ఉద్ధవ ఉవాచ
తతః స ఆగత్య పురం స్వపిత్రో-
శ్చికీర్షయా శం బలదేవసంయుతః ।
నిపాత్య తుఙ్గాద్రిపుయూథనాథం
హతం వ్యకర్షద్ వ్యసుమోజసోర్వ్యామ్ ॥ ౧ ॥
తతః స ఆగత్య పురం స్వపిత్రో-
శ్చికీర్షయా శం బలదేవసంయుతః ।
నిపాత్య తుఙ్గాద్రిపుయూథనాథం
హతం వ్యకర్షద్ వ్యసుమోజసోర్వ్యామ్ ॥ ౧ ॥
సాన్దీపనేః సకృత్ప్రోక్తం బ్రహ్మాధీత్య సవిస్తరమ్ ।
తస్మై ప్రాదాద్వరం పుత్రం మృతం పఞ్చజనోదరాత్ ॥ ౨ ॥
తస్మై ప్రాదాద్వరం పుత్రం మృతం పఞ్చజనోదరాత్ ॥ ౨ ॥
సమాహుతా భీష్మకకన్యయా యే
శ్రియః సవర్ణేన బుభూషయైషామ్ ।
గాన్ధర్వవృత్త్యా మిషతాం స్వభాగం
జహ్రే పదం మూర్ధ్ని దధత్సుపర్ణః ॥ ౩ ॥
శ్రియః సవర్ణేన బుభూషయైషామ్ ।
గాన్ధర్వవృత్త్యా మిషతాం స్వభాగం
జహ్రే పదం మూర్ధ్ని దధత్సుపర్ణః ॥ ౩ ॥
కకుద్మినోఽవిద్ధనసో దమిత్వా
స్వయంవరే నాగ్నజితీమువాహ ।
తద్భగ్నమానానపి గృధ్యతోఽజ్ఞా-
ఞ్జఘ్నేఽక్షతః శస్త్రభృతః స్వశస్త్రైః ॥ ౪ ॥
స్వయంవరే నాగ్నజితీమువాహ ।
తద్భగ్నమానానపి గృధ్యతోఽజ్ఞా-
ఞ్జఘ్నేఽక్షతః శస్త్రభృతః స్వశస్త్రైః ॥ ౪ ॥
ప్రియం ప్రభుర్గ్రామ్య ఇవ ప్రియాయా
విధిత్సురార్చ్ఛద్ ద్యుతరుం యదర్థే ।
వజ్ర్యాద్రవత్తం సగణో రుషాన్ధః
క్రీడామృగో నూనమయం వధూనామ్ ॥ ౫ ॥
విధిత్సురార్చ్ఛద్ ద్యుతరుం యదర్థే ।
వజ్ర్యాద్రవత్తం సగణో రుషాన్ధః
క్రీడామృగో నూనమయం వధూనామ్ ॥ ౫ ॥
సుతం మృధే ఖం వపుషా గ్రసన్తం
దృష్ట్వా సునాభోన్మథితం ధరిత్ర్యా ।
ఆమన్త్రితస్తత్తనయాయ శేషం
దత్త్వా తదన్తఃపురమావివేశ ॥ ౬ ॥
దృష్ట్వా సునాభోన్మథితం ధరిత్ర్యా ।
ఆమన్త్రితస్తత్తనయాయ శేషం
దత్త్వా తదన్తఃపురమావివేశ ॥ ౬ ॥
తత్రాహృతాస్తా నరదేవకన్యాః
కుజేన దృష్ట్వా హరిమార్తబన్ధుమ్ ।
ఉత్థాయ సద్యో జగృహుః ప్రహర్ష-
వ్రీడానురాగప్రహితావలోకైః ॥ ౭ ॥
కుజేన దృష్ట్వా హరిమార్తబన్ధుమ్ ।
ఉత్థాయ సద్యో జగృహుః ప్రహర్ష-
వ్రీడానురాగప్రహితావలోకైః ॥ ౭ ॥
ఆసాం ముహూర్త ఏకస్మిన్నానాగారేషు యోషితామ్ ।
సవిధం జగృహే పాణీననురూపః స్వమాయయా ॥ ౮ ॥
సవిధం జగృహే పాణీననురూపః స్వమాయయా ॥ ౮ ॥
తాస్వపత్యాన్యజనయదాత్మతుల్యాని సర్వతః ।
ఏకైకస్యాం దశ దశ ప్రకృతేర్విబుభూషయా ॥ ౯ ॥
ఏకైకస్యాం దశ దశ ప్రకృతేర్విబుభూషయా ॥ ౯ ॥
కాలమాగధశాల్వాదీననీకై రున్ధతః పురమ్ ।
అజీఘనత్స్వయం దివ్యం స్వపుంసాం తేజ ఆదిశత్ ॥ ౧౦ ॥
అజీఘనత్స్వయం దివ్యం స్వపుంసాం తేజ ఆదిశత్ ॥ ౧౦ ॥
శమ్బరం ద్వివిదం బాణం మురం బల్వలమేవ చ ।
అన్యాంశ్చ దన్తవక్రాదీనవధీత్కాంశ్చ ఘాతయత్ ॥ ౧౧ ॥
అన్యాంశ్చ దన్తవక్రాదీనవధీత్కాంశ్చ ఘాతయత్ ॥ ౧౧ ॥
అథ తే భ్రాతృపుత్రాణాం పక్షయోః పతితాన్నృపాన్ ।
చచాల భూః కురుక్షేత్రం యేషామాపతతాం బలైః ॥ ౧౨ ॥
చచాల భూః కురుక్షేత్రం యేషామాపతతాం బలైః ॥ ౧౨ ॥
సకర్ణదుఃశాసనసౌబలానాం
కుమన్త్రపాకేన హతశ్రియాయుషమ్ ।
సుయోధనం సానుచరం శయానం
భగ్నోరుమూర్వ్యాం న ననన్ద పశ్యన్ ॥ ౧౩ ॥
కుమన్త్రపాకేన హతశ్రియాయుషమ్ ।
సుయోధనం సానుచరం శయానం
భగ్నోరుమూర్వ్యాం న ననన్ద పశ్యన్ ॥ ౧౩ ॥
కియాన్ భువోఽయం క్షపితోరుభారో
యద్ద్రోణభీష్మార్జునభీమమూలైః ।
అష్టాదశాక్షౌహిణికో మదంశై-
రాస్తే బలం దుర్విషహం యదూనామ్ ॥ ౧౪ ॥
యద్ద్రోణభీష్మార్జునభీమమూలైః ।
అష్టాదశాక్షౌహిణికో మదంశై-
రాస్తే బలం దుర్విషహం యదూనామ్ ॥ ౧౪ ॥
మిథో యదైషాం భవితా వివాదో
మధ్వామదాతామ్రవిలోచనానామ్ ।
నైషాం వధోపాయ ఇయానతోఽన్యో
మయ్యుద్యతేఽన్తర్దధతే స్వయం స్మ ॥ ౧౫ ॥
మధ్వామదాతామ్రవిలోచనానామ్ ।
నైషాం వధోపాయ ఇయానతోఽన్యో
మయ్యుద్యతేఽన్తర్దధతే స్వయం స్మ ॥ ౧౫ ॥
ఏవం సఞ్చిన్త్య భగవాన్ స్వరాజ్యే స్థాప్య ధర్మజమ్ ।
నన్దయామాస సుహృదః సాధూనాం వర్త్మ దర్శయన్ ॥ ౧౬ ॥
నన్దయామాస సుహృదః సాధూనాం వర్త్మ దర్శయన్ ॥ ౧౬ ॥
ఉత్తరాయాం ధృతః పూరోర్వంశః సాధ్వభిమన్యునా ।
స వై ద్రౌణ్యస్త్రసంప్లుష్టః పునర్భగవతా ధృతః ॥ ౧౭ ॥
స వై ద్రౌణ్యస్త్రసంప్లుష్టః పునర్భగవతా ధృతః ॥ ౧౭ ॥
అయాజయద్ధర్మసుతమశ్వమేధైస్త్రిభిర్విభుః ।
సోఽపి క్ష్మామనుజై రక్షన్ రేమే కృష్ణమనువ్రతః ॥ ౧౮ ॥
సోఽపి క్ష్మామనుజై రక్షన్ రేమే కృష్ణమనువ్రతః ॥ ౧౮ ॥
భగవానపి విశ్వాత్మా లోకవేదపథానుగః ।
కామాన్ సిషేవే ద్వార్వత్యామసక్తః సాంఖ్యమాస్థితః ॥ ౧౯ ॥
కామాన్ సిషేవే ద్వార్వత్యామసక్తః సాంఖ్యమాస్థితః ॥ ౧౯ ॥
స్నిగ్ధస్మితావలోకేన వాచా పీయూషకల్పయా ।
చరిత్రేణానవద్యేన శ్రీనికేతేన చాత్మనా ॥ ౨౦ ॥
చరిత్రేణానవద్యేన శ్రీనికేతేన చాత్మనా ॥ ౨౦ ॥
ఇమం లోకమముం చైవ రమయన్ సుతరాం యదూన్ ।
రేమే క్షణదయా దత్తక్షణస్త్రీక్షణసౌహృదః ॥ ౨౧ ॥
రేమే క్షణదయా దత్తక్షణస్త్రీక్షణసౌహృదః ॥ ౨౧ ॥
తస్యైవం రమమాణస్య సంవత్సరగణాన్ బహూన్ ।
గృహమేధేషు యోగేషు విరాగః సమజాయత ॥ ౨౨ ॥
గృహమేధేషు యోగేషు విరాగః సమజాయత ॥ ౨౨ ॥
దైవాధీనేషు కామేషు దైవాధీనః స్వయం పుమాన్ ।
కో విశ్రమ్భేత యోగేన యోగేశ్వరమనువ్రతః ॥ ౨౩ ॥
కో విశ్రమ్భేత యోగేన యోగేశ్వరమనువ్రతః ॥ ౨౩ ॥
పుర్యాం కదాచిత్క్రీడద్భిర్యదుభోజకుమారకైః ।
కోపితా మునయః శేపుర్భగవన్మతకోవిదాః ॥ ౨౪ ॥
కోపితా మునయః శేపుర్భగవన్మతకోవిదాః ॥ ౨౪ ॥
తతః కతిపయైర్మాసైర్వృష్ణిభోజాన్ధకాదయః ।
యయుః ప్రభాసం సంహృష్టా రథైర్దేవవిమోహితాః ॥ ౨౫ ॥
యయుః ప్రభాసం సంహృష్టా రథైర్దేవవిమోహితాః ॥ ౨౫ ॥
తత్ర స్నాత్వా పితృన్దేవానృషీంశ్చైవ తదమ్భసా ।
తర్పయిత్వాథ విప్రేభ్యో గావో బహుగుణా దదుః ॥ ౨౬ ॥
తర్పయిత్వాథ విప్రేభ్యో గావో బహుగుణా దదుః ॥ ౨౬ ॥
హిరణ్యం రజతం శయ్యాం వాసాంస్యజినకమ్బలాన్ ।
యానం రథానిభాన్ కన్యా ధరాం వృత్తికరీమపి ॥ ౨౭ ॥
యానం రథానిభాన్ కన్యా ధరాం వృత్తికరీమపి ॥ ౨౭ ॥
అన్నం చోరురసం తేభ్యో దత్త్వా భగవదర్పణమ్ ।
గోవిప్రార్థాసవః శూరాః ప్రణేముర్భువి మూర్ధభిః ॥ ౨౮ ॥
గోవిప్రార్థాసవః శూరాః ప్రణేముర్భువి మూర్ధభిః ॥ ౨౮ ॥