ଉଦ୍ଧଵ ଉଵାଚ
ତତଃ ସ ଆଗତ୍ଯ ପୁରଂ ସ୍ଵପିତ୍ରୋ-
ଶ୍ଚିକୀର୍ଷଯା ଶଂ ବଲଦେଵସଂଯୁତଃ ।
ନିପାତ୍ଯ ତୁଙ୍ଗାଦ୍ରିପୁଯୂଥନାଥଂ
ହତଂ ଵ୍ଯକର୍ଷଦ୍ ଵ୍ଯସୁମୋଜସୋର୍ଵ୍ଯାମ୍ ॥ ୧ ॥
ତତଃ ସ ଆଗତ୍ଯ ପୁରଂ ସ୍ଵପିତ୍ରୋ-
ଶ୍ଚିକୀର୍ଷଯା ଶଂ ବଲଦେଵସଂଯୁତଃ ।
ନିପାତ୍ଯ ତୁଙ୍ଗାଦ୍ରିପୁଯୂଥନାଥଂ
ହତଂ ଵ୍ଯକର୍ଷଦ୍ ଵ୍ଯସୁମୋଜସୋର୍ଵ୍ଯାମ୍ ॥ ୧ ॥
ସାନ୍ଦୀପନେଃ ସକୃତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମାଧୀତ୍ଯ ସଵିସ୍ତରମ୍ ।
ତସ୍ମୈ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵରଂ ପୁତ୍ରଂ ମୃତଂ ପଞ୍ଚଜନୋଦରାତ୍ ॥ ୨ ॥
ତସ୍ମୈ ପ୍ରାଦାଦ୍ଵରଂ ପୁତ୍ରଂ ମୃତଂ ପଞ୍ଚଜନୋଦରାତ୍ ॥ ୨ ॥
ସମାହୁତା ଭୀଷ୍ମକକନ୍ଯଯା ଯେ
ଶ୍ରିଯଃ ସଵର୍ଣେନ ବୁଭୂଷଯୈଷାମ୍ ।
ଗାନ୍ଧର୍ଵଵୃତ୍ତ୍ଯା ମିଷତାଂ ସ୍ଵଭାଗଂ
ଜହ୍ରେ ପଦଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଦଧତ୍ସୁପର୍ଣଃ ॥ ୩ ॥
ଶ୍ରିଯଃ ସଵର୍ଣେନ ବୁଭୂଷଯୈଷାମ୍ ।
ଗାନ୍ଧର୍ଵଵୃତ୍ତ୍ଯା ମିଷତାଂ ସ୍ଵଭାଗଂ
ଜହ୍ରେ ପଦଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ଦଧତ୍ସୁପର୍ଣଃ ॥ ୩ ॥
କକୁଦ୍ମିନୋଽଵିଦ୍ଧନସୋ ଦମିତ୍ଵା
ସ୍ଵଯଂଵରେ ନାଗ୍ନଜିତୀମୁଵାହ ।
ତଦ୍ଭଗ୍ନମାନାନପି ଗୃଧ୍ଯତୋଽଜ୍ଞା-
ଞ୍ଜଘ୍ନେଽକ୍ଷତଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତଃ ସ୍ଵଶସ୍ତ୍ରୈଃ ॥ ୪ ॥
ସ୍ଵଯଂଵରେ ନାଗ୍ନଜିତୀମୁଵାହ ।
ତଦ୍ଭଗ୍ନମାନାନପି ଗୃଧ୍ଯତୋଽଜ୍ଞା-
ଞ୍ଜଘ୍ନେଽକ୍ଷତଃ ଶସ୍ତ୍ରଭୃତଃ ସ୍ଵଶସ୍ତ୍ରୈଃ ॥ ୪ ॥
ପ୍ରିଯଂ ପ୍ରଭୁର୍ଗ୍ରାମ୍ଯ ଇଵ ପ୍ରିଯାଯା
ଵିଧିତ୍ସୁରାର୍ଚ୍ଛଦ୍ ଦ୍ଯୁତରୁଂ ଯଦର୍ଥେ ।
ଵଜ୍ର୍ଯାଦ୍ରଵତ୍ତଂ ସଗଣୋ ରୁଷାନ୍ଧଃ
କ୍ରୀଡାମୃଗୋ ନୂନମଯଂ ଵଧୂନାମ୍ ॥ ୫ ॥
ଵିଧିତ୍ସୁରାର୍ଚ୍ଛଦ୍ ଦ୍ଯୁତରୁଂ ଯଦର୍ଥେ ।
ଵଜ୍ର୍ଯାଦ୍ରଵତ୍ତଂ ସଗଣୋ ରୁଷାନ୍ଧଃ
କ୍ରୀଡାମୃଗୋ ନୂନମଯଂ ଵଧୂନାମ୍ ॥ ୫ ॥
ସୁତଂ ମୃଧେ ଖଂ ଵପୁଷା ଗ୍ରସନ୍ତଂ
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁନାଭୋନ୍ମଥିତଂ ଧରିତ୍ର୍ଯା ।
ଆମନ୍ତ୍ରିତସ୍ତତ୍ତନଯାଯ ଶେଷଂ
ଦତ୍ତ୍ଵା ତଦନ୍ତଃପୁରମାଵିଵେଶ ॥ ୬ ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁନାଭୋନ୍ମଥିତଂ ଧରିତ୍ର୍ଯା ।
ଆମନ୍ତ୍ରିତସ୍ତତ୍ତନଯାଯ ଶେଷଂ
ଦତ୍ତ୍ଵା ତଦନ୍ତଃପୁରମାଵିଵେଶ ॥ ୬ ॥
ତତ୍ରାହୃତାସ୍ତା ନରଦେଵକନ୍ଯାଃ
କୁଜେନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିମାର୍ତବନ୍ଧୁମ୍ ।
ଉତ୍ଥାଯ ସଦ୍ଯୋ ଜଗୃହୁଃ ପ୍ରହର୍ଷ-
ଵ୍ରୀଡାନୁରାଗପ୍ରହିତାଵଲୋକୈଃ ॥ ୭ ॥
କୁଜେନ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିମାର୍ତବନ୍ଧୁମ୍ ।
ଉତ୍ଥାଯ ସଦ୍ଯୋ ଜଗୃହୁଃ ପ୍ରହର୍ଷ-
ଵ୍ରୀଡାନୁରାଗପ୍ରହିତାଵଲୋକୈଃ ॥ ୭ ॥
ଆସାଂ ମୁହୂର୍ତ ଏକସ୍ମିନ୍ନାନାଗାରେଷୁ ଯୋଷିତାମ୍ ।
ସଵିଧଂ ଜଗୃହେ ପାଣୀନନୁରୂପଃ ସ୍ଵମାଯଯା ॥ ୮ ॥
ସଵିଧଂ ଜଗୃହେ ପାଣୀନନୁରୂପଃ ସ୍ଵମାଯଯା ॥ ୮ ॥
ତାସ୍ଵପତ୍ଯାନ୍ଯଜନଯଦାତ୍ମତୁଲ୍ଯାନି ସର୍ଵତଃ ।
ଏକୈକସ୍ଯାଂ ଦଶ ଦଶ ପ୍ରକୃତେର୍ଵିବୁଭୂଷଯା ॥ ୯ ॥
ଏକୈକସ୍ଯାଂ ଦଶ ଦଶ ପ୍ରକୃତେର୍ଵିବୁଭୂଷଯା ॥ ୯ ॥
କାଲମାଗଧଶାଲ୍ଵାଦୀନନୀକୈ ରୁନ୍ଧତଃ ପୁରମ୍ ।
ଅଜୀଘନତ୍ସ୍ଵଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସ୍ଵପୁଂସାଂ ତେଜ ଆଦିଶତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଅଜୀଘନତ୍ସ୍ଵଯଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସ୍ଵପୁଂସାଂ ତେଜ ଆଦିଶତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଶମ୍ବରଂ ଦ୍ଵିଵିଦଂ ବାଣଂ ମୁରଂ ବଲ୍ଵଲମେଵ ଚ ।
ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦନ୍ତଵକ୍ରାଦୀନଵଧୀତ୍କାଂଶ୍ଚ ଘାତଯତ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଅନ୍ଯାଂଶ୍ଚ ଦନ୍ତଵକ୍ରାଦୀନଵଧୀତ୍କାଂଶ୍ଚ ଘାତଯତ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଅଥ ତେ ଭ୍ରାତୃପୁତ୍ରାଣାଂ ପକ୍ଷଯୋଃ ପତିତାନ୍ନୃପାନ୍ ।
ଚଚାଲ ଭୂଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ଯେଷାମାପତତାଂ ବଲୈଃ ॥ ୧୨ ॥
ଚଚାଲ ଭୂଃ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ଯେଷାମାପତତାଂ ବଲୈଃ ॥ ୧୨ ॥
ସକର୍ଣଦୁଃଶାସନସୌବଲାନାଂ
କୁମନ୍ତ୍ରପାକେନ ହତଶ୍ରିଯାଯୁଷମ୍ ।
ସୁଯୋଧନଂ ସାନୁଚରଂ ଶଯାନଂ
ଭଗ୍ନୋରୁମୂର୍ଵ୍ଯାଂ ନ ନନନ୍ଦ ପଶ୍ଯନ୍ ॥ ୧୩ ॥
କୁମନ୍ତ୍ରପାକେନ ହତଶ୍ରିଯାଯୁଷମ୍ ।
ସୁଯୋଧନଂ ସାନୁଚରଂ ଶଯାନଂ
ଭଗ୍ନୋରୁମୂର୍ଵ୍ଯାଂ ନ ନନନ୍ଦ ପଶ୍ଯନ୍ ॥ ୧୩ ॥
କିଯାନ୍ ଭୁଵୋଽଯଂ କ୍ଷପିତୋରୁଭାରୋ
ଯଦ୍ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାର୍ଜୁନଭୀମମୂଲୈଃ ।
ଅଷ୍ଟାଦଶାକ୍ଷୌହିଣିକୋ ମଦଂଶୈ-
ରାସ୍ତେ ବଲଂ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ଯଦୂନାମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଯଦ୍ଦ୍ରୋଣଭୀଷ୍ମାର୍ଜୁନଭୀମମୂଲୈଃ ।
ଅଷ୍ଟାଦଶାକ୍ଷୌହିଣିକୋ ମଦଂଶୈ-
ରାସ୍ତେ ବଲଂ ଦୁର୍ଵିଷହଂ ଯଦୂନାମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ମିଥୋ ଯଦୈଷାଂ ଭଵିତା ଵିଵାଦୋ
ମଧ୍ଵାମଦାତାମ୍ରଵିଲୋଚନାନାମ୍ ।
ନୈଷାଂ ଵଧୋପାଯ ଇଯାନତୋଽନ୍ଯୋ
ମଯ୍ଯୁଦ୍ଯତେଽନ୍ତର୍ଦଧତେ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ମ ॥ ୧୫ ॥
ମଧ୍ଵାମଦାତାମ୍ରଵିଲୋଚନାନାମ୍ ।
ନୈଷାଂ ଵଧୋପାଯ ଇଯାନତୋଽନ୍ଯୋ
ମଯ୍ଯୁଦ୍ଯତେଽନ୍ତର୍ଦଧତେ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ମ ॥ ୧୫ ॥
ଏଵଂ ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵରାଜ୍ଯେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଧର୍ମଜମ୍ ।
ନନ୍ଦଯାମାସ ସୁହୃଦଃ ସାଧୂନାଂ ଵର୍ତ୍ମ ଦର୍ଶଯନ୍ ॥ ୧୬ ॥
ନନ୍ଦଯାମାସ ସୁହୃଦଃ ସାଧୂନାଂ ଵର୍ତ୍ମ ଦର୍ଶଯନ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଉତ୍ତରାଯାଂ ଧୃତଃ ପୂରୋର୍ଵଂଶଃ ସାଧ୍ଵଭିମନ୍ଯୁନା ।
ସ ଵୈ ଦ୍ରୌଣ୍ଯସ୍ତ୍ରସଂପ୍ଲୁଷ୍ଟଃ ପୁନର୍ଭଗଵତା ଧୃତଃ ॥ ୧୭ ॥
ସ ଵୈ ଦ୍ରୌଣ୍ଯସ୍ତ୍ରସଂପ୍ଲୁଷ୍ଟଃ ପୁନର୍ଭଗଵତା ଧୃତଃ ॥ ୧୭ ॥
ଅଯାଜଯଦ୍ଧର୍ମସୁତମଶ୍ଵମେଧୈସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵିଭୁଃ ।
ସୋଽପି କ୍ଷ୍ମାମନୁଜୈ ରକ୍ଷନ୍ ରେମେ କୃଷ୍ଣମନୁଵ୍ରତଃ ॥ ୧୮ ॥
ସୋଽପି କ୍ଷ୍ମାମନୁଜୈ ରକ୍ଷନ୍ ରେମେ କୃଷ୍ଣମନୁଵ୍ରତଃ ॥ ୧୮ ॥
ଭଗଵାନପି ଵିଶ୍ଵାତ୍ମା ଲୋକଵେଦପଥାନୁଗଃ ।
କାମାନ୍ ସିଷେଵେ ଦ୍ଵାର୍ଵତ୍ଯାମସକ୍ତଃ ସାଂଖ୍ଯମାସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୯ ॥
କାମାନ୍ ସିଷେଵେ ଦ୍ଵାର୍ଵତ୍ଯାମସକ୍ତଃ ସାଂଖ୍ଯମାସ୍ଥିତଃ ॥ ୧୯ ॥
ସ୍ନିଗ୍ଧସ୍ମିତାଵଲୋକେନ ଵାଚା ପୀଯୂଷକଲ୍ପଯା ।
ଚରିତ୍ରେଣାନଵଦ୍ଯେନ ଶ୍ରୀନିକେତେନ ଚାତ୍ମନା ॥ ୨୦ ॥
ଚରିତ୍ରେଣାନଵଦ୍ଯେନ ଶ୍ରୀନିକେତେନ ଚାତ୍ମନା ॥ ୨୦ ॥
ଇମଂ ଲୋକମମୁଂ ଚୈଵ ରମଯନ୍ ସୁତରାଂ ଯଦୂନ୍ ।
ରେମେ କ୍ଷଣଦଯା ଦତ୍ତକ୍ଷଣସ୍ତ୍ରୀକ୍ଷଣସୌହୃଦଃ ॥ ୨୧ ॥
ରେମେ କ୍ଷଣଦଯା ଦତ୍ତକ୍ଷଣସ୍ତ୍ରୀକ୍ଷଣସୌହୃଦଃ ॥ ୨୧ ॥
ତସ୍ଯୈଵଂ ରମମାଣସ୍ଯ ସଂଵତ୍ସରଗଣାନ୍ ବହୂନ୍ ।
ଗୃହମେଧେଷୁ ଯୋଗେଷୁ ଵିରାଗଃ ସମଜାଯତ ॥ ୨୨ ॥
ଗୃହମେଧେଷୁ ଯୋଗେଷୁ ଵିରାଗଃ ସମଜାଯତ ॥ ୨୨ ॥
ଦୈଵାଧୀନେଷୁ କାମେଷୁ ଦୈଵାଧୀନଃ ସ୍ଵଯଂ ପୁମାନ୍ ।
କୋ ଵିଶ୍ରମ୍ଭେତ ଯୋଗେନ ଯୋଗେଶ୍ଵରମନୁଵ୍ରତଃ ॥ ୨୩ ॥
କୋ ଵିଶ୍ରମ୍ଭେତ ଯୋଗେନ ଯୋଗେଶ୍ଵରମନୁଵ୍ରତଃ ॥ ୨୩ ॥
ପୁର୍ଯାଂ କଦାଚିତ୍କ୍ରୀଡଦ୍ଭିର୍ଯଦୁଭୋଜକୁମାରକୈଃ ।
କୋପିତା ମୁନଯଃ ଶେପୁର୍ଭଗଵନ୍ମତକୋଵିଦାଃ ॥ ୨୪ ॥
କୋପିତା ମୁନଯଃ ଶେପୁର୍ଭଗଵନ୍ମତକୋଵିଦାଃ ॥ ୨୪ ॥
ତତଃ କତିପଯୈର୍ମାସୈର୍ଵୃଷ୍ଣିଭୋଜାନ୍ଧକାଦଯଃ ।
ଯଯୁଃ ପ୍ରଭାସଂ ସଂହୃଷ୍ଟା ରଥୈର୍ଦେଵଵିମୋହିତାଃ ॥ ୨୫ ॥
ଯଯୁଃ ପ୍ରଭାସଂ ସଂହୃଷ୍ଟା ରଥୈର୍ଦେଵଵିମୋହିତାଃ ॥ ୨୫ ॥
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ପିତୃନ୍ଦେଵାନୃଷୀଂଶ୍ଚୈଵ ତଦମ୍ଭସା ।
ତର୍ପଯିତ୍ଵାଥ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଗାଵୋ ବହୁଗୁଣା ଦଦୁଃ ॥ ୨୬ ॥
ତର୍ପଯିତ୍ଵାଥ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯୋ ଗାଵୋ ବହୁଗୁଣା ଦଦୁଃ ॥ ୨୬ ॥
ହିରଣ୍ଯଂ ରଜତଂ ଶଯ୍ଯାଂ ଵାସାଂସ୍ଯଜିନକମ୍ବଲାନ୍ ।
ଯାନଂ ରଥାନିଭାନ୍ କନ୍ଯା ଧରାଂ ଵୃତ୍ତିକରୀମପି ॥ ୨୭ ॥
ଯାନଂ ରଥାନିଭାନ୍ କନ୍ଯା ଧରାଂ ଵୃତ୍ତିକରୀମପି ॥ ୨୭ ॥
ଅନ୍ନଂ ଚୋରୁରସଂ ତେଭ୍ଯୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଭଗଵଦର୍ପଣମ୍ ।
ଗୋଵିପ୍ରାର୍ଥାସଵଃ ଶୂରାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ଭୁଵି ମୂର୍ଧଭିଃ ॥ ୨୮ ॥
ଗୋଵିପ୍ରାର୍ଥାସଵଃ ଶୂରାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ଭୁଵି ମୂର୍ଧଭିଃ ॥ ୨୮ ॥