মৈত্ৰেয উৱাচ
ভৱো ভৱান্যা নিধনং প্ৰজাপতে-
ৰসত্কৃতাযা অৱগম্য নাৰদাত্ ।
স্ৱপাৰ্ষদসৈন্যং চ তদধ্ৱৰৰ্ভুভি-
ৰ্ৱিদ্ৰাৱিতং ক্ৰোধমপাৰমাদধে ॥ ১ ॥
ভৱো ভৱান্যা নিধনং প্ৰজাপতে-
ৰসত্কৃতাযা অৱগম্য নাৰদাত্ ।
স্ৱপাৰ্ষদসৈন্যং চ তদধ্ৱৰৰ্ভুভি-
ৰ্ৱিদ্ৰাৱিতং ক্ৰোধমপাৰমাদধে ॥ ১ ॥
ক্ৰুদ্ধঃ সুদষ্টৌষ্ঠপুটঃ স ধূৰ্জটি-
ৰ্জটাং তডিদ্ৱহ্নিসটোগ্ৰৰোচিষম্ ।
উত্কৃত্য ৰুদ্ৰঃ সহসোত্থিতো হসন্
গম্ভীৰনাদো ৱিসসৰ্জ তাং ভুৱি ॥ ২ ॥
ৰ্জটাং তডিদ্ৱহ্নিসটোগ্ৰৰোচিষম্ ।
উত্কৃত্য ৰুদ্ৰঃ সহসোত্থিতো হসন্
গম্ভীৰনাদো ৱিসসৰ্জ তাং ভুৱি ॥ ২ ॥
ততোঽতিকাযস্তনুৱা স্পৃশন্দিৱং
সহস্ৰবাহুৰ্ঘনৰুক্ ত্ৰিসূৰ্যদৃক্ ।
কৰালদংষ্ট্ৰো জ্ৱলদগ্নিমূৰ্ধজঃ
কপালমালী ৱিৱিধোদ্যতাযুধঃ ॥ ৩ ॥
সহস্ৰবাহুৰ্ঘনৰুক্ ত্ৰিসূৰ্যদৃক্ ।
কৰালদংষ্ট্ৰো জ্ৱলদগ্নিমূৰ্ধজঃ
কপালমালী ৱিৱিধোদ্যতাযুধঃ ॥ ৩ ॥
তং কিং কৰোমীতি গৃণন্তমাহ
বদ্ধাঞ্জলিং ভগৱান্ ভূতনাথঃ ।
দক্ষং সযজ্ঞং জহি মদ্ভটানাং
ত্ৱমগ্ৰণী ৰুদ্ৰ ভটাংশকো মে ॥ ৪ ॥
বদ্ধাঞ্জলিং ভগৱান্ ভূতনাথঃ ।
দক্ষং সযজ্ঞং জহি মদ্ভটানাং
ত্ৱমগ্ৰণী ৰুদ্ৰ ভটাংশকো মে ॥ ৪ ॥
আজ্ঞপ্ত এৱং কুপিতেন মন্যুনা
স দেৱদেৱং পৰিচক্ৰমে ৱিভুম্ ।
মেনে তদাত্মানমসঙ্গৰংহসা
মহীযসাং তাত সহঃ সহিষ্ণুম্ ॥ ৫ ॥
স দেৱদেৱং পৰিচক্ৰমে ৱিভুম্ ।
মেনে তদাত্মানমসঙ্গৰংহসা
মহীযসাং তাত সহঃ সহিষ্ণুম্ ॥ ৫ ॥
অন্ৱীযমানঃ স তু ৰুদ্ৰপাৰ্ষদৈ-
ৰ্ভৃশং নদদ্ভিৰ্ৱ্যনদত্সুভৈৰৱম্ ।
উদ্যম্য শূলং জগদন্তকান্তকং
সম্প্ৰাদ্ৰৱদ্ ঘোষণভূষণাঙ্ঘ্ৰিঃ ॥ ৬ ॥
ৰ্ভৃশং নদদ্ভিৰ্ৱ্যনদত্সুভৈৰৱম্ ।
উদ্যম্য শূলং জগদন্তকান্তকং
সম্প্ৰাদ্ৰৱদ্ ঘোষণভূষণাঙ্ঘ্ৰিঃ ॥ ৬ ॥
অথৰ্ত্ৱিজো যজমানঃ সদস্যাঃ
ককুভ্যুদীচ্যাং প্ৰসমীক্ষ্য ৰেণুম্ ।
তমঃ কিমেতত্কুত এতদ্ৰজোঽভূ-
দিতি দ্ৱিজা দ্ৱিজপত্ন্যশ্চ দধ্যুঃ ॥ ৭ ॥
ককুভ্যুদীচ্যাং প্ৰসমীক্ষ্য ৰেণুম্ ।
তমঃ কিমেতত্কুত এতদ্ৰজোঽভূ-
দিতি দ্ৱিজা দ্ৱিজপত্ন্যশ্চ দধ্যুঃ ॥ ৭ ॥
ৱাতা ন ৱান্তি ন হি সন্তি দস্যৱঃ
প্ৰাচীনবৰ্হিৰ্জীৱতি হোগ্ৰদণ্ডঃ ।
গাৱো ন কাল্যন্ত ইদং কুতো ৰজো
লোকোঽধুনা কিং প্ৰলযায কল্পতে ॥ ৮ ॥
প্ৰাচীনবৰ্হিৰ্জীৱতি হোগ্ৰদণ্ডঃ ।
গাৱো ন কাল্যন্ত ইদং কুতো ৰজো
লোকোঽধুনা কিং প্ৰলযায কল্পতে ॥ ৮ ॥
প্ৰসূতিমিশ্ৰাঃ স্ত্ৰিয উদ্ৱিগ্নচিত্তা
ঊচুৰ্ৱিপাকো ৱৃজিনস্যৈৱ তস্য ।
যত্পশ্যন্তীনাং দুহিতৃণাং প্ৰজেশঃ
সুতাং সতীমৱদধ্যাৱনাগাম্ ॥ ৯ ॥
ঊচুৰ্ৱিপাকো ৱৃজিনস্যৈৱ তস্য ।
যত্পশ্যন্তীনাং দুহিতৃণাং প্ৰজেশঃ
সুতাং সতীমৱদধ্যাৱনাগাম্ ॥ ৯ ॥
যস্ত্ৱন্তকালে ৱ্যুপ্তজটাকলাপঃ
স্ৱশূলসূচ্যৰ্পিতদিগ্গজেন্দ্ৰঃ ।
ৱিতত্য নৃত্যত্যুদিতাস্ত্ৰদোৰ্ধ্ৱজান্
উচ্চাট্টহাসস্তনযিত্নুভিন্নদিক্ ॥ ১০ ॥
স্ৱশূলসূচ্যৰ্পিতদিগ্গজেন্দ্ৰঃ ।
ৱিতত্য নৃত্যত্যুদিতাস্ত্ৰদোৰ্ধ্ৱজান্
উচ্চাট্টহাসস্তনযিত্নুভিন্নদিক্ ॥ ১০ ॥
অমৰ্ষযিত্ৱা তমসহ্যতেজসং
মন্যুপ্লুতং দুৰ্নিৰীক্ষ্যং ভ্ৰুকুট্যা ।
কৰালদংষ্ট্ৰাভিৰুদস্তভাগণং
স্যাত্স্ৱস্তি কিং কোপযতো ৱিধাতুঃ ॥ ১১ ॥
মন্যুপ্লুতং দুৰ্নিৰীক্ষ্যং ভ্ৰুকুট্যা ।
কৰালদংষ্ট্ৰাভিৰুদস্তভাগণং
স্যাত্স্ৱস্তি কিং কোপযতো ৱিধাতুঃ ॥ ১১ ॥
বহ্ৱেৱমুদ্ৱিগ্নদৃশোচ্যমানে
জনেন দক্ষস্য মুহুৰ্মহাত্মনঃ ।
উত্পেতুৰুত্পাততমাঃ সহস্ৰশো
ভযাৱহা দিৱি ভূমৌ চ পৰ্যক্ ॥ ১২ ॥
জনেন দক্ষস্য মুহুৰ্মহাত্মনঃ ।
উত্পেতুৰুত্পাততমাঃ সহস্ৰশো
ভযাৱহা দিৱি ভূমৌ চ পৰ্যক্ ॥ ১২ ॥
তাৱত্স ৰুদ্ৰানুচৰৈৰ্মহামখো
নানাযুধৈৰ্ৱামনকৈৰুদাযুধৈঃ ।
পিঙ্গৈঃ পিশঙ্গৈৰ্মকৰোদৰাননৈঃ
পৰ্যাদ্ৰৱদ্ভিৰ্ৱিদুৰান্ৱৰুধ্যত ॥ ১৩ ॥
নানাযুধৈৰ্ৱামনকৈৰুদাযুধৈঃ ।
পিঙ্গৈঃ পিশঙ্গৈৰ্মকৰোদৰাননৈঃ
পৰ্যাদ্ৰৱদ্ভিৰ্ৱিদুৰান্ৱৰুধ্যত ॥ ১৩ ॥
কেচিদ্বভঞ্জুঃ প্ৰাগ্ৱংশং পত্নীশালাং তথাপৰে ।
সদ আগ্নীধ্ৰশালাং চ তদ্ৱিহাৰং মহানসম্ ॥ ১৪ ॥
সদ আগ্নীধ্ৰশালাং চ তদ্ৱিহাৰং মহানসম্ ॥ ১৪ ॥
ৰুৰুজুৰ্যজ্ঞপাত্ৰাণি তথৈকেঽগ্নীননাশযন্ ।
কুণ্ডেষ্ৱমূত্ৰযন্ কেচিদ্বিভিদুৰ্ৱেদিমেখলাঃ ॥ ১৫ ॥
কুণ্ডেষ্ৱমূত্ৰযন্ কেচিদ্বিভিদুৰ্ৱেদিমেখলাঃ ॥ ১৫ ॥
অবাধন্ত মুনীনন্যে একে পত্নীৰতৰ্জযন্ ।
অপৰে জগৃহুৰ্দেৱান্ প্ৰত্যাসন্নান্ পলাযিতান্ ॥ ১৬ ॥
অপৰে জগৃহুৰ্দেৱান্ প্ৰত্যাসন্নান্ পলাযিতান্ ॥ ১৬ ॥
ভৃগুং ববন্ধ মণিমান্ ৱীৰভদ্ৰঃ প্ৰজাপতিম্ ।
চণ্ডেশঃ পূষণং দেৱং ভগং নন্দীশ্ৱৰোঽগ্ৰহীত্ ॥ ১৭ ॥
চণ্ডেশঃ পূষণং দেৱং ভগং নন্দীশ্ৱৰোঽগ্ৰহীত্ ॥ ১৭ ॥
সৰ্ৱ এৱৰ্ত্ৱিজো দৃষ্ট্ৱা সদস্যাঃ সদিৱৌকসঃ ।
তৈৰৰ্দ্যমানাঃ সুভৃশং গ্ৰাৱভিৰ্নৈকধাদ্ৰৱন্ ॥ ১৮ ॥
তৈৰৰ্দ্যমানাঃ সুভৃশং গ্ৰাৱভিৰ্নৈকধাদ্ৰৱন্ ॥ ১৮ ॥
জুহ্ৱতঃ স্ৰুৱহস্তস্য শ্মশ্ৰূণি ভগৱান্ ভৱঃ ।
ভৃগোৰ্লুলুঞ্চে সদসি যোঽহসচ্ছ্মশ্ৰু দৰ্শযন্ ॥ ১৯ ॥
ভৃগোৰ্লুলুঞ্চে সদসি যোঽহসচ্ছ্মশ্ৰু দৰ্শযন্ ॥ ১৯ ॥
ভগস্য নেত্ৰে ভগৱান্ পাতিতস্য ৰুষা ভুৱি ।
উজ্জহাৰ সদস্থোঽক্ষ্ণা যঃ শপন্তমসূসুচত্ ॥ ২০ ॥
উজ্জহাৰ সদস্থোঽক্ষ্ণা যঃ শপন্তমসূসুচত্ ॥ ২০ ॥
পূষ্ণো হ্যপাতযদ্দন্তান্ কালিঙ্গস্য যথা বলঃ ।
শপ্যমানে গৰিমণি যোঽহসদ্দৰ্শযন্দতঃ ॥ ২১ ॥
শপ্যমানে গৰিমণি যোঽহসদ্দৰ্শযন্দতঃ ॥ ২১ ॥
আক্ৰম্যোৰসি দক্ষস্য শিতধাৰেণ হেতিনা ।
ছিন্দন্নপি তদুদ্ধৰ্তুং নাশক্নোত্ ত্ৰ্যম্বকস্তদা ॥ ২২ ॥
ছিন্দন্নপি তদুদ্ধৰ্তুং নাশক্নোত্ ত্ৰ্যম্বকস্তদা ॥ ২২ ॥
শস্ত্ৰৈৰস্ত্ৰান্ৱিতৈৰেৱমনিৰ্ভিন্নত্ৱচং হৰঃ ।
ৱিস্মযং পৰমাপন্নো দধ্যৌ পশুপতিশ্চিৰম্ ॥ ২৩ ॥
ৱিস্মযং পৰমাপন্নো দধ্যৌ পশুপতিশ্চিৰম্ ॥ ২৩ ॥
দৃষ্ট্ৱা সংজ্ঞপনং যোগং পশূনাং স পতিৰ্মখে ।
যজমানপশোঃ কস্য কাযাত্তেনাহৰচ্ছিৰঃ ॥ ২৪ ॥
যজমানপশোঃ কস্য কাযাত্তেনাহৰচ্ছিৰঃ ॥ ২৪ ॥
সাধুৱাদস্তদা তেষাং কৰ্ম তত্তস্য পশ্যতাম্ ।
ভূতপ্ৰেতপিশাচানাং অন্যেষাং তদ্ৱিপৰ্যযঃ ॥ ২৫ ॥
ভূতপ্ৰেতপিশাচানাং অন্যেষাং তদ্ৱিপৰ্যযঃ ॥ ২৫ ॥
জুহাৱৈতচ্ছিৰস্তস্মিন্দক্ষিণাগ্নাৱমৰ্ষিতঃ ।
তদ্দেৱযজনং দগ্ধ্ৱা প্ৰাতিষ্ঠদ্ গুহ্যকালযম্ ॥ ২৬ ॥
তদ্দেৱযজনং দগ্ধ্ৱা প্ৰাতিষ্ঠদ্ গুহ্যকালযম্ ॥ ২৬ ॥