતઃ ॥ ૧૮ ॥
સોઽપિ ક્ષ્મામનુજૈ રક્ષન્ રેમે કૃષ્ણમનુવ્રતઃ ॥ ૧૮ ॥
ભગવાનપિ વિશ્વાત્મા લોકવેદપથાનુગઃ ।
કામાન્ સિષેવે દ્વાર્વત્યામસક્તઃ સાંખ્યમાસ્થિતઃ ॥ ૧૯ ॥
કામાન્ સિષેવે દ્વાર્વત્યામસક્તઃ સાંખ્યમાસ્થિતઃ ॥ ૧૯ ॥
સ્નિગ્ધસ્મિતાવલોકેન વાચા પીયૂષકલ્પયા ।
ચરિત્રેણાનવદ્યેન શ્રીનિકેતેન ચાત્મના ॥ ૨૦ ॥
ચરિત્રેણાનવદ્યેન શ્રીનિકેતેન ચાત્મના ॥ ૨૦ ॥
ઇમં લોકમમું ચૈવ રમયન્ સુતરાં યદૂન્ ।
રેમે ક્ષણદયા દત્તક્ષણસ્ત્રીક્ષણસૌહૃદઃ ॥ ૨૧ ॥
રેમે ક્ષણદયા દત્તક્ષણસ્ત્રીક્ષણસૌહૃદઃ ॥ ૨૧ ॥
તસ્યૈવં રમમાણસ્ય સંવત્સરગણાન્ બહૂન્ ।
ગૃહમેધેષુ યોગેષુ વિરાગઃ સમજાયત ॥ ૨૨ ॥
ગૃહમેધેષુ યોગેષુ વિરાગઃ સમજાયત ॥ ૨૨ ॥
દૈવાધીનેષુ કામેષુ દૈવાધીનઃ સ્વયં પુમાન્ ।
કો વિશ્રમ્ભેત યોગેન યોગેશ્વરમનુવ્રતઃ ॥ ૨૩ ॥
કો વિશ્રમ્ભેત યોગેન યોગેશ્વરમનુવ્રતઃ ॥ ૨૩ ॥
પુર્યાં કદાચિત્ક્રીડદ્ભિર્યદુભોજકુમારકૈઃ ।
કોપિતા મુનયઃ શેપુર્ભગવન્મતકોવિદાઃ ॥ ૨૪ ॥
કોપિતા મુનયઃ શેપુર્ભગવન્મતકોવિદાઃ ॥ ૨૪ ॥
તતઃ કતિપયૈર્માસૈર્વૃષ્ણિભોજાન્ધકાદયઃ ।
યયુઃ પ્રભાસં સંહૃષ્ટા રથૈર્દેવવિમોહિતાઃ ॥ ૨૫ ॥
યયુઃ પ્રભાસં સંહૃષ્ટા રથૈર્દેવવિમોહિતાઃ ॥ ૨૫ ॥
તત્ર સ્નાત્વા પિતૃન્દેવાનૃષીંશ્ચૈવ તદમ્ભસા ।
તર્પયિત્વાથ વિપ્રેભ્યો ગાવો બહુગુણા દદુઃ ॥ ૨૬ ॥
તર્પયિત્વાથ વિપ્રેભ્યો ગાવો બહુગુણા દદુઃ ॥ ૨૬ ॥
હિરણ્યં રજતં શય્યાં વાસાંસ્યજિનકમ્બલાન્ ।
યાનં રથાનિભાન્ કન્યા ધરાં વૃત્તિકરીમપિ ॥ ૨૭ ॥
યાનં રથાનિભાન્ કન્યા ધરાં વૃત્તિકરીમપિ ॥ ૨૭ ॥
અન્નં ચોરુરસં તેભ્યો દત્ત્વા ભગવદર્પણમ્ ।
ગોવિપ્રાર્થાસવઃ શૂરાઃ પ્રણેમુર્ભુવિ મૂર્ધભિઃ ॥ ૨૮ ॥
ગોવિપ્રાર્થાસવઃ શૂરાઃ પ્રણેમુર્ભુવિ મૂર્ધભિઃ ॥ ૨૮ ॥