മൈത്രേയ ഉവാച
ഭവോ ഭവാന്യാ നിധനം പ്രജാപതേ-
രസത്കൃതായാ അവഗമ്യ നാരദാത് ।
സ്വപാര്ഷദസൈന്യം ച തദധ്വരര്ഭുഭി-
ര്വിദ്രാവിതം ക്രോധമപാരമാദധേ ॥ ൧ ॥
ഭവോ ഭവാന്യാ നിധനം പ്രജാപതേ-
രസത്കൃതായാ അവഗമ്യ നാരദാത് ।
സ്വപാര്ഷദസൈന്യം ച തദധ്വരര്ഭുഭി-
ര്വിദ്രാവിതം ക്രോധമപാരമാദധേ ॥ ൧ ॥
ക്രുദ്ധഃ സുദഷ്ടൌഷ്ഠപുടഃ സ ധൂര്ജടി-
ര്ജടാം തഡിദ്വഹ്നിസടോഗ്രരോചിഷമ് ।
ഉത്കൃത്യ രുദ്രഃ സഹസോത്ഥിതോ ഹസന്
ഗമ്ഭീരനാദോ വിസസര്ജ താം ഭുവി ॥ ൨ ॥
ര്ജടാം തഡിദ്വഹ്നിസടോഗ്രരോചിഷമ് ।
ഉത്കൃത്യ രുദ്രഃ സഹസോത്ഥിതോ ഹസന്
ഗമ്ഭീരനാദോ വിസസര്ജ താം ഭുവി ॥ ൨ ॥
തതോഽതികായസ്തനുവാ സ്പൃശന്ദിവം
സഹസ്രബാഹുര്ഘനരുക് ത്രിസൂര്യദൃക് ।
കരാലദംഷ്ട്രോ ജ്വലദഗ്നിമൂര്ധജഃ
കപാലമാലീ വിവിധോദ്യതായുധഃ ॥ ൩ ॥
സഹസ്രബാഹുര്ഘനരുക് ത്രിസൂര്യദൃക് ।
കരാലദംഷ്ട്രോ ജ്വലദഗ്നിമൂര്ധജഃ
കപാലമാലീ വിവിധോദ്യതായുധഃ ॥ ൩ ॥
തം കിം കരോമീതി ഗൃണന്തമാഹ
ബദ്ധാഞ്ജലിം ഭഗവാന് ഭൂതനാഥഃ ।
ദക്ഷം സയജ്ഞം ജഹി മദ്ഭടാനാം
ത്വമഗ്രണീ രുദ്ര ഭടാംശകോ മേ ॥ ൪ ॥
ബദ്ധാഞ്ജലിം ഭഗവാന് ഭൂതനാഥഃ ।
ദക്ഷം സയജ്ഞം ജഹി മദ്ഭടാനാം
ത്വമഗ്രണീ രുദ്ര ഭടാംശകോ മേ ॥ ൪ ॥
ആജ്ഞപ്ത ഏവം കുപിതേന മന്യുനാ
സ ദേവദേവം പരിചക്രമേ വിഭുമ് ।
മേനേ തദാത്മാനമസങ്ഗരംഹസാ
മഹീയസാം താത സഹഃ സഹിഷ്ണുമ് ॥ ൫ ॥
സ ദേവദേവം പരിചക്രമേ വിഭുമ് ।
മേനേ തദാത്മാനമസങ്ഗരംഹസാ
മഹീയസാം താത സഹഃ സഹിഷ്ണുമ് ॥ ൫ ॥
അന്വീയമാനഃ സ തു രുദ്രപാര്ഷദൈ-
ര്ഭൃശം നദദ്ഭിര്വ്യനദത്സുഭൈരവമ് ।
ഉദ്യമ്യ ശൂലം ജഗദന്തകാന്തകം
സമ്പ്രാദ്രവദ് ഘോഷണഭൂഷണാങ്ഘ്രിഃ ॥ ൬ ॥
ര്ഭൃശം നദദ്ഭിര്വ്യനദത്സുഭൈരവമ് ।
ഉദ്യമ്യ ശൂലം ജഗദന്തകാന്തകം
സമ്പ്രാദ്രവദ് ഘോഷണഭൂഷണാങ്ഘ്രിഃ ॥ ൬ ॥
അഥര്ത്വിജോ യജമാനഃ സദസ്യാഃ
കകുഭ്യുദീച്യാം പ്രസമീക്ഷ്യ രേണുമ് ।
തമഃ കിമേതത്കുത ഏതദ്രജോഽഭൂ-
ദിതി ദ്വിജാ ദ്വിജപത്ന്യശ്ച ദധ്യുഃ ॥ ൭ ॥
കകുഭ്യുദീച്യാം പ്രസമീക്ഷ്യ രേണുമ് ।
തമഃ കിമേതത്കുത ഏതദ്രജോഽഭൂ-
ദിതി ദ്വിജാ ദ്വിജപത്ന്യശ്ച ദധ്യുഃ ॥ ൭ ॥
വാതാ ന വാന്തി ന ഹി സന്തി ദസ്യവഃ
പ്രാചീനബര്ഹിര്ജീവതി ഹോഗ്രദണ്ഡഃ ।
ഗാവോ ന കാല്യന്ത ഇദം കുതോ രജോ
ലോകോഽധുനാ കിം പ്രലയായ കല്പതേ ॥ ൮ ॥
പ്രാചീനബര്ഹിര്ജീവതി ഹോഗ്രദണ്ഡഃ ।
ഗാവോ ന കാല്യന്ത ഇദം കുതോ രജോ
ലോകോഽധുനാ കിം പ്രലയായ കല്പതേ ॥ ൮ ॥
പ്രസൂതിമിശ്രാഃ സ്ത്രിയ ഉദ്വിഗ്നചിത്താ
ഊചുര്വിപാകോ വൃജിനസ്യൈവ തസ്യ ।
യത്പശ്യന്തീനാം ദുഹിതൃണാം പ്രജേശഃ
സുതാം സതീമവദധ്യാവനാഗാമ് ॥ ൯ ॥
ഊചുര്വിപാകോ വൃജിനസ്യൈവ തസ്യ ।
യത്പശ്യന്തീനാം ദുഹിതൃണാം പ്രജേശഃ
സുതാം സതീമവദധ്യാവനാഗാമ് ॥ ൯ ॥
യസ്ത്വന്തകാലേ വ്യുപ്തജടാകലാപഃ
സ്വശൂലസൂച്യര്പിതദിഗ്ഗജേന്ദ്രഃ ।
വിതത്യ നൃത്യത്യുദിതാസ്ത്രദോര്ധ്വജാന്
ഉച്ചാട്ടഹാസസ്തനയിത്നുഭിന്നദിക് ॥ ൧൦ ॥
സ്വശൂലസൂച്യര്പിതദിഗ്ഗജേന്ദ്രഃ ।
വിതത്യ നൃത്യത്യുദിതാസ്ത്രദോര്ധ്വജാന്
ഉച്ചാട്ടഹാസസ്തനയിത്നുഭിന്നദിക് ॥ ൧൦ ॥
അമര്ഷയിത്വാ തമസഹ്യതേജസം
മന്യുപ്ലുതം ദുര്നിരീക്ഷ്യം ഭ്രുകുട്യാ ।
കരാലദംഷ്ട്രാഭിരുദസ്തഭാഗണം
സ്യാത്സ്വസ്തി കിം കോപയതോ വിധാതുഃ ॥ ൧൧ ॥
മന്യുപ്ലുതം ദുര്നിരീക്ഷ്യം ഭ്രുകുട്യാ ।
കരാലദംഷ്ട്രാഭിരുദസ്തഭാഗണം
സ്യാത്സ്വസ്തി കിം കോപയതോ വിധാതുഃ ॥ ൧൧ ॥
ബഹ്വേവമുദ്വിഗ്നദൃശോച്യമാനേ
ജനേന ദക്ഷസ്യ മുഹുര്മഹാത്മനഃ ।
ഉത്പേതുരുത്പാതതമാഃ സഹസ്രശോ
ഭയാവഹാ ദിവി ഭൂമൌ ച പര്യക് ॥ ൧൨ ॥
ജനേന ദക്ഷസ്യ മുഹുര്മഹാത്മനഃ ।
ഉത്പേതുരുത്പാതതമാഃ സഹസ്രശോ
ഭയാവഹാ ദിവി ഭൂമൌ ച പര്യക് ॥ ൧൨ ॥
താവത്സ രുദ്രാനുചരൈര്മഹാമഖോ
നാനായുധൈര്വാമനകൈരുദായുധൈഃ ।
പിങ്ഗൈഃ പിശങ്ഗൈര്മകരോദരാനനൈഃ
പര്യാദ്രവദ്ഭിര്വിദുരാന്വരുധ്യത ॥ ൧൩ ॥
നാനായുധൈര്വാമനകൈരുദായുധൈഃ ।
പിങ്ഗൈഃ പിശങ്ഗൈര്മകരോദരാനനൈഃ
പര്യാദ്രവദ്ഭിര്വിദുരാന്വരുധ്യത ॥ ൧൩ ॥
കേചിദ്ബഭഞ്ജുഃ പ്രാഗ്വംശം പത്നീശാലാം തഥാപരേ ।
സദ ആഗ്നീധ്രശാലാം ച തദ്വിഹാരം മഹാനസമ് ॥ ൧൪ ॥
സദ ആഗ്നീധ്രശാലാം ച തദ്വിഹാരം മഹാനസമ് ॥ ൧൪ ॥
രുരുജുര്യജ്ഞപാത്രാണി തഥൈകേഽഗ്നീനനാശയന് ।
കുണ്ഡേഷ്വമൂത്രയന് കേചിദ്ബിഭിദുര്വേദിമേഖലാഃ ॥ ൧൫ ॥
കുണ്ഡേഷ്വമൂത്രയന് കേചിദ്ബിഭിദുര്വേദിമേഖലാഃ ॥ ൧൫ ॥
അബാധന്ത മുനീനന്യേ ഏകേ പത്നീരതര്ജയന് ।
അപരേ ജഗൃഹുര്ദേവാന് പ്രത്യാസന്നാന് പലായിതാന് ॥ ൧൬ ॥
അപരേ ജഗൃഹുര്ദേവാന് പ്രത്യാസന്നാന് പലായിതാന് ॥ ൧൬ ॥
ഭൃഗും ബബന്ധ മണിമാന് വീരഭദ്രഃ പ്രജാപതിമ് ।
ചണ്ഡേശഃ പൂഷണം ദേവം ഭഗം നന്ദീശ്വരോഽഗ്രഹീത് ॥ ൧൭ ॥
ചണ്ഡേശഃ പൂഷണം ദേവം ഭഗം നന്ദീശ്വരോഽഗ്രഹീത് ॥ ൧൭ ॥
സര്വ ഏവര്ത്വിജോ ദൃഷ്ട്വാ സദസ്യാഃ സദിവൌകസഃ ।
തൈരര്ദ്യമാനാഃ സുഭൃശം ഗ്രാവഭിര്നൈകധാദ്രവന് ॥ ൧൮ ॥
തൈരര്ദ്യമാനാഃ സുഭൃശം ഗ്രാവഭിര്നൈകധാദ്രവന് ॥ ൧൮ ॥
ജുഹ്വതഃ സ്രുവഹസ്തസ്യ ശ്മശ്രൂണി ഭഗവാന് ഭവഃ ।
ഭൃഗോര്ലുലുഞ്ചേ സദസി യോഽഹസച്ഛ്മശ്രു ദര്ശയന് ॥ ൧൯ ॥
ഭൃഗോര്ലുലുഞ്ചേ സദസി യോഽഹസച്ഛ്മശ്രു ദര്ശയന് ॥ ൧൯ ॥
ഭഗസ്യ നേത്രേ ഭഗവാന് പാതിതസ്യ രുഷാ ഭുവി ।
ഉജ്ജഹാര സദസ്ഥോഽക്ഷ്ണാ യഃ ശപന്തമസൂസുചത് ॥ ൨൦ ॥
ഉജ്ജഹാര സദസ്ഥോഽക്ഷ്ണാ യഃ ശപന്തമസൂസുചത് ॥ ൨൦ ॥
പൂഷ്ണോ ഹ്യപാതയദ്ദന്താന് കാലിങ്ഗസ്യ യഥാ ബലഃ ।
ശപ്യമാനേ ഗരിമണി യോഽഹസദ്ദര്ശയന്ദതഃ ॥ ൨൧ ॥
ശപ്യമാനേ ഗരിമണി യോഽഹസദ്ദര്ശയന്ദതഃ ॥ ൨൧ ॥
ആക്രമ്യോരസി ദക്ഷസ്യ ശിതധാരേണ ഹേതിനാ ।
ഛിന്ദന്നപി തദുദ്ധര്തും നാശക്നോത് ത്ര്യമ്ബകസ്തദാ ॥ ൨൨ ॥
ഛിന്ദന്നപി തദുദ്ധര്തും നാശക്നോത് ത്ര്യമ്ബകസ്തദാ ॥ ൨൨ ॥
ശസ്ത്രൈരസ്ത്രാന്വിതൈരേവമനിര്ഭിന്നത്വചം ഹരഃ ।
വിസ്മയം പരമാപന്നോ ദധ്യൌ പശുപതിശ്ചിരമ് ॥ ൨൩ ॥
വിസ്മയം പരമാപന്നോ ദധ്യൌ പശുപതിശ്ചിരമ് ॥ ൨൩ ॥
ദൃഷ്ട്വാ സംജ്ഞപനം യോഗം പശൂനാം സ പതിര്മഖേ ।
യജമാനപശോഃ കസ്യ കായാത്തേനാഹരച്ഛിരഃ ॥ ൨൪ ॥
യജമാനപശോഃ കസ്യ കായാത്തേനാഹരച്ഛിരഃ ॥ ൨൪ ॥
സാധുവാദസ്തദാ തേഷാം കര്മ തത്തസ്യ പശ്യതാമ് ।
ഭൂതപ്രേതപിശാചാനാം അന്യേഷാം തദ്വിപര്യയഃ ॥ ൨൫ ॥
ഭൂതപ്രേതപിശാചാനാം അന്യേഷാം തദ്വിപര്യയഃ ॥ ൨൫ ॥
ജുഹാവൈതച്ഛിരസ്തസ്മിന്ദക്ഷിണാഗ്നാവമര്ഷിതഃ ।
തദ്ദേവയജനം ദഗ്ധ്വാ പ്രാതിഷ്ഠദ് ഗുഹ്യകാലയമ് ॥ ൨൬ ॥
തദ്ദേവയജനം ദഗ്ധ്വാ പ്രാതിഷ്ഠദ് ഗുഹ്യകാലയമ് ॥ ൨൬ ॥