Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૪.૬

(Srimad Bhagavatam Canto 4, Chapter 6 — Brahmā and the Gods Seek Śiva on Kailāsa in Gujarati)

Vyasa

Also known as atha devagana sarve rudranikai parajita

Brahmā and the Gods Seek Śiva on Kailāsa. Śrīmad Bhāgavatam Canto 4, Chapter 6 — 53 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

મૈત્રેય ઉવાચ
અથ દેવગણાઃ સર્વે રુદ્રાનીકૈઃ પરાજિતાઃ ।
શૂલપટ્ટિશનિસ્ત્રિંશગદાપરિઘમુદ્ગરૈઃ ॥ ૧ ॥
સઞ્છિન્નભિન્નસર્વાઙ્ગાઃ સર્ત્વિક્સભ્યા ભયાકુલાઃ ।
સ્વયમ્ભુવે નમસ્કૃત્ય કાર્ત્સ્ન્યેનૈતન્ન્યવેદયન્ ॥ ૨ ॥
ઉપલભ્ય પુરૈવૈતદ્ભગવાનબ્જસમ્ભવઃ ।
નારાયણશ્ચ વિશ્વાત્મા ન કસ્યાધ્વરમીયતુઃ ॥ ૩ ॥
તદાકર્ણ્ય વિભુઃ પ્રાહ તેજીયસિ કૃતાગસિ ।
ક્ષેમાય તત્ર સા ભૂયાન્ન પ્રાયેણ બુભૂષતામ્ ॥ ૪ ॥
અથાપિ યૂયં કૃતકિલ્બિષા ભવં
યે બર્હિષો ભાગભાજં પરાદુઃ ।
પ્રસાદયધ્વં પરિશુદ્ધચેતસા
ક્ષિપ્રપ્રસાદં પ્રગૃહીતાઙ્ઘ્રિઃપદ્મમ્ ॥ ૫ ॥
આશાસાના જીવિતમધ્વરસ્ય
લોકઃ સપાલઃ કુપિતે ન યસ્મિન્ ।
તમાશુ દેવં પ્રિયયા વિહીનં
ક્ષમાપયધ્વં હૃદિ વિદ્ધં દુરુક્તૈઃ ॥ ૬ ॥
નાહં ન યજ્ઞો ન ચ યૂયમન્યે
યે દેહભાજો મુનયશ્ચ તત્ત્વમ્ ।
વિદુઃ પ્રમાણં બલવીર્યયોર્વા
યસ્યાત્મતન્ત્રસ્ય ક ઉપાયં વિધિત્સેત્ ॥ ૭ ॥
સ ઇત્થમાદિશ્ય સુરાનજસ્તુ તૈઃ
સમન્વિતઃ પિતૃભિઃ સપ્રજેશૈઃ ।
યયૌ સ્વધિષ્ણ્યાન્નિલયં પુરદ્વિષઃ
કૈલાસમદ્રિપ્રવરં પ્રિયં પ્રભોઃ ॥ ૮ ॥
જન્મૌષધિતપોમન્ત્રયોગસિદ્ધૈર્નરેતરૈઃ ।
જુષ્ટં કિન્નરગન્ધર્વૈરપ્સરોભિર્વૃતં સદા ॥ ૯ ॥
નાનામણિમયૈઃ શૃઙ્ગૈર્નાનાધાતુવિચિત્રિતૈઃ ।
નાનાદ્રુમલતાગુલ્મૈર્નાનામૃગગણાવૃતૈઃ ॥ ૧૦ ॥
નાનામલપ્રસ્રવણૈર્નાનાકન્દરસાનુભિઃ ।
રમણં વિહરન્તીનાં રમણૈઃ સિદ્ધયોષિતામ્ ॥ ૧૧ ॥
મયૂરકેકાભિરુતં મદાન્ધાલિવિમૂર્ચ્છિતમ્ ।
પ્લાવિતૈ રક્તકણ્ઠાનાં કૂજિતૈશ્ચ પતત્ત્રિણામ્ ॥ ૧૨ ॥
આહ્વયન્તમિવોદ્ધસ્તૈર્દ્વિજાન્ કામદુઘૈર્દ્રુમૈઃ ।
વ્રજન્તમિવ માતઙ્ગૈર્ગૃણન્તમિવ નિર્ઝરૈઃ ॥ ૧૩ ॥
મન્દારૈઃ પારિજાતૈશ્ચ સરલૈશ્ચોપશોભિતમ્ ।
તમાલૈઃ શાલતાલૈશ્ચ કોવિદારાસનાર્જુનૈઃ ॥ ૧૪ ॥
ચૂતૈઃ કદમ્બૈર્નીપૈશ્ચ નાગપુન્નાગચમ્પકૈઃ ।
પાટલાશોકબકુલૈઃ કુન્દૈઃ કુરબકૈરપિ ॥ ૧૫ ॥
સ્વર્ણાર્ણશતપત્રૈશ્ચ વરરેણુકજાતિભિઃ ।
કુબ્જકૈર્મલ્લિકાભિશ્ચ માધવીભિશ્ચ મણ્ડિતમ્ ॥ ૧૬ ॥
પનસોદુમ્બરાશ્વત્થપ્લક્ષન્યગ્રોધહિઙ્ગુભિઃ ।
ભૂર્જૈરોષધિભિઃ પૂગૈ રાજપૂગૈશ્ચ જમ્બુભિઃ ॥ ૧૭ ॥
ખર્જૂરામ્રાતકામ્રાદ્યૈઃ પ્રિયાલમધુકેઙ્ગુદૈઃ ।
દ્રુમજાતિભિરન્યૈશ્ચ રાજિતં વેણુકીચકૈઃ ॥ ૧૮ ॥
કુમુદોત્પલકહ્લારશતપત્રવનર્દ્ધિભિઃ ।
નલિનીષુ કલં કૂજત્ખગવૃન્દોપશોભિતમ્ ॥ ૧૯ ॥
મૃગૈઃ શાખામૃગૈઃ ક્રોડૈર્મૃગેન્દ્રૈર્ઋ ક્ષશલ્યકૈઃ ।
ગવયૈઃ શરભૈર્વ્યાઘ્રૈ રુરુભિર્મહિષાદિભિઃ ॥ ૨૦ ॥
કર્ણાન્ત્રૈકપદાશ્વાસ્યૈર્નિર્જુષ્ટં વૃકનાભિભિઃ ।
કદલીખણ્ડસંરુદ્ધનલિનીપુલિનશ્રિયમ્ ॥ ૨૧ ॥
પર્યસ્તં નન્દયા સત્યાઃ સ્નાનપુણ્યતરોદયા ।
વિલોક્ય ભૂતેશગિરિં વિબુધા વિસ્મયં યયુઃ ॥ ૨૨ ॥
દદૃશુસ્તત્ર તે રમ્યામલકાં નામ વૈ પુરીમ્ ।
વનં સૌગન્ધિકં ચાપિ યત્ર તન્નામ પઙ્કજમ્ ॥ ૨૩ ॥
નન્દા ચાલકનન્દા ચ સરિતૌ બાહ્યતઃ પુરઃ ।
તીર્થપાદપદામ્ભોજરજસાતીવ પાવને ॥ ૨૪ ॥
યયોઃ સુરસ્ત્રિયઃ ક્ષત્તરવરુહ્ય સ્વધિષ્ણ્યતઃ ।
ક્રીડન્તિ પુંસઃ સિઞ્ચન્ત્યો વિગાહ્ય રતિકર્શિતાઃ ॥ ૨૫ ॥
યયોસ્તત્સ્નાનવિભ્રષ્ટનવકુઙ્કુમપિઞ્જરમ્ ।
વિતૃષોઽપિ પિબન્ત્યમ્ભઃ પાયયન્તો ગજા ગજીઃ ॥ ૨૬ ॥
તારહેમમહારત્નવિમાનશતસઙ્કુલામ્ ।
જુષ્ટાં પુણ્યજનસ્ત્રીભિર્યથા ખં સતડિદ્ઘનમ્ ॥ ૨૭ ॥
હિત્વા યક્ષેશ્વરપુરીં વનં સૌગન્ધિકં ચ તત્ ।
દ્રુમૈઃ કામદુઘૈર્હૃદ્યં ચિત્રમાલ્યફલચ્છદૈઃ ॥ ૨૮ ॥
રક્તકણ્ઠખગાનીકસ્વરમણ્ડિતષટ્પદમ્ ।
કલહંસકુલપ્રેષ્ઠં ખરદણ્ડજલાશયમ્ ॥ ૨૯ ॥
વનકુઞ્જરસઙ્ઘૃષ્ટહરિચન્દનવાયુના ।
અધિ પુણ્યજનસ્ત્રીણાં મુહુરુન્મથયન્મનઃ ॥ ૩૦ ॥
વૈદૂર્યકૃતસોપાના વાપ્ય ઉત્પલમાલિનીઃ ।
પ્રાપ્તં કિમ્પુરુષૈર્દૃષ્ટ્વા ત આરાદ્દદૃશુર્વટમ્ ॥ ૩૧ ॥
સ યોજનશતોત્સેધઃ પાદોનવિટપાયતઃ ।
પર્યક્કૃતાચલચ્છાયો નિર્નીડસ્તાપવર્જિતઃ ॥ ૩૨ ॥
તસ્મિન્મહાયોગમયે મુમુક્ષુશરણે સુરાઃ ।
દદૃશુઃ શિવમાસીનં ત્યક્તામર્ષમિવાન્તકમ્ ॥ ૩૩ ॥
સનન્દનાદ્યૈર્મહાસિદ્ધૈઃ શાન્તૈઃ સંશાન્તવિગ્રહમ્ ।
ઉપાસ્યમાનં સખ્યા ચ ભર્ત્રા ગુહ્યકરક્ષસામ્ ॥ ૩૪ ॥
વિદ્યાતપોયોગપથમાસ્થિતં તમધીશ્વરમ્ ।
ચરન્તં વિશ્વસુહૃદં વાત્સલ્યાલ્લોકમઙ્ગલમ્ ॥ ૩૫ ॥
લિઙ્ગં ચ તાપસાભીષ્ટં ભસ્મદણ્ડજટાજિનમ્ ।
અઙ્ગેન સન્ધ્યાભ્રરુચા ચન્દ્રલેખાં ચ બિભ્રતમ્ ॥ ૩૬ ॥
ઉપવિષ્ટં દર્ભમય્યાં બૃસ્યાં બ્રહ્મ સનાતનમ્ ।
નારદાય પ્રવોચન્તં પૃચ્છતે શૃણ્વતાં સતામ્ ॥ ૩૭ ॥
કૃત્વોરૌ દક્ષિણે સવ્યં પાદપદ્મં ચ જાનુનિ ।
બાહું પ્રકોષ્ઠેઽક્ષમાલામ્ આસીનં તર્કમુદ્રયા ॥ ૩૮ ॥
તં બ્રહ્મનિર્વાણસમાધિમાશ્રિતં
વ્યુપાશ્રિતં ગિરિશં યોગકક્ષામ્ ।
સલોકપાલા મુનયો મનૂનામ્
આદ્યં મનું પ્રાઞ્જલયઃ પ્રણેમુઃ ॥ ૩૯ ॥
સ તૂપલભ્યાગતમાત્મયોનિં
સુરાસુરેશૈરભિવન્દિતાઙ્ઘ્રિઃ ।
ઉત્થાય ચક્રે શિરસાભિવન્દન-
મર્હત્તમઃ કસ્ય યથૈવ વિષ્ણુઃ ॥ ૪૦ ॥
તથાપરે સિદ્ધગણા મહર્ષિભિ-
ર્યે વૈ સમન્તાદનુ નીલલોહિતમ્ ।
નમસ્કૃતઃ પ્રાહ શશાઙ્કશેખરં
કૃતપ્રણામં પ્રહસન્નિવાત્મભૂઃ ॥ ૪૧ ॥
બ્રહ્મોવાચ
જાને ત્વામીશં વિશ્વસ્ય જગતો યોનિબીજયોઃ ।
શક્તેઃ શિવસ્ય ચ પરં યત્તદ્બ્રહ્મ નિરન્તરમ્ ॥ ૪૨ ॥
ત્વમેવ ભગવન્નેતચ્છિવશક્ત્યોઃ સ્વરૂપયોઃ ।
વિશ્વં સૃજસિ પાસ્યત્સિ ક્રીડન્નૂર્ણપટો યથા ॥ ૪૩ ॥
ત્વમેવ ધર્માર્થદુઘાભિપત્તયે
દક્ષેણ સૂત્રેણ સસર્જિથાધ્વરમ્ ।
ત્વયૈવ લોકેઽવસિતાશ્ચ સેતવો
યાન્બ્રાહ્મણાઃ શ્રદ્દધતે ધૃતવ્રતાઃ ॥ ૪૪ ॥
ત્વં કર્મણાં મઙ્ગલ મઙ્ગલાનાં
કર્તુઃ સ્વલોકં તનુષે સ્વઃ પરં વા ।
અમઙ્ગલાનાં ચ તમિસ્રમુલ્બણં
વિપર્યયઃ કેન તદેવ કસ્યચિત્ ॥ ૪૫ ॥
ન વૈ સતાં ત્વચ્ચરણાર્પિતાત્મનાં
ભૂતેષુ સર્વેષ્વભિપશ્યતાં તવ ।
ભૂતાનિ ચાત્મન્યપૃથગ્દિદૃક્ષતાં
પ્રાયેણ રોષોઽભિભવેદ્યથા પશુમ્ ॥ ૪૬ ॥
પૃથગ્ધિયઃ કર્મદૃશો દુરાશયાઃ
પરોદયેનાર્પિતહૃદ્રુજોઽનિશમ્ ।
પરાન્ દુરુક્તૈર્વિતુદન્ત્યરુન્તુદા-
સ્તાન્માવધીદ્દૈવવધાન્ભવદ્વિધઃ ॥ ૪૭ ॥
યસ્મિન્યદા પુષ્કરનાભમાયયા
દુરન્તયા સ્પૃષ્ટધિયઃ પૃથગ્દૃશઃ ।
કુર્વન્તિ તત્ર હ્યનુકમ્પયા કૃપાં
ન સાધવો દૈવબલાત્કૃતે ક્રમમ્ ॥ ૪૮ ॥
ભવાંસ્તુ પુંસઃ પરમસ્ય માયયા
દુરન્તયાસ્પૃષ્ટમતિઃ સમસ્તદૃક્ ।
તયા હતાત્મસ્વનુકર્મચેતઃ-
સ્વનુગ્રહં કર્તુમિહાર્હસિ પ્રભો ॥ ૪૯ ॥
કુર્વધ્વરસ્યોદ્ધરણં હતસ્ય ભોઃ
ત્વયાસમાપ્તસ્ય મનો પ્રજાપતેઃ ।
ન યત્ર ભાગં તવ ભાગિનો દદુઃ
કુયાજિનો યેન મખો નિનીયતે ॥ ૫૦ ॥
જીવતાદ્યજમાનોઽયં પ્રપદ્યેતાક્ષિણી ભગઃ ।
ભૃગોઃ શ્મશ્રૂણિ રોહન્તુ પૂષ્ણો દન્તાશ્ચ પૂર્વવત્ ॥ ૫૧ ॥
દેવાનાં ભગ્નગાત્રાણામૃત્વિજાં ચાયુધાશ્મભિઃ ।
ભવતાનુગૃહીતાનામાશુ મન્યોઽસ્ત્વનાતુરમ્ ॥ ૫૨ ॥
એષ તે રુદ્ર ભાગોઽસ્તુ યદુચ્છિષ્ટોઽધ્વરસ્ય વૈ ।
યજ્ઞસ્તે રુદ્રભાગેન કલ્પતામદ્ય યજ્ઞહન્ ॥ ૫૩ ॥

Explore More